RIS324471 Bijlage 1 Bouwenvelop Sportlaan 600 CONCEPT

Bouwenvelop Sportlaan 600

o c

e c n

t p

maart 2026

Locatie Sportlaan 600

Colofon In deze Bouwenvelop worden de kavelregels beschreven die de gemeente Den Haag stelt aan de herontwikkeling van de Sportlaan 600. Informatie: Versie:

2

https://www.denhaag.nl/nl/stadsdelen/segbroek/herontwikkeling-sportlaan-600/ maart 2026

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

INHOUD 1

Inleiding 4 1.1 Aanleiding en introductie4 1.2 Doelstelling4 1.3 Opbouw van de Bouwenvelop4 1.4 Leeswijzer4

2

Samen stadmaken

3

Gebiedscontext en opgaven 10 3.1 Positionering10 3.2 Gebiedscontext12 3.3 Stadsopgaven18 3.4 Wijk- en locatieopgaven18 3.5 Afwijking juridisch-planologisch kader19

4

Visie en uitgangspunten 20 4.1 Visie20 4.2 Uitgangspunten22

5

Kavelregels 24 5.1 Programma24 5.2 Ruimtelijke randvoorwaarden26 5.3 Beeldkwaliteit34 5.4 Mobiliteit40 5.5 Duurzaamheid en milieuaspecten40

6

6.

Uitvoeringsaspecten 44 6.1 Financiering44 6.2 Juridisch-planologische procedure44 6.3 Samenhang met gronduitgifte45 6.4 Kwaliteitsborging45 6.5 Planning en fasering45

Bijlage 46 A. Sectorale beleidskaders46 B. RAVEL48 C. Haagse richtinggevende normen maatschappelijke54 voorzieningen en groen D. Inrichtingsplan Ecologische zone Haagse Beek56 E. Resultaten digitale vragenlijst58 F. Advies werkgroep68 G. Enquête Haagse Hogeschool72

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

3

1. INLEIDING

1.1 Aanleiding en introductie Als gevolg van de noodzakelijke concentratie van zorgfuncties en de daarmee verbonden interne reorganisaties, heeft het HagaZiekenhuis besloten het voormalige Rode Kruis Ziekenhuis aan de Sportlaan 600 te verlaten. Het pand was al sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw in gebruik en voldeed niet meer aan de moderne eisen die aan de gezondheidszorg worden gesteld. Hierdoor staat het complex momenteel gedeeltelijk leeg en wordt het overige gedeelte ingevuld met tijdelijke functies. Het gebouw is inmiddels door de gemeente aangekocht en zal middels een tender geheel in de markt worden gezet om te kunnen worden herontwikkeld tot een woongebied.

1.2 Doelstelling De doelstelling van deze Bouwenvelop is tweeledig. Ten eerste zijn er de volgende procesmatige doelstellingen. • Het bieden van juridisch-planologische, ruimtelijke en functionele kaders waarmee kan worden afgeweken van het Omgevingsplan Den Haag; • Het leveren van input voor de benodigde ruimtelijke motivering bij de te volgen juridisch-planologische (vergunning)procedure. De ruimtelijke motivering is nodig om aan te tonen dat de herontwikkeling van de Sportlaan 600 in overeenstemming is met een ‘‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’’. Dit is vereist op basis van de Omgevingswet (zie artikel 8.0a, lid 2, Bkl). Naast de procesmatige doelstellingen is er een inhoudelijke doelstelling. • Het leveren van een bijdrage aan het oplossen van stadsbrede, wijkbrede en locatie-specifieke opga-

4

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

ven. De opgaven staan niet los van elkaar maar moeten in samenhang worden bezien.

1.3 Opbouw van de Bouwenvelop De Bouwenvelop is inhoudelijk als volgt opgebouwd. Als eerste wordt ingegaan op input vanuit de participatie, de context van de omgeving en de verschillende ruimtelijke en programmatische opgaven waaraan de locatie een bijdrage kan leveren. Deze worden vervolgens vertaald in een visie voor de Sportlaan 600, beschreven met onderliggende uitgangspunten. Op basis van deze visie worden kavelregels uiteengezet waar een ontwikkeling van de locatie aan dient te voldoen.

1.4 Leeswijzer De Bouwenvelop bestaat uit 6 hoofdstukken. • Hoofdstuk 1 gaat in op de aanleiding van de ontwikkeling. Daarnaast wordt het doel van de Bouwenvelop benoemd. • Hoofdstuk 2 beschrijft welke informatie er is opgehaald tijdens participatie. Tevens geeft het aan hoe de opgehaalde informatie is verwerkt in de uitgangspunten van de Bouwenvelop. • Hoofdstuk 3 beschrijft de context en de ruimtelijkprogrammatische opgaven van het plangebied. Deze zijn relevant voor de (wenselijke) ruimtelijke ontwikkeling in de toekomst. • Hoofdstuk 4 beschrijft de visie voor de Sportlaan 600. Hieruit volgt een aantal uitgangspunten. • Hoofdstuk 5 geeft een vertaling van de visie en uitgangspunten in kavelregels. • Hoofdstuk 6 behandelt de uitvoeringsaspecten.

PARTICIPATIE, OPGAVEN EN GEBIEDSCONTEXT (H2 + H3)

VISIE EN UITGANGSPUNTEN (H4)

KAVELREGELS HERONTWIKKELING (H5)

Opbouw van de Bouwenvelop

3

n

laa

t aa str

1

2 it he en hr Fa

4

rt Spo

5 e Rod

1

an

isla

Kru

an

ekla

ro egb

S

2

3

4

5

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

5

2. SAMEN STADMAKEN

Eerder participatietraject in 2022 in relatie tot het PUK HagaZiekenhuis Sportlaan Voordat de gemeente het pand aankocht wilde de Reinier Haga groep de locatie zelf laten ontwikkelen. Hiertoe is een concept-Planuitwerkingskader (PUK) opgesteld. Er zijn in 2022 twee participatiebijeenkomsten geweest, waar ongeveer 120 mensen aanwezig waren. Ook zijn er gesprekken gevoerd met de voorzitters van de wijkverenigingen. Ten aanzien van de input van de omwonenden is destijds het volgende opgenomen in het concept Planuitwerkingskader: Een groot deel van de inbreng van de bewoners komt overeen met de wensen en kaders van de gemeente en kon worden overgenomen. Het gaat daarbij om het behoud van de Dudok architectuur, de oorspronkelijke gevels en de huidige bouwhoogte. Verder zijn wensen geuit die binnen de eisen uit het bouwbesluit vallen. De inbreng met betrekking tot het verbreden van de ecologische zone langs de Haagse beek met bomen en biodiversiteit en de inbreng over duurzaamheid sluit aan op de inhoud van het PUK. Naar aanleiding van de input is een informeel wandelpad langs het gebouw in de ecologische zone toegevoegd. De huidige parkeerplaats aan de zijde Sportlaan verdwijnt en wordt vergroend.

Het woonprogramma bestaat uit een mix aan woningtypen in verschillende prijsklassen (huur en koop) dat daarmee interessant is voor alle leeftijdsgroepen (zowel senioren, jongeren als anders). Er is daarnaast ruimte voor ondersteunende (maatschappelijke) voorzieningen, zodat senioren de mo-

6

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

gelijkheid hebben om tot latere leeftijd zelfstandig te blijven wonen. Ook wordt gedacht aan een ontmoetingsruimte met mogelijk (dag)horeca die ook uitnodigend is voor omwonenden. Het parkeren wordt, inclusief het bezoekers parkeren, op eigen terrein opgelost en geeft dus geen extra parkeerbelasting in de wijk. Voor het fiets- en autoverkeer moet rekening gehouden worden met de toenemende elektrische infrastructuur. Het parkeren wordt uit het zicht, in een verdiepte parkeervoorziening opgelost. Lopen en fietsen wordt op diverse manieren gefaciliteerd. Gevraagd is of met het toenemende aantal bewoners er te veel drukte in de smalle straten van de wijk ontstaat. Er zal t.o.v. de huidige situatie, met een vrijwel leegstaand gebouw, inderdaad meer verkeer komen nadat de woningen zijn gerealiseerd. Dit zal naar verwachting geen problemen op de Sportlaan en in de wijken opleveren aangezien het verkeer het gebied zo veel mogelijk via de Rode Kruislaan en de Fahrenheitstraat zal verlaten richting de doorgaande route op de Segbroeklaan. In een later stadium van de planvorming wordt dit nader onderzocht. Een aantal ideeën zijn te gedetailleerd voor deze ‘kader’ fase van het plan en worden voorgelegd aan de toekomstige eigenaar. Het gaat o.a. om diverse ideeën voor het medegebruik van het groen door omwonenden, de inrichting van de gebouwen en toekomstige voorzieningen.

