Document · PDF

RIS323792 Bijlage 2 Minima-effectrapportage gemeente Den Haag 2025 Geredigeerd

Commissie Samenleving 27 november 2025, gemeente Den HaagBij agendapunt: Rekenkamerrapport inzake Armoede19.778 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Dat eenoudergezinnen met jonge kinderen niet met een doorstroomval te maken hebben en de overige huishoudens met kinderen wel, komt door een optelling van factoren. In de eerste plaats zijn de voorzieningen vanuit de Ooievaarspas en de Stichting Leergeld hoger voor oudere kinderen dan voor jonge kinderen. Daarnaast krijgen paren te maken met een afbouw van landelijke toeslagen. De huurtoeslag en de zorgtoeslag worden vanaf 130 procent lager, terwijl bij eenoudergezinnen de toeslagen tot en met 160 procent van hun norm gelijk blijven.

Hierdoor hebben eenoudergezinnen met jonge kinderen niet met een doorstroomval te maken op 160 procent; wel zien we dat de bestedingsruimte met slechts € 69 toeneemt. Ten slotte neemt de bestedingsruimte van een oudere met een zorgvraag en een inkomen op 160 procent af ten opzichte van het inkomen op 150 procent. Hier speelt met name de vergoeding van de betreffende zorgkosten een rol. Hierbij zijn we ervan uitgegaan dat de zorgverzekering van de oudere op 160 procent niet alle kosten dekt die gemeentepolis wel vergoedt (zoals de eigen bijdrage Wmo en de eigen bijdrage voor medicijnen).

4.3

Huishoudens met langdurig een laag inkomen

Huishoudens tot de AOW-gerechtigde leeftijd in de gemeente Den Haag, die gedurende 36 maanden of langer een inkomen tot 110 procent van de bijstandsnorm hebben gehad, komen in aanmerking voor de Individuele inkomenstoeslag (IIT). De hoogte van de toeslag varieert per huishoudtype. In tabel 14 staan de saldi van de inkomsten min de uitgaven uitgewerkt waarbij ook rekening is gehouden met de IIT. Tabel 14: Overzicht saldo inkomsten min uitgaven per maand, inclusief IIT Huishoudtype

100

110

130

150

160

01. alleenstaande tot AOW-leeftijd

216

232

466

664

747

02. alleenstaande vanaf AOW-leeftijd

470

476

696

845

893

03. paar tot AOW-leeftijd zonder kinderen

259

311

476

583

664

04. paar vanaf AOW-leeftijd zonder kinderen

554

545

787

973 1.063

05. eenoudergezin met 2 jonge kinderen

700

680

849 1.092 1.161

06. eenoudergezin met 2 oudere kinderen

501

491

716

957

921

07. paar met 2 jonge kinderen

536

584

732

808

758

08. paar met 2 oudere kinderen

365

413

561

614

473

09. alleenstaande tot AOW-leeftijd met zorgvraag

210

226

458

654

667

10. alleenstaande vanaf AOW-leeftijd met zorg

339

347

564

711

691

De IIT kan een extra armoedeval veroorzaken: een huishouden met recht op IIT kan een hogere bestedingsruimte hebben dan een huishouden op een hoger inkomensniveau, zonder recht op IIT. In de gemeente Den Haag is dit bij geen van de onderzochte huishoudtypen het geval. Hierbij moet bedacht worden dat de inkomensstijging op 130 procent ten opzichte van 110 procent groter is dan tussen de meeste andere onderzochte inkomensniveaus, waardoor op dat inkomensniveau niet snel een armoedeval zichtbaar zal worden. Overigens kan erover gediscussieerd worden in hoeverre er gesproken kan worden van een armoedeval wanneer het saldo inclusief IIT vergeleken wordt met een hoger inkomensniveau waar geen recht op de IIT bestaat. De IIT is immers bedoeld voor huishoudens die langdurig op het minimum leven en zeer weinig kans hebben om hun inkomen te verhogen.

