RIS323945 Bijlage Haagse Klimaatrapportage 2024
Tekst van het document
Europese Commissie gestuurd. In oktober kreeg
als we met alle partijen in de stad de handen grote bedrijven, ondernemers, publieke en internationale instellingen én maatschap-
pelijke organisaties die kunnen bijdragen, dat ook doen. Samenwerken is de basis voor het toekomstbestendig maken van de stad.
De gemeente organiseert op veel manieren
samen met bewoners de verduurzaming van de stad. Denk aan burgerberaden,
bewonersinitiatieven, energiecoöperaties en participatie bij warmtenetten. Deze samenwerking is essen-tieel om de
klimaatdoelen te halen. Meerdere van deze
directe samenwerkingsverbanden zijn eerder
in de Klimaatrapportage bij de Werkagenda’s Duurzaamheid beschreven.
Naast samenwerking binnen de stad werkt de gemeente Den Haag ook in Europees verband samen. Den Haag doet mee aan een Europese
missie: “100 klimaatneutrale en slimme steden in 2030”. In 2024 heeft de gemeente gewerkt aan een actie- en investeringsplan:
Contract (RIS318170) is in maart 2024 naar de Den Haag als eerste Nederlandse stad het ‘Missielabel’. Dit geeft extra kansen om
Europese steun te krijgen. Met dit label werkt Den Haag nu samen met de Climate City
Capital Hub en de Europese Investeringsbank. Samen zoeken ze naar oplossingen voor de grote investeringen die nodig zijn om de klimaatdoelen te halen.
Ook werkt Den Haag samen met de zes andere Nederlandse steden en het Rijk in een
landelijke samenwerking binnen dit Europese project. Om dit samen met bewoners,
ondernemers en organisaties te doen, zijn er
Haagse klimaattafels georganiseerd. Hieruit is het Haags Klimaatakkoord (RIS318580)
ontstaan, met 38 klimaatdeals tussen 115
partijen - inmiddels is het aantal klimaatdeals gegroeid naar 44. Daarvan gaan er 14 over de energietransitie. Dit hoofdstuk biedt meer
inzicht in hoe de gemeente de stad bereikt met participatie-projecten en het Haags Klimaatakkoord.
105
106
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
7 Participatie in de stad met Duurzaam Den Haag
7
De gemeente is constant bezig om samen met de stad te werken aan verduurzaming. In samenwerking met Duurzaam Den Haag (DDH) en duizenden bewoners zijn in 2024 uiteenlopende projecten en acties uitgevoerd in Den Haag. DDH is een stichting die in 2013 werd opgericht en sinds 2021 fungeert als inbestedingspartner van de gemeente Den Haag. DDH ondersteunt de gemeente bij het bereiken en betrekken van bewoners rond duurzaamheid en voert projecten uit op het gebied van energietransitie, vergroening en klimaatadaptatie. In 2024 heeft de gemeente via DDH 2.784 ton CO2 gecompenseerd via een bijdrage van €234.937 aan het klimaatfonds, waarmee lokale projecten zijn gesteund. Er is veel bereikt samen met bewoners en DDH. In het jaarverslag 2024 van DDH worden veel
Participatie in de stad met Duurzaam Den Haag
resultaten genoemd van hoe bewoners met
• 713 ingevulde enquêtes met een gemiddeld rapportcijfer van 9. • Input van bewoners leidde tot een
DDH samen hebben kunnen bijdragen aan de
Programma van Wensen voor de herinrichting
verduurzaming van Den Haag. De resultaten
van het Stellenboschplein in Transvaal.
van 2024 laten zien hoeveel mensen zijn
• In Schilderswijk en Transvaal zijn
bereikt, hoeveel duurzame maatregelen zijn
bewonerswensen geïnventariseerd, wat
genomen en welke initiatieven samen met of
resulteerde in 15 concrete vergroeningacties
door bewoners zijn gerealiseerd.
(“quick wins”). • Tijdens de Klimaatweek zijn 3 nieuwe
1 Informeren en activeren
klimaatdeals gepresenteerd die mede zijn
Bewoners krijgen laagdrempelig informatie en
ontwikkeld met bewoners.
tips om zelf stappen te zetten. • 1.072 bewonersvragen beantwoord via het
3 Meebeslissen en mede uitvoeren
contactcentrum, waardering gemiddeld
Bewoners beslissen mee en werken samen met
een 9.
DDH en de gemeente.
• 60 workshops en straatacties rond
• Via Operatie Steenbreek en het NK
energiebesparing met ruim 5.100 bereikte
Tegelwippen zijn ruim 250.000 tegels
bewoners.
vervangen door 5.200 m² groen. Ruim 1.000
• DDH was 143 keer in de lokale media, de website trok 94.000 bezoekers en de online community groeide naar 18.693 volgers. • 8.762 nieuwsbrieflezers ontvingen duurzame tips en updates. • 9 grote evenementen georganiseerd, gemiddeld beoordeeld met een 9.
bewoners deden actief mee; waardering gemiddeld een 9,3. • 30 straten deden mee aan de Challenge Groene Voorbeeldstraten, waarvan 4 straten een gezamenlijk groenplan opstelden. • Zeven buurtteams organiseerden uiteenlopende acties: van energiemarkten tot geveltuinacties en afvalcampagnes.
2 Meedenken en ideeën aandragen
• 914 energiecoachgesprekken gevoerd,
Bewoners kunnen actief hun wensen en
resulterend in 1.950 woningen met
ideeën delen.
energiebesparende maatregelen en een
107
108
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
Figuur 32: Overzicht van de belangrijkste resultaten van DDH in 2024 (Bron: DDH)
gemiddelde besparing van €500 per huishouden per jaar. • 320 energiecoaches opgeleid, een groei van 52%.
• In de mobiliteitstransitie groeide het aantal bewonersgroepen voor deelmobiliteit van 6 naar 16. • Gemeenschap van actieve bewoners groeide met 27% naar 19.000 betrokkenen.
4 Zelf doen en eigenaarschap
• Jong Duurzaam Den Haag organiseerde
Bewoners nemen zelf het initiatief en voeren
diverse acties zoals afval-suppen, stekjesruil
projecten uit, ondersteund door DDH.
en een duurzame pubquiz.
• 1.839 bomen uitgedeeld (meer dan de doelstelling van 1.750), 490 regentonnen
De resultaten laten zien dat bewoners in
geplaatst en 1.000 fruitboompjes verspreid.
Den Haag op alle niveaus actief bijdragen
Samen goed voor 576.000 liter extra
aan de duurzame ontwikkeling van hun stad.
waterberging in de stad.
Van het ontvangen van eenvoudige tips tot het
• 845 boomspiegels vergroend door bewoners zelf. • Energiecoöperaties versterkt: in Molenwijk
volledig zelf uitvoeren van initiatieven. Samen met bewoners en DDH zet de gemeente in op brede en structurele bewonersparticipatie.
is voor het eerst rendement uitgekeerd aan
Die samenwerking is noodzakelijk om een breed
leden, in de Schilderswijk is een nieuwe
gedragen transitie naar een klimaatneutrale
coöperatie opgericht en er zijn projecten in
stad te realiseren.
voorbereiding met 600 zonnepanelen.
Bijeenkomst van Duurzaam Den Haag in het Theater aan het Spui. Energiecoach Jelle de Jong pleit daar voor een nieuw 5-stappenplan om tot 30% energie te besparen.