Tenslotte vallen een aantal genoemde punten buiten de plangrenzen van de PUK en de toekomstige planontwikkeling. Het gaat dan om groenveranderingen op de Segbroeklaan en verkeersaanpassingen en behoud van tramlijn 12 en bus 24 op de

Sportlaan. Het eventueel ruimte bieden aan CPO (collectief particulier opdrachtgeverschap) is aan de toekomstige eigenaar. De tijdelijke opvang van bijzondere doelgroepen in het leegstaande ziekenhuis is een apart traject.

Participatietraject in 2025 in relatie tot de Bouwenvelop Sportlaan 600 Om tot de inhoud van deze Bouwenvelop te komen, zijn verschillende aspecten meegewogen. Zo zijn er de eerder opgestelde uitgangspunten vanuit het PUK-traject, de lokale belangen van de bewoners en ondernemers uit de drie omringende wijken, de belangen van verschillende woningzoekenden in de stad (potentieel toekomstige bewoners), het belang van de toekomstige projectontwikkelaar en woningbouwcorporatie en het belang van de gemeente. Het basisprincipe is dat de gemeente zo veel als mogelijk aansluit bij de voorwaarden die in het concept-PUK HagaZiekenhuis Sportlaan zijn benoemd. Deze zijn namelijk tot stand gekomen in zorgvuldig overleg met de buurt en getoetst aan het toen geldende beleid. Voorwaarden wijzigen alleen als er ondertussen nieuw beleid van toepassing is of een bestuurlijk belang om een wijziging vraagt. Om de belangen in beeld te krijgen en mee te wegen, zijn bewoners en ondernemers geraadpleegd over wensen voor het woningbouwprogramma; over wensen voor het voorzieningenprogramma; over wensen voor de buitenruimte en over wensen voor het behoud van de identiteit en verbinding met de omringende wijken. Middels een digitale vragenlijst dachten 400 mensen mee. Een inloopbijeenkomst waar dezelfde vragen werden gesteld, werd door 50 mensen bezocht.

In een – op het verzoek van de drie wijkvertegenwoordigingen ingerichte – adviserende werkgroep namen twaalf personen plaats die de verschillende belangen vertegenwoordigden. Deze werkgroep is 4 keer bij elkaar gekomen en heeft een gezamenlijk advies uitgebracht.

De bewonersorganisaties van de Vogelwijk, Bomenbuurt en Bloemenbuurt hebben daarnaast via De Haagse Hogeschool een enquête over de gehechtheid aan de wijk en de tijdelijke- en permanente invulling van de Sportlaan 600 laten uitvoeren. Begin 2026 wordt aan de buurt de inhoud van de Bouwenvelop teruggekoppeld en hoe de input vanuit de participatie is verwerkt. Samenvatting diverse adviezen In de onderstaande samenvatting zijn de reacties op de vragenlijst op de gemeentelijke website en inloopbijeenkomst, het advies van de werkgroep en de resultaten van de enquête verwerkt. De reacties sluiten grotendeels op elkaar aan. Zie Bijlage E, F en G voor de verschillende adviezen. Woonprogramma Qua woonprogramma blijkt er spanning te bestaan tussen de wens voor een brede mix van woningen met aandacht voor betaalbaarheid, versus uitsluitend koopwoningen. De wens voor koopwoningen is gericht op seniorenwoningen in het dure segment om doorstroming in de omliggende huizenmarkt te faciliteren. Daarbij wordt geadviseerd om de woningverdeling aan te passen naar minder sociaal (28%) ten gunste van meer vrije sector woningen (42%). Naast de specifieke wens voor seniorenwoningen is er de wens voor starterswoningen, een Knarrenhof, coöperatiewoningen en deels zelfbouw. Ook wordt gevraagd om een deel van de nieuwe woningen toe te wijzen aan de buurt.

Voorzieningen Qua voorzieningen wordt overall de wens geuit voor ondersteunende maatschappelijke voorzieningen voor een huisarts of apotheek. Daarnaast wordt een maatschappelijke voorziening waar mensen elkaar

(jong en oud) kunnen ontmoeten, meerdere malen genoemd. Verder worden een mobiliteitshub, een parkeergarage en school- en zorgvoorzieningen genoemd. Specifiek wordt benoemd om de tijdelijke opvang voor dakloze mensen te beëindigen. Architectuur Een zorgvuldige inpassing van het gebouw in de omgeving. Deze moet aansluiten bij de identiteit en schaal van de wijk en de architectuur in de buurt. Buitenruimte Een goede inpassing van de binnen- en buitenruimte, ruimte voor ontmoeten en het centraal stellen van ecologische waarden. Vertaling in de Bouwenvelop Woonprogramma In de Bouwenvelop wordt voor dit stadsdeel vastgehouden aan de verdeling conform de Woonvisie 2040 (RIS318960), d.w.z. 50% sociale huur, 30% middeldure huur/betaalbare koop en 20% vrije sector woningen. Zoals onderbouwd in de Woonvisie is het belangrijk dat ook in duurdere wijken betaalbare woningen worden gerealiseerd. Het gaat om de stadsbrede opgave voor voldoende betaalbare woningen en het grootstedelijk belang dat de sociale huurwoningen gelijkwaardig worden verspreid over de stad. In de wijken waar nu minder dan 30% sociale huurwoningen staan is daarom het uitgangspunt om minimaal 50% sociale huurwoningen te realiseren. In stadsdeel Segbroek is de ontwikkeling op de Sportlaan één van de weinige plekken waar dit mogelijk is.

Conform de adviezen uit de participatie wordt binnen bovenstaande verdeling ingezet op seniorenen starterswoningen en innovatieve woonvormen als een Knarrenhof of een wooncoöperatie.

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

7

Ook voldoende beschikbaarheid van maatschappelijke opvangplekken en de spreiding hiervan over de stad is een grootstedelijk belang. In de Bouwenvelop wordt daarom een permanente (jaarrond) locatie voor maatschappelijke opvang met 80 plekken opgenomen. Dit is tijdelijk onderdak en begeleiding voor personen die door verschillende oorzaken geen ander thuis hebben. Welke doelgroep hier precies zal gaan verblijven is nog niet bekend. De benodigde ruimte voor de maatschappelijke opvang wordt afgetrokken van de ruimte voor de sociale huurwoningen. Dit betekent dat minimaal 45% sociale huurwoningen moet worden gerealiseerd. Het toewijzen van woningen is geregeld in de Huisvestingsverordening Den Haag 2023 en betreft uitsluitend sociale huurwoningen en middenhuurwoningen waarvoor een huisvestingsvergunning vereist is. De verordening bepaalt dat woningzoekenden zich moeten inschrijven via Woonnet Haaglanden en dat de volgorde van toewijzing mede wordt bepaald door de urgentie- en voorrangscriteria in deze verordening. Wanneer in de omgeving van de Sportlaan sprake is van een aangewezen herstructurerings- of actiegebied, en bewoners daardoor noodgedwongen moeten verhuizen, kan de woningcorporatie betrokkenen een passende sociale huurwoning of middenhuurwoning aanbieden.

Dit is mede afhankelijk van wat hierover is opgenomen in een sociaal plan en gebeurt volgens de regels voor urgentie en herhuisvesting die in de verordening zijn opgenomen. De verkoop van woningen valt buiten de reikwijdte van de huisvestingsverordening en is de verantwoordelijkheid van de toekomstige ontwikkelaar. Voor verkooptransacties zijn geen gemeentelijke sturingsregels vastgesteld. Wel kan het onderwerp ‘voorrang voor senioren uit de wijk’ worden meegenomen als selectiecriterium voor de toekomstige ontwikkelaar.

