RIS324203 Bijlage Stand van zaken Aansluiting Onderwijs Arbeidsmarkt Bedrijfsleven 2025
Tekst van het document
Programma Aansluiting Onderwijs Arbeidsmarkt Bedrijfsleven
Stand van zaken 2025
“Werk is de sleutel tot eigenwaarde. Daarom is het enorm belangrijk om inwoners te helpen een volgende stap te maken in hun werkzame leven. Helemaal nu de krapte op de arbeidsmarkt groot is en ze in de maatschappelijke cruciale sectoren, zoals de zorg en bouw, staan te springen om mensen. Mooi dat we dit faciliteren door het bieden van kansen op het gebied van om- en bijscholing.” Nur Icar, wethouder MKB, Werk en Participatie
“Voldoende arbeidskrachten zijn essentieel voor een bloeiende economie. De mismatch tussen de arbeidsmarkt en het bedrijfsleven kunnen we alleen aanpakken met vereende krachten. Zowel bedrijven als (toekomstig) werkenden hebben daar een belangrijke verantwoordelijkheid in. Samen werken we aan een vitale Haagse economie.” Saskia Bruines, wethouder Economische ontwikkeling
“In het onderwijs kunnen jongeren zich ontplooien en worden ze voorbereid op hun toekomst. Met dit programma zorgen we ervoor dat de ontwikkeling van jongeren op school en in het hoger onderwijs nog beter aansluit op de arbeidsmarkt en de toekomstige arbeidsbehoefte in de stad. Als gemeente trekken we samen met het onderwijs op zodat iedereen een goede plek op de arbeidsmarkt kan vinden, zijn of haar talent kan benutten en hun leven lang kan doorleren. De uitdagingen op de arbeidsmarkt zijn groot, evenals tekorten in sommige vitale sectoren, en die kunnen we alleen aan samen met de Haagse onderwijsinstellingen.” Hilbert Bredemeijer, wethouder Onderwijs
2
Inhoud 1
2
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
1.1 Het probleem 4
2.1 Structurele tekorten in vitale
3.1 Sectoren en doelen 14
4.1 Sector overstijgende
1.2 De opgave 5 1.3 Leeswijzer 7
sectoren 9 2.2 Vergrijzing en uitstroom 10 2.3 Onbenut arbeidspotentieel 10 2.4 Mismatch tussen vraag en aanbod 11 2.5 Vooruitblik en bestuurlijke
3
3.2 Samenwerking en werkwijze 16 3.3 Monitoren en leren binnen de aanpak 19
4
5
De beweging en stip op de horizon
inspanningen 21 4.2 Sector zorg en welzijn 29 4.3 Sector ICT 34 4.4 Sector bouw en techniek 38 4.5 Sector openbaar bestuur en veiligheid 41
opgave 12
3
1
Inleiding
1.1 Het probleem De krapte op de arbeidsmarkt in Den Haag en regio Haaglanden blijft groot en raakt steeds meer sectoren. Dit beperkt niet alleen de economische vitaliteit van de stad, maar legt ook druk op maatschappelijke voor zieningen. De vraag naar personeel sluit nog altijd onvoldoende aan op het beschikbare aanbod, waardoor arbeidspotentieel onbenut blijft. Globale ontwikkelingen, digitalisering en vergrijzing versterken dit probleem: banen veranderen, nieuwe beroepen ontstaan en tegelijkertijd stromen de komende jaren veel ervaren werknemers uit. De gevolgen zijn zichtbaar in alle sectoren, maar het hardst in maatschappelijke cruciale sectoren zoals zorg en welzijn, onderwijs en bouw en techniek. Tekorten leiden tot langere wachttijden in de zorg, minder leerkrachten voor de klas en vertraging bij woningbouw- en verduurzamings projecten. Ook de ICT-sector kent blijvende tekorten, wat Den Haag kwetsbaarder maakt voor digitale vraagstukken en cyberveiligheid. Dit maakt de noodzaak tot gezamenlijke actie urgenter dan ooit.
inhoud
Met het Haags akkoord 2023-2026 (RIS316672) voelen we deze urgentie en slaan we de handen ineen in de aanpak Aansluiting Onderwijs Arbeidsmarkt Bedrijfsleven. Als gemeente nemen we het voortouw om met onze partners de wendbaarheid van inwoners en de veerkracht van ons bedrijfsleven te vergroten. Er lopen al veel initiatieven van overheden, werkgevers, onderwijs en brancheorganisaties om de krapte en de mismatch op de arbeidsmarkt te verkleinen. Juist om versnippering te voorkomen en meer samenhang te creëren, heeft de gemeente Den Haag in 2023 een gezamenlijke aanpak ontwikkeld met de Haagse arbeidsmarktpartners (RIS314887). Zo bouwen we aan een arbeidsmarkt die werkgevers meer zekerheid geeft over gekwalificeerd personeel en inwoners meer kansen biedt op werk. Met deze brief en bijlage brengen wij u op de hoogte van de aanpak. Deze rapportage bouwt voort op de stand van zaken van 2024 (RIS320390).
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
4
1.2 De opgave Werkgevers, onderwijsinstellingen en overheden investeren elk vanuit hun rol in het verkleinen van de arbeidsmarktkrapte. De toegevoegde waarde van het programma Aansluiting Onderwijs Arbeidsmarkt Bedrijfsleven is dat we deze inspanningen verbinden, gemene delers vinden en daar waar mogelijk vernieuwingen en innovaties starten. Met de aanpak beogen we meer aansluiting te realiseren tussen onderwijs, arbeidsmarkt en bedrijfsleven nu en voor de toekomst. Dit doen we samen met ondernemers, opleiders en andere belanghebbenden. Zo proberen we samen met partners voor een betere balans tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt te zorgen. Daarmee dragen we bij aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt die wendbaar genoeg is om maatschappelijke en economische uitdagingen in de stad en regio het hoofd te bieden. Deze kernopgave hebben we vertaald in vier hoofddoelen waar we langs werken: 1. Werkgevers investeren meer in mensen en technologie 2. Meer mensen blijven zich levenslang ontwikkelen 3. Betere wisselwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt 4. Minder barrières op de arbeidsmarkt In de praktijk hanteren we een vijfde hoofddoel dat doorwerkt in de aanpak en vier hoofddoelen: Arbeidsmarktkrapte krijgt meer prioriteit en staat hoger op de agenda. Sectorbijeenkomst bouw en techniek, 8 mei 2025
inhoud
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
5
Sectorbijeenkomst openbaar bestuur, 18 februari 2025
Alhoewel nagenoeg alle sectoren een (grote) krapte kennen op de arbeidsmarkt en de krapte veel overeenkomsten kent, zijn er per sector ook verschillen. Knelpunten, betrokken partijen, opleidingsvraagstukken en doelgroepen ‘arbeidspotentieel’ zijn per sector anders. Wat voor de ene sector een oplossing lijkt te zijn is dat voor de ander juist weer niet. Om die reden is gekozen voor een sectorspecifieke aanpak waarbij we wel telkens werken aan bovengenoemde sporen. De nota Aanpak Aansluiting Onderwijs Arbeidsmarkt Bedrijfsleven (RIS314887) beschrijft waarom de aanpak zich richt op de sectoren ICT, bouw en techniek, zorg en welzijn en openbaar bestuur. Voor deze sectoren is een nadere verkenning uitgevoerd. Daarbij is gekeken naar hun bijdrage aan de leefbaarheid en economie van de stad, de impact van maatschappelijke trends zoals de vergrijzing (en de daaruit voortvloeiende vervangingsvraag), de verwachte groei op korte termijn (uitbreidingsvraag) en de aard en omvang van de problematiek binnen deze sectoren. De gemeente heeft een verbindende en aanjagende rol in het arbeidsmarktbeleid. In eerste instantie is het aan de werkgevers zelf om oplossingen te bedenken en uit te voeren. En het is primair aan de onderwijsinstellingen om opleidingen goed aan te laten sluiten op de lerende mens en de arbeidsmarkt waar die zijn talent kwijt kan.