5 Resultaten zonder gemeentelijke tegemoetkomingen In deze rapportage hebben we alle gemeentelijke voorzieningen voor zover mogelijk verwerkt in de begrotingen, zodat duidelijk wordt wat de bestedingsruimte is van de diverse huishoudtypen wanneer zij van al deze voorzieningen gebruik maken. In onderstaande tabel wordt de bestedingsruimte weergegeven wanneer van geen van deze voorzieningen gebruik wordt gemaakt. Ook de kwijtschelding van lokale lasten is niet meegenomen. De landelijke toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en de kindgebonden toeslagen) zijn wel in de berekeningen meegenomen. De huishoudens met een zorgvraag zijn niet in de tabel opgenomen, omdat hier niet eenduidig kan worden vastgesteld wat onder gemeentelijke vergoedingen valt (denk bijvoorbeeld aan de voorzieningen vanuit de collectieve zorgverzekering). Ter vergelijking zijn in de laatste vijf kolommen de oorspronkelijke resultaten weergegeven, waarin alle gemeentelijke voorzieningen wel zijn meegenomen (zie ook tabel 13 uit dit rapport). Tabel 15: Vrije bestedingsruimte per maand in euro’s zonder en met gemeentelijke voorzieningen Excl. gemeentelijke regelingen

Incl. gemeentelijke regelingen

Huishoudtype

100

110

130

150

160

100

110

130

150

160

01. alleenstaande tot AOW-leeftijd

113

183

457

665

747

186

202

466

664

747

02. alleenstaande vanaf AOW-leeftijd

381

441

681

840

893

470

476

696

845

893

03. paar tot AOW-leeftijd zonder kinderen

100

228

463

590

664

209

261

476

583

664

04. paar vanaf AOWleeftijd zonder kinderen

413

480

762

968

1.063

554

545

787

973

1.063

05. eenoudergezin met 2 jonge kinderen

175

519

772

1.025

1.161

661

641

849

1.092

1.161

06. eenoudergezin met 2 oudere kinderen

167

237

511

785

921

462

452

716

957

921

07. paar met 2 jonge kinderen

-32

331

427

454

469

517

732

808

758

08. paar met 2 oudere kinderen

-13

115

350

446

473

298

346

561

614

473

Zonder gemeentelijke regelingen is de bestedingsruimte bij alle huishoudtypen uiteraard lager. Alleen bij de alleenstaanden en paren zonder kinderen onder de AOW-leeftijd is de ruimte op 150 procent iets hoger zonder gemeentelijke regelingen dan met gemeentelijke regelingen. Dit heeft te maken met de gemeentelijke zorgverzekering die weliswaar meer dekt, maar ook duurder is dan een standaardpolis. Bij de paren met kinderen is er op bijstandsniveau sprake van een tekort. Dit tekort is hoger bij paren met jonge kinderen, terwijl de tegemoetkomingen vanuit de Stichting Leergeld voor oudere kinderen hoger zijn. Dit komt door de kosten voor peuteropvang die paren met jonge kinderen hebben; voor deze peuteropvang rekenen we met het volle tarief van € 10,71 per uur en niet met de tegemoetkoming Peuteropvang van de gemeente Den Haag.

Hoe hoger het inkomensniveau, hoe kleiner het verschil tussen exclusief en inclusief gemeentelijke regelingen. De verschillen zijn het grootst op bijstandsniveau, omdat men daar volledige kwijtschelding van lokale lasten krijgt. In figuur 2 is de ontwikkeling van het saldo naar inkomensniveau weergegeven. Uit deze figuur valt onder meer af te lezen dat, wanneer de gemeentelijke regelingen niet worden meegenomen, zich nergens een armoedeval voordoet.

Figuur 2: Ontwikkeling saldo zonder gemeentelijke regelingen

In bijlage 3 zijn de volledige begrotingen van de huishoudens opgenomen, exclusief gemeentelijke voorzieningen.

6 Conclusies en aanbevelingen Dit hoofdstuk beschrijft, naar aanleiding van de resultaten in de vorige hoofdstukken, de conclusies. Daarnaast worden er verschillende adviezen gegeven voor de aanpassing van regelingen in het kader van minimabeleid van de gemeente Den Haag.