8

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

Voorzieningen In de Bouwenvelop is ruimte voor 500-1000m2 voor een ondersteunende maatschappelijke voorziening opgenomen. De functie, zoals een huisarts of fysiotherapeut, is bedoeld om senioren de mogelijkheid te geven langer zelfstandig te blijven wonen. Ook wordt gedacht aan een ontmoetingsruimte met mogelijk (dag)horeca die ook uitnodigend is voor omwonenden. Ten aanzien van de wensen voor een mobiliteitshub of een parkeergarage is duidelijk geworden dat de ruimte om voldoende parkeerplaatsen voor de toekomstige bewoners in de herontwikkeling te realiseren toereikend, maar ook beperkt is. Er is daarmee geen extra ruimte om daarnaast nog een mobiliteitshub of een parkeergarage voor de buurt te maken. Een extra parkeergarage ligt bovendien te ver van het winkelcentrum Fahrenheitstraat om goed te kunnen functioneren op de Sportlaan. Het realiseren van een school valt buiten de opdracht voor dit plan. De kaders in de Bouwenvelop voor de toekomstige gebouwen en buitenruimte sluiten goed aan op de geformuleerde adviezen van de bewoners. Architectuur In de Bouwenvelop zijn kwalitatieve kaders opgenomen die zijn gebaseerd op een zorgvuldige inpassing van het gebouw in de omgeving. De kaders sluiten aan bij de identiteit en schaal van de wijk en de architectuur in de buurt. Buitenruimte In de Bouwenvelop zijn kwalitatieve kaders opgenomen t.b.v.

een goede inpassing van de binnen- en buitenruimte. Er wordt ruimte gecreëerd die ook als ontmoetingsplek kan fungeren. De zone langs de Haagse Beek wordt in 2025/2026 ingericht als eco-

logische verbindingszone. Na oplevering van de toekomstige gebouwen wordt de buitenruimte hierop aangesloten.

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

9

3. GEBIEDSCONTEXT EN OPGAVEN n ka gs l aa

n

aa

l ort

la ek

ro

7

t aa str

2

eit

n me

e

Blo

rt

u bu

rt

u bu

en

m Bo

nh

b eg

S

an

1 re Fah

Sp 2

5

3

4

ijk

elw g Vo

1

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

ark

p uin

std We

sin

B

Binnen stadsdeel Segbroek neemt de locatie een bijzondere positie in. Enerzijds doordat het een grote (weliswaar niet meer in gebruik zijnde) maatschappelijke/ zorgvoorziening betreft. In het stadsdeel zijn ook andere maatschappelijke/ zorgvoorzieningen aanwezig, maar die zijn veel kleiner in omvang. Anderzijds door de omvang en de positie van de gebouwen op deze locatie. Het voormalige ziekenhuis kent een grotere geschakelde massa dan de strokenbouw en de grondgebonden bebouwing in de omgeving. Om de maatschappelijke functie te benadrukken heeft het voormalige ziekenhuiscomplex tevens een vooruitgeschoven, centrale positie in de groenzone langs de Haagse Beek.

10

a sv

e osj

6

t

oo nP

r ve

Het voormalige Rode Kruis Ziekenhuis ligt aan de Sportlaan in het stadsdeel Segbroek. De ontwikkellocatie wordt begrensd door de Sportlaan, de Fahrenheitstraat, de groenzone langs de Haagse Beek die parallel aan de Segbroeklaan ligt en de Rode Kruislaan. Aan de noordzijde bevindt zich de Vogelwijk, een woongebied waar voornamelijk grondgebonden woningen zijn te vinden. De west- en oostzijde kent een hoofdzakelijk groen karakter. Aan de overkant van de Segbroeklaan bevinden zich de Bomenbuurt en Bloemenbuurt. Hier is sprake van een gemengd gebied dat bestaat uit woningen en voorzieningen met onder andere de winkels en horeca aan de Fahrenheitstraat.

r Ve

3.1 Positionering

6

4

3

3 1

2

5 7

4

5

6

7

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

11

3.2 Gebiedscontext Planologische context Het plangebied is gelegen op een maatschappelijke bestemming. Daarnaast is tussen het water en de zuidzijde van het bouwwerk een gebiedsaanduiding ecologische verbindingszone gelegen. De locatie ligt qua bestemmingsplan in de Vogelwijk. Een wijk waar voornamelijk gewoond wordt en die tegen de duinen (Natura 2000) aanligt. De bevolking van de Vogelwijk heeft meer ouderen (21,1% om 15,6%) en meer koopwoningen (87,4% om 57%) dan het gemiddelde in Segbroek. Ook is het aandeel eengezinswoningen hoger dan in Segbroek (75,1% om 16,2%). Qua CBS wijk- en buurtindeling valt het plangebied binnen de wijk Bomen- en de Bloemenbuurt. Deze wijk heeft ten opzichte van de Vogelwijk een gevarieerder voorzieningenaanbod. In het bijzonder de Fahrenheitstraat die gekenmerkt is als hoofdwinkelstructuur. Ook zijn in deze wijk meer onderwijs- en zorgvoorzieningen te vinden dan in de Vogelwijk. Stedenbouwkundige en landschappelijke context Het plangebied is gelegen op een strandwal en maakt landschappelijk gezien onderdeel uit van een duingebied. In de middeleeuwen is het gebied ontgonnen en werd de Haagse Beek door het gebied heen gegraven. In de periode daarna werden er een aantal boerderijen gebouwd die in de twintigste eeuw door de uitbreidingsplannen van Den Haag zijn opgeslokt.

De aanleg van de Atlantikwall tijdens de Tweede Wereldoorlog had als gevolg dat eerdere lagen van de ontstaansgeschiedenis in het plangebied volledig zijn weggevaagd.

De Atlantikwall werd tijdens de Duitse bezetting aangelegd langs de kustlijn van West-Europa als verdedigingslinie. In Den Haag loopt de Atlantikwall-zone van het centrum tot aan Kijkduin. Voor de aanleg van de linie zijn in het plangebied veel huizen en andere objecten, waaronder het eerste ziekenhuis op deze plek, gesloopt. Een brede tankgracht zigzagde door het gebied. Kort na de bevrijding in 1945 gaf de gemeente Den Haag aan architect en stedenbouwkundige W.M. Dudok de opdracht een wederopbouwplan te maken voor de door de Atlantikwall aangetaste gebieden. Dit resulteerde in 1947 in het Wederopbouwplan Sportlaan – Zorgvliet’. Voor deze brede en kale strook ontwierp Dudok een wederopbouwplan waarin een duidelijk contrast met de oude vooroorlogse stad is te zien: in plaats van herbouw van de oorspronkelijke compacte en relatief lage gesloten woningbouwblokken met de voor Berlage zo kenmerkende gebogen straten en korte zichtlijnen, komt Dudok met een lange doorlopende grootstedelijke parkway: een landschappelijk vormgegeven autoroute die het park Ockenburgh met de Scheveningse Bosjes zou verbinden. Hoofdbestandsdeel is het groen dat het nieuwe verkeerstracé begeleidt en tevens zorgt voor een belangrijke openbare ruimte die werd ingericht met plantsoenen, waterpartijen en speelplekken.

De Bebouwing werd bedacht aan de randen van de strook, met hoofdzakelijk hogere gebouwen dan in de vooroorlogse wijken.

1933 - Rode Kruis Ziekenhuis

1942/1945 - Atlantikwall

Dudok koos voor een nieuw wegtracé met de aanleg van de Segbroeklaan een stuk ten zuiden van de Sportlaan. Ook de Haagse Beek werd verlegd waardoor een ruime groenzone kon worden gerealiseerd tussen de twee straten, voorzien van meanderende 1947 - Wederopbouwplan Dudok

12

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

Parkway en strokenverkaveling binnen wederopbouwstrook

• Een gebogen wegtracé met de aanleg van de nieuwe Segbroeklaan een stuk ten zuiden van de Sportlaan. De Haagse Beek werd verlegd waardoor een ruime groenzone kon worden gerealiseerd, voorzien van meanderende waterpartijen, wandelpaden en speelplekken. • De horizontaliteit overheerst bij de aan de randen van de strook geprojecteerde bebouwing. In samenhang functioneren ze als ‘wanden’ ofwel begeleiders van de parkway. • Het ziekenhuis kreeg een centrale positie in het wederopbouwplan. De centrale ligging zorgde dat het ziekenhuis in de as van de Valkenbosvaart kwam te liggen. • Voor de rest van het ziekenhuis is er een duidelijke aansluiting met de belendende bebouwing aan de zijde van de Sportlaan met de plaatsing van de vleugels van het Zusterhuis in lijn met de woonflats aan de westzijde, terwijl de polikliniekvleugel aansluit op de terugliggende portiekflats aan de oostzijde. Deze aansluiting bewerkstelligt een ‘bajonet-achtige’ sprong aan de Sportlaanzijde van het ziekenhuis, waardoor een plein wordt gecreëerd passend bij de monumentale hoofdentree met hellingbaan.