Maar de arbeidsmarktproblematiek heeft grote gevolgen voor de vitaliteit van de stad. Dat is sinds 2023 reden om via het programma en het programmateam werkgevers en onderwijs in deze opgave te ondersteunen. Uiteindelijk is het een probleem van ons allemaal dat niemand alleen kan oplossen. Dit betekent echter niet dat de gemeente de hele opgave naar zich toetrekt. We maken bewust keuzes
inhoud
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
6
waar we op inzetten; daar waar mogelijk en nuttig kan de gemeente via het programma bestaande effectieve initiatieven versterken, versnellen of nieuwe initiatieven opzetten. Wat we doen is een beweging creëren: samen met het bedrijfsleven, het onderwijs en andere partners in de stad en regio bouwen we aan netwerken die ons voorbereiden om straks – als de krapte nog nijpender wordt – gezamenlijk slagvaardig te kunnen optreden. Een beweging die uiteindelijk resulteert in een regionale infrastructuur waarin gemeente, werkgevers, onderwijsinstellingen en partners samen verantwoordelijkheid nemen voor de arbeidsmarkt. Samen met partners uit de stad bouwen we aan één beweging: losse projecten worden schakels in een groter geheel – een levend ecosysteem waarin Den Haag mensen en kansen duurzaam met elkaar verbindt en leren en werken hand in hand gaan. Het in gang zetten van een gezamenlijke beweging tussen onderwijs instellingen, werkgevers en andere partners is complex en vraagt om actieve betrokkenheid van alle partijen. Het vergt onderling vertrouwen, tijd om samen te groeien en het lef om bestaande werkwijzen los te laten. Alleen dan ontstaat ruimte voor een nieuwe realiteit waarin samenwerking centraal staat en duurzame oplossingen mogelijk worden.
nemen verantwoordelijkheid, werken samen waar dat eerder niet gebeurde en investeren in een gezamenlijk ecosysteem. In deze rapportage laten we de tussentijdse resultaten zien. Niet alleen in cijfers, maar ook in beelden en verhalen die de stand van zaken zichtbaar maken. Daarbij belichten we ook de initiatieven waarvoor het programma zelf verantwoordelijk is. Zo lopen Haaglanden Leert Door en Internationale Zorgmedewerkers inmiddels een jaar of langer. We delen wat deze initiatieven tot nu toe hebben opgeleverd, zowel in concrete resultaten als in impact voor de mensen die eraan deelnemen.
1.3 Leeswijzer Met deze brief en bijlage informeren wij u over de stand van zaken van het programma en de aanpak. In hoofdstuk 2 schetsen we de actuele arbeidsmarktontwikkelingen. Hoofdstuk 3 gaat in op onze aanpak en werkwijze. Hoofdstuk 4 beschrijft de resultaten en inspanningen, zowel sector overstijgend als sectorspecifiek die bijdragen aan een toekomst bestendige arbeidsmarkt. Tot slot, hoofdstuk 5 beschrijft een blik op de nabije toekomst.
In de afgelopen periode hebben we onze aanpak uitgerold binnen de sectoren, partners met elkaar verbonden en het gesprek gevoerd over hoe we gezamenlijk een innovatieve beweging kunnen vormgeven. We boeken nu al eerste resultaten en tegelijk zien we een groeiende beweging: partijen
inhoud
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
7
2
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
Zoals beschreven in hoofdstuk 1 is de krapte op de arbeidsmarkt geen tijdelijk verschijnsel, maar een structureel probleem dat de economische en maatschappelijke vitaliteit van Den Haag en de regio Haaglanden raakt. In dit hoofdstuk schetsen we de belangrijkste ontwikkelingen en trends die deze situatie verklaren. Hoewel het UWV voor Haaglanden tot 2027 maar een gematigde banengroei verwacht, blijft het aantal ontstane vacatures groot door vervanging van vertrekkend personeel (Arbeidsmarktprognose Haaglanden, 2025). Dit bevestigt ook het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA), dat tot 2028 een jaarlijkse vervangingsvraag van 2,9% – te typeren als gemiddeld – voorspelt voor Haaglanden (ROA, 2024). Er wordt tot in ieder geval 2028 structurele krapte verwacht in de techniek, zorg en onderwijs. Ook worden er tot 2028 oplopende knelpunten en de personeels voorziening van mbo4-gediplomeerden verwacht.
inhoud
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
8
2.1 Structurele tekorten in vitale sectoren De tekorten doen zich in bijna alle sectoren voor, maar de maatschappelijke impact is het grootst in sectoren die cruciaal zijn voor de vitaliteit van de stad en regio. Zo zorgen blijvende personeelstekorten in de bouw tot 2028 voor belemmeringen bij grote woningbouwprojecten en verduurzamingsprojecten, ondanks de klimaatcrisis en een huidig tekort van 36.430 woningen in Den Haag (ABF Research, 2023). Volgens het Prognosemodel Zorg en Welzijn (2024) zal het tekort aan zorgpersoneel in de regio toenemen van 3.800 naar 15.600 werknemers in 2034 (Prognosemodel Z&W, 2024). Dit speelt in een context waarin de ervaren gezondheid al onder het landelijk gemiddelde ligt, en bij ouderen (65+) sterk daaronder. Halverwege 2025 ervaart 39,5% van het bedrijfsleven in de regio Haaglanden het tekort aan personeel als de grootse belemmering (HaaglandenInzicht, 2025). Het UWV bevestigt dit beeld met hun belangrijkste krapte-indicator, die wordt berekend door het aantal vacatures door het aantal kortdurend (<6 maanden) werkzoekenden te delen. De waarde van deze zogenaamde spanningsindicator ligt voor Haaglanden op 3,29, waar de typering ‘krap’ begint vanaf 1,50 en de typering ‘zeer krap’ vanaf 4,00 (UWV Dashboard, 2025).
Sectorbijeenkomst zorg en welzijn, 25 maart 2025
inhoud
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
9
2.2 Vergrijzing en uitstroom
Cijfers
De aanzienlijke vervangingsvraag op de arbeidsmarkt wordt veroorzaakt door toenemende vergrijzing. De traditionele bevolkingspiramide heeft plaatsgemaakt voor een ‘diamantvorm’, waarin jongere generaties de uitstroom van ouderen niet meer kunnen compenseren (figuur 1).
Figuur 1: Bevolkingspiramide, Bron: GGD Haaglanden, 2025 95 jaar en ouder 90-94 jaar 85-89 jaar
In de regio Haaglanden naderen bijna 34.900 werknemers van 60 jaar en ouder hun pensioen. De uitstroom is het grootst in de sectoren waar zij nu het meest werken (Regio in Beeld, 2024):
80-84 jaar 75-79 jaar 70-74 jaar 65-69 jaar
• zorg en welzijn (6.500) • openbaar bestuur (6.400) • onderwijs (3.100)
60-64 jaar 55-59 jaar 50-54 jaar 45-49 jaar
Alleen al in deze drie cruciale sectoren verdwijnen de komende jaren dus 16.000 ervaren krachten. Zonder instroom en bijscholing op deze niveaus zal de continuïteit van publieke dienstverlening onder druk komen te staan.
40-44 jaar 35-39 jaar 30-34 jaar 25-29 jaar
2.3 Onbenut arbeidspotentieel
20-24 jaar 15-19 jaar
Naast uitstroom door vergrijzing kent de regio tegelijkertijd een groot onbenut arbeidspotentieel. Ruim 72.000 inwoners tussen 15 en 75 jaar staan aan de kant, ongeveer 11% van de beroepsbevolking (HaaglandenInZicht, 2024). Dit bestaat uit: onderbenutte deeltijders (38%), werklozen (33%) en semi-werklozen (29%).
10-14 jaar 5-9 jaar 4 jaar en jonger 3,6%
Man:
inhoud
2,4%
Haaglanden
1,2%
Nederland
0,0%
1,2%
2,4%
Vrouw:
Haaglanden
3,6%
Nederland
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
10
Gemeente en UWV hebben slechts zicht op de geregistreerd werkzoekenden, een vijfde van het onbenut arbeidspotentieel. Een aanzienlijk deel van het talent blijft dus onbenut – en onbekend. De paradox, een tekort aan personeel en een grote groep mensen die (nog) niet meedoet, onderstreept dat de mismatch op de Haagse arbeidsmarkt structureel is. Het mobiliseren van deze inwoners, bijvoorbeeld via gerichte scholing, begeleiding en ‘Leven Lang Ontwikkelen’, is essentieel om de krapte te verlichten en meer Hagenaars perspectief op werk te bieden.