6.1

Voorwaarden

De berekening van de bestedingsruimte van de voorbeeldhuishoudens in dit onderzoek is gebaseerd op een drietal voorwaarden: 1. Men moet zeer goed met geld kunnen omgaan; 2. Men moet alle inkomensondersteuning aanvragen waar men recht op heeft; 3. Men moet niet of zeer beperkt te maken hebben met persoonlijk onvermijdbare uitgaven. Dit geldt voor bijvoorbeeld huishoudens met een hogere huur dan hier opgenomen. Of voor mensen met een noodgedwongen hogere energierekening, bijvoorbeeld omdat er sprake is van een slecht geïsoleerde woning. De conclusies van dit rapport moeten met die voorwaarden in het achterhoofd geïnterpreteerd worden. Kijkend naar de voorwaarden kan gesteld worden dat er heel veel verwacht wordt van huishoudens met een laag inkomen. Het gaat dus eigenlijk om de meest ideale situatie. De daadwerkelijke situatie van huishoudens kan hiervan afwijken. Om hoeveel huishoudens het gaat en in welke mate is niet bekend, hierover zijn geen individuele data beschikbaar. Het Nibud adviseert de gemeente Den Haag om actief de betreffende huishoudens te (blijven) helpen aan deze voorwaarden te kunnen voldoen.

6.2

Bestedingsruimte en armoedeval

Bestedingsruimte In de gemeente Den Haag kunnen alle onderzochte huishoudtypen de maandbegroting rondkrijgen, ook als sprake is van extra zorgkosten. Dit is opvallend gelet op de sterke inflatie, die al enige tijd aanhoudt. De landelijke koopkrachtreparaties van de afgelopen jaren doen hier duidelijk hun werk. Toch zien we dat zonder gemeentelijk minimabeleid paren met kinderen nog steeds niet alle noodzakelijke uitgaven kunnen bekostigen. Ook de bestedingsruimte van de overige huishoudtypen is niet heel ruim. Als deze huishoudens niet aan de bovengenoemde voorwaarden (kunnen) voldoen, zullen er meer tekorten ontstaan. Daar komt bij dat er grote onzekerheid blijft over het verloop van alle prijzen in de komende jaren. Weten waar je financieel aan toe bent, is nodig om te kunnen begroten en uit te kunnen rekenen hoeveel budget er is voor andere uitgavenposten. Hogere inkomens hebben meer ruimte in hun begroting om te kunnen schuiven met uitgavenposten en hebben vaker een buffer om op terug te vallen. Iets wat huishoudens met een laag inkomen meestal niet hebben. De positie van AOW-gerechtigden lijkt iets beter, omdat een AOW-uitkering ruim € 250 hoger is dan een bijstandsuitkering. Hier staat tegenover dat ouderen veelal niet in staat zijn hun inkomen nog te verhogen en dat zij in de toekomst waarschijnlijk een steeds groter deel van hun zorgkosten zelf zullen moeten betalen.

In de huidige situatie is de bestedingsruimte van alleenstaanden onder de AOW-leeftijd met een zorgvraag het laagst: € 180 op bijstandsniveau en € 196 op 110 procent van de norm. Dat maakt dit huishouden kwetsbaar. Als er sprake is van hogere kosten, bijvoorbeeld meerkosten in verband met de zorgvraag, dan zal dit tot tekorten kunnen leiden. Ook alleenstaanden zonder zorgvraag en paren zonder kinderen onder de AOW-leeftijd hebben een relatief lage bestedingsruimte. Deze huishoudens profiteren het minst van de koopkrachtreparaties van de afgelopen jaren, die vooral gericht zijn op huishoudens met kinderen. Daarnaast laten de resultaten van deze rapportage zien dat alleenstaande ouders een hogere bestedingsruimte hebben dan paren met kinderen. Dit komt doordat paren de kosten van twee volwassenen moeten dragen, terwijl het bijbehorende inkomen in verhouding lager ligt: een eenoudergezin ontvangt 70 procent van de norm voor een paar plus de alleenstaande ouderkop vanuit het kindgebonden budget, wat samen neerkomt op ongeveer 90 procent van de norm. Paren ontvangen 100 procent van de norm. De extra inkomsten voor paren (van ongeveer 10 procent) ten opzichte van het eenoudergezin wegen vaak niet op tegen de kosten voor een extra volwassene aan bijvoorbeeld voeding, kleding en de zorgverzekering.

