RIS323967 Bijlage 3 Bouwenvelop De Ley

ECONOMISCHE VISIE DEN HAAG+ 2030

https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/8987936/1/RIS303550_Bijlage_1 RIS-nummer: 303550

We zijn trots op Den Haag. De stad heeft een unieke ligging aan zee. En Den Haag is een internationale en diverse stad, met moderne en historische buurten en wijken. Deze variatie maakt onze stad geliefd. Den Haag maakt deel uit van een krachtige economische regio. Juist door alle verschillen in de regio vullen we elkaar aan. Samen hebben we alles in huis om de regio verder te ontwikkelen tot een vernieuwende economische toplocatie. Overheid, ondernemers, universiteiten, onderwijsinstellingen, multinationals, toeristen, internationals en onze bewoners zorgen hier samen voor. Den Haag werkt aan innovaties voor een veilige, betere en rechtvaardige wereld. Den Haag is een regerings- en bestuursstad met de Rijksoverheid als belangrijke speler en met vele internationale organisaties. Met de komst van universiteiten, start-ups en het Central Innovation District is Den Haag ook een innovatieve kennisstad geworden. Dat trekt toonaangevende organisaties en bedrijven aan. De economie op koers brengen Den Haag kent vele kwaliteiten, maar we staan ook voor belangrijke opgaven. Onze economische motor functioneert minder goed dan die van andere grootstedelijke regio’s. We willen dat in de Haagse regio iedereen mee kan doen. Dat betekent werken aan brede economische bloei.

Als lokale overheid creëren we geen banen, maar met heldere keuzes en een lange adem kunnen we onze economie wel beter op koers brengen. Dit doen we samen met onze samenwerkingspartners. Wat daarbij onze ambities voor 2030 zijn, leest u in deze economische visie van Den Haag. Onze ambities voor de Haagse economie We willen economische groei vooral realiseren vanuit ons Haagse profiel, dat waar de stad en de regio sterk in zijn. Hierbij houden we oog voor de veranderingen in de wereld. We richten onze energie op vier doelen die cruciaal zijn voor onze economie: - Een attractieve stad en regio - Een veerkrachtige economische structuur - Een excellent ondernemingsklimaat - Voldoende huisvesting in aantrekkelijke werkmilieus

Zie Randvoorwaarden maatregelen Puntensysteem natuurinclusief en https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/15400002/1?connection_type=16&connection_id=1033285 klimaatadaptief bouwen voor meer informatie.

Bouwenvelop De LEY | december 2025

69

Bijlage D

DE HAAGSE HOOFDWINKELSTRUCTUUR CENTRAAL RIS-nummer: 300626

ECONOMISCHE UITVOERINGSAGENDA DEN HAAG https://denhaag. raadsinformatie.nl/document/12870134/1?connection_type=16&connection_id=845350l/document/8987936/1/RIS303550_Bijlage_1 RIS-nummer: 315458

https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/10110660/1?connection_type=16&connection_id=665465

Dit is het document dat de ruimtelijk-juridische basis vormt van het detailhandelsbeleid. Hierin bepalen we op stadsniveau de ambities en de ruimtelijk beleidsprincipes en –keuzes, voor een gezonde Haagse winkelstructuur en de mogelijkheden voor vernieuwing. Alle inspanningen zijn erop gericht om de winkelstraten in de hoofdwinkelstructuur te versterken en vestiging zoveel mogelijk te concentreren in de hoofdwinkelstructuur. Deze kadernota is daarmee een continuering en aanscherping van het vigerende beleid. Deze nota geeft dus geen inzicht in het functioneren van separate winkelgebieden en de acties die we daar ondernemen (dat doen we in de monitor en met het actieprogramma), wel geven we een stand van zaken van de Den Haag als winkelstad.

Een nieuwe economische uitvoeringsagenda Samen met de stad pakken we de economische uitdagingen in onze stad aan. We willen dat de Haagse economie zich vernieuwt en duurzamer wordt. Dat Den Haag aantrekkelijk blijft om te leven en een bedrijf te ontwikkelen. En we willen de groei van de stad in evenwicht houden met het aantal en soort banen. Dit kunnen we als gemeente niet alleen. We gaan daarom de kracht en creativiteit van Haagse ondernemers de ruimte geven en werken samen met partners uit de stad en de regio. In deze uitvoeringsagenda geeft het college aan hoe het economisch beleid in de komende 4 jaar wordt vertaald in concrete acties en resultaten.