Cijfers Figuur 2: Mismatch algemeen (alle beroepen), Bron: UWV Datasets, Q2 2025 Mismatch algemeen (Q2 2025) ISCO 1: elementair werk
ISCO 2: uitvoerend werk
2.4 Mismatch tussen vraag en aanbod ISCO 3: vaktechnisch werk
Hoewel de algehele kraptecijfers al een duidelijk probleem laten zien, verbloemen ze eigenlijk nog de ernst van de situatie. Er is in de regio Haaglanden namelijk een mismatch op de arbeidsmarkt. Er is naast een tekort aan mensen ook een tekort aan mensen met de juiste kwalificaties. Vacatures en werkzoekenden sluiten onvoldoende op elkaar aan. Deze komt duidelijk naar voren in een vergelijking van vacatures en werkzoekenden per opleidingsniveau op basis van het beroepenclassificatiesysteem ‘International Standard Classification of Occupations’ (ISCO) van de internationale arbeidsorganisatie. Op ISCO-niveau 1 gaat het om eenvoudig, routinematig werk dat je na korte instructie kunt doen, bijvoorbeeld schoonmaker. Niveau 2 vraagt basisvakmanschap en enige zelfstandigheid, zoals verkoopmedewerker of machinebediener. Niveau 3 vereist gevorderde vakvaardigheid en zelfstandig probleemoplossend werken, denk aan doktersassistent, verpleegkundige of technisch tekenaar. Niveau 4 betreft hoog specialistisch en complex werk zoals arts, ingenieur of beleidsanalist.
inhoud
ISCO 4: specialistisch werk 0
5.000
Openstaande vacatures
10.000
15.000
20.000
Werkzoekenden
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
11
namelijk veel aanbod in het lagere segment en veel vraag in het hogere segment. Deze disbalans toont dat er veel winst te behalen is uit bijscholing van ISCO-niveaus 1 en 2 naar niveaus 3 en 4. ICT-beroepen worden pas gedefinieerd vanaf ISCO-niveau 3, hier is dus per definitie vooral omscholing nodig om de tekorten aan te pakken.
2.5 Vooruitblik en bestuurlijke opgave
We zien in figuur 2 dat er op ISCO 1 en 2 niveau veel werkzoekenden zijn en maar weinig vacatures, terwijl dit op ISCO 3 en 4 niveau andersom is. Er is dus een mismatch op de arbeidsmarkt: veel aanbod in het lagere segment en veel vraag in het hogere segment. Dit verklaart de ervaren krapte. De spanning in de mismatch zit tussen gevraagde en beschikbare werk-, denk- en opleidingsniveaus, zichtbaar binnen de vier ISCO-niveaus. Uitgezet per sector wordt deze mismatch het beste zichtbaar. De grafieken in figuur 3 zetten voor de vier vitale sectoren per ISCO-niveau de openstaande vacatures tegenover de geregistreerde werkzoekenden bij het UWV (GWU). Dit biedt een beeld van de mismatch op de arbeidsmarkt; in hoeverre het complexiteitsniveau van vacatures aansluit op het niveau waarop werk wordt gezocht. Uit de meeste figuren blijkt hetzelfde patroon,
inhoud
De prognoses zijn helder: zonder extra inzet op scholing, matching en (innovatief) werkgeverschap blijft de krapte structureel. De Haagse arbeidsmarkt is een complexe keten waar werkgevers, onderwijs en overheid elkaar nodig hebben. De komende jaren zal de spanning op de arbeidsmarkt niet vanzelf afnemen. Integendeel – de maatschappelijke opgaven (bouw, zorg, energie, onderwijs) nemen toe terwijl de beroepsbevolking stabiliseert. Zonder gezamenlijke actie dreigt Den Haag als werk- en kennisstad terrein te verliezen. Daarom vraagt deze situatie om blijvende bestuurlijke aandacht en samenwerking binnen de regio Haaglanden. Alleen door structureel te investeren in Leven Lang Ontwikkelen, inclusieve werving, en sector overstijgende samenwerking kunnen we de wendbaarheid van onze arbeidsmarkt vergroten en de kansen voor inwoners verbeteren. De krapte op de arbeidsmarkt is daarmee niet alleen een economisch vraagstuk, maar een sociale en stedelijke opgave – een gezamenlijke verantwoordelijkheid van werkgevers, onderwijs en overheid.
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
12
Cijfers Figuur 3: Mismatch technische beroepen, openbaar bestuur, veiligheid, juridisch, zorg en welzijn en ICT, Bron: UWV Datasets, Q2 2025 Mismatch openbaar bestuur, veiligheid, juridisch (Q2 2025)
Mismatch technische beroepen (Q2 2025)
ISCO 1: elementair werk
ISCO 2: uitvoerend werk
ISCO 2: uitvoerend werk ISCO 3: vaktechnisch werk
ISCO 3: vaktechnisch werk ISCO 4: specialistisch werk
ISCO 4: specialistisch werk 0
0
1.000
Vacatures
2.000
3.000
4.000
5.000
6.000
100
Vacatures
200
300
400
500
Werkzoekenden
Werkzoekenden
Mismatch zorg en welzijn (Q2 2025)
Mismatch ICT (Q2 2025)
ISCO 2: uitvoerend werk
ISCO 3: vaktechnisch werk
ISCO 3: vaktechnisch werk
ISCO 4: specialistisch werk ISCO 4: specialistisch werk
0
200
Vacatures
inhoud
400
600
800
1.000
1.200
1.400
0
1.600
500
Vacatures
Werkzoekenden
1.000
1.500
2.000
Werkzoekenden
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
13
3
De aanpak
3.1 Sectoren en doelen De aanpak richt zich op vier sectoren die essentieel zijn voor het functioneren van de stad en regio en waar krapte het meest voelbaar is: zorg en welzijn, bouw en techniek, openbaar bestuur en veiligheid en ICT. Deze sectoren zijn bepalend voor de economische ontwikkeling, leefbaarheid en maatschappelijke voorzieningen in Den Haag. Door focus aan te brengen, kunnen we samen met partners meer impact realiseren en sneller opschalen waar oplossingen werken. In 2024 stond vooral het opbouwen van netwerken en het creëren van draagvlak centraal. Inmiddels is het programma een stap verder. In 2025 is de aanpak verdiept met concrete sectorbijeenkomsten, waarin werkgevers, onderwijsinstellingen, overheid en brancheorganisaties gezamenlijk prioriteiten bepalen en oplossingen ontwikkelen. Daarbij werken we kort cyclisch en actiegericht: wat werkt wordt versterkt en waar nodig wordt bijgestuurd. De kernopgave is ongewijzigd: meer aansluiting realiseren tussen onderwijs, arbeidsmarkt en bedrijfsleven. Dit realiseren we aan de hand van vier hoofddoelen die in elke sector terugkomen:
inhoud
1. Werkgevers investeren meer in mensen en technologie Werkgevers spelen een sleutelrol bij het benutten van het arbeids potentieel. We stimuleren hen om meer in te zetten op scholing, modern HR-beleid en innovatieve wervingsmethoden, bijvoorbeeld gericht op vaardigheden in plaats van diploma’s. Hierdoor vergroot de instroom, doorstroom en het behoud van personeel. 2. Meer mensen blijven zich een leven lang ontwikkelen Wendbaarheid op de arbeidsmarkt vraagt om blijvende ontwikkeling. We werken niet meer ons hele leven in hetzelfde vak. Het programma vergroot samen met het onderwijs en bedrijfsleven het aanbod en de toegankelijkheid van scholing. Het scholingsfonds ‘Haaglanden leert door’ laat zien dat inwoners dankzij kosteloze ontwikkelkansen hun positie op de arbeidsmarkt kunnen versterken. 3. Betere wisselwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt Studenten moeten worden opgeleid voor de banen van nu en de toekomst. Door onderwijs en werkgevers dichter bij elkaar te brengen, ontstaat meer inzicht in de vaardigheden die nodig zijn. Dit leidt tot onderwijsvernieuwing en betere doorstroming naar sectoren waar de tekorten het grootst zijn.