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

13

waterpartijen, wandelpaden en speelplekken. Volgens Dudok bewerkstelligde deze verspringing in het tracé behalve een betere verkeersafwikkeling, ook een breuk in de lengterichting van de strook en werden door verspringende perspectieven rigiditeit en rechtlijnigheid vermeden. Ook in de bebouwing is dit vormgevingsaspect terug te vinden. De horizontaliteit overheerst bij de aan de randen van de strook geprojecteerde bebouwing, maar door een variatie in positionering van de blokken (terugliggend, parallel of schuin geplaatst) is er voldoende variëteit en levendigheid. In samenhang functioneren ze echter nog steeds als ‘wanden’, begeleiders van de parkway, en is er weinig sprake van dwarsverbindingen. Dwarsverbindingen worden alleen gerealiseerd door de haaks op dit tracé gelegen straten. Ook in de vormgeving komt dit terug. Hoewel de flats in clusters zijn gedetailleerd is er een sterke vormverwantschap te zien in het kleurgebruik (gele baksteen), detaillering (horizontale gevelritmiek) en materiaalgebruik (baksteen met betonnen randen en uitkragingen). Het resultaat is een hechte samenhang tussen stedenbouw en architectuur. Het nieuwe Rode Kruis ziekenhuis kreeg een centrale positie in het wederopbouwplan en verschoof iets naar het oosten ten opzichte van de voorganger. De centrale ligging zorgde dat het ziekenhuis in de as van de Valkenbosvaart kwam te liggen.

In de bebouwing aan de Segbroeklaan werd hierop ingespeeld door de twee flats hier schuin en terugliggend t.o.v. de rooilijn te plaatsen, met een hoogteaccent naar de opening tussen de gebouwen, in de as van het water. Enigszins opmerkelijk is dat in de gevel aan deze zijde van het voormalige Beddenhuis vrijwel niets met deze as is gedaan. Een centraal accent in gevelopbouw en geleding ontbreekt. Alleen de op-

14

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

bouw van de technische ruimtes op het dak zorgt voor een enigszins summier accent in deze as. Voor de rest van het ziekenhuis is juist een sterke samenhang tussen het stedenbouwkundig plan en het architectonisch ontwerp aanwezig. Zo is een duidelijke aansluiting met de belendende bebouwing aan de zijde van de Sportlaan te zien met de plaatsing van de vleugels van het Zusterhuis in lijn met de woonflats aan de westzijde, terwijl de Polikliniekvleugel aansluit op de terugliggende portiekflats aan de oostzijde. Deze aansluiting bewerkstelligt een ‘bajonet-achtige’ sprong aan de Sportlaanzijde van het ziekenhuis. Hierdoor wordt een plein gecreëerd passend bij de monumentale hoofdentree met hellingbaan dat tevens ruimte biedt voor parkeerplekken. Ook is rekening gehouden met het verschil in korrelgrootte van de overwegend kleinschalige 2 tot 3 bouwlagen hoge bebouwing in de Vogelwijk en de hogere meer grootstedelijke bebouwing langs de parkway. De poliklinische afdeling aan de Sportlaan werd dan ook lager opgetrokken dan het Beddenhuis aan de zijde aan de Segbroeklaan. Met de ophoging van de centrale hoofdentree en het in deze as gelegen verbindend bouwdeel naar het nog hogere opgetrokken bouwdeel van het Beddenhuis aan de Segbroeklaan, ontstaat een getrapte ophoging, passend bij het steeds wijzigende stadsbeeld.

Het gekozen plattegrondtype is de H-vorm, een plattegrondstructuur die is ingegeven door diverse vernieuwingen in de ziekenhuisbouw (zie hoofdstuk Architectuurhistorische en typologische context) maar die daarnaast ook uitstekend paste in het stedenbouwkundig ontwerp van Dudok: langgerekte aaneengeschakelde smalle bouwdelen zorgden

voor een bepaalde luchtigheid en sloten naadloos aan op de zo nadrukkelijk aanwezige horizontaliteit van de parkway. Delen van Dudoks ontwerp zijn nu gemeentelijk beschermd stadsgezicht (Sportlaan-Segbroeklaan en omgeving), mede omdat een groot deel van het oorspronkelijke bebouwingsbeeld nog steeds intact is. Het modernistische ontwerp van Dudok bevat veel licht, lucht en ruimte en is zowel architectonisch als stedenbouwkundig en landschappelijk van een bijzondere kwaliteit. Cultuurhistorische context Het voormalige Haga Ziekenhuis is geen beschermd monument. Het maakt wel onderdeel uit van het gemeentelijk beschermd stadsgezicht ‘Sportlaan Segbroeklaan en omgeving’. Daarom is destijds in het bestemmingsplan opgenomen dat de naar de openbare ruimte gerichte gevelindeling gehandhaafd dient te blijven. Om inzicht te krijgen in de aanwezige cultuurhistorische waarden is een cultuurhistorische verkenning uitgevoerd (Cultuurhistorische verkenning voormalig Rode Kruis Ziekenhuis Sportlaan te Den Haag, OOM Advies in erfgoedontwikkeling, 17 maart 2022). De resultaten van deze verkenning zijn van belang bij de verdere uitwerking van de plannen. Stedenbouwkundige waardering Uitgangspunt is de positie van de bouwdelen van het complex in het horizontale tracé van het beschermde stadsgezicht Sportlaan-Segbroeklaan.

Kernwaarden van dit stadsgezicht zijn de overwegend evenwijdig aan de parkway gepositioneerde bebouwing en de groenstructuur met Haagse beek. Van belang bij deze structuur zijn de onderdelen van het oorspronkelijk ziekhuiscomplex aan de Sport-

Omgeving en Beschermd Stadsgezicht

ht

dS m er jk h i sc Be gelw o V

ta

zic ge ds

ijk

lw ge o V

en

m Bo

t

at

me

e Blo

ur

u nb

a str eit

nh hre Fa

ht .o. zic an e e g ds ekla a t o d S gbr m e r e -S sch laan e B ort Sp

rt

u bu

“Hoewel de vernielde wijken hier en daar ongetwijfeld de bekoring bezaten van weelde en openheid, dienden zij toch zeker niet in den ouden vorm te herrijzen. Want dit hele verwoeste gebied ligt in een stadsdeel zonder rhythme, zonder spanning, zonder differentiatie: het was een strook in een vlakke eentonige stad. De herbouw opent de mogelijkheid om in deze saaie stad nieuw architecturaal leven te wekken: we laten de eenmaal ontstane ruimte zoo veel mogelijk spreken en herscheppen die in fraaie plantsoenstrooken met waterpartijen; plantsoenen, die wij omzoomen met nieuwe flatgebouwen, hooger dan de omgeving. Zoo ontstaat er in dit stadsbeeld een contrasteerend element, dat wij als een gaaf geheel van groen en huizen nieuw kunnen scheppen.” Wederopbouw Sportlaan-Zorgvliet I, W.M. Dudok, 1947

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

15

laan die een verbinding vormen in de verspringing van de rooilijn van de woonblokken ten westen van de Rode Kruislaan naar de woonblokken ten oosten van de Fahrenheitstraat. De bajonet-achtige sprong creëert daarnaast ook ruimte voor een voorplein, passend bij de hoofdentree van het ziekenhuis met hellingbaan. De haaks op de Sportlaan gelegen vleugel van het Zusterhuis, die de sprong in de rooilijn overbrugt, is van secundair belang. Het bouwdeel begrenst weliswaar de ruimte voor het ziekenhuis, maar het is van ondergeschikt belang voor het afgebakende parkway-tracé. Verder is het Beddenhuis als uitspringend element in de groenstrook langs de Segbroeklaan, met aan de overzijde complementaire woningblokken, een zeer bepalend element. De aanzienlijk lagere aanbouwen ten westen van het Beddenhuis vallen enigszins weg in de groenzone en hebben geen duidelijk stedenbouwkundige meerwaarde. De overige bouwblokken hebben geen wezenlijke betekenis voor de stedenbouwkundige opzet (indifferent), met uitzondering van een deel van het Juliana Kinderziekenhuis en de Chirurgische kliniek, die een oorspronkelijk vrij doorzicht vanuit de Sportlaan naar de parkaanleg blokkeert; deze zijn dan ook aangemerkt als ‘verstorend’ (oranje).