Den Haag wil met de kracht van horeca de aantrekkelijkheid van Den Haag vergroten, de ontwikkeling van gebieden met grote economische betekenis verder aanjagen en groei van werkgelegenheid in de horecasector stimuleren. Zo begint de Horecavisie 2016 (RIS 299645).

https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/7054713/1?connection_type=16&connection_id=472486

Ambitie: Den Haag als beste winkelstad Met de ambitie om de beste winkelstad te worden leggen we in Den Haag de lat hoog. Maar Den Haag heeft het winkelend publiek dan ook iets unieks te bieden. Karakteristieke winkelstraten, typisch Haagse winkels en volop ruimte voor nieuwe initiatieven die inspelen op de trends en ontwikkelingen van het moderne winkelen. De tijd is rijp om Den Haag nog meer op de kaart te zetten als bijzondere en aantrekkelijke winkelstad voor bewoners en toeristen. Beleid voor de beste winkelgebieden voor alle betrokkenen Het detailhandelsbeleid dat wordt gevoerd is gericht op het behouden en versterken van de hoofdwinkelstructuur: vitale en levendige winkelgebieden die een buurtverzorgende functie hebben, winkelgebieden in de binnenstad, en van winkelgebieden die een bepaald thema hebben. Samen vormen deze winkelgebieden de hoofdwinkelstructuur. Een belangrijk uitgangspunt is dat iedere inwoner van Den Haag in een straal van maximaal één kilometer van zijn huis zijn of haar dagelijkse boodschappen kan doen. Tegelijkertijd moeten deze winkelgebieden interessant genoeg zijn voor consumenten en ondernemers. Dat wil zeggen dat voldoende consumenten naar zo’n winkelgebied willen komen, zodat de ondernemers voldoende omzet kunnen maken om hun zaak te laten floreren.

Economische visie is het kompas Succesvol economisch beleid werkt als langdurig wordt vastgehouden aan een heldere koers. In 2020 stelde de gemeenteraad de Economische Visie Den Haag+ 2030 (RIS303550) vast. Met deze visie is een duidelijke koers ingezet. Onze missie is en blijft brede economische bloei. Economische groei is geen doel op zich, maar draagt bij aan een beter leven voor de Haagse inwoners voor nu en later (brede welvaart). We houden vast aan de beleidskaders uit de economische visie. De vier strategische doelen (speerpunten) geven de richting aan onze activiteiten, namelijk: (1) attractieve stad; (2) veerkrachtige economische structuur; (3) excellent ondernemingsklimaat; en (4) ruimte voor bedrijvigheid. Figuur 1 laat de doelen uit de economische visie zien, als kompas voor deze uitvoeringsagenda. Nieuwe accenten Met het coalitieakkoord wordt het economisch beleid doorgezet en worden hieraan nieuwe impulsen gegeven. Voor de komende jaren zien we dat het economisch beleid op een aantal terreinen extra aandacht behoeft. De belangrijkste prioriteiten voor deze collegeperiode zijn: 1. een doorbraak in de realisatie van meer en goede werklocaties, door bestaande ruimte beter te benutten en nieuwe plekken te realiseren; 2.

een beter ondernemingsklimaat voor het MKB, door de gemeentebrede dienstverlening te verbeteren en startende en snelgroeiende bedrijven te ondersteunen; 3. ontwikkeling van het bedrijfsleven in kansrijke sectoren, met een betere aansluiting tussen onderwijs, arbeidsmarkt en economie.

UITWERKINGSPLAN HORECA DEN HAAG 2021 – 2023 RIS-nummer: 308628

Hierin zijn de hoofdlijnen van het gemeentelijk horecabeleid voor de komende jaren geformuleerd. Met een aantal concrete acties is de afgelopen jaren uitvoering gegeven aan het horecabeleid, zoals vastgelegd in het Uitwerkingsplan Horecavisie 2016-2019 (RIS 288643). Nu is het tijd om te bezien waar we staan met de uitvoering van de Horecavisie en welke acties wij de komende jaren gaan uitvoeren; het Uitwerkingsplan Horeca Den Haag 2021-2023. Daarbij kijken we naar het Coalitieakkoord, ontwikkelingen in de stad, trends binnen de horeca, veranderende wensen van consumenten, bewoners en ondernemers en ontwikkelingen op andere beleidsterreinen. Uiteraard kijken we ook naar de coronacrisis die voor de horeca zeer ingrijpend is. De gemeente steunt waar mogelijk de horecaondernemers met tijdelijke regelingen, zoals de tijdelijke verruiming van de terrassen. De acties in dit Uitwerkingsplan gaan niet direct in op de coronacrisis, maar zijn gericht op een goed horecaklimaat in het algemeen en zien op een periode van de komende drie jaar. Het voorliggende Uitwerkingsplan geeft een overzicht van de acties die we in gang zullen zetten. Met als doel: een goed horecaklimaat, een aantrekkelijke stad en werkgelegenheid. Hiermee dragen we in belangrijke mate bij aan onze lange termijn ambitie van brede economische bloei.