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
14
4. Minder barrières op de arbeidsmarkt Nog altijd staat een deel van het arbeidspotentieel buitenspel. We werken aan het wegnemen van belemmeringen op het gebied van taal, digitale vaardigheden en discriminatie bij werving en selectie. Met deze vier hoofddoelen bouwen we verder op de basis die in 2023 en 2024 is gelegd. Waar toen vooral de fundamenten werden gelegd, zien we in 2025 dat er meer onderlinge samenwerking ontstaat, dat oplossingsrichtingen gezamenlijk worden ontwikkeld en dat de eerste resultaten zichtbaar worden. Daarmee groeit het programma uit tot een beweging waarin onderwijs, bedrijfsleven en overheid samen verantwoordelijkheid nemen voor een toekomstbestendige arbeidsmarkt.
Cijfers
10 sectorbijeenkomsten georganiseerd. Met 268 deelnemers uit het bedrijfsleven, onderwijs, overheid en brancheorganisaties.
23 oplossingsrichtingen opgebracht en besproken op de sectorbijeenkomsten.
3 edities ‘cijfers op tafel’-bijeenkomsten georganiseerd. Meting: 16 september 2025
“Ik zie de samenwerking met de aanpak Aansluiting Onderwijs Arbeidsmarkt Bedrijfsleven als een krachtige stap vooruit. Het verbindt domeinen binnen de gemeente en versnelt de samenwerking tussen arbeidsmarkt, onderwijs, bedrijfsleven en de gemeente – met positief resultaat voor de inwoners van Den Haag en de gehele regio’’ Edwin Wilkens, Strategisch relatiemanager Hogeschool Inholland en bestuurslid VNO-NCW Den Haag
inhoud
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
15
3.2 Samenwerking en werkwijze
concrete uitvoeringsagenda die invulling geeft aan de hoofddoelen van het programma.
Samen met werkgevers en onderwijsinstellingen lopen al verschillende initiatieven gericht op de arbeidsmarkt, zoals: • Human Capital Agenda (HCA), akkoord Zuid-Holland: Publiek-privaat programma gericht op skills-first en Leven Lang Ontwikkelen. VNO-NCW West en MKB Den Haag koppelen vragen van werkgevers aan passende leertrajecten. • MKB Digiwerkplaats Haaglanden: Studenten helpen MKB-ondernemers met digitaliseringsvragen. VNO-NCW West en MKB Den Haag leveren cases en zorgen voor snelle koppelingen tussen student en bedrijf. • Haags Manifest Gelijke Stagekansen: Samenwerking tussen werkgevers, onderwijs en gemeente om stagekwaliteit te verbeteren en stagediscriminatie te voorkomen, voor betere stages en gelijke kansen. • Kandidaten in de Lift: Speeddates (initiatief van MKB Den Haag en Den Haag Werkt) waarbij ondernemers kennismaken met kandidaten voor stages, leerwerkplekken en banen.
Daarnaast kijken we ook goed naar wat de regio al doet. We onderschrijven de keuze van de MRDH in de Visie Economisch Vestigingsklimaat om het toekomstbestendig arbeidspotentieel te versterken. We werken als programma nauw samen met de MRDH-gemeentes en de Provincie ZuidHolland. We houden elkaar niet alleen op de hoogte maar laten ons ook inspireren door werkende initiatieven, en zoeken elkaar op daar waar we elkaar kunnen versterken. Zo vindt er regelmatig afstemming plaats met de G4-gemeenten, de MRDH en de Human Capital Agenda (HCA) van de provincie en de Economic Board Zuid-Holland (EBZ). We bespreken welke initiatieven en aanpakken goed werken, kijken waar we samen kunnen optrekken en onderzoeken of initiatieven ook onze (arbeidsmarkt)regio zouden kunnen werken. Speeddate-activiteit Respect Zorg, 18 sept 2025
In september 2025 vond een eerste bijeenkomst plaats met de werkgeversvertegenwoordigers waaruit bleek dat we een gedeelde ambitie én een stevige basis hebben om samen verder te bouwen aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt. Ieder vanuit zijn of haar eigen rol, met de middelen en mogelijkheden die er zijn. Door krachten te bundelen, kennis te delen en elkaar te versterken, kunnen we echt verschil maken voor werkgevers, werknemers en toekomstige talenten in de regio. Voor 2026 maken we een
inhoud
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
16
Samenwerking binnen sectoren Het programma kiest nadrukkelijk voor een actiegerichte en lerende manier van werken. Samen met partners uit onderwijs, bedrijfsleven en de stad werken we aan concrete doorbraken via kort cyclische trajecten. Per sector komen de betrokken partijen in ‘sprints’ samen, waarbij ze werken aan het ontwikkelen en uitvoeren van doorbraken en innovatieve (technische) oplossingen. We agenderen knelpunten, ontwikkelen oplossingen en starten we gezamenlijke initiatieven. Door klein te beginnen en te leren van wat werkt, kunnen we succesvolle aanpakken snel opschalen. Dit doen we vanuit de logica van de sector zelf, met maatwerk waar nodig en verbinding waar het kan. De gemeente Den Haag heeft geen formele regie over de arbeidsmarkt, maar wél een belangrijke verbindende en aanjagende rol. We brengen partijen samen, faciliteren samenwerking en zorgen dat kansrijke initiatieven sneller van de grond komen. Daarbij nemen we geen taken over, maar versterken we de bestaande infrastructuur. De arbeidsmarkt is immers van iedereen, werkgevers, onderwijs, overheid én inwoners. Onze werkwijze is flexibel: we volgen continu wat werkt, leren daarvan en sturen bij waar dat nodig is. Zo ontstaat een gelijkwaardig partnerschap waarin de rol van de gemeente en andere betrokken partijen steeds helder is afgebakend.
De essentie van dit programma is de samenwerking met deze partners, ieder vanuit haar eigen rol/verantwoordelijkheid, zodat we samen tot
inhoud
“De samenwerking tussen ROC Mondriaan en de gemeente Den Haag binnen het netwerk onderwijs-arbeidsmarkt is van strategisch belang voor het duurzaam aanpakken van arbeidsmarktkrapte in de regio. Door gezamenlijk op te trekken met publieke en private partners, kunnen we sneller inspelen op actuele ontwikkelingen en gerichte opleidingsroutes realiseren die aansluiten bij de behoeften van de Haagse arbeidsmarkt. Deze integrale aanpak heeft geleid tot concrete resultaten, zoals versneld opgezette leerwerktrajecten en betere aansluiting voor kwetsbare doelgroepen. De kracht van het netwerk zit in de gedeelde verantwoordelijkheid en het vertrouwen om samen te bouwen aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt.” Marie-Claire Gambon, Programmadirecteur ROC Mondriaan
oplossingen komen. Iedereen heeft een ander stukje van de oplossing in handen. In tegenstelling tot een meer klassieke gemeentelijke werkwijze waarin de gemeente ‘een opdracht’ of subsidie verstrekt, richten we ons in het programma op het vormgeven van samenwerking vanuit partnerschap. Hiervoor heeft het NSOB (Nederlandse School voor Openbaar Bestuur) het model voor de ontwikkeling van sturing door de overheid bedacht. Het werken in Allianties en Netwerken, ook wel de samenwerkende overheid, staat daarbij centraal. We gaan als overheid samen met onderwijs, bedrijfs-
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
17
Cijfers leven en andere partners aan de slag om de krapte in de maatschappelijk cruciale sectoren te lijf te gaan. Samenwerken is in dit model gebaseerd op een gelijkwaardige relatie; op partnerschap. Bij de presterende c.q. klassieke overheid gaat het al snel over concrete gemeentelijke doelen, die meetbaar zijn. Of over een aantrekkelijke businesscase. Terwijl bij de samenwerkende overheid iedere partner eigen organisatiedoelstellingen inbrengt én er op voorhand geen volledige uitgewerkte business case ligt. Vanuit het programma Onderwijs Arbeidsmarkt Bedrijfsleven staat de ambitie centraal: “Meer aansluiting realiseren tussen onderwijs, arbeidsmarkt en economie nu en voor de toekomst met ondernemers, opleiders en andere belang hebbenden, zodat de balans tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt en in het onderwijs verbetert en de duurzame economische ontwikkeling in stad en regio geaccommodeerd wordt”. (nota Aanpak aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven, pagina 10 (RIS314887).