109
110
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
8 Haags Klimaatakkoord en Haags Klimaatberaad
8
Haags Klimaatakkoord en Haags Klimaatberaad
Op 10 april 2024 sloegen meer dan 115 partijen, waaronder Haagse bedrijven, ondernemers, inwoners, de gemeente en andere publieke instellingen de handen ineen middels het Haags Klimaatakkoord. Samen werden 38 klimaatdeals gesloten op vijf thema’s: energietransitie, duurzame leefomgeving, circulaire economie, duurzame mobiliteit en internationaal. Langs deze vijf thema’s worden verschillende facetten van verduurzaming aangepakt. Door de deals in het Haags Klimaatakkoord wordt gewerkt aan klimaatmitigatie, -adaptatie, participatie en educatie die ieder op hun manier bijdragen aan een duurzamer Den Haag. De gemeente wil er zo voor zorgen dat de energie van het afgelopen jaar de komende tijd wordt vasthouden. Kortom; het aangaan van duurzame en langdurige samenwerking.
8.1 Resultaten in 2024 In april 2024 werd het Haags Klimaatakkoord gelanceerd. In 2024 hebben de deals in het Haags Klimaatakkoord hoofdzakelijk gewerkt aan het verder uitwerken en concretiseren van doelen en plannen. In 2024 is bij 75% van de deals gekomen tot een specificatie van de eind- en subdoelen. De verwachtingen voor het behalen van resultaten in de deals is verspreid over de periode 2025-2030, met een zwaartepunt in 2026-2028. Vanaf 2025 wordt er gemonitord op voortgang binnen de deals op de gestelde doelen per deal.
Foto lancering Haags Klimaatakkoord in april 2024
111
112
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
Hoewel het Haags Klimaatakkoord als geheel
oud in Den Haag bereikt in schooljaar 2024-
Samenwerking in klimaatdeals
van de samenwerking. In 2025 zal een rondgang
zich in 2024 in de opstartende fase bevond,
2025 met het plasticlab070 over het belang
Alle klimaatdeals in het klimaatakkoord zijn
worden gemaakt langs alle klimaatdeals om
zijn er in 2024 in individuele deals wel al enige
van recyclen en upcyclen.
samenwerkingen tussen twee of meer, maar
te inventariseren waar de samenwerking nog
gemiddeld 5 partijen. In 38 van de 44 klimaat-
verbeterd kan worden.
successen behaald.
• Ook is in 2024 door Duurzaam Den Haag
• Bij de deals op het thema ‘duurzame
gewerkt aan het opzetten, testen en
deals is de gemeente Den Haag betrokken.
mobiliteit’ zijn positieve ontwikkelingen te
finaliseren van een trainingssessie voor
De samenwerking tussen de partners én de
Om voortgang te volgen en kansen of obstakels te
zien. Zo is het aantal bewonersgroepen met
energiecoaches rondom subsidies binnen de
gemeente Den Haag is dus een belangrijke graad-
blijven vinden herhalen we dit onderzoek in 2025.
een deelauto in 2024 verdubbeld naar twaalf.
Gemeente Den Haag.
meter voor succes van de klimaatdeals. Ook bena-
Het initiatief Bezuidenhout DEELt! Deelt
• Tot slot is bij Humanity Hub voor de internationale gemeenschap in Den Haag
zeven auto’s met honderd buren. • Voor het thema duurzame leefomgeving
drukt dit het belang van participatie van de stad
Vooruitblik Haags Klimaatakkoord
bij gemeentelijk beleid en beleidsuitvoering.
Deelnemende partijen delen in het eerder
meer ruimte voor klimaat en duurzaamheid
wordt in de Binckhorst op 20.000 vierkante
in de programmering gerealiseerd.
genoemde onderzoek verschillende kansen en Om de voortgang van het Haags Klimaatakkoord
benodigdheden. De meeste voorkomende kansen
meter grond middels een pilot getest
• Als we over alle thema’s heen kijken zien we
te volgen en mogelijke kansen en obstakels te
die partijen noemen zitten in opschaling (zoals
hoe natuur en ontwikkeling van nieuwe
dat 2024 een belangrijk jaar was voor het
vinden hebben we als gemeente onderzoek
van één wijk naar meerdere, meer deelauto's,
woningen goed samengaan.
creëren van een stabiele basis van waaruit
gedaan binnen de deelnemende partijen.
meer partners betrekken) of in realisatie (van
we kunnen voortbouwen naar concrete
Het algemene proces en samenwerking binnen
plan naar uitvoering of initiatieven aan elkaar
resultaten.
de deal worden door 80,7% van de respondenten
koppelen).
• Op het thema circulaire economie zijn in de deal ‘onderwijscoalitie circulaire economie’ 1.000 leerlingen van tussen de 4 en 16 jaar
als goed of zeer goed bestempeld. Slechts 3,2% geeft de samenwerking een negatieve score.
8.2 Uitbreiding en doorontwikkeling Eind 2024 zijn voorbereidingen in volle gang om verschillende nieuwe klimaatdeals in april 2025 te gaan toevoegen aan het Haags Klimaatakkoord.
Wat nodig is voor opschaling en realisatie verschilt, maar zijn voornamelijk het verzekeren
Het proces en de samenwerking met de
van continuïteit, het garanderen van capaciteit,
gemeente worden door 77,4% ook als goed of zeer
bijvoorbeeld in de vorm van projectmanagers,
goed omschreven. De belangrijkste redenen voor
uitvoerders en meer energiecoaches, meer
een matige of negatieve samenwerking score
financiële middelen (zowel investeringen uit de
liggen in het verschil tussen verwachtingen en
markt als vanuit de gemeente via bijvoorbeeld
werkelijkheid op investeringen in geld en/of tijd
subsidies) en procesbegeleiding voornamelijk
Zo gaan twee potentiële nieuwe klimaatdeals
keuzes op menukaarten te vergroten en voed-
en eigenaarschap binnen de gemeente. Er wordt
waar de veranderingen vergunningen behoeven.
over het stimuleren van meer plantaardig
selverspilling te verminderen. Ook is er een
ook extra aandacht gegeven aan de de klimaat-
De gemeente Den Haag kan hierin een belang-
eten in Den Haag. In één deal gaan samen-
klimaatdeal in voorbereiding waar verschillende
deals met zorgen en een slechte beoordeling
rijke rol spelen.
werkende partijen voedselverbindingsplekken
ondernemers op de Denneweg samenwerken
in de stad creëren die het verbouwen en eten
om het aantal voertuigbewegingen drastisch
80%
80%
van duurzame en gezonde voeding leuk en
te verlagen door zoveel mogelijk stromen te
70%
70%
laagdrempelig maken. Andere partijen gaan
bundelen van leveranciers.
60%
60%
50%
50%
40%
40%
8.3 Monitoring van het Haags Klimaatakkoord
30%
30%
20%
20%
In 2025 wordt een voortgangsevaluatie uitgevoerd door de gemeente. Omdat deze vragenlijst ook deels terugkijkt op de samenwerking met de gemeente en andere partners binnen de deals delen we graag die resultaten ook in de Klimaatrapportage voor 2024.
10%
10%
juist in de horeca aan de slag om plantaardige
0%
0% Zeer slecht Slecht
Matig
Goed
Zeer goed
Figuur 33: Tevredenheid over samenwerking binnen klimaatdeals.
Zeer slecht Slecht
Matig
Goed
Zeer goed
Figuur 34: Tevredenheid over samenwerking met de gemeente.