Daarnaast blijven we ons inzetten voor een duurzame toekomstgerichte economie, met een belangrijke plek voor de circulaire economie en bedrijven en instellingen die werkzaam zijn op het terrein van vrede, recht en veiligheid. Circulaire economie krijgt een belangrijke positie in het economisch beleid. We gaan door met het geven van impulsen aan innovatieve starters én bedrijven die aan de opvolgende groeifase toe zijn. En we blijven werken aan een aantrekkelijk woon, leef- en vestigingsklimaat voor bewoners, bezoekers en bedrijven.

Bouwenvelop De LEY | december 2025

70

Bijlage D

MEER RUIMTE VOOR WERK https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/14139939/1?connection_type=16&connection_id=937414 RIS-nummer: 318691

De ruimte voor werk in Den Haag staat onder druk. Ondanks een grote vraag naar extra ruimte is de voorraad bedrijfs- en kantoorruimte tussen 2015 en 2022 afgenomen (respectievelijk met 65.000 m2 en 580.000 m2). In deze periode is het aantal woningen met 20.000 en het aantal inwoners met 37.500 toegenomen. Daarnaast blijkt uit de Vastgoedmonitor van Cushman & Wakefield (2023) en ervaringen van gemeentelijke accountmanagers en makelaars dat het aanbod ongezond laag is. Een groot nadeel van dit lage aanbod is de belemmering voor bedrijven om door te groeien. De vraag naar kantoor- en bedrijfsruimte blijft onverminderd hoog, ook na de coronacrisis. We zien wel kwalitatieve veranderingen in de vraag. Dit blijkt uit de diverse marktstudies die in opdracht van de gemeente en de regio zijn gedaan (o.a. Cushman & Wakefield (2023) en MRDH Strategie Bedrijventerreinen 2023-2030 ). Ook blijkt dit uit gesprekken van accountmanagers van de gemeente Den Haag met ondernemers en de lange lijst met ruimtezoekende bedrijven waarover de gemeente beschikt. De directe gevolgen hiervan voor de Haagse economie en bedrijven zijn: 1. Bedrijven in de stad die willen groeien zijn genoodzaakt te vertrekken uit de stad of zelfs uit de regio. 2. Bedrijven die zich willen vestigen vangen bot.

Starters hebben onvoldoende mogelijkheden en voor grotere nieuwe bedrijven zijn er geen kwalitatief goede locaties beschikbaar. 3. Vernieuwing, verduurzaming en herontwikkeling stokt omdat er geen schuifruimte is voor (tijdelijke) verplaatsing. Dit Programma Bedrijfshuisvesting beschrijft hoe we daarin verandering willen brengen. Het programma is actiegericht. De gemeente wil sturen op gewenste ontwikkelingen en pakt waar nodig en mogelijk een actieve rol.

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN (IHP) ONDERWIJS 2020-2030 RIS-nummer: 304176

Samen zorgen voor een thuis https://denhaag.raadsinformati e.nl/document/15439564/3?connecti on_id=1030568 Ontwerp Woonzorgvisieon_type=16&connecti 2040

Scholenbouw is bouwen aan de toekomst, bouwen aan de basis voor mens en samenleving. Het maken van een Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) voor de hele stad was een omvangrijke analytische operatie met veel partijen en een berg cijfers. We hebben nu een goede basis voor het maken van passende en verstandige investeringen die aansluiten bij de wettelijke taak van de gemeente, de staat van het scholenbestand en de demografische ontwikkelingen. Het IHP gaat over de investeringen van de gemeente. Als gemeente maken we de koppeling tussen investeringen in onderwijshuisvesting en de ontwikkeling van de stad. Daar sturen we actief op. Niet alleen door juist daar nieuwe scholen te bouwen waar de stad groeit, maar ook door geen onbeperkte groei van scholen in krappe wijken toe te laten. Het ruimtelijk en bekostigingsinstrumentarium van de gemeente kunnen elkaar hierin versterken. Schoolgebouwen zijn gebouwen van de toekomst. Duurzaamheid staat daarom hoog in het vaandel. Dat geldt ook voor bestaande schoolgebouwen. ‘Groen-blauwe’ schoolpleinen zie ik daarbij als uithangbord. Ze dragen bovendien bij aan de klimaatadaptatie doelen, groen in de wijk en het speelplezier van de leerlingen. In het belang van het kind en de ouders blijven we inzetten op het versterken van de samenwerking tussen school, kinderopvang en voorschoolse educatie door kindcentra te bouwen.

We stimuleren daarbij het benutten van de ruimte voor buitenschoolse opvang en buurtinitatieven.