Figuur 4: NSOB model ‘Dynamiek in overheidssturing en organisatie’
Dynamiek in overheidssturing en organisatie Publieke prestatie Prestatiesturing
Allianties & Samenwerking
New Public Management
Coproductie
Markt en Gemeenschap
Overheid
Actief burgerschap
Klassiek beleidsontwerp
Sociaal ondernemerschap
Publieke keuze Overheidsparticipatie in een energieke samenleving - Leren door Doen - NSOB
Het doel is een duurzame sectorale samenwerking die knelpunten op de arbeidsmarkt in beeld brengt en waar mogelijk oplost. Vanuit de ambitie komen we gezamenlijk tot concrete inspanningen; binnen de vier sectoren en sector overstijgend. Naast intensieve samenwerking met externe stakeholders werken binnen het programma meerdere gemeentelijke diensten nauw samen, in het bijzonder SZW, OCW en DSO. Een belangrijk doel hierin is het samenbrengen van interne expertises.
inhoud
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
18
Met de aanpak bundelen we krachten van werkgevers, opleiders en overheid door meer samen te werken en ook toegang te krijgen tot meer financiële middelen (RIS314887). In 2025 bestaat het programmateam uit 11 teamleden. Een klein aantal beleidsadviseurs sluiten regelmatig aan om hun reguliere werk te verbinden aan het programma. Van de totale begroting van 2 miljoen voor 2025 is circa 1,2 miljoen reeds benut en is 340.000,al bevestigd voor besteding van het werkbudget sectoren in 2026.
3.3 Monitoren en leren binnen de aanpak Sectorbijeenkomst bouw en techniek, 6 februari 2025
Door vanuit verschillende ‘brillen’ naar dezelfde vraagstukken te kijken, ontstaat een completer beeld. Dit vergroot niet alleen het gezamenlijke inzicht, maar maakt ook duidelijk waar elke dienst op moet acteren. Door drie strategische accountmanagers van Den Haag Werkt als onderdeel van het programmateam, sluiten we aan op de reguliere diensten en producten van SZW. Den Haag Werkt is bovendien goed vertegenwoordigd op de sectorbijeenkomsten. Daarnaast verbinden we ons actief met gemeentelijke arbeidsmarktinitiatieven, zoals de aanpak Werken, Leren en Innoveren (WLI). Ook de interne arbeidsmarktopgave wordt meegenomen: de krapte raakt immers de gemeente als werkgever. Door de interne en externe inzet met elkaar te verbinden, versterken we onze gezamenlijke inzet en leren we als organisatie beter inspelen op arbeidsmarktkrapte.
inhoud
Om zicht te houden op de resultaten van onze inspanningen, gebruiken wij een voor het programma ontwikkeld monitoringssysteem. Dit systeem stelt ons in staat om te meten welke initiatieven effectief zijn en welke minder goed werken. Wat succesvol blijkt, zetten we voort of schalen we op. Waar de effecten tegenvallen, leren we van de ervaringen en sturen we bij. Ons monitoringssysteem is gebaseerd op de Theory of Change (ToC). Dit model helpt ons om het causale pad van input naar impact inzichtelijk te maken, via de stappen: input, activiteiten, output, uitkomsten en impact. Het dwingt ons om kritisch te reflecteren op de wijze waarop onze activiteiten bijdragen aan zowel korte- als langetermijneffecten. Deze vorm van monitoring maakt het mogelijk om impliciete aannames en afhankelijk heden expliciet te maken. Daarmee kunnen we realistische doelen stellen, externe partijen gericht betrekken en zorgvuldig afwegen welke inspanningen we moeten voortzetten of aanpassen. Binnen onze monitoring maken we daarom onderscheid tussen resultaten (uitkomsten op korte termijn) en impact (langetermijneffecten).
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
19
‘Een samenwerking waarin alle partners die met de arbeidsmarkt te maken hebben elkaar weten te vinden’ “Alleen samen kunnen we de krapte op de arbeidsmarkt écht aanpakken. De komende jaren verandert de arbeidsmarkt ingrijpend door vergrijzing en de opkomst van AI. Juist daarom is het cruciaal dat de triple helix korte lijnen heeft, zodat we elkaar snel weten te vinden en kunnen schakelen. Het is goed om te zien dat beleid steeds vaker samen met het bedrijfsleven wordt gemaakt — dat is de enige manier om duurzame oplossingen te realiseren die in de praktijk ook echt werken. Sectorbijeenkomst zorg en welzijn, 10 december 2024
Voorafgaand aan de eerste monitoringcyclus hebben we voor alle inspanningen meerdere, voornamelijk kwantitatieve indicatoren vastgesteld. Deze vormen de basis van de monitoring. Tegelijkertijd voegen we in iedere cyclus ook kwalitatieve inzichten toe, zodat cijfers altijd in hun context geplaatst kunnen worden. Alle indicatoren worden tweemaal per jaar bijgewerkt. Op basis daarvan maken we een rapportage en evalueren we gezamenlijk welke stappen nodig zijn om onze inspanningen verder te versterken. De resultaten in het vervolg van deze rapportage komen voort uit de monitoringsmethodiek.
inhoud
Het programma Aansluiting Onderwijs Arbeidsmarkt en Bedrijfsleven is daarvan een mooi voorbeeld: een samenwerking waarin alle partners die met de arbeidsmarkt te maken hebben elkaar weten te vinden. De energie die daardoor is ontstaan, heeft ervoor gezorgd dat we elkaar vaker opzoeken en samen nieuwe projecten ontwikkelen — onder andere Haaglanden Leert Door, HR-ondersteuning voor kleine MKB’ers en het aanpakken van laaggeletterdheid.” MKB Den Haag
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
20
4
Inspanningen en resultaten
4.1 Sector overstijgende inspanningen
Haaglanden Leert Door ‘We werken allang niet meer ons leven lang in hetzelfde vak. Om- en bijscholing is nodig voor een gezonde arbeidsmarkt, maar ook voor de ontwikkeling van mensen zelf. Het moet voor iedereen mogelijk zijn een leven lang te leren. We vergroten daarom het aanbod en de toegankelijkheid ervan in samenwerking met het bedrijfsleven en de onderwijsinstellingen.’ Deze zinnen staan in het Haags Akkoord 2023-2026 (RIS316672). Met het scholingsfonds Haaglanden Leert Door is hierin een grote stap gezet. Haaglanden Leert Door is een regionaal scholingsfonds. Inwoners die in aanmerking komen voor het fonds, kunnen met de aanvraag van een scholingsvoucher kosteloos scholing starten binnen de vitale sectoren. Haaglanden Leert Door is een belangrijke pijler binnen de aanpak om- en bijscholing te stimuleren. Het scholingsfonds maakt het voor inwoners eenvoudiger om zich te ontwikkelen en in te stromen in vitale sectoren. Hiermee vergroten we de kansen voor inwoners.
inhoud
Uitreiking van de 1ste scholingsvoucher bij de lancering van Haaglanden Leert Door, 22 november 2024
Haaglanden Leert Door van start Een belangrijke mijlpaal was de lancering van de sector overstijgende inspanning Haaglanden Leert Door op 22 november 2024. Tijdens de lancering werd de eerste scholingsvoucher uitgereikt. Na een intensieve voorbereidingsfase van zes maanden zijn we inmiddels bijna een jaar onderweg. De resultaten liegen er niet om: Haaglanden Leert Door
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
21
heeft directe impact gehad op de regionale organisatie Werkcentrum Haaglanden (voorheen: Leerwerkloket Haaglanden). Vanwege het hoge aantal aanvragen hebben we samen met UWV drie extra medewerkers aangenomen. Dankzij deze uitbreiding is het aantal gevoerde scholings gesprekken verdubbeld ten opzichte van een jaar geleden. De lancering van Haaglanden Leert Door heeft bovendien gezorgd voor een groei in bereik, aandacht en interesse in de dienstverlening van het Werkcentrum. Resultaat 1. Scholingsvouchers Na de 1e vouchers eind november 2024 is begin juni 2025 de 100e scholingsvoucher uitgereikt. Inmiddels hebben 248 inwoners uit Haaglanden een scholingsvoucher (financiële ondersteuning) ontvangen. Hiermee zorgen we voor een impuls aan om- en bijscholing richting de maatschappelijk cruciale sectoren: bouw en techniek, zorg en welzijn, kinderopvang, ICT, onderwijs en openbaar bestuur en veiligheid. Van de 179 actieve scholingstrajecten (scholing opgestart na ontvangst voucher) de meeste om- en bijscholing plaatsvindt in de ICT (37%) en zorg en welzijn (41%), gevolgd door openbaar bestuur en veiligheid (11%), onderwijs (6%) en bouw en techniek (4%) (peildatum 25 september 2025).