Architectonische en typologische waardering De architectonische uitwerking is voor een groot deel ingegeven door de typologie van het ziekenhuis (H-type) en de wens tot een flexibele opzet van ruimtes. Dit heeft geresulteerd in een uniforme benadering van alle gevels van het ziekenhuis met strakke betonkaders, doorlopende puien en metselwerkvelden. De toegepaste gele baksteen met betonnen elementen en de nadruk op horizontaliteit is kenmerkend voor de bebouwing die de parkway omzoomt.

16

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

De enige wezenlijke verbijzonderingen in de architectuur zijn de hoofdentree aan de Sportlaan (de later toegevoegde luifel heeft daarbij geen toegevoegde waarde) en het paviljoen van de Polikliniek (oostzijde). De rest van de gevels van het H-gebouw is gelijk behandeld, zodat er geen sprake is van een voor- of achterzijde in het complex. Hierdoor zijn alle gevels van het oorspronkelijke H-gebouw van primair belang. Een vergelijkbare vormgeving is gehanteerd voor de Sportlaangevel van het Zusterhuis, eveneens voorzien van gele baksteenvelden met een strakke geleding met betonnen kaders, zij het (in tegenstelling tot het ziekenhuis) met een meer verticaal grid. De achterzijde van dit blok is daarentegen puur functioneel met een open galerij, en door de ophoging niet meer oorspronkelijk, waardoor deze vanuit architectonisch perspectief indifferent is gewaardeerd. Het aangrenzende deel van het Zusterhuis haaks op de Sportlaan, heeft in tegenstelling tot de rest van de bebouwing aan deze zijde geen enkele architectonische verbijzondering en is derhalve van indifferente waarde. Alleen de tuinkamer aan de westzijde van deze vleugel is een verbijzondering, maar is gezien de enigszins geïsoleerde ligging van secundair belang.

De overige onderdelen van het complex hebben geen toegevoegde waarde en zijn van indifferent belang, met uitzondering van het oorspronkelijke bouwdeel ten westen van het Beddenhuis en de luifel tegen het verbindingslid aan de oostzijde. Deze zijn vanwege verdergaande aanpassingen van secundair belang geclassificeerd. Een andere uitzondering vormt de bebouwing in de hoven van het Hgebouw. Naast dat deze bouwdelen architectonisch geen toegevoegde waarde hebben of zelfs ontsierend zijn (met name de bebouwing aan de westzijde), ontnemen ze het zicht op de binnengevels

van het ziekenhuis en wordt de oorspronkelijke opzet van de H-typologie verstoord. Vandaar dat deze elementen aangemerkt zijn als ‘verstorend’ voor de waarde van het complex. Gecombineerde waardering De som van de hierboven aangegeven stedenbouwkundige en architectonische waardering is in de hiernaast opgenomen waardenkaart weergegeven. De optelsom van de stedenbouwkundige betekenis en architectonische kwaliteit, maakt dat met name het Behandelhuis/Polikliniek en het Beddenhuis van primair belang zijn. Het verbindingslid en het bouwdeel van het Zusterhuis evenwijdig aan de Sportlaan hebben een toegevoegde waarde en zijn van secundair belang. Het verbindingslid met name vanwege de architectonische betekenis en typologie van het H-gebouw. Het deel van het Zusterhuis vanwege de stedenbouwkundige setting en architectuur van de straatgevel. De waarde van de overige onderdelen is beperkt of ontbrekend en derhalve aangemerkt als indifferent, met uitzondering van de verstorende bouwdelen in de hoven van het H-gebouw die afbreuk doen aan de oorspronkelijke openheid van de plattegrond, en het deel van de voormalige chirurgische kliniek waardoor het doorzicht vanuit de Sportlaan naar de groenzone wordt belemmerd. Conclusie behoud en sloop Het cultuurhistorisch onderzoek onderschrijft de cultuurhistorische waarden van het voormalige Rode Kruis Ziekenhuis en maakt deze specifiek.

Daarom is in samenwerking met de gemeentelijke afdeling Monumentenzorg en Welstand bepaald dat in ieder geval de massa en de gevels van het oorspronkelijke H-gebouw en de massa en de gevel van het Zusterhuis die naar de Sportlaan is ge-

richt behouden dienen te blijven. Voor de haaks op de Sportlaan gelegen vleugel van het Zusterhuis geldt dat hier vanwege de passende plek binnen de stedenbouwkundige opzet van het voorplein eerst naar behoud gekeken moet worden. Voor de overige bebouwing geldt om de volgende redenen dat deze gesloopt kan worden. • De bebouwing is niet passend, of heeft geen stedenbouwkundige meerwaarde binnen de evenwijdige structuur langs het parkway-tracé. • De bebouwing blokkeert doorzichten tussen Sportlaan en parkaanleg. • De bebouwing blokkeert zicht op binnengevels en zet binnenruimtes H-gebouw dicht. • Sloop biedt ruimte voor toevoeging van nieuwbouw en draagt zo bij aan de haalbaarheid van behoud van als cultuurhistorisch waardevol benoemde bebouwing en ontwikkeling als geheel.

Stedenbouwkundige waardering

Architectonische waardering

primair van belang secundair van belang indifferent afbreuk Gecombineerde waardering, bron: OOMAdvies BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

17

3.3 Stadsopgaven De ruimtelijk-programmatische opgaven die voor de gehele stad gelden, worden omschreven in de Omgevingsvisie Den Haag 2050. Om verder te bouwen aan Den Haag als groene metropool aan zee, worden in deze omgevingsvisie vijf bewegingen geïntroduceerd om richting te geven aan de omschreven opgaven. Ze zijn bedoeld om de koers aan te scherpen. Dit wordt gedaan door eerder gemaakte keuzes stevig neer te zetten of door op sommige punten bij te sturen en door voor de groei van Den Haag en enkele transities – energie, klimaat, mobiliteit, grondstoffen – het juiste tempo te bepalen. De herontwikkeling van de Sportlaan 600 sluit in de volgende opzichten aan bij deze vijf bewegingen. 1. Thuis in een divers Den Haag Door te bouwen voor de buurt, het creëren van ontmoetingsplekken, het beschermen van cultuurhistorisch erfgoed, het sturen op architectonische kwaliteit en stedenbouwkundige samenhang en de inzet op een verbindende openbare ruimte. 2. Ruimte voor groen en water Door het versterken van de Stedelijke Groene Hoofdstructuur door de ecologische verbindingszone natuurvriendelijk in te richten en het verder vergroenen van het binnenterrein en de randen van de locatie. 3. Verstedelijking en bereikbaarheid in samenhang Door aan te sluiten bij een bouwtempo dat past bij de (beoogde) groei van de stad.

Naast de grote ontwikkelgebieden (CID, Brinckhorst, & Zuidwest) zijn binnenstedelijke verdichtingslocaties beoogd om een bijdrage te leveren aan de vraag naar woningen en maatschappelijke opvang. Door naast

18

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

(auto)parkeergelegenheid juist ook in te zetten op oplossingen voor lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit. 4. Ruimte voor kennis en kunde Door met de ontwikkeling van de locatie het draagvlak voor voorzieningen van de ondernemers in de omgeving te verbeteren. Tevens wordt ruimte geboden voor ondersteunende en aanvullende maatschappelijke voorzieningen. Aantrekkelijke buurten en voldoende woningen hebben een indirect maar belangrijk effect op de Haagse economie. 5. Basissystemen op orde Door bij de ontwikkeling van dit nieuwe woongebied aan te sluiten op duurzame elektriciteits- en warmtenetwerken, bij de inrichting van het maaiveld en de openbare ruimte rekening te houden met klimaatadaptieve doelstellingen (hittestress, opvang regenwater) en het vastgoed klimaatadaptief, natuurinclusief, circulair en zo emissieloos mogelijk te ontwikkelen. Den Haag Geeft Thuis Naast de vijf bewegingen uit de omgevingsvisie speelt ook nog een andere grote stadsopgave, de aanpak van dak- en thuisloosheid. In Den Haag bevinden zich duizenden mensen in een situatie van dak- of thuisloosheid. In april 2025 zijn 6246 dak- en thuisloze personen geteld tijdens de ETHOS-telling. Dit is 1,1% van het aantal inwoners van den Haag. Dit betreft een zeer diverse groep, waaronder veel kinderen, jongeren en vrouwen.