113
114
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
8.4 Haags Klimaatberaad In juli 2024 is besloten om, ter versterking van het Haags Klimaatakkoord, een Haags Klimaatberaad in te stellen om meer inzicht te verkrijgen in de verschillende perspectieven die in de stad leven en worden ervaren met betrekking tot de gevolgen van klimaatverandering op de leefomgeving in Den Haag. Hiermee samenhangend geeft het Haags
steld. In totaal zijn hiervoor 189 zeer diverse
Klimaatberaad gevraagd en ongevraagd advies
sollicitaties ontvangen. In totaal zijn daarvan
aan het college over klimaat gerelateerde
38 kandidaten uitgenodigd voor gesprekken
thema’s en beleid. Het Klimaatberaad volgt ook
met de sollicitatiecommissie. De sollicitatiecom-
de voortgang die het Haags Klimaatakkoord
missie heeft uit de 38 sollicitanten 17 personen
maakt.
voorgedragen tot lid van het Klimaatberaad.
In november 2024 is voor een periode van
De eerste adviezen van het Klimaatberaad zijn
twee jaar het Haags Klimaatberaad inge-
in 2025 uitgebracht.
Wethouder Arjen Kapteijns neemt de eerste adviezen van het Haags Klimaatberaad in ontvangst.
115
116
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
DEEL III: Eigen organisatie Met 300 gebouwen, 11.000 medewerkers en
Het Actieplan Maatschappelijk Verantwoord
een jaarlijkse inkoop van ruim eén miljard euro
Opdrachtgeven en Inkopen (RIS319227) is hierbij
heeft de gemeente de mogelijkheid
een belangrijk instrument. Bij elke aanbesteding
duurzaamheid en maatschappelijke
leggen we nadrukkelijk de verbinding met
meerwaarde concreet in praktijk te brengen.
verduurzaming, sociale impact en circu-
We zetten stappen door onze panden
laire waarde. Zo benutten we onze inkoopkracht
aardgasvrij te maken, kantoor-meubilair te
en vergroten we de maatschappelijke effecten
hergebruiken en via inkoop kansen te creëren
buiten de eigen organisatie.
voor bewoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. De diversiteit aan gebouwen -van kantoren, sporthallen en zwembaden tot theaters en buurthuizen, in combinatie met
In dit deel van de rapportage wordt eerst
onze inkoopkracht maakt het mogelijk duurzaamheid en maatschappelijke meerwaarde
van het gemeentelijk opdrachtgeverschap aan
concreet in praktijk te brengen.
Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen
ingegaan op de verduurzaming van onze eigen organisatie, gevolgd door de verduurzaming de hand van het Actieplan Maatschappelijk (kort: MVOI).
117
118
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
9 Uitstoot van de eigen organisatie verlagen
9
In 2024 stootte de gemeentelijk organisatie 6.370 ton CO2 uit binnen scope 1 en 21. Daarmee daalde de uitstoot van broeikasgassen met 12,5% in 2024 vergeleken met 2023. De meeste uitstoot komt door de verbranding van aardgas, voor verwarming van de kantoren en zwembaden. Daarna zorgen het brandstofgebruik van het wagenpark en de warmtelevering uit de warmtenetten voor veel uitstoot.
De gemeente gebruikt de CO2-prestatieladder om haar uitstoot te meten en verminderen Een belangrijk instrument om de uitstoot van de organisatie te meten is de CO2-prestatieladder. Hiermee geeft de gemeente transparantie en krijgt inzicht over hoeveel de bedrijfsvoering
Uitstoot van de eigen organisatie verlagen
uitstoot (inzicht), welke doelen we hebben (reductie) en welke maatregelen we nemen om die doelen te bereiken (participatie). Dit gebeurt aan de hand van dezelfde methodiek en scopes (uit de GHG-protocol) als eerder uitgelegd, maar dan binnen de context van de gemeentelijke organisatie. De gemeente is in 2024 beloond met het CO2-bewust certificaat, wat bewijst dat onze organisatie voldoet aan nationale en internationale richtlijnen voor reductie. Daarvoor heeft de gemeente als organisatie berekend hoeveel broeikasgassen zij op dit moment uitstoot en hoe zij deze kan verminderen. Sommige oplossingen zijn al uitgevoerd. Andere maatregelen worden stap voor stap ingevoerd.
In het Energiebesparingsbeleid (RIS319432) is vastgesteld dat de CO2-uitstoot van de
• Riothermie: zwembad De Blinkerd wordt verwarmd met warmte uit het
gemeente met 30% moet zijn gedaald in 2027. 100
In 2024 nam de gemeente onder andere de volgende maatregelen om de uitstoot
90
te verlagen: • Klimaatregeling in gebouwen: In veel
80
gebouwen van de gemeente is de klimaat installatie aangepast aan de aanwezigheid van personeel. Panden worden daardoor niet meer heel de dag verwarmd en
70 60 2023
gekoeld. Als voorbeeld heeft dit een reductie
2024
2025
2026
2027
van 900.000 kWh en 50.000 m3 aardgas
◼
Doelstelling uitstoot eigen organisatie (%)
opgeleverd.
◼
Daadwerkelijke uitstoot eigen organisatie (%)
Figuur 35: Doelstelling en voortgang uitstoot gemeentelijke organisatie Den Haag 1
Er is éen onderdeel in deze berekening die onder scope 3 valt: dienstreizen. Hierover meer later in dit hoofdstuk
119
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
Aardgasverbruik Brandstofverbruik bedrijfsmiddelen - Aspen Brandstofverbruik bedrijfsmiddelen - benzine Brandstofverbruik bedrijfsmiddelen - diesel
nu spouwmuurisolatie. Op het stadhuis
Bovenstaande maatregelen hebben bijgedragen
is de gasboiler vervangen door een
aan een reductie. In onderstaande staafdiagram
warmtepomp. Het stadsdeelkantoor Haagse
een overzicht van de verschillende categorieën
Hout wordt voorbereid voor verduurzaming
en uitstoot in 2023 en 2024 per categorie en
en gasloos maken.
per scope.
• Energieneutraal kantoorgebouw: het
Brandstofverbruik wagenpark - benzine
gemeentekantoor aan de Fruitweg is het
Brandstofverbruik wagenpark - CNG
eerste gemeentelijke gebouw dat helemaal
Brandstofverbruik wagenpark - diesel
energieneutraal is gemaakt. • Hr-glas (hoogrendementsglas): in sporthal
Brandstofverbruik wagenpark - GTL
Lipa is hoogrendementsglas geplaatst.
9.1 Gemeentelijk vastgoed en wagenpark
Warmtelevering - STEG centrale Stadsnet Den Haag Warmtelevering - STEG centrale Wateringsveld
De gemeente heeft gedetailleerd in kaart gebracht waar de uitstoot van broeikasgassen vandaan komt. In 2024 verbruikte de gemeente 1,4 miljoen m3 aardgas voor het verwarmen van gebouwen waardoor 3.033 ton CO2 werd uitgestoten. Dat is bijna de helft van de totale uitstoot van de gemeente. Door verschillende maatregelen daalde de uitstoot wel met 12,5% vergeleken met het jaar ervoor.