Den Haag wil een stad zijn waar iedereen ertoe doet, een passende, toegankelijke en betaalbare woning heeft en waar zo nodig de juiste zorg en ondersteuning aanwezig is. Als we kijken naar toekomstige ontwikkelingen zien we dat dit steeds urgenter gaat worden. Dit komt door verschillende maatschappelijke ontwikkelingen zoals de dubbele vergrijzing (mensen worden ouder, meer mensen worden oud), extramuralisering, oplopende zorgkosten, minder zorgpersoneel en minder mantelzorgers. Bovengenoemde ontwikkelingen zorgen ervoor dat er een gerichte en integrale visie nodig is op het gebied van wonen, zorg en welzijn. Deze woonzorgvisie helpt om alle opgaven voor alle verschillende doelgroepen in kaart te brengen en deze te vertalen naar ambities, acties en een uitvoeringsprogramma voor wonen en zorg.

https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/8317202/1#search=%22RIS304176%20IHP%22

RIS-nummer: 321928

De gemeente wil genoeg betaalbare woningen voor 3 groepen mensen: - ouderen (65 jaar en ouder) - mensen die een aangepaste woning of zorg nodig hebben - mensen met een speciale woonvraag, zoals arbeidsmigranten De gemeente wil nieuwe huizen bouwen en oude gebouwen verbouwen. Want tot 2040 zijn 20.000 extra woningen voor ouderen nodig. En 5.000 tot 7.000 woningen voor andere mensen die zorg aan huis of dichtbij huis nodig hebben. En voor mensen met een speciale woonvraag, zoals arbeidsmigranten. De gemeente wil nieuwe woonvormen stimuleren. Zoals woongroepen waar mensen elkaar helpen. Sommige mensen wonen in een huis dat niet meer bij hen past. De gemeente wil hen helpen een beter huis te vinden. Er is te weinig zorgpersoneel. Daarom gaan de gemeente en welzijnsorganisaties beter samenwerken. Ook wil de gemeente zorgtechnologie voor thuis stimuleren. Dan kunnen mensen langer zelfstandig thuis wonen. En mantelzorgers hebben zo minder werk. Organisaties gaan meer samenwerken in de buurt. Zo kunnen mensen langer zelfstandig wonen met de juiste zorg. De gemeente maakt afspraken met andere gemeenten in de regio om woningen goed te verdelen.

Bouwenvelop De LEY | december 2025

71

Bijlage D

Strategie mobiliteitstransitie Den Haag 2022 - 2040 RIS-nummer: 310664

https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/10877149/1/RIS310664_Bijlage

Mobiliteit stelt mensen in staat elkaar te ontmoeten en verbindt de stad. De groei van Den Haag vraagt om veranderingen in de manier waarop we mobiliteit organiseren. In de Hoofdlijnenbrief mobiliteitstransitie (RIS302361) heeft het college aangegeven de hiertoe noodzakelijke mobiliteitstransitie te willen inzetten, waardoor de komende decennia onze stad bereikbaar, leefbaar en verkeersveilig blijft voor al onze bewoners, bezoekers en bedrijven. In deze Strategie Mobiliteitstransitie Den Haag 2040 kiezen we voor een ander perspectief op het mobiliteitssysteem en op de bijbehorende mobiliteitsoplossingen. We gaan uit van de visie om mobiliteit dienend te laten zijn aan de grotere opgaven van de stad, zoals leefbaarheid, brede welvaart, klimaatverandering en de woningbouwopgave. Daarmee is mobiliteit dus geen doel op zich. De traditionele visie op mobiliteit, waarin elke vervoerswijze een eigen toekomstlijn krijgt, voldoet niet meer. Er is simpelweg niet genoeg ruimte om aan alle wensen te voldoen. Want de wensenlijst is lang: een lagere parkeerdruk, meer fietsparkeerplekken, meer veilige fietspaden, meer en sneller openbaar vervoer, meer ruimte voor voetgangers, minder fiets- en autofiles en goede aansluitingen op de regio, Nederland en de rest van Europa. In de praktijk moeten we altijd kiezen. Vanwege bijvoorbeeld budgetten of beschikbare ruimte.

En dat geeft onmin bij de partijen die hun belangen niet gerealiseerd zien worden. Deze strategie voor de mobiliteitstransitie verbindt ruimte, mensen, voertuigen en de organisatie van mobiliteit zo goed mogelijk met elkaar. Zodat we meer kunnen doen op de schaarse oppervlakte van Den Haag om al het gemeentelijk beleid in de openbare ruimte mogelijk te maken. De blik van mobiliteit wordt daarmee verbreed naar bijvoorbeeld stadsontwikkeling, verkeersmanagement, andere overheden en bedrijven. Omdat daar vaak ook oplossingen liggen voor mobiliteitsknelpunten. Dat betekent – naast nieuwe ideeën – vooral ook een nieuwe manier van denken en werken.

Bouwenvelop De LEY | december 2025

72

Colofon Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling Stedenbouw & Planologie december 2025