Een deel van hen heeft naast een woonplek behoefte aan aanvullende zorg of ondersteuning en heeft daarom recht op maatschappelijke opvang. Dit is tijdelijk onderdak en begeleiding voor personen die door verschillende oorzaken geen ander thuis hebben. Het is belangrijk

dat hier voldoende locaties voor beschikbaar zijn en dat deze locaties goed verspreid zijn over de stad.

3.4 Wijk- en locatieopgaven Met het vaststellen van deze Bouwenvelop wordt invulling gegeven aan de gewenste bewegingen stadsbreed enerzijds en stadsdeel specifieke wensen van de bewoners en ondernemers voor Segbroek anderzijds. In de Omgevingsvisie zijn door bewoners en ondernemers voor het stadsdeel Segbroek specifieke opgaves geformuleerd die ook betrekking hebben op de Sportlaan 600 en omgeving. • De bouw van woonzorgclusters en levensloopbestendige woningen zorgen ervoor dat ouderen in hun eigen wijk kunnen blijven. • Vergroting van de sociale cohesie door de komst van stadstuinen, ontmoetingsplekken en een gevarieerd cultureel aanbod (die voor uiteenlopende groepen van inwoners toegankelijk en bereikbaar zijn). • Het op peil houden en verbeteren van kwaliteit van de openbare ruimte zorgt voor een toename van de stedelijke vitaliteit van deze gebieden. • De zones langs de Haagse Beek en het Verversingskanaal verdienen bescherming als ecologische verbindingszone die dwars door de stad aansluiten op het Nationaal Park Hollandse Duinen. • Een betere verkeersveiligheid: lage snelheid voor autoverkeer, meer oversteekplekken, fietsvriendelijke, groene routes, ruimte voor fietsparkeerplekken. • Natuurbehoud, verduurzaming (van huizen en auto’s), klimaatadaptatie (minder versteende binnentuinen).

3.5 Afwijking juridisch-planologisch kader De ontwikkellocatie is onderdeel van het bestemmingsplan Vogelwijk dat is vastgesteld op 29 september 2016. Dit bestemmingsplan is sinds 1 april 2024 van rechtswege onderdeel geworden van het Omgevingsplan Den Haag. De locatie valt in zijn geheel binnen de bestemming Maatschappelijk – Gezondheidszorg waarbinnen de aangegeven gebruiks- en bouwregels gelden. Binnen deze Bouwenvelop worden, zoals aangegeven in hoofdstuk 1, de kavelregels uiteengezet waarmee kan worden meegewerkt aan een afwijking van het Omgevingsplan.

Maatschappelijk

Wonen

Tuin

Groen

Water

Verkeer

Uitsnede plankaart bestemmingsplan Vogelwijk BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

19

4. VISIE EN UITGANGSPUNTEN 4.1 Visie

In dit hoofdstuk wordt de ruimtelijke visie voor deze ontwikkeling beschreven en worden de daarmee samenhangende uitgangspunten voor de ontwikkeling apart toegelicht. Verdichten Toevoegen van een nieuw woongebied De locatie is gelegen op de grens van de Vogelwijk en de Bomen- en Bloemenbuurt. Wijken waar geliefde woonmilieus te vinden zijn, maar waar weinig ruimte is om nieuwe woningen toe te voegen en waar tot nu toe relatief weinig opvanglocaties gevestigd zijn. Het biedt daarmee een kans om te verdichten in een succesvol deel van Den Haag en tegelijkertijd ook woningen toe te voegen die bijdragen aan een meer divers woningaanbod in dit deel van de stad. Dit betekent enerzijds een opgave om een substantieel deel in het sociale segment te bouwen en anderzijds te kijken hoe de doorstroom van oudere doelgroepen uit eengezinswoningen in de omgeving is te stimuleren door een focus op levensloopbestendige woningen in combinatie met voorzieningen gericht op ouderen. Door ook ruimte voor maatschappelijke opvang te behouden wordt eraan bijgedragen dat deze voorzieningen beter verspreid worden over de stad. Verbinden Schakelfunctie binnen wederopbouwzone Segbroeklaan/Sportlaan Bij de herontwikkeling van de locatie wordt de keuze gemaakt om aan te sluiten bij de karakteristieken van de omgeving en dan met name die van de wederopbouwstrook van Dudok.

Dit betekent dat de cultuurhistorisch waardevolle bebouwing behou-

20

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

den blijft en wordt aangevuld met nieuwbouw die in massa en uitstraling aansluit op de bebouwing binnen deze wederopbouwstrook. Deze keuze wordt verder vertaald in bouwregels die ervoor zorgen dat er een ensemble ontstaat dat zich op een ruimtelijk passende wijze voegt in de directe omgeving en respect toont voor de (naoorlogse) geschiedenis van deze locatie. Haagse Beek – ecologische verbindingszone Een belangrijk aspect bij de herontwikkeling van deze plek in Segbroek is het versterken van de ecologische verbindingszone langs de Haagse Beek. Hiermee wordt een ontbrekende schakel in de stedelijke groene hoofdstructuur (SGH) hersteld. Voorafgaand aan de herontwikkeling van het voormalige ziekenhuisterrein wordt de zone door de gemeente toegevoegd aan de openbare ruimte en aan de ecologische verbindingszone. Een ontmoetingsplek voor de buurt Het voormalige Rode Kruis Ziekenhuis had een belangrijke maatschappelijke functie en kreeg daarom een centrale plek tussen verschillende wijken in. In de herontwikkeling van de locatie wordt in het verlengde hiervan de keuze gemaakt om ruimte te creëren die ook als ontmoetingsplek kan fungeren. Hiervoor zijn voorzieningen gewenst die ontmoeting stimuleren, passend bij het woonconcept. Te denken valt aan zorgvoorzieningen of een kleinschalige horecavoorziening. Rondom het complex is er ruimte voor vergroening.

Met name aan de Sportlaan kan deze groene ruimte een ontmoetingsplek vormen. Anders dan langs de ecologische zone kan hier worden gedacht aan een meer tuin- of parkachtig karakter. Een mooie plek om samen met de buurt vorm te geven.

Vergroenen Ecologische verbindingszone De inrichting en verdere vergroening van de ecologische zone langs de Haagse Beek vormen een belangrijke opgave vooruitlopend op de transformatie van het voormalige ziekenhuisterrein. Voor een goede ecologische zone is een breedte van minimaal 20 meter tussen bebouwing en waterkant noodzakelijk. Gezien de vooruitgeschoven positie van het voormalige ziekenhuis wordt deze breedte net behaald. Brede groenstrook aan de Sportlaan Ook aan de Sportlaan zorgt, door het verwijderen van het parkeerterrein, een brede groenzone langs het voormalige ziekenhuis voor een fraaie overgang tussen de ten noordoosten van het complex gelegen strokenverkaveling en de bestaande bouw van het ziekenhuis. Op deze manier ontstaat een grotere samenhangende groenzone langs de Sportlaan. Groene dwarsstraten Aan de Fahrenheitstraat wordt een zone van 10 meter aanvullend op het bestaande straatprofiel (gemeten vanaf de kavelgrens) vrijgehouden van bebouwing. Deze zone wordt groen ingericht en verstevigt daarmee de groene verbinding tussen de Haagse Beek en de nabijgelegen Bosjes van Poot. Ook langs de Rode Kruislaan wordt een groene zone aan het straatprofiel toegevoegd. Deze zone is 7 meter breed en houdt rekening met de positie van het L-vormige gebouw van de voormalige Zusterhuis.

Het binnenterrein als groene ontmoetingsplek Het resterende maaiveld tussen de te ontwikkelen woongebouwen zal gaan fungeren als groen en landschappelijk binnenterrein met verblijfsfunctie waar de bewoners elkaar kunnen ontmoeten. Met

het oog hierop is een passende parkeeroplossing nodig die verdiept aangelegd zal moeten worden en waar bovenop een robuuste groene inrichting gerealiseerd kan worden die de kwaliteit biedt om deze ontmoetingsfunctie te ondersteunen. Verduurzamen De herontwikkeling van de voormalige ziekenhuislocatie biedt tal van mogelijkheden tot verduurzaming, zoals het hergebruiken van materialen en het klimaatbestendig maken van het gebouw. Daarnaast is bij de versteviging van de ecologische verbindingszone langs de Haagse Beek het aspect van vergroening en het versterken van de ecologische waarden uitermate belangrijk. De centrale ligging ten opzichte van winkels, scholen, maatschappelijke voorzieningen en groengebieden maakt deze locatie bij uitstek geschikt voor de transformatie naar woningbouw. De nieuwe inwoners profiteren van korte loop- en fietsafstanden en een in dit gebied hoogwaardig netwerk aan wandel- en fietspaden. Lopen en fietsen als basis voor een duurzame mobiliteit en een gezonde leefstijl worden hierdoor goed gefaciliteerd. Op de locatie zelf zullen logische looproutes en duidelijk gesitueerde fietsenstallingen dit aspect nog verder gaan versterken. Ook OV haltes (tram 12 en bus 24) liggen op loopafstand.