Warmtelevering - STEG centrale Ypenburg
Vliegreizen <700 km Vliegreizen >2500 km Vliegreizen 700-2500 km Zakelijk vervoer - gedeclareerde kilometers (type onbekend) Zakelijk vervoer - openbaar vervoer (type vervoer onbekend) 0
500
1000
1500
2000
2500
3000
3500
ton CO2-eq
Figuur 36: De uitstoot van de gemeente Den Haag in 2023
Vooral zwembaden, maar ook sportcomplexen,
warmte uit het riool) en warmte-koude opslag
zijn hiervan de belangrijkste reden. Meer
in combinatie met temperatuurregeling van
dan de helft van het aardgasverbruik is van
het zwembad zorgde voor een daling van 42%
zwembaden. Innovatieve oplossingen leiden
in m3 aardgas. In 2025 verwachten we zelfs
tot flinke vermindering, zoals bijvoorbeeld bij
dat er helemaal geen aardgas meer nodig
zwembad de Blinkerd. Riothermie (gebruik van
is. In de andere zwembaden zien we ook een
◼ 2024 ◼ 2023
1.200
45
en 2024, verdeeld over meerdere categorieën
gelijkstaat aan het jaarlijkse verbruik van 170 huishoudens.
• LED-verlichting: alle sporthallen en zwembaden hebben nu LED-verlichting. • Temperatuurverlaging: de
• Afdekdekens: het Hofbad, De Blinkerd en
zwemwatertermperaturen zijn gemeten en
De Houtzagerij hebben nu afdekdekens.
indien hoog gebleken waar nodig teruggezet
Hierdoor blijft het zwemwater warm.
naar afgesproken temperaturen.
Dit levert een jaarlijkse reductie op van
• Elektrisch wagenpark: het aandeel volledig
50 ton CO2, gelijk aan 290.000 gereden
elektrische auto’s in het gemeentelijk
autokilometers.
wagenpark is gestegen van 47% naar 57%.
• Gasloze zwembaden: Het sportcomplex en .zwembad Waterthor is gasloos gemaakt.
• Isolatie en verduurzaming: sporthal ’t Zandje en sporthal Zuidhaghe hebben
40
1.000
35
800
30 25
600
Riothermie operationeel
400
5
0
Figuur 37: Riothermie in de Blinkerd 45 40 35 30
15 10
200
jan-23 mrt-23 mei-23 jul-23
20
0 sep-23 nov-23 jan-24 mrt-24 mei-24 jul-24
◼
Energiebehoefte GJ
◼
Ton CO2-eqUitstoot
sep-24 nov-24
ton CO2-eq Uitstoot
riool. Dit betekent een gasbesparing die
Energiebehoefte (GJ)
120
121
122
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
Hoek van Hollandlaan waarbij tevens een deel
9.1.2. Wagenpark
van het terrein aan de duinen teruggegeven
Het wagenpark van de gemeente bestaat
kon worden. In totaal zijn in 2024 47 panden
uit 717 voertuigen en was in 2024 goed voor
verduurzaamd.
uitstoot 1.507 ton CO2, ongeveer een kwart van alle uitstoot van broeikasgassen door de
Ook heeft de gemeente 2.395 zonnepanelen
gemeentelijke organisatie. De meeste uitstoot
bijgeplaatst op het eigen vastgoed. Sinds het
(59%) komt van vervoersmiddelen die diesel
raadsbesluit ‘Verduurzamen gemeentelijk
verbranden. Er was wel een grote daling te
vastgoed (RIS 299200) zijn daarmee in totaal
zien in vergelijking met 2023. Het gebruik
10.385 zonnepanelen gelegd op gemeentelijk
van benzine, CNG en Diesel daalde allemaal.
vastgoed.
Daarnaast steeg het aandeel elektrische voertuigen met 10%, waardoor zo’n 57% van het
Met de ‘portefeuilleroutekaart voor verduur-
wagenpark elektrisch is. Zie figuur 38 voor een
zaming’ (RIS321314) wordt bepaald hoe de
uiteenzetting van deze cijfers.
gemeente deze ambitieuzere doelstellingen wil bereiken. Die is eind 2024 afgerond. Daarin
Naast het wagenpark heeft de gemeente nog
zijn meerdere routes aangegeven om de
bedrijfsmiddelen, zoals hoogwerkers, maaiers
gemeentelijke doelstellingen op het gebied van
en andere gereedschappen. In 2024 hadden die
CO2 vermindering tot en met 2030 en 2040 te
een gezamenlijke uitstoot van 51 ton CO2.
bereiken. Zwembaden verbruiken veel energie voor verwarming van het water.
Figuur 38 geeft een weergave van het algemeen beeld, in welke mate er van emissievoertuigen afgestapt kan worden. Naar mate de functie
vermindering in het verbruik van aardgas.
9.1.1. Gemeentelijk vastgoed
In Overbosch, Zuiderpark (beiden 6%), de
In 2024 is het gemeentelijk vastgoed verder
Houtzagerij (27%) en Escamphof (29%) daalden
verduurzaamd. Hierbij zijn enkele grote
achtereenvolgens het aardgasverbruik. Dit is
projecten die al lang in voorbereiding en/of
bereikt door temperatuurverlaging, vervangen
uitvoering waren, afgerond. Het jaar begon
van luchtbehandelingskasten, warmtete-
met de definitieve verwijdering van de gasaan-
rugwin-installaties en afdekdekens.
sluiting voor het verduurzaamde complex van Den Haag Werkt aan de Kerketuinenweg en de
In het einde van de zomer 2024 werd de
Zilverstraat. Ook zijn verduurzamingsmaat-
riothermie verwarming voor de Blinkerd in
regelen toegepast in het stadskantoor aan de
gebruik genomen. Vanaf dat moment werd er
Fruitweg. Dankzij een duurzame renovatie
geen gas meer verbrand en geen broeikasgas
en een combinatie van zonne-energie met
meer uitgestoten, zoals gevisualiseerd in
windturbines is dit het eerste energieneutrale
bovenstaande grafiek. Er volgt een stijging
gemeentelijk kantoorgebouw. Sportcomplex
van de elektriciteitsvraag door de geplaatste
de Blinkerd in Scheveningen is van het gas af
warmtepompen, maar door de combinatie van
door gebruik te maken van de warmte uit het
maatregelen is er een lagere energiebehoefte
naastgelegen rioolgemaal. Ten slotte hebben
nodig om het zwembad te verwarmen.
de gemeentelijke Beachcleaners een nieuw ‘Paris Proof’-onderkomen gekregen aan de
Lichte vierwieler Bromfiets AM-voertuig Scooter Personenauto kleine bestelauto Veegmachine kleine bedrijfswagen Personenbus gesloten bestelbus voertuig met opbouw Werktuigdrager/heftruck Kleine tractor Tractor Vrachtwagen speciale opbouw 0%
20%
40%
60%
Figuur 38: Aandeel van de voertuigen die elektrisch aangedreven worden
Reeks1
80%
100%
120%
123
124
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
met gas gestookt worden dat resulteert in een
van de leverancier. De invloed die de gemeente
hogere uitstoot dan een moderne cv-ketel.
direct kan uitoefenen is de aangesloten
De Warmte Kracht Centrale stoten gemiddeld
panden beter isoleren of op zoek gaan naar een
drie keer meer uit dan het landelijk gemiddelde.
andere bron. Indirect kan de gemeente in gesprek gaan met de leverancier en een samenwerking vinden in een oplossing.
De gemeente heeft geen directe invloed op het verduurzamen van de bron en blijft afhankelijk
9.2 Dienstreizen De uitstoot op dienstreizen valt in Scope 3. Toch is deze categorie al wel onderzocht en beschreven, omdat dienstreizen goed worden geregistreerd en binnen de invloedsfeer van de gemeente ligt.