Cijfers
1.656 aanvragen in de eerste 9 maanden (sinds de lancering), waarvan 761 voor een scholingsvoucher en 895 voor een oriëntatie of adviesgesprek. 248 scholingsvouchers uitgekeerd (33%). 50% meer scholingsgesprekken bij Werkcentrum Haaglanden (voorheen: Leerwerkloket Haaglanden).
13 inwoners scholing afgerond. 10.490 websitebezoekers. Meting: 22 november 2024 - 25 september 2025
Resultaat 2. Advies en loopbaanoriëntatie Ons uitgangspunt is om zoveel mogelijk werkende inwoners in de arbeidsmarktregio Haaglanden te ondersteunen middels een voucher of te adviseren over een leven lang ontwikkelen. We hebben met 895 mensen intakeen adviesgesprekken gevoerd. Naast de scholingsvouchers hebben we hen geholpen naar andere passende dienstverlenging.
inhoud
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
22
Tijdens de intake- en adviesgesprekken worden inwoners die niet in aanmerking komen voor een scholingsvoucher, geholpen met passende dienstverlenging. Een groot deel wordt verwezen naar budgetmogelijkheden bij gemeenten of UWV vanwege hun uitkeringssituatie en naar
Niet stilstaan John zag op LinkedIn informatie voorbijkomen over de scholingsvouchers, De vijftiger werkt in de beveiliging en had het tijdens zijn werk vaak rustig. “En stilstaan is niet goed”, vindt hij. “Dan ontwikkel je je niet.” Dus besloot hij zich aan te melden voor het nieuwe scholingsfonds van de gemeente Den Haag. Daarmee volgt hij nu een studie Beveiliging 3. Daarmee is het mogelijk om een leidinggevende functie binnen het werkgebied te krijgen. Eenmaal daarvoor geslaagd hoopt hij ook Beveiliging 4 af te ronden., waarmee hij weer meer kansen op kan. “Ik heb in mijn werkleven veel ervaring opgedaan, het is tijd om dat te delen en anderen op weg te helpen.” Ook hij had dat niet gekund zonder de scholingsvoucher. “Ik ben blij dat ik me op deze manier kan door ontwikkelen.” AD (18 maart 25), ‘Scholingsfonds helpt je op weg in je carrière’
inhoud
vervolg loopbaanadvisering vanuit het Werkcentrum Haaglanden of ROC Mondriaan. Een kleiner deel wordt verwezen naar de leerbanen van de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB), taal onderwijs en de vakbonden. Resultaat 3. Onbenut arbeidspotentieel gevonden We bereiken nieuwe doelgroepen die we als overheid doorgaans moeilijk bereiken: werkenden met een laag inkomen (130% wettelijk minimumloon of gemiddeld 35 euro per uur als ZZP’er) of werkenden met maximaal mbo-4 diploma. Vanaf maart 2025 zijn niet-uitkeringsgerechtigden – werkloze werkzoekenden die ingeschreven staan bij UWV – daaraan toegevoegd. Ook Oekraïense vluchtelingen en statushouders die aan een van deze criteria voldoen, kunnen een voucher aanvragen. Van de 761 scholings voucheraanvragen is 66% werkend: 501, waarvan 321 in vaste dienst, 118 zzp’ers en 62 flexwerkers. De andere 34% is werkloos: 234 mensen met of zonder uitkering bij gemeenten in Haaglanden of bij UWV. De meeste voucheraanvragen (610) komen van inwoners uit Den Haag gevolgd door Delft (54), Rijswijk (37), Westland (31) en Midden-Delfland (3) (cijfers peildatum 25 september 2025). Campagne ‘Haaglandse doeners verdienen beter!’ Communicatie is essentieel om de doelgroep te bereiken. We investeren in communicatie door een verdiepende, doelgroepgerichte campagne, zowel online als offline.
De campagne toont positieve resultaten: we hebben tot nu toe 10.490 bezoekers op de website. Dit betekent dat de (nieuwe) website goed gevonden wordt. Haaglanden Leert Door bereikt mensen
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
23
vooral via sociale media, doorverwijzing vanuit bestaande netwerken en via mond-tot-mondreclame. Ook benaderen we werkgevers als doorverwijzer richting hun medewerkers en sollicitanten. Met Haaglanden Leert Door is het gelukt om in korte tijd een scholingsfonds neer te zetten, scholingsaanbod aan te bieden en al een start te
maken met de borging van een structureel regionaal scholingsfonds. Daarbij is het gelukt om het aantal gesprekken met inwoners met een ontwikkelvraagstuk op de arbeidsmarkt te verdubbelen. We kunnen stellen dat we goed op weg zijn met Haaglanden Leert Door én een vervolg vanaf 2026 wenselijk is.
‘Na twaalf jaar thuis voor de kinderen toch weer aan de slag’* Toen mijn jongste dochter naar de middelbare school ging, kreeg ik weer ruimte om ergens aan de slag te gaan. Ik wilde dolgraag de zorg in, maar ik had geen recente werkervaring. Ik had te lang aan de kant gestaan en dacht dat ik daardoor weinig kans maakte. Totdat een vriendin me wees op Haaglanden Leert Door. Zij vertelde dat je met een scholingsvoucher een opleiding kunt volgen en zo sneller aan de slag kunt. Dat inspireerde mij en gaf me vertrouwen om deze stap te zetten. Omscholen met perspectief Dankzij de hulp van Haaglanden Leert Door doe ik nu een opleiding tot helpende zorg & welzijn, een mbo-opleiding op niveau 2. Dat is precies wat bij mij past: mensen ondersteunen die dat nodig hebben en er zijn voor anderen. De opleiding is in deeltijd, dus ik kan mijn
inhoud
gezinsleven goed combineren met leren. Tijdens de opleiding loop ik bovendien al stage in een verzorgingshuis in de buurt. Zo doe ik meteen wat werkervaring op. Nieuwe energie Het is behoorlijk pittig om na al die jaren weer aan de studie te gaan. Maar ik voel me enorm gemotiveerd. Ik leer nieuwe dingen, ik ontmoet nieuwe mensen en ik merk dat mijn zelfvertrouwen elke dag groeit. Over een paar maanden heb ik mijn diploma en kan ik echt aan het werk in de zorg. Dankzij Haaglanden Leert Door zie ik volop kansen. *Dit ervaringsverhaal is een samengestelde weergave van de ervaringen van meerdere mensen binnen de doelgroep niet-uitkeringsgerechtigden.