Op bijstandsniveau houden alleenstaande ouders met twee oudere kinderen per maand € 462 over tegenover € 298 per maand voor paren met oudere kinderen. Armoedeval Van een armoedeval is sprake als er op een bepaald inkomensniveau minder bestedingsruimte is dan op het voorliggende, lagere inkomensniveau. Hierbij maken we onderscheid tussen een uitstroomval (er blijft minder over dan op bijstandsniveau) en een doorstroomval (op een bepaald inkomensniveau blijft minder over dan op het voorliggende inkomensniveau). In de gemeente Den Haag zien we een uitstroomval bij alleenstaande ouders; dit wordt vooral veroorzaakt door werkgerelateerde kosten. Bij alleenstaande ouders met jonge kinderen is de armoedeval groter, omdat zij naast reiskosten ook te maken hebben met kosten voor kinderopvang. Daarnaast speelt ook het wegvallen van het recht op (volledige) kwijtschelding van lokale lasten een rol. Ook het paar vanaf de AOW-leeftijd heeft op 110 procent iets minder bestedingsruimte dan op 100 procent. Dit kan verklaard worden vanuit de systematiek van dit onderzoek: op 100 procent rekenen we met een volledige AOW-uitkering, bij 110 procent gaan we uit van een bijstandsuitkering voor een AOW-gerechtigde. Daarnaast speelt ook hier het wegvallen van het recht op kwijtschelding van lokale lasten een rol.

Bij eenoudergezinnen met oudere kinderen en bij alle paren met kinderen is sprake van een doorstroomval op 160 procent. Hier speelt vooral het wegvallen van tegemoetkomingen vanuit de Ooievaarspas en de Stichting Leergeld. Paren hebben bovendien te maken met lagere landelijke toeslagen, zij ontvangen minder huurtoeslag en minder zorgtoeslag. De alleenstaande oudere met een zorgvraag heeft bij een inkomen op 160 procent minder bestedingsruimte dan op 150 procent, doordat vanaf 160 procent meer zorgkosten zelf betaald moeten worden.

6.3

Aanbevelingen

Naar aanleiding van de resultaten van dit onderzoek én de voorwaarden die wij hierbij gesteld hebben, volgen hieronder een aantal aanbevelingen. Houd oog voor het verhaal achter de cijfers Ook in voorgaande jaren heeft de gemeente Den Haag een Minima-effectrapportage laten opstellen. Deze huidige cijfers geven de impressie dat de situatie steeds verder verbetert. Hierbij moet het in gedachten worden gehouden dat het niet per definitie gemakkelijker is geworden om rond te komen. In paragraaf 6.1 is een aantal voorwaarden benoemd waaraan voldaan moet worden om tot de bestedingsruimte te komen zoals die in dit rapport berekend is. Nu is het de laatste jaren zeker niet gemakkelijker geworden om aan deze voorwaarden te voldoen. De G40 merkt in het manifest “Geen pleisters meer” op, dat inwoners afhankelijk zijn geworden van lokale inkomensondersteuning in een stelsel dat te ingewikkeld is en waarbij het vertrouwen in de overheid laag is: “Het is voor inwoners lastig om bekend te zijn met de veelheid van alle lokale en landelijke regelingen. Het is complex om ze vervolgens aan te vragen, als het taboe op geldzorgen hen al niet heeft tegengehouden. Gelijktijdig speelt nu ook mee dat inwoners minder vertrouwen hebben in de overheid en onder andere terughoudend zijn in het aanvragen van regelingen en toeslagen.

Bijvoorbeeld doordat ze bang zijn dat ze het ontvangen budget weer terug zullen moeten betalen. Dit geldt zeker niet alleen voor de lokale regelingen, maar voor het landelijke inkomensstelsel in het geheel.”5 Ook het Nibud constateert in de analyse van het hoofdlijnenakkoord dat huishoudens steeds afhankelijker worden van toeslagen: “De maatregelen in het hoofdlijnenakkoord zorgen volgens het CPB voor een lichte gemiddelde stijging van de koopkracht van alle huishoudens en een afname van de armoede. Daarvoor wordt voor huishoudens met lage inkomens teruggegrepen op toeslagen om hun koopkracht op peil te houden. (…) Tegelijkertijd hebben we gezien dat het stelsel van toeslagen vaak tot problemen en onzekerheid bij huishoudens leidt. [Daardoor weten huishoudens] op de langere termijn niet waar zij aan toe zijn en blijven ze overgeleverd aan een complex systeem.”6 Het is dus belangrijk dat de gemeente zich ervan bewust is en blijft dat veel inwoners met een laag inkomen moeite hebben om rond te komen en daarbij afhankelijk zijn van verschillende vormen van inkomensondersteuning. De volgende aanbevelingen kunnen daarbij helpend zijn. Stimuleer goed financieel beheer Om rond te kunnen komen van een minimuminkomen is een goed financieel beheer van het huishouden noodzakelijk. Men reserveert om zo nodig grote uitgaven te kunnen doen voor de vervanging van de inboedel.