In 2024 zien we een stijging op de uitstoot van
De uitstoot van zakelijk reizen zijn 3% van de
de zakelijke reisbewegingen. De uitstoot op
totale voetafdruk. Op de vluchten onder de
reisbewegingen is met 20% gestegen.
700 kilometer en de vliegreizen van 700 tot 2500 is een aanzienlijke stijging te zien.2
Een elektrische auto van de handhavingsdienst van de gemeente Den Haag
van een voertuig specialistischer wordt
van warmtekrachtcentrales, restwarmte van de
de ingewikkelder het wordt om aan alle
industrie én geothermie.
functionaliteiten te voldoen.
Zakelijk vervoer - gedeclareerde kilometers (type onbekend)
De emissies die vrijkomen in de scope 2 van de
9.1.3. Ingekochte energie
gemeentelijke organisatie zijn relatief hoog en
De gemeentelijke organisatie koopt energie
zijn nauwelijks gedaald in 2024 ten opzichte
in voor de elektriciteit en de warmtelevering
van 2023.
Vliegreizen 700-2500 km
Vliegreizen >2500 km
(scope 2). Elektriciteit wordt 100% duurzaam ingekocht en geproduceerd door windmolens
Het warmtenet in Ypenburg en Wateringseveld
en/of zonnepanelen. De warmtelevering komt
zijn verouderde Warmte Kracht Centrales die
Vliegreizen <700 km 0
20
40
60
80
100
120
◼ 2023 ◼ 2024
Warmtelevering - STEG centrale Ypenburg
Figuur 40: Uitstoot van vliegreizen binnen de organisatie van de gemeente Den Haag (ton CO2-eq) Warmtelevering - STEG centrale Stadsnet Den Haag
Warmtelevering - STEG centrale Wateringsveld
0 Figuur 39: Uitstoot van warmtelevering (ton CO2-eq)
100 200 300 400 500 600 700 800 900 ◼ 2023 ◼ 2024
2
De data is enkel gebaseerd op geboekte reizen via het reisbureau waar de gemeente een raamcontract mee heeft.
125
126
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
De fietsparkeerplaats in het stadhuis
Figuur 41: CO2uitstoot analyse gebaseerd op de inkoopuitgave van de Gemeente Den Haag
9.3 Ingekochte goederen Naast die dienstreizen zijn er ook nog andere CO2 emissies waar niet direct invloed op kan worden uitgeoefend, dit zijn de emissies die vrijkomen bij de productie of transport van de ingekochte goederen en diensten door de gemeente. We noemen dit ook wel de emissies die vrijkomen in de keten oftewel scope 3. Er is een berekening gemaakt van de uitstoot van de door de organisatie ingekochte goederen en diensten over 2024. De totale CO2- uitstoot voor het jaar kwam neer op 126.410 ton CO2. Figuur 42 geeft een eerste inzicht op de
bouwprojecten in het fysieke domein veroor-
CO2-uitstoot in de keten van ingekochte
zaken juist veel uitstoot. Dat komt vooral door
goederen en diensten. Eerst zijn de totale
het winnen en produceren van materialen als
kosten van het inkoopvolume in beeld gebracht.
staal en beton. Daarom heeft de GWW-sector
Daarna is dit verdeeld naar hoofdcategorieën.
de grootste klimaatimpact binnen de begroting
Per categorie is gekeken welke activiteiten
van de gemeente.
eronder vallen en hoeveel uitstoot die veroorzaken. Zo kan een categorie wel veel kosten
De berekening naar de uitstoot op het gemeen-
maar weinig uitstoot opleveren, zoals personeel.
telijke inkoopvolume geeft een algemeen beeld
Bij Grond, Weg en Water (GWW) is dat anders:
van hoe de uitstoot door inkoop binnen de eigen
organisatie is verdeeld. Bovenstaande diagram
De gemeente kan de uitgegeven euro’s op
is een vooronderzoek naar de uitstoot in scope 3.
goederen en diensten een grotere waarde
Het geeft een eerste beeld van de grote uitstoot
geven. Dit wordt uitgevoerd met de inzet van
categorieën, er zijn veel aannames gedaan en
de gemeente op Maatschappelijk Verantwoord
nog weinig inzicht op gedetaileerd niveau zoals
Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI).
hoeveelheden materiaal en productieproces. De komende jaren wordt er ingezet om hier meer inzicht in te krijgen.
127
128
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
10 Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen
De gemeente Den Haag staat voor grote maatschappelijke opgaven: van klimaatadaptatie en het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen, tot het bevorderen van diversiteit, werkgelegenheid en innovatiekracht voor onze lokale economie. Een krachtige hefboom om deze opgaven te realiseren is wat wij als gemeente zelf aanbesteden en inkopen. De gemeente Den Haag geeft jaarlijks een miljard
het RIVM heeft de inzet van MVOI in de eerste
euro uit aan goederen, diensten en werken.
twee jaar (2015–2016) al geleid tot een besparing van ongeveer 5 megaton CO2 over de
10
Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen
Landelijk is de impact van strategisch inkopen
levensduur van de contracten. Dit staat gelijk
zichtbaar: de Nederlandse overheid besteedt
aan de uitstoot van 300.000 gemiddelde huis-
jaarlijks ongeveer 85 miljard euro, en volgens
houdens in een jaar.
10.1 Actieplan MVOI Maatschappelijk verantwoord inkopen is niet nieuw voor de gemeente. Al sinds 2018 wordt hier aandacht aan besteed. In november 2024 heeft de gemeenteraad het Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (kort: Actieplan MVOI, RIS319227) vastgesteld. Daarmee zet Den Haag haar inkoopkracht
Met dit actieplan geven wij invulling aan nati-
structureel in om bedrijven te stimuleren om
onale afspraken en leveren we een krachtige
eerlijke en duurzamere producten en diensten
lokale impuls. Zo wordt de verduurzaming
te leveren. Het actieplan richt zich op zeven
van de stad versneld, creëren we werkgele-
thema’s en bevat 55 concrete acties. Enerzijds
genheid voor inwoners met een afstand tot de
zijn het inhoudelijke acties die richtinggevend
arbeidsmarkt en versterken we de innovatie-
zijn voor de te realiseren ambitie. Anderzijds is
kracht van onze lokale economie. Omdat het
een deel van deze acties gericht op randvoor-
actieplan pas eind 2024 is vastgesteld, zijn er
waarden, zoals kennisopbouw en het ontwik-
nu nog geen resultaten om te melden in deze
kelen van hulpmiddelen.
Klimaatrapportage.
Eén van die hulpmiddelen is de Ambitiewebmethode, een visueel instrument dat helpt om in een vroeg stadium van het opdrachtgevingsproces de MVOI-ambities per project of aanbesteding inzichtelijk te maken. Het maakt het mogelijk om te focussen op de maatregelen met de grootste impact.
129
130
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
10.2 Zeven thema’s van Actieplan MVOI Om de maatschappelijke opgaven van Den Haag te realiseren, zijn in het Actieplan MVOI zeven hoofdthema’s benoemd, die samen de basis vormen waarop we onze opdrachten en aanbestedingen richten. In de onderstaande visualisatie staat per thema een toelichting en de belangrijkste kansen die we benutten.