Terwijl in het gebied op dit moment nog vrij veel verhard oppervlak voorkomt zal een stevige vergroening meehelpen om zowel de huidige wateroverlast als ook hittestress te voorkomen. Aandachtspunt ten aanzien van wateroverlast is het verdiept gelegen gebied aan de binnenkant van het H-vormige hoofdgebouw. In deze zone is op dit moment sprake van wateroverlast bij een hevige regenbui. Dit zal

door een andere maaiveldinrichting en afwatering aangepast moeten worden.

Schakelfunctie ten aanzien van bebouwing in directe omgeving

Ecologische verbindingszone langs de Haagse Beek

Groene verbindingen langs de Sportlaan en tussen de Vogelwijk en de Bomen- en Bloemenbuurt BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

21

4.2 Uitgangspunten De visie is vertaald in drie uitgangspunten, geformuleerd voor de herontwikkeling van de Sportlaan 600. Deze gaan in op verschillende aspecten van de ruimtelijk-programmatische ontwikkeling. Echter, de uitgangspunten kunnen niet los van elkaar worden gezien en worden gezamenlijk vertaald naar de kavelregels in Hoofdstuk 5.

Uitgangspunt 1 Een aantrekkelijk woongebied

Het eerste uitgangspunt voor de herontwikkeling van de Sportlaan 600 is het realiseren van een aangenaam woongebied met een divers programma aan (toegankelijke en levensloopbestendige) woningen en ondersteunende (maatschappelijke/ zorg) voorzieningen die ten dienste staan aan de bewoners en de omgeving. In lijn met de wensen van de gemeenteraad en omwonenden biedt het terrein ruimte voor een programma met een focus op woningen voor senioren, starters en aandachtsgroepen. Innovatieve woonvormen (bijvoorbeeld groepswonen, CPO of een Knarrenhof) kunnen onderdeel uitmaken van dit programma. Tevens wordt gekeken of er binnen de ontwikkeling ruimte is om een deel (40%) van de sociale woningen toe te wijzen aan mensen die extra hulp nodig hebben.

22

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

Uitgangspunt 2 Aansluiting bij de omgeving

Een ander belangrijk uitgangspunt is de wijze waarop bij de transformatie van de voormalige ziekenhuislocatie naar woningbouw rekening wordt gehouden met de cultuurhistorische waarden van het gemeentelijk beschermde stadsgezicht SportlaanSegbroeklaan en de omgeving. Middels cultuurhistorisch onderzoek is de betekenis van het bestaande ensemble en de positie in de wederopbouwzone aangetoond. Een deel van de bestaande bebouwing dient behouden te blijven. Nieuwbouw zal zich harmonieus in de stedenbouwkundige en architectonische context moeten voegen.

Uitgangspunt 3 Versterken van groenstructuren

De Haagse Beek vormt een belangrijke ecologische verbindingszone. Ter hoogte van het voormalige ziekenhuis heeft deze zone echter nog weinig ecologische waarden. Vooruitlopend op de herontwikkeling van het voormalige ziekenhuisterrein zal door middel van een natuurvriendelijke inrichting een aanzienlijk deel van de zone worden toegevoegd aan deze ecologische verbinding (zie voor een eerste indruk van de nieuwe inrichting het schetsontwerp in Bijlage D. Inrichtingsplan Ecologische zone Haagse Beek). De overige randen van de locatie worden verder vergroend door aanwezige verharding te verwijderen en aan te sluiten op lokale groenstructuren.

Visiekaart

g

Se

an

kla

e bro

nh

re Fah at

a str

an

eit

isla

ru

eK

t

d Ro

or

Sp

n laa

uiterste bebouwingsgrens langs Sportlaan nieuwbouw evenwijdig aan parkway-tracé versterken ecologische zone vergroenen randen locatie hoofdentree (fiets en voetganger) secundaire entree

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART (auto,2026 fiets en 23

voetganger)

5. KAVELREGELS

In dit hoofdstuk staan de kavelregels voor de herontwikkeling centraal. Deze regels gaan in op programmatische, ruimtelijke en technische eisen. Daarnaast worden eisen en ambities ten aanzien van duurzaamheid en milieu uiteengezet. De kavelregels vormen het toetsingskader voor de aanvraag van de omgevingsvergunning.

5.1 Programma Het programma bestaat uit een mix aan woningtypen in verschillende prijsklassen (huur en koop), dat daarmee interessant is voor alle leeftijdsgroepen (zowel senioren, jongeren als anderen) en ruimte biedt voor specifieke aandachtsgroepen (zie voor een uitgebreidere toelichting op het woonbeleid Bijlage A. Sectorale beleidskaders). Er is daarnaast ruimte voor ondersteunende (maatschappelijke) voorzieningen, zodat senioren de mogelijkheid hebben om tot latere leeftijd zelfstandig te blijven wonen. Ook wordt gedacht aan een ontmoetingsruimte met mogelijk (dag)horeca die ook uitnodigend is voor omwonenden. Woonprogramma • Afhankelijk van de woninggrootte is er ruimte tot 550 woningen. Deze zullen conform de huidige Woonvisie bestaan uit de volgende categorieën. • 45% woningen in de sociale sector die door een corporatie worden verhuurd. • 30% middeldure huurwoningen of betaalbare koopwoningen. • 20% woningen in de vrije sector huur dan wel vrije sector koop. • Er moet voldoende variatie zijn in de grootte van de woningen. • Inzet op senioren- en starterswoningen. Een se-

24

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

•

•

niorenwoning is een levensloopbestendige woning (reguliere woning met de mogelijkheid om daar tot latere leeftijd langer zelfstandig in te kunnen wonen). Inzet op innovatieve woonvormen. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan groepswonen, Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) of een Knarrenhof. Jaarrond inzet op 80 plekken voor maatschappelijke zorg. Dit is circa 5% van het totaal te realiseren woonoppervlak.

Voorzieningenprogramma • Om senioren de mogelijkheid te geven langer zelfstandig te blijven wonen, is het belangrijk dat er ook een bepaalde mate van zorg op de locatie aanwezig is. Die zorg kan bijvoorbeeld bestaan uit de mogelijkheid om vierentwintig uur per dag ondersteuning te krijgen en ook door binnen de locatie zelf ruimte aan te bieden voor voorzieningen van maatschappelijke aard. Hierbij valt te denken aan ruimte voor een huisarts, fysiotherapeut en dergelijke. Bij het (zorg)concept zijn ook functies als een apotheek of thuiswinkel denkbaar. Daarom is het mogelijk om de bestemming zorg of maatschappelijk uit te breiden met een nevenactiviteit detailhandel. In totaal gaat het om een te realiseren aanbod van ondersteunende voorzieningen van 500 tot 1.000m2. • Naast dit soort voorzieningen is het voor senioren ook belangrijk om elkaar en anderen te kunnen ontmoeten en met elkaar te kunnen ontspannen. Het is daarom belangrijk dat op deze locatie daar ook voorzieningen voor komen. Er kan gedacht worden aan een ontmoetingsruimte voor ontspanning, cultuur en activiteiten. In aanvulling daarop is het ook mogelijk een (dag)

horeca voorziening (met een maximum vloeroppervlakte van 250m2) te realiseren. Het is van belang dat deze voorzieningen een naar buiten gekeerd karakter hebben, zodat ze ook uitnodigend zijn voor omwonenden. Hierdoor hebben de voorzieningen waarde voor zowel bewoners als de buurt.