We gaan ervan uit dat het huishouden niet leent, zodat er niet nog extra kosten van rente en aflossing bijkomen. Veel huishoudens die van een minimum inkomen moeten rondkomen, voeren een goed financieel beheer, maar een deel ook niet. Voor deze huishoudens is het aan te bevelen cursussen of begeleiding te organiseren. Het Nibud, en ook andere (lokale) organisaties, hebben hiervoor een uitgebreid aanbod. ____________________

Verminder niet-gebruik regelingen In deze rapportage wordt ervan uitgegaan dat alle regelingen waarop men recht heeft ook worden aangevraagd! Uit diverse onderzoeken 7 blijkt echter dat dit niet altijd gebeurt en dat er een behoorlijke mate van niet-gebruik is. Voor de groep die niet alle regelingen gebruikt waarop recht is, geldt dat de bestedingsruimte in deze rapportage lager is. Het Nibud adviseert dan ook in het beleid sterk de nadruk te leggen op het verminderen van niet-gebruik. Bijvoorbeeld door gerichte communicatie te stimuleren met hulp van verschillende lokale organisaties, waaronder die in de gezondheidzorg. En zorg voor eenvoudige procedures met betrekking tot toekenning, bijvoorbeeld door aanvragen te combineren. Het niet-gebruik is vooral groot onder werkenden. Dat versterkt de armoedeval. In de handreiking Het beter bereiken van werkende armen (Platform31, 2022)8 staan suggesties om het niet-gebruik van voorzieningen door werkenden tegen te gaan. Ook bij net gepensioneerden is het niet-gebruik in eerste instantie hoger. Als zij te maken krijgen met een inkomensterugval kunnen zij voor het eerst recht krijgen op toeslagen. Help energielasten verlagen De afgelopen periode zijn de energielasten sterk gestegen. Het kabinet heeft in 2023 de gevolgen voor alle huishoudens gedempt met het prijsplafond op de energietarieven.

Voor huishoudens met een laag inkomen is de energietoeslag in het leven geroepen. Deze zijn in 2024 weer afgeschaft. Omdat de energieprijzen weer gedaald zijn, is dit niet meer nodig voor elk huishouden. Het is misschien niet meer voor iedereen noodzakelijk, maar wonen in een huis met een slecht energielabel veroorzaakt wel degelijk persoonlijk onvermijdbare uitgaven. Het Nibud adviseert om voor die huishoudens die vanwege een slecht geïsoleerde woning moeite hebben met rondkomen, de mogelijkheid van bijzondere bijstand open te houden. Hetzelfde geldt voor huishoudens met een bovengemiddeld hoog noodzakelijk elektriciteitsverbruik, bijvoorbeeld als gevolg van een medische aandoening of een energie-onzuinige woning. Ook voor deze huishoudens blijft een (extra) tegemoetkoming vanuit de gemeente zeer wenselijk. In de onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de energiekosten per label en per woningtype. Hieruit wordt duidelijk wat het effect van een hoger energielabel is op de bestedingsruimte van diverse huishoudtypen. Bij een- en tweepersoonshuishoudens gaan we in deze rapportage uit van een flatwoning, voor meerpersoonshuishoudens rekenen we met de energielasten van een tussenwoning.