Diversiteit & Inclusie
Klimaat
Circulariteit
We moedigen leveranciers aan
Werk en participatie (Sociaal Inkopen)
Den Haag heeft de ambitie om
De gemeente zet in op hergebruik
om actief werk te maken van
De gemeente helpt zoveel
in 2030 klimaatneutraal te zijn.
van materialen, levensduur
diversiteit binnen hun organisatie.
mogelijk mensen aan werk. Eerst
Bij onze opdrachten richten we
verlenging en circulair ontwerp,
We creëren een inclusieve omgeving die voor
via inbesteden aan Den Haag Werkt, dan wel
ons op het verminderen van CO2 -uitstoot, het
met als doel het gebruik van primaire grond-
iedereen toegankelijk is, met als doel mensen in
opdrachten aan sociale ondernemingen of via
gebruik van materialen met lage CO2-uitstoot
stoffen te verminderen en meer biobased
staat te stellen op een gelijke wijze gebruik te
het toepassen van Social Return wordt werk
en het toepassen van duurzame technieken
materialen.
maken van de openbare ruimte.
gelegenheid gecreëerd.
en oplossingen. KANS:
KANS:
KANS:
KANS:
Bij opdrachten benutten we kansen door
We versterken onze inhuurcontracten met
Meer duurzame banen en inclusieve arbeids-
Het toepassen van de CO2-prestatieladder, het
hergebruikt materiaal in te zetten en een
kansen voor inwoners.
gebruik van CO2-beprijzing en de milieukosten-
monitoringssysteem voor materiaalgebruik
indicator (MKI) maakt het mogelijk de milieu-
toe te passen, zodat circulair werken het
impact van opdrachten inzichtelijk te maken en
nieuwe normaal wordt en duurzame keuzes
CO2-uitstoot te reduceren.
standaard in elk project zijn verankerd.
criteria voor inclusie en voegen een expliciete beëindigingsclausule toe bij discriminatie.
Ketenverantwoordelijkheid Den Haag neemt verantwoorde-
Vitaal & innovatief lokaal ondernemerschape
lijkheid voor eerlijke productie-
Gemeentelijke opdrachten stimu-
ketens met aandacht voor mensen-
leren de Haagse economie. Er is
rechten, arbeidsomstandigheden en milieuzorg. KANS:
ondernemers via o.a. percelenregelingen en
Duurzame leefomgeving (milieu, klimaatadaptatie en biodiversiteit)
marktconsultaties.
Den Haag werkt aan een gezonde
aandacht voor het MKB, startups en innovatieve
en duurzame stad met betere luchtkwaliteit,
Kans: Bij aanbestedingen passen we de OSEOrichtlijnen toe.
KANS:
minder geluidsoverlast, klimaatadaptatie en
Samen met MKB Den Haag onderzoeken we
meer biodiversiteit.
welke barrières Haagse ondernemers ervaren bij gemeentelijke inkoop.
KANS: Bij opdrachten benutten we kansen door emissievrije leveringen toe te passen, klimaatadaptief en natuurinclusief te bouwen met behulp van de natuurkansenscan en het puntensysteem, en het gebruik van bestrijdingsmiddelen te beperken.
131
132
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
Appendix
Tabel 1: Woningen die isolatiestappen hebben gezet per stadsdeel in 2024, percentage van het totale aantal van 7.002 woningen (Bron: Isolatiemonitor gemeente Den Haag).
Wijk
Percentage isolatiestappen
Segbroek
11,9%
Centrum
27,3%
Escamp
13,4%
Haagse Hout
12,7%
Laak
6,7%
Leidschendam-Ypenb.
0,4%
Loosduinen
16,1%
Scheveningen
11,5%
Hoort bij Figuur 8: Woningen die isolatiestappen hebben gezet per stadsdeel in 2024, percentage van het totale aantal van 7.002 woningen (Bron: Isolatiemonitor gemeente Den Haag). Hoofdstuk 3.1 Tabel 2: Energielabels koopwoningen (bron: Den Haag in Cijfers)
2019
2020
2021
2022
2023
2024
A en hoger
5688
7294
11016
12678
13652
14583
B
2461
3070
4281
4688
4970
4891
C
3641
4465
5957
6990
7927
8349
D
5543
6412
8305
8959
9356
9230
E
4066
4813
5850
6282
6547
6499
F
3556
4158
4968
5163
5258
5104
G
2555
2860
3184
3352
3383
3238
133
134
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
Tabel 6: Hoeveelheid kleinverbruikersaansluitingen op het stadsverwarmingsnet over de jaren (bron: Eneco, forecast PIW)
Tabel 3: Energielabels particuliere huurwoningen (bron: Den Haag in Cijfers)
2019
2020
2021
2022
2023
2024
A en hoger
4604
6066
9687
11505
12549
16872
2020
17657
17657
B
3535
4106
4519
4601
4840
4630
2021
18723
18723
C
4768
5410
6412
7062
7830
8578
2022
18373
18373
D
5418
5990
7477
7596
7735
7817
2023
18669
18669
E
3738
4347
5334
5404
5441
5627
2024
20319
20319
F
2979
3593
4276
4294
4327
4372
G
3128
3443
4321
4455
4481
4621
Tabel 4: Energielabels corporatiewoningen (bron: Den Haag in Cijfers)
Jaar
Aansluitingen
Forecast
2025
20319
2026
20319
2027
20319
2028
20319
2029
22319
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2030
25319
A en hoger
6928
11915
15433
18252
21317
24054
2031
28819
B
12965
15105
16289
15884
16003
15388
2032
32819
C
24838
21347
21538
21016
20574
19845
2033
36819
D
15643
12276
11784
10163
9197
8146
2034
40819
E
8659
7229
6574
5429
4857
4704
2035
44819
F
5481
4637
3755
2981
2888
3012
2036
48819
G
2959
2381
1878
2111
2082
2137
2037
52819
2038
56819
Hoort bij Figuur 7: Energielabels van woningen in Den Haag naar eigendom (bron: Den Haag in Cijfers)
2039
60819
Hoofdstuk 3.1
2040
64819
2041
68819
2042
72819
2043
76819
Tabel 5: Aandeel van verschillende hoofdverwarmingsinstallaties in Haagse woningen (bron: CBS).
Percentage woningen - Den Haag 2019
2020
2021
2022
2023
2024
2044
80819
Elektrisch verwarmd
0,015
0,017
0,022
0,033
0,046
0,053
2045
84819
Met stadsverwarming
0,093
0,096
0,098
0,096
0,1
0,102
Met verwarming o.b.v. aardgas
0,862
0,856
0,846
0,853
0,84
0,831
Waar type installatie onbekend is
0,031
0,031
0,032
0,018
0,013
0,013
Hoort bij Figuur 9: Aandeel van verschillende hoofdverwarmingsinstallaties in Haagse woningen (bron: CBS). Het uiteindelijke doel is dat woningen geen aardgas meer nodig hebben om te verwarmen. Hoofdstuk 3.2
Hoort bij Figuur 11: Hoeveelheid kleinverbruikersaansluitingen op het stadsverwarmingsnet over de jaren (bron: Eneco, forecast PIW). Hoofdstuk 3.2.2 Publiek integraal warmtebedrijf
135
136
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
Tabel 7: Percentage huishoudens in Den Haag met energiearmoede o.b.v. LIHE en/of LILEK definitie (bron: TNO)
Tabel 10: Aandeel gereden kilometers in Den Haag met verschillende vervoermiddelen (bron: TNO)
Vervoerstype
2024
Jaar
Den Haag
Landelijk
2019
11,8
8,6
Bestelbusjes en lichte bedrijfswagens (LGV)
12%
2020
8,8
6,4
Bussen
<1%
2021
8,6
6,3
Personenauto’s
62%
2022
5
4
Zwaar vrachtverkeer (HGV)
25%
2023
5
4
Totaal
2024
9,1
6,1
100,00%
Hoort bij Figuur 17: Aandeel gereden kilometers in Den Haag met verschillende vervoermiddelen (bron: TNO) Hoofdstuk 4.1 Verminderen
Hoort bij Figuur 12: Aandeel huishoudens met energiearmoede (bron: TNO) Hoofdstuk 3.5.1 Huishoudens met energiearmoede
Tabel 11: Fietsgebruik in Den Haag per jaar (bron: Den Haag in Cijfers)
Tabel 8: Het vermogen van zonnepanelen in Den Haag blijft stijgen (Bron: regionale klimaatmonitor, CBS)
Vermogen geregistreerde zonnepanelen totaal - Den Haag Vermogen geregistreerde zonnepanelen totaal
Jaar
Percentage
2018
100
2019
104
2020
91
2021
90
2018
30048
2019
44297
2022
105
2020
58362
2023
98
2021
77435
2024
102
2022
112311
2023
144995
2024
176080
Hoort bij Figuur 18: Fietsgebruik in Den Haag per jaar (bron: Den Haag in Cijfers) 4.2.2 Fietsen Tabel 12: Het aantal reizigers bij de HTM per jaar (bron: HTM).