Ruimtelijke randvoorwaarden

waardevolle bebouwing (behoud nader te onderzoeken) nieuwbouwvlak

4L

3L

45%

kavelgrens ontwikkeling publiek toegankelijk groen

7L

collectief toegankelijk groen

n

maximaal aantal bouwlagen

aa isl

5L

gb

Se

n

laa

k roe

ru

bebouwingspercentage

7L

eK

45%

d Ro

bestaande (te behouden) bomen

7L 8L

6L

parkeren onder maaiveld

ecologische zone

4L

4L

te handhaven bebouwing

7L

4L

60%

at tra its he

o

Sp

an

a rtl

ren Fah

5L

bouwrichting indicatie entree parkeren

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

25

5.2 Ruimtelijke randvoorwaarden Zoals in hoofdstuk vier is omschreven wordt bij de herontwikkeling van de locatie de keuze gemaakt om aan te sluiten bij de karakteristieken van de omgeving en dan met name die van de wederopbouwstrook van Dudok. Deze keuze wordt binnen de kavelregels verder vertaald in transformatieregels voor de bestaande bouw en in bouwvlakken, bebouwingspercentages en bouwhoogtes voor de nieuwbouw. Tezamen zorgen deze ervoor dat er uiteindelijk een gecombineerd ensemble ontstaat dat zich op een passende wijze voegt binnen de ruimtelijke en cultuurhistorische context van de locatie. Te behouden bebouwing • Op grond van het uitgevoerde cultuurhistorisch onderzoek geldt de randvoorwaarde dat de oorspronkelijke massa en gevels van het gehele H-gebouw en de massa en gevel van het Zusterhuis (gevel betreft straatzijde Sportlaan) behouden moeten blijven. Dit sluit nieuwe toevoegingen aan de gevels, zoals buitenruimtes en dakopbouwen, niet uit. Deze toevoegingen worden zorgvuldig ingepast en dienen voort te bouwen op het karakter van de bestaande bebouwing. • Voor het dwarsvolume van het Zusterhuis geldt dat onderzocht dient te worden of deze behouden kan blijven.

Indien dit met goed onderbouwde redenen niet het geval is, kan het na overleg met de Adviescommissie omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed eventueel vervangen worden, waarbij het een voorwaarde is dat nieuwbouw in volume en typologie passend is en bijdraagt aan de bestaande context. Een aanbeveling is om de aanwezige kunstuitingen in het interieur te behouden.

26

BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

Transformatie bestaande bouw Souterrain en bel-etage Het H-vormige hoofdgebouw heeft een souterrain. De hoofdentree aan de Sportlaan ligt verhoogd als een bel-etage en wordt door een royale oprijlaan ontsloten. Aansluiting op deze bouwlaag kan op verschillende manieren gebeuren. • Indien de oprijlaan als landschappelijk element behouden blijft is het aan de zijde van de Sportlaan niet mogelijk om woningen in het souterrain te realiseren. Dit betekent dat er in het souterrain aan de zijde van het binnenterrein eenzijdig georiënteerde woningen gemaakt kunnen worden die een buitenruimte aan het binnenterrein kunnen krijgen. Het binnenterrein zal hiervoor iets verder verdiept moeten worden. Door de verdiepte ligging is de afvoer van regenwater een bijzonder aandachtspunt. Het souterrain aan de zijde van de Sportlaan kan gebruikt worden om bergingen, fietsenstalling of andere voorzieningen in te realiseren. • Wanneer de oprijlaan niet wordt behouden is het mogelijk om het souterrain aan beide zijden met woningen in te richten. In dit geval kunnen deze woningen ook een buitenruimte hebben aan de zijde van de Sportlaan. Bij deze variant zijn sterke ingrepen in de gevel van de onderste laag aan deze zijde noodzakelijk om voor een goede toegangshoogte en voldoende bezonning van de woningen te zorgen.

Binnen het inrichtings- en beplantingsconcept van het nieuwe groene voorplein dient aandacht besteed te worden aan de aanhechting aan de monumentale entreepartij en de overgang van de publieke ruimte naar de privé buitenruimtes.

Dakopbouwen In aanvulling op de bestaande bouwmassa zijn dakopbouwen denkbaar mits aan een aantal kavelregels wordt voldaan. Alle dakopbouwen worden met een setback vormgegeven. Er is sprake van een setback van minimaal 1.50 meter aan alle zijden van het gebouw. Laagbouw, H-gebouw (voormalige Polikliniek) • Een dakopbouw van één laag is denkbaar mits er sprake is van een fraaie aanvulling op de onderbouw met de nadrukkelijk als portaal ontworpen hoofdentree. Hoogbouw, H-gebouw (voormalig Beddenhuis) • Een dakopbouw van één laag is mogelijk mits deze de bestaande witte dakopbouw vervangt, geen afbreuk doet aan de horizontale uitstraling van de gevel en past bij de seriematigheid van de gevel. Vleugel aan de Sportlaan (voormalig Zusterhuis) • Een dakopbouw van één laag is mogelijk mits deze terug ligt ten opzichte van de originele gevel, een fraaie aanvulling vormt op de onderbouw en de latere toevoeging vervangt. Realisatie nieuwbouw Massaopbouw • De nieuwbouwvolumes zijn voornamelijk gestrekt. Het principe van licht, lucht en ruimte is leidend voor de bebouwingsstructuur. In de wederopbouwzone hebben de bouwblokken vaak een duidelijk afleesbare plint, een aantal bouwlagen en een setback in de bovenste laag. Deze opbouw kan ook voor de nieuwbouw worden toegepast.

Positionering bouwvlakken • Bij de positionering van de nieuwbouw gaat het minder om het aanhouden van specifieke rooilijnen, als wel om het op een bewuste manier plaatsen van de bouwvolumes binnen de beschikbare bouwvlakken. Van belang hierbij is dat aansluiting wordt gezocht bij de richtingen en oriëntatie binnen de wederopbouwzone van Dudok. • Aan de Sportlaan wordt de verspringing van de bestaande bouw als vertrekpunt genomen voor het bouwvlak. Zo vormen de gevels van het Zusterhuis en het entreegebouw de kaders. Nieuwbouw mag hier in lijn met, of achter de bestaande bebouwing worden geplaatst. • De voormalige wachtruimte van de Polikliniek met haar ronde vormgeving vormt een fraaie verbijzondering van het entreegebouw. Dit is op een zorgvuldige manier in te passen in het nieuwe ensemble. • Langs de Fahrenheitstraat is de groenzone minimaal 10 meter breed, langs de Rode Kruislaan minimaal 7 meter. • Aan de kant van de Haagse Beek heeft het Beddenhuis een prominente, vooruitgeschoven positie. De uiterste bebouwingslijn voor nieuwbouw is duidelijk achter deze lijn gelegen. Nieuwbouw zorgt samen met de bestaande bouw voor een duidelijke en stevige begeleiding van de Parkway. Ten aanzien van bouwhoogte en positie houdt de bestaande bouw echter de meest prominente plek.

• Ten aanzien van buitenruimtes in de vorm van balkons geldt dat deze de grens van de bouwvlakken met maximaal 2.00 meter mogen overschrijden.

FIETS/ BERGINGEN

WONEN

Sportlaan

Doorsnede behoud oprijlaan

WONEN

Sportlaan

FIETS/BERGINGEN

Doorsnede wonen in souterrain BOUWENVELOP SPORTLAAN 600 - MAART 2026

27

Bouwhoogtes • Nieuwbouw dient door een lagere bouwhoogte aan de kant van de Sportlaan aan te sluiten bij de kleinere korrel van de Vogelwijk. De blokken zijn maximaal vier lagen hoog. Aanvullend kan een vijfde laag met setback gerealiseerd worden. • De nieuwbouw aan de zijde van de Haagse Beek is zes lagen hoog. Ook hier is aanvullend een zevende laag met setback mogelijk. Bouwmassa’s • Ten aanzien van korrelgrootte en bouwhoogtes voegt de nieuwbouw zich harmonieus in de strokenverkaveling van de wederopbouwzone. Licht, lucht en ruimte is een belangrijk thema in de naoorlogse woningbouw. Dit principe komt ook terug in de nieuwbouw op de locatie aan de Sportlaan. Gesloten hoekbebouwing past niet in deze zone. Open hoeken met voornamelijk gestrekte volumes zijn wenselijk. Daarbij wordt de lengterichting langs de Sportlaan en met name de Segbroeklaan benadrukt. Buitenruimte De buitenruimte binnen en rondom het complex heeft verschillende functies. Ten eerste draagt dit gebied bij aan het groene karakter en de klimaatadaptieve waarden van het toekomstige woongebied. Daarnaast vervult het gedeeltelijk ook een rol als ontmoetingsplek voor bewoners en bezoekers van de locatie. Ecologische zone - Haagse Beek (herinrichting door gemeente) • Op de smalste plek (ter hoogte van het voormalige Beddenhuis van het Rode Kruis Ziekenhuis) van de ecologische zone is deze tussen oever en