____________________

Tabel 12: Gaskosten in euro’s naar cluster van energielabel AB CD rij-tussenwoning 139 160 flatwoning 109 127

EFG 176 145

Ook in 2025 is er een Noodfonds voor Energie, waar mensen met een laag inkomen en een hoge energierekening ondersteuning kunnen krijgen. Omdat het fonds vrijwel direct was uitgeput, is deze bijdrage niet meegenomen in deze rapportage. Inmiddels is bekend geworden dat het kabinet werkt aan een publiek energiefonds voor de komende jaren. Dit fonds gaat huishoudens in een financieel kwetsbare positie ondersteunen bij het betalen van de energierekening. Het gaat om meerjarige inkomenssteun, in combinatie met hulp bij de verduurzaming van woningen. Het Nibud adviseert de gemeente Den Haag om actief de ontwikkelingen rondom dit energiefonds te blijven volgen. Daarnaast adviseert het Nibud de gemeente Den Haag huishoudens te ondersteunen bij het verlagen van de energielasten. Ten aanzien van energieverbruik en isolatie, blijkt uit onderzoek dat juist minima vaak in minder goed geïsoleerde woningen wonen en daardoor een hoger dan gemiddeld verbruik hebben. De energielasten zullen een groter deel van de woonlasten, en daarmee ook van de totale begroting, gaan innemen. De toekomstige energietransitie zal ook de nodige kosten met zich meebrengen. Daarbij is het voor bewoners van een huurwoning niet duidelijk of de woningbouwcorporaties dit gaan doorberekenen aan hun huurders.

Het Nibud adviseert de gemeente om hierin samen op te trekken met de verhuurders en ook samen middelen in te zetten om de energieverbetering van woningen door te voeren. Huishoudens met een laag inkomen kunnen mogelijk hulp van energieadviseurs of gratis en goedkope energieboxen aangeboden krijgen. Producten zoals ledlampen en isolatiefolies, waarvan de aanschafkosten voor deze doelgroep vaak te hoog zijn maar met een snelle terugverdientijd hebben, zijn dan het meest effectief. Onderzoek de mogelijkheid om de vergoeding voor culturele- of sportactiviteiten voor volwassenen te verhogen De gemeente Den Haag stimuleert inwoners met een laag inkomen om deel te nemen aan sportieve en culturele activiteiten door kortingen te verlenen via de Ooievaarspas. Voor volwassenen zijn deze kortingen lager dan voor kinderen terwijl de kosten voor volwassenen vaak hoger zijn. Het verhogen van het budget voor volwassenen kan helpen om sociale uitsluiting tegen te gaan, wat ook de kansen op de arbeidsmarkt kan vergroten. Daarom adviseert het Nibud om het budget voor inwoners vanaf 18 jaar te verhogen. Een andere optie is om de regeling voor kinderen uit te breiden naar 27 jaar. Kinderen wonen momenteel langer thuis (onder ander als gevolg van de huizenmarkt). Zodra zij 18 jaar worden, valt dan een deel van de ondersteuning weg.

Bovendien stoppen juist jongeren in de leeftijdscategorie van 12 tot 18 jaar vaak met sporten. Door de regeling uit te breiden kan gestimuleerd worden dat zij blijven sporten of weer gaan sporten. Stimuleer paren met oudere kinderen bij het verhogen van hun inkomen Paren met oudere kinderen hebben het minder ruim dan eenoudergezinnen met oudere kinderen en dan paren met jonge kinderen. In het onderzoek gaan we uit van de minst gunstigste situatie waarbij een van de volwassenen werkt. Inzetten op de begeleiding naar

werk van beide partners levert extra op. Zo blijkt een klein baantje van de andere partner veel meer op te leveren dan alleen het maandelijks bruto inkomen: fiscaal houdt een stel meer over als beide partners parttime werken dan als één persoon fulltime werkt9. Laat (meer) werken lonend zijn Een uitstroomval ontstaat als een huishouden op een bepaald inkomensniveau minder overhoudt dan op bijstandsniveau. In de gemeente Den Haag doet zich dit voor bij de onderzochte eenoudergezinnen. Bij de overige huishoudtypen zien we dat de bestedingsruimte op 110 procent vaak niet evenredig toeneemt met het inkomen. Naast het wegvallen van het recht op kwijtschelding van lokale heffingen, spelen vooral werkgerelateerde kosten hierbij een rol. Bij een inkomen boven het minimum wordt er in deze rapportage van uitgegaan dat er sprake is van een (parttime) baan die extra (vervoers)kosten met zich meebrengt. Deze kosten zijn in de begrotingen boven bijstandsniveau opgenomen. Het gaat om een gemiddeld bedrag. In de praktijk kunnen deze kosten hoger liggen of juist lager, bijvoorbeeld als deze kosten door de werkgever vergoed worden of als er geen reiskosten zijn omdat het werk op loop- of fietsafstand gesitueerd is. Het Nibud adviseert per situatie te bekijken of werkgerelateerde kosten tot financiële problemen kunnen leiden en zo nodig een vergoeding te verstrekken.