Hoort bij Figuur 13: Het vermogen van zonnepanelen in Den Haag blijft stijgen (Bron: regionale klimaatmonitor, CBS) Hoofdstuk 3.5.2 Haagse Daken Aanpak Tabel 9: Uitstoot van verkeer in Den Haag per vervoerstype, exclusief elektrische mobiliteit (bron: TNO)
Uitstoot (kton CO2e) Jaar
Personenauto’s
Bestelbusjes en lichte bedrijfs wagens (LGV)
Zwaar vrachtverkeer (HGV)
Bussen
Totaal
2022
151,9880544
35,17324599
33,17445123
4,655036191
225
2023
157,8930334
36,53550377
34,8889713
4,874132815
234
2024
153,2959529
33,97622382
33,18547961
4,844416817
225
Totaal
463,1770407
105,6849736
101,2489021
14,37358582
684,4845022
Hoort bij Figuur 15: Uitstoot van wegverkeer in Den Haag per vervoerstype, exclusief elektrische mobiliteit (bron: TNO) Hoofdstuk 4. Duurzame Mobiliteit
Tram
Bus
2018
83.953.000
15.696.000
2019
87.165.000
15.421.000
2020
45.638.000
8.007.000
2021
48.157.000
8.530.000
2022
65.391.000
11.489.000
2023
77.390.000
14.139.000
2024
84.033.000
15.715.000
Hoort bij Figuur 19: Het aantal reizigers bij de HTM per jaar (bron: HTM). Hoofdstuk 4.2.3 Openbaar vervoer
137
138
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
Tabel 13: De emissieklasse van particuliere auto’s (exclusief leaseauto’s) in Den Haag tussen 2022 en 2024 (bron: Den Haag in cijfers)
Aandeel particuliere auto’s naar euroklasse
Maand
Afname in kWh
Aantal laadpalen
Gemiddeld kWh afname p. paal
sep-22
1.729.677
2.274
761
okt-22
1.859.474
2.318
802
nov-22
2.071.834
2.372
873
dec-22
2.235.370
2.391
935
jan-23
2.224.271
2.409
923
feb-23
2.053.588
2.434
844
2022
2023
2024
euro 1
1%
1%
1%
euro 2
5%
4%
3%
euro 3
8%
7%
6%
euro 4
28%
27%
25%
mrt-23
2.300.950
2.441
943
euro 5
25%
25%
25%
apr-23
2.155.774
2.464
875
euro 6
28%
32%
36%
mei-23
2.092.705
2.484
842
Euroklasse 0
4%
3%
2%
jun-23
2.055.812
2.525
814
Z (zero emissie)
1%
1%
2%
jul-23
1.898.928
2.532
750
aug-23
1.957.152
2.555
766
sep-23
2.161.901
2.580
838
okt-23
2.495.323
2.607
957
nov-23
2.799.789
2.645
1059
dec-23
2.841.160
2.666
1066
jan-24
2.953.274
2.668
1107
feb-24
2.689.267
2.703
995
mrt-24
2.900.608
2.716
1068
apr-24
2.790.951
2.732
1022
mei-24
2.589.658
2.752
941
jun-24
2.545.632
2.764
921
jul-24
2.381.227
2.773
859
aug-24
2.326.274
2.774
839
sep-24
2.768.909
2.775
998
okt-24
2.938.792
2.779
1057
nov-24
3.327.300
2.779
1197
dec-24
3.407.700
2.781
1225
Hoort bij Figuur 20: De emissieklasse van particuliere auto’s (exclusief leaseauto’s) in Den Haag tussen 2022 en 2024 (bron: Den Haag in cijfers) Hoofdstuk 4.3 Verschonen van vervoermiddelen Tabel 14: Aantal laadpalen in Den Haag en hoe veel deze worden gebruikt
Afname in kWh
Aantal laadpalen
Gemiddeld kWh afname p. paal
mei-21
970.596
1.733
560
jun-21
978.693
1.789
547
jul-21
993.897
1.821
546
aug-21
940.483
1.839
511
sep-21
1.116.957
1.879
594
okt-21
1.302.063
1.921
678
nov-21
1.357.510
1.951
696
dec-21
1.418.439
1.981
716
jan-22
1.323.078
2.004
660
feb-22
1.397.873
2.029
689
mrt-22
1.572.709
2.086
754
apr-22
1.595.227
2.134
748
mei-22
1.594.031
2.178
732
jun-22
1.580.281
2.198
719
jul-22
1.435.076
2.211
649
aug-22
1.498.113
2.237
670
Maand
Hoort bij Figuur 21: Aantal laadpalen in Den Haag en hoe veel deze worden gebruikt Hoofdstuk 4.3.1 Openbare laadpalen
139
140
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
Tabel 15: Hoeveelheid bezoekers aan kringloopwinkels in Den Haag
Jaar
Tabel 18: Monitoring van circulaire bedrijvigheid op dit moment
gem. aantal bezoekers per winkel
2022
55522
2023
57415
2024
54876
Circulaire bedrijvigheid in de bestaande economie (o.a. repareer-bedrijven, kringloopwinkels)
Totaal
74767 vestigingen
aantal circulair
Hoort bij Figuur 22: Hoeveelheid bezoekers aan kringloopwinkels in Den Haag
3065 dit is 4,1 %
Hoofdstuk 5. Circulaire Economie Tabel 16: Monitoring van circulaire bedrijvigheid op dit moment
Indeling circulaire bedrijven (van de 4,1%)
Toepassen circulair principes bij bestaande bedrijven in Den Haag (enquete)
%
We doen nog niks
43
We hebben de mogelijkheid verkend
12
We hebben enkele circulaire stappen gezet
23
Circulariteit is een vast onderdeel van onze activiteiten
15
Circulariteit is volledig geintegreerd in onze activiteiten
8
0,2%%
Recycle
0,60%
Repareren
3,30%
Hoort bij Figuur 26: Monitoring van circulaire bedrijvigheid op dit moment Hoofdstuk 5.2 Circulair ondernemerschap Tabel 19: Aantal circulaire lessen gegeven in 2024
les
Tabel 17: Monitoring van circulaire bedrijvigheid op dit moment
Aantal circulaire start-ups jaar
Overig
aantal (cumulatief)
2021/2022
2022/2023
2023/2024
Minder Plastic
0
0
6
Circulair textiel
0
0
16
Circulair ontwerpen
0
4
10
TOTAAL
0
4
32
2019
17
2020
23
2021
34
Hoort bij Figuur 27: Aantal circulaire lessen gegeven in 2024
2022
26
Hoofdstuk 5.4.1. Eigen organisatie
2023
30
2024
30
Tabel 20: Hectaren openbaar groen in Den Haag (bron: Programmarekening 2024 Gemeente Den Haag
2020
2021
2022
2023
2024
1411
1413
1445
1448
1455