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
24
Uit de vicieuze cirkel Yiselda verhuisde elf jaar geleden met haar man van Spanje naar Den Haag. In het begin maakte ze hotelkamers schoon om geld te verdienen. Later vond ze werk in de klantenservice en logistiek. Maar een jaar geleden zat ze ineens werkloos thuis. Zonder uitkering, in haar veertiger jaren, en geen financiële mogelijkheden. “Dat was heel moeilijk”, vertelt ze. “Ik vroeg zelfs bij bedrijven of ik daar een soort stage mocht lopen om werkervaring op te doen. Maar dat kon niet, ik had geen diploma. Maar ook geen geld om een studie te volgen. Dus dan kom je in een vicieuze cirkel terecht.” Een jaar geleden hoorde ze van de scholingsvouchers via haar contactpersoon bij het UWV. Ze meldde zich aan en werd geaccepteerd. Het doel met haar thuisstudie is om data-analist te worden. “Daarmee kun je mensen helpen”, verklaart ze de keuze. “Mijn man houdt bijvoorbeeld niet van sporten. Maar als hij met zijn telefoon loopt, ziet hij aan het einde van de dag hoeveel stappen hij heeft gezet. Dat motiveert hem om er nog een paar bij te doen.” AD (18 maart 2025), ‘Scholingsfonds helpt je op weg in je carrière’
inhoud
Ontwikkelen Haaglanden Leert Door staat niet op zichzelf en is onderdeel van een bredere beweging van het Leven Lang Ontwikkelen. Haaglanden Leert Door is daarbinnen een concreet concept waarmee we mensen scholen naar hogere werk- en denkniveaus én omscholen naar de maatschappelijk cruciale sectoren in onze regio. Van belang is het project Haaglanden Leert Door te blijven richten op de daadwerkelijke om- en bijscholing, waarbij vervolgstappen én bredere dienstverlening in de doorontwikkeling van Leven Lang Ontwikkelen in het Werkcentrum opgepakt worden. Haaglanden Leert Door faciliteert toegang tot en bekostiging van passende om- en bijscholing via het online platform haaglandenleertdoor.nl. Financiering De huidige financiering met Europees Sociaal Fonds Plus (ESF) - april 2025 tot 31 januari 2026 - loopt bijna af, waardoor een vervolgaanvraag bij ESF+ Sectoren in het tweede tijdvak hebben ingediend. Hiermee verkrijgen we 40% Europese subsidie én bouwen we voort op de ESF+ verantwoordingssystematiek. De intentie van deze tweede aanvraag is om de cofinanciering van 60% te verdelen over de regio en over middelen van de gemeente Den Haag. In het bestuurlijk regionaal beraad Haaglanden is op 3 oktober besloten akkoord te geven op de benodigde cofinanciering vanuit het regionale impulsbudget. Voor het overige deel van de cofinanciering worden gemeentelijke middelen gebruikt.
Indien er aanspraak wordt gemaakt op het cofinancieringfonds volgt er een separaat raadsbesluit op het moment dat het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een beschikking heeft gedeeld
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
25
met de ESF aanvraag. De aanvraagstop voor scholingsvouchers is verplaatst naar 31 januari 2026 met het oog op vervolgfinanciering, zodat inwoners blijvend scholingsvouchers kunnen aanvragen. Impactmeting De impact ontstaat door nu in actie te komen, met het besef dat de effecten pas later zichtbaar zijn. Daarom start na een projectduur van circa twee jaar (2027) een evaluatie van de impact van Haaglanden Leert Door. In 2028 volgt een impactmeting aan het einde van de projectfase. De ambitie richt zich op het bereiken van mensen die het meest baat hebben bij om- en bijscholing, en op het versterken van de vitaliteit van de arbeidsmarkt in Haaglanden. De onderbouwing van deze ambities gebeurt via mechanismen uit literatuur en praktijkervaringen van andere fondsen. Deze inzichten zijn opgenomen in het evaluatiekader van het programma Aansluiting Onderwijs Arbeidsmarkt Bedrijfsleven.
Cijfers
Beroepenoriëntatie De gemeente Den Haag faciliteert organisaties zoals JINC en Spirit4You die jongeren ondersteunen in hun loopbaanontwikkeling. Vitale sectoren zoals de zorg, techniek en overheid krijgen in samenwerking met het programma Aansluiting Onderwijs Arbeidsmarkt Bedrijfsleven extra aandacht. Zo organiseert JINC een eendaagse Bliksemstage bij de gemeente, waarbij jongeren uit het voortgezet onderwijs kennismaken met beroepen die je binnen de gemeente kunt uitvoeren. Spirit4You organiseert het Bekijk je toekomst event en biedt de mogelijkheid om op een interactieve
inhoud
Uitreiking van de 100ste scholingsvoucher door wethouder Nur Icar, 4 juni 2025
Pilot Beroepen van de toekomst is 4 maanden live, 2 klassen van 2 scholen hebben met de pilot meegedaan In totaal 106 deelnemers aan de focusgroepen voor Beroepen van de toekomst
Meting: augustus 2025
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
26
manier kennis te maken met de diverse opleidingen en beroepen zodat havo-leerlingen (Regio Haaglanden, 2000) een goed beeld verkrijgen over vervolgopleidingen en de arbeidsmarkt. Bedrijven/organisaties uit de vitale sectoren van het programma zijn aanwezig op deze beurs. Vanuit het programma laten wij de havisten daarnaast kennismaken met een nieuwe vorm van talentscouting: en innovatieve skillstest op basis van gaming technologie. Deze test helpt jongeren op een laagdrempelige manier inzicht te krijgen in hun talenten en vaardigheden. De gemeente ondersteunt dit initiatief door bedrijven uit de sectoren actief te verbinden aan het evenement en bij te dragen aan de inhoudelijke en organisatorische afstemming.
het programma. Als gemeente bieden we ondersteuning in het vinden van samenwerkingspartners en het opzetten van nieuwe projecten. Zoals bijvoorbeeld het programma Beethoven tot de semicon-sector.
We zetten daarnaast ook in op de lange termijn. Momenteel financiert de gemeente een pilot beroepenoriëntatie ‘Beroepen van de toekomst’ in samenwerking met Museon-Omniversum. Hierin staan naast persoonlijke voorkeuren de toekomst en de maatschappelijke bijdrage van beroepen centraal. Kinderen en jongeren leren over de uitdagingen en beroepen van de toekomst. Het belang van het collectief wordt op deze manier mee genomen naast het belang van het individu. De eerste resultaten zijn positief. De komende jaren bouwen we toe naar een doorlopende oriëntatielijn vanaf het primair onderwijs tot en met het mbo. We verwachten dat hierdoor meer Haagse jongeren gaan kiezen voor een weloverwogen toekomst in een vitale sector.
Catch your Wave is er om gelijke stagekansen te bevorderen. Niet iedereen heeft een gelijke toegang tot een stageplek, bijvoorbeeld door iemands
Sterk Techniekonderwijs Haaglanden (STOHA) wordt de komende jaren voortgezet met als doel duurzaam, dekkend en hoogwaardig techniek onderwijs in het (v)mbo te realiseren. Via Techkwadraat zijn inmiddels ook het primair onderwijs, havo en vwo toegevoegd als doelgroepen in
inhoud
Catch your Wave Catch your Wave is een initiatief van Rabobank Den Haag en LaGro Advocaten, in samenwerking met Omroep West en de gemeente Den Haag. Het programma Aansluiting Onderwijs Arbeidsmarkt Bedrijfsleven vervult een coördinerende rol in Catch your Wave.
“Met Catch your Wave bieden we als lokale werkgevers gezamenlijk een kans voor studenten die op enige wijze tegenwind ervaren. Met een kort, krachtig én gepersonaliseerde stagekans bieden we een unieke kans om een golf te pakken. Vanuit Rabobank zijn we trots om daarin te kunnen faciliteren en bijdragen: een goede golf, begint bij behendige opstap en die bieden wij.” Business Manager Coöperatief Bankieren, Rabobank regio Den Haag
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
27
achtergrond, een ontbrekend netwerk of persoonlijke omstandigheden. Voor werkgevers is Catch your Wave er om inclusief en divers talent binnen te halen. Catch your Wave is in oktober gestart met de eerste lichting van 8 studenten. De groep bestaat uit hbo- en wo-studenten met affiniteit met diversiteit en inclusie. De talenten maken op een laagdrempelige manier kennis met toonaangevende Haagse werkgevers, waaronder de initiatiefnemers.
Daarnaast bouwen de deelnemers aan een professioneel netwerk dat hen een belangrijke ingang op de arbeidsmarkt biedt. Zo krijgen Haagse talenten de kans een mogelijke achterstand om te zetten in een voorsprong. Voor Haagse werkgevers – waaronder de gemeente Den Haag als werkgever – betekent dit toegang tot een pool van nieuw, divers en nog onbenut potentieel. Naast de studenten zelf leren de Haagse werkgevers en studenten van elkaar door les te krijgen, intervisie en een afsluitende evaluatie. De learnings zijn aansluitpunten dan wel verbeterpunten voor het HR-beleid binnen de eigen organisaties.