De gemeente kan inwoners ook ondersteunen bij het vinden van werk in de buurt, waardoor er geen of minder reiskosten zijn. Houd aandacht voor de inkomenspositie van huishoudens zonder kinderen Van de onderzochte huishoudtypen in dit onderzoek hebben de huishoudens onder de AOW-leeftijd zonder kinderen de laagste bestedingsruimte. Een alleenstaande met een inkomen op bijstandsniveau houdt onder de streep € 186 over. Voor het paar zonder kinderen is dat iets meer: € 209 op bijstandsniveau. Als deze huishoudens met hogere kosten te maken krijgen dan waar we in dit onderzoek rekening mee hebben gehouden (bijvoorbeeld een combinatie van een hogere huur en een onzuinige woning) kan het saldo veel lager uitvallen. Het Nibud adviseert de positie van huishoudens zonder kinderen onder de AOWgerechtigde leeftijd, goed in de gaten te houden. Deze huishoudens profiteren het minst van de landelijke maatregelen en daarom is juist voor deze groep de gemeentelijke ondersteuning van belang. Overweeg het bedrag voor de Tegemoetkoming voor Chronisch Zieken en Gehandicapten te verhogen Chronisch zieken en gehandicapten hebben te maken met een aantal meerkosten. In de twee huishoudens met extra zorgkosten die we hebben doorgerekend, wordt een deel daarvan zichtbaar.

De gemeente Den Haag kent een Tegemoetkoming van € 125 per jaar, waarmee huishoudens deze kosten deels zelf kunnen opvangen zonder dit steeds te hoeven indienen als bijzondere-bijstandsaanvraag. Zeker voor huishoudens met een zwaardere zorgvraag, zoals het profiel van de AOW-gerechtigde met een motorische beperking, is dit bedrag niet voldoende. Het Nibud adviseert de gemeente om te onderzoeken of de Tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten kan worden verhoogd. ____________________

Heroverweeg bij een mogelijke bezuinigingsronde de inkomensgrens van de Ooievaarspas Veel gemeenten worstelen met mogelijke bezuinigingen in de komende jaren. Daarbij zal waarschijnlijk ook gekeken worden naar het minimabeleid. De landelijke regelingen voor inkomensondersteuning zijn de afgelopen jaren fors verhoogd, met name voor kinderen. Samen met de gemeentelijke ondersteuning heeft dit er toe geleid dat op papier de voorbeeldhuishoudens allemaal in de plus uitkomen. Dat was in de jaren daarvoor duidelijk anders. Een heroverweging van onderdelen van het minimabeleid is dan ook niet vreemd. Wat bij de gemeente Den Haag opvalt, is de hoogte van de inkomensgrens tot waar inkomensondersteuning mogelijk is. Deze is met 150 procent duidelijk hoger dan in andere gemeenten. Daarbij geldt dat vrijwel alle regelingen gekoppeld zijn aan de Ooievaarspas en dat daarmee bij een inkomen boven 150 procent veel ondersteuning in een keer wegvalt. Dat is ook de reden dat een aantal huishoudens op 160 procent met een doorstroomval te maken krijgt. Met alle nuancering die in voorgaande paragrafen is gedaan dat een positief saldo op papier niet wil zeggen dat alle huishoudens in die groep kunnen rondkomen, zien we wel dat de inkomenspositie van de huishoudens op 150 procent op papier vrij ruim is.

Als er ergens in het minimabeleid bezuinigd moet worden, dan zou een lagere inkomensgrens het minste pijn doen.

Bijlage 1 | Verantwoording uitgaven Nibud gebruikt diverse bronnen voor de referentiecijfers. Hieronder volgt een korte verantwoording van keuzes en bronnen van de pakketten die leiden tot de begrotingsposten. De bedragen in de posten zijn de bedragen voor juli 2025. De inhoud van de uitgavenpakketten worden in overleg met andere organisaties regelmatig aangepast. De prijzen van de pakketten worden elk jaar herijkt en aangepast.