Hoort bij Figuur 30: Hectaren openbaar groen in Den Haag (bron: Programmarekening 2024 Gemeente Den Haag Tabel 21: De hoeveelheid stadsbomen (bron: Programmarekening 2024 Gemeente Den Haag)
2020
2021
2022
2023
2024
121041
121254
123284
123484
125056
Hoort bij Figuur 31: De hoeveelheid stadsbomen (bron: Programmarekening 2024 Gemeente Den Haag) Hoofdstuk 6.3.2 Natuurversterking en groen
141
142
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
Tabel 25: De uitstoot van de gemeente Den Haag in 2023 en 2024, verdeeld over meerdere categorieën
Tabel 22: Tevredenheid over samenwerking binnen deals
Beoordeling
Percentage
2023
2024
Zeer slecht
3,20%
Aardgasverbruik
3.487,10
3.033,50
Slecht
3,20%
Brandstofverbruik bedrijfsmiddelen - Aspen
12,2
8,4
Matig
16,10%
Brandstofverbruik bedrijfsmiddelen - benzine
51,2
31,9
Goed
74,20%
Brandstofverbruik bedrijfsmiddelen - diesel
119
10,4
Zeer goed
3,20%
Brandstofverbruik wagenpark - benzine
125,9
48,3
Brandstofverbruik wagenpark - CNG
541,4
386,5
Brandstofverbruik wagenpark - diesel
994,9
886,1
Brandstofverbruik wagenpark - GTL
174,1
185,7
745,6
719,6
98
75,5
763,4
783,3
Vliegreizen <700 km
1,2
4,4
Vliegreizen >2500 km
42
52,1
Vliegreizen 700-2500 km
13,6
44,8
Zakelijk vervoer - gedeclareerde kilometers (type onbekend)
109,8
99,1
Zakelijk vervoer - openbaar vervoer (type vervoer onbekend)
1,2
-
Hoort bij Figuur 33: Tevredenheid over samenwerking binnen deals Tabel 23: Tevredenheid over samenwerking met de gemeente
Beoordeling
Percentage
Zeer slecht
3,20%
Warmtelevering - STEG centrale Stadsnet Den Haag
Slecht
0%
Warmtelevering - STEG centrale Wateringsveld
Matig
16,10%
Goed
74,20%
Zeer goed
6,50%
Warmtelevering - STEG centrale Ypenburg
Hoort bij Figuur 34: Tevredenheid over samenwerking met de gemeente Hoofdstuk 8.3 Monitoring van het Haags Klimaatakkoord Tabel 24: Doelstelling en voortgang uitstoot gemeentelijke organisatie Den Haag
Totaal overzicht
2023
2024
2025
2026
2027
Doelstelling CO2 uitstoot eigen organisatie (%)
100%
90%
85%
78%
70%
Daadwerkelijke CO2 uitstoot eigen organisatie (%)
100%
87%
Hoort bij Figuur 35: Doelstelling en voortgang uitstoot gemeentelijke organisatie Den Haag Hoofdstuk 9
Hoort bij Figuur 36: De uitstoot van de gemeente Den Haag in 2023 en 2024, verdeeld over meerdere categorieën Hoofdstuk 9
143
144
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
Tabel 26: Riothermie in de Blinkerd
jan-23
feb-23
mrt-23
apr-23
mei-23
jun-23
jul-23
aug-23
sep-23
okt-23
nov-23
dec-23
Energiebehoefte GJ
908,359
814,651
908,119
775,254
657,207
485,478
165,602
331,711
461,679
604,384
727,687
797,881
ton CO2 Uitstoot
39,5675
35,3742
39,5343
32,9563
26,1559
16,6964
4,98544
11,7734
15,5073
23,3264
30,2536
34,9459
jan-24
feb-24
mrt-24
apr-24
mei-24
jun-24
jul-24
aug-24
sep-24
okt-24
nov-24
dec-24
Energiebehoefte GJ
955,936
798,699
805,153
698,008
539,05
562,382
263,359
155,996
255,442
300,881
355,002
361,619
ton CO2 Uitstoot
40,7551
33,3715
33,0685
27,582
19,6883
20,3861
8,80702
0
0
0,05975
0,10457
0
jan-23
feb-23
mrt-23
apr-23
mei-23
jun-23
jul-23
aug-23
sep-23
okt-23
nov-23
dec-23
55129,2
49997,6
55228,3
51104,1
52204,3
51645
21154,7
33466,9
50960,8
51632,9
51360,4
47473,6
19032
17015
19016
15852
12581
8031
2398
5663
7459
11220
14552
16809
jan-24
feb-24
mrt-24
apr-24
mei-24
jun-24
jul-24
aug-24
sep-24
okt-24
nov-24
dec-24
67661,2
59833,9
63097,8
59973,7
54144,6
57237,6
30394,9
43332,3
70956
83287,9
98104,1
100450
19098
15638
15496
12925
9226
9553
4127
0
0
28
49
0
Tabel 27: Riothermie in de Blinkerd
Elektriciteit kWh Gas m3
Elektriciteit kWh Gas m3
Hoort bij Figuur 37: Riothermie in de Blinkerd Hoofdstuk 9.1 Gemeentelijk vastgoed en wagenpark
145
146
De Haagse Klimaatrapportage
< INHOUD
Tabel 28: Aandeel van de voertuigen die elektrisch aangedreven worden
speciale opbouw
0%
Vrachtwagen
0%
Tractor
0%
Kleine tractor
0%
Werktuigdrager/heftruck
9%
voertuig met opbouw
15%
gesloten bestelbus
58%
Personenbus
63%
kleine bedrijfswagen
65%
Veegmachine
67%
kleine bestelauto
84%
Personenauto
89%
Scooter
99%
AM-voertuig
100%
Bromfiets
100%
Lichte vierwieler
100%
Tabel 30: Uitstoot van vliegreizen binnen de organisatie van de gemeente Den Haag
2024 4,4
1,2
Vliegreizen >2500 km
52,1
42
Vliegreizen 700-2500 km
44,8
13,6
Zakelijk vervoer - gedeclareerde kilometers (type onbekend)
99,1
109,8
Hoofdstuk 9.2 Dienstreizen
Hoofdstuk 9.1.2. Wagenpark Tabel 29: Uitstoot van warmtelevering (ton CO2)
2024
2023
Warmtelevering - STEG centrale Wateringsveld
75,5
98
Warmtelevering - STEG centrale Stadsnet Den Haag
719,6
745,6
Warmtelevering - STEG centrale Ypenburg
783,3
763,4
Hoort bij Figuur 39: Uitstoot van warmtelevering (ton CO2)
Vliegreizen <700 km
Hoort bij Figuur 40: Uitstoot van vliegreizen binnen de organisatie van de gemeente Den Haag
Hoort bij Figuur 38: Aandeel van de voertuigen die elektrisch aangedreven worden
Hoofdstuk 9.1.3. Ingekochte energie
2023
147