Opzet van het programma Tijdens een intensieve en inspirerende periode ontwikkelen de studenten vaardigheden die in het hoger onderwijs vaak minder aandacht krijgen. Zij doen waardevolle ervaringen op “voor het leven” en groeien zowel professioneel als persoonlijk.
Doelgroep mbo studenten Het stageprogramma Catch Your Wave is bewust gefaseerd opgezet, met een eerste focus op hbo- en wo-studenten naar behoefte van de betrokken samenwerkingspartners. Dit sluit aan bij de huidige vacaturedruk, veel organisaties hebben moeite om vacatures te vervullen van functies op ISCO-niveau 4 (hbo en wo-niveau). Door hier als eerste op in te spelen, kan het programma direct bijdragen aan het vervullen van de grootste behoefte.
”Als loopbaanadviseur vind ik het belangrijk dat stageongelijkheid onder studenten wordt tegengegaan. Ik vind het daarom heel belangrijk en inspirerend dat de gemeente Den Haag het programma Catch Your Wave heeft ontwikkeld en help graag mee om het tot een succes te maken”.
Het uitbreiden van het programma naar mbo-studenten is een waardevolle en gewenste vervolgstap (toezegging 896, Commissie Bestuur) en bevindt zich nog in de conceptfase. Door het format eerst te testen en optimaliseren binnen hbo en wo, kunnen we op basis van de opgedane ervaringen een goed ingericht programma aanbieden voor mbo-studenten, zodat ook daar de kwaliteit en impact zijn geborgd.
Loopbaanadviseur, Universiteit Leiden
inhoud
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
28
MKB-deal Het programma heeft samen met MKB Den Haag financiering bij de provincie Zuid-Holland aangevraagd voor het versterken van een leer- en ontwikkelcultuur, de MKB-Deal Leven Lang Ontwikkelen (RIS323619). Ondernemers hebben niet altijd de mogelijkheid om werknemers op te leiden. De extra financiering moet ervoor zorgen dat ze daar wel toe in staat zijn en dat mensen op die manier sneller aansluiting kunnen vinden bij een functie. Zo hebben bedrijven betere werknemers en blijven minder mensen zonder baan achter doordat ze niet volledig aansluiten op de eisen van een ondernemer.
4.2 Sector zorg en welzijn Stand van zaken 2025 De zorg- en welzijn sector kent al jaren tekorten. In 2024 werd vooral behoud van personeel als grootste uitdaging benoemd. De krapte blijft groot en de spanningsindicator hoog. Vooral hoger opgeleiden (hbo, gespecialiseerd) zijn schaars. Ongeveer 30% van de instromers verlaat de sector binnen korte tijd. Door vergrijzing neemt de zorgvraag in Haaglanden bovengemiddeld toe. Voortgang en initiatieven De drie sectorbijeenkomsten van de sector zorg en welzijn telden meer dan 80 deelnemers. Het doel van elke bijeenkomst is om kennis en concrete
inhoud
“Door intensief samenwerken tussen werkgevers, onderwijsinstellingen, gemeente Den Haag en de zeer gemotiveerde Internationale zorgprofessionals brengen we nieuwe aanwinsten terug in de zorg. Een win-win combinatie.” Klaas Smilde, bestuurder Respect Zorg
handvatten uit te wisselen, te prioriteren en vervolgstappen af te spreken. De besproken thema’s zijn onder andere de druk van mantelzorg op medewerkers, jobcarving, functiecreatie en regeldruk. Voor specifiek de regeldruk is op 18 juni 2025 een verdiepende sessie georganiseerd. Hier komt een vervolg op met medeorganisatoren Saffier (ouderenzorg) en Parnassia Groep (psychiatrie). Op de sectorbijeenkomst van 10 december 2024 is het initiatief ‘Internationale zorgmedewerkers’ geïntroduceerd aan werkgevers. Inmiddels zijn 12 werkgevers aangehaakt op het traject. Met deze werkgevers worden plaatsingsactiviteiten georganiseerd om het internationaal talent aan het werk te krijgen in de sector (vervolg Internationale zorg medewerkers op de pagina 29).
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
29
Activiteitenkalender 2024-2025 11 maart 2025: Speedmeet ouderenzorg (Respect Zorggroep) 25 maart 2025: 2de sectorbijeenkomst zorg en welzijn
10 december 2024: 1ste sectorbijeenkomst zorg en welzijn
2024
JAN
FEB
MRT
APR
MEI
8 april 2025: Speedmeet ouderenzorg (Respect Zorggroep)
2 juni 2025:Inloopspreekuren met kandidaten bij Ipse de Bruggen 5 juni 2025: Workshop Mantelzorg en Werk 18 juni 2025: Inspiratiesessie regeldruk (3de sectorbijeenkomst zorg en welzijn)
JUN
JUL
7 juli 2025: Inloopspreekuren met kandidaten bij Ipse de Bruggen
29 september 2025: Kennismakingsdag bij Middin
SEP
OKT
NOV
DEC
11 november 2025: 1ste editie ‘Internationale zorgmedewerkers in de lift’ 19 november 2025: Vervolg sessie regeldruk (en meer) met Pasnassia Groep en Saffier
11 mei 2025: Inloopspreekuren met kandidaten bij Ipse de Bruggen
inhoud
AUG
18 september 2025: Speedmeet ouderenzorg met wethouder Icar bij Respect Zorggroep
1
2
3
4
5
Inleiding
Krapte en mismatch op de arbeidsmarkt
De aanpak
Inspanning en resultaten
De beweging en stip op de horizon
30
Vooruitblik Naast behoud en scholing wordt nu structureel gewerkt aan oplossingen voor het verminderen van de regeldruk, samen met zorginstellingen, UWV, werkgeversvereniging en zorgverzekeraars. Dit moet bijdragen aan aantrekkelijker werkomstandigheden en betere benutting van arbeidspotentieel. De aanpak met internationale zorgmedewerkers wordt doorontwikkeld en - waar mogelijk - geborgd en opgeschaald.
107 deelnemers waarvan 92 deelnemers een Nederlandse taalcursus volgen.
26 deelnemers zijn geholpen aan een baan, 14 deelnemers aan een ‘broodbaan’ en 12 aan een ‘droombaan’. 12 aangesloten werkgevers.
Internationale zorgmedewerkers Voor een internationale zorgmedewerker is intrede in de Nederlandse zorgsector niet eenvoudig. Er is een lange wachtlijst voor diploma-erkenning en een goed begrip van de Nederlandse taal is een eis. De mismatch overbruggen en internationaal talent met een diploma en ervaring aan het werk helpen vraagt om een brede aanpak die terugkomt in Internationale zorgmedewerkers. Sinds eind 2024 is dit initiatief onderdeel van het programma Aansluiting Onderwijs Arbeidsmarkt Bedrijfsleven. Het initiatief is een samenwerking geïnitieerd vanuit de Gemeente Den Haag met Respect Zorg, de Haagse Hogeschool, ROC Mondriaan, Nuffic, Stichting voor Vluchtelingen-Studenten (UAF) en UWV. Het is een voorbeeld van de brede samenwerking, tussen werkgevers, het onderwijs en de overheid. Nieuwkomers met een zorgdiploma, zowel van binnen als buiten Europa, ondersteunen wij actief bij hun instroom in de Nederlandse zorgsector. Het doel is dat zij, met de zorgopleiding en werkervaring die zij in hun land van herkomst hebben opgedaan, ook in Nederland aan het werk kunnen. Dit is niet altijd direct op het oorspronkelijke functieniveau mogelijk, maar
inhoud
Cijfers
Meting: 31 oktober 2025
“Ik ben de gemeente veel dank verschuldigd voor de steun en hulp op weg naar diploma erkenning en BIG registratie, Inmiddels ben ik bezig met mijn taalontwikkeling naar B2+ en hoop dit jaar te mogen starten aan mijn registratie als basisarts. Er heerst een warme sfeer binnen de community en geeft een enorme psychologische steun.” Deelnemer, revalidatiearts
1
2
3
4
5
Inleiding