Huur Voor een- en twee-persoonshuishoudens is gerekend met een huur van € 543 per maand, € 607 voor alleenstaande ouders en € 675 voor de paren met kinderen. Alle genoemde bedragen zijn inclusief servicekosten. Voor het berekenen van de huurtoeslag is uitgegaan van de deze huurprijzen. Energie Dit is de prijs van gemiddeld verbruik naar huishoudtype met een opslag van 10 procent voor huishoudens vanaf de AOW-gerechtigde leeftijd en voor de huishoudens met een zorgvraag. Lokale lasten Dit zijn de gemeentelijke- en waterschapsheffingen verminderd met de eventuele kwijtschelding. Telefoon, televisie en internet Deze bedragen zijn gebaseerd op het bellen met een mobiele telefoon met een sim-only abonnement voor 100 tot 150 belminuten per maand met een databundel tot maximaal 2 GB, een basisabonnement voor internet en een basis digitaal televisie abonnement. We gaan er van uit dat iedereen in het huishouden van 12 jaar en ouder een eigen mobiele telefoon heeft. Zorgverzekeringen Dit betreft de nominale premie van de basis- en aanvullende verzekering inclusief een tandartsverzekering. Voor huishoudens die voldoen aan de voorwaarden zijn de tarieven voor de collectieve basisverzekering en de aanvullende verzekering (incl. tand) gehanteerd.

Overige verzekeringen Dit betreft een aansprakelijkheidsverzekering, een inboedelverzekering en voor volwassenen in huishoudens onder de pensioengerechtigde leeftijd een uitvaartverzekering. Onderwijs Deze bedragen zijn gebaseerd op onderzoek van SEO, zoals gepubliceerd in de Schoolkostenmonitor. Het betreffen onder andere de vrijwillige schoolbijdrage, leermiddelen en gereedschappen, ICT-benodigdheden en kosten voor extra schoolactiviteiten.

Kinderopvang/peuteropvang Dit zijn de kosten inclusief de landelijke vergoeding die wordt gegeven. Bij de alleenstaande huishoudens met jonge kinderen bij een inkomen boven de bijstand gaan we uit van 20 uur werk (bij 110 procent inkomen), 30 uur werk (bij een inkomen op 130 procent) of 40 uur werk (bij een inkomen op 150 en 160 procent van de norm). Voor een alleenstaande ouder met jonge kinderen op bijstandsniveau en voor een paar met jonge kinderen bij alle onderzochte inkomens gaan we ervan uit dat gebruik wordt gemaakt van de peuteropvang. Vervoerskosten Voor ieder lid van het huishouden zijn dit de kosten van een fiets en de kosten voor stadsen streekvervoer met de bus. Hierbij is uitgegaan van een beperkte hoeveelheid vervoer per maand. Voor huishoudens met zorgkosten zijn de kosten van een fiets niet meegerekend. Uitgaven in verband met het verkrijgen of behouden van werk We houden rekening met kosten in verband met werkgerelateerde kosten (vervoer, representatieve kleding). Hiervoor houden we een vast bedrag aan. Kleding en schoenen Deze bedragen zijn gebaseerd op het Nibud-basispakket voor kleding. Het gaat hierbij net als bij alle andere uitgavenposten om een goedkoop pakket met nieuwe artikelen. De bedragen zijn gebaseerd op de prijzen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Inboedel en onderhoud Bedragen zijn gebaseerd op het Nibud-basispakket voor inventaris en onderhoud. Dit betreft o.a. de stoffering, keukeninventaris en huishoudelijk apparatuur. Zelfzorgmiddelen In het basispakket zitten kosten die elk huishouden heeft. De kosten betreffen de huisapotheek met pleisters, aspirines e.d. plus het bedrag dat een huishouden maximaal kwijt kan zijn aan het eigen risico van de zorgverzekering. Eigen risico Dit bedrag is gebaseerd op € 385, waarbij we ervan uitgaan dat het gehele bedrag gereserveerd moet worden. Voeding De bedragen zijn gebaseerd op de aanbevolen hoeveelheden voor een gezonde voeding van het Voedingscentrum en de prijzen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Was- en schoonmaakmiddelen Dit is een bedrag per huishouden en een bedrag per persoon op basis van Nibudonderzoek. Persoonlijke verzorging Uitgegaan is van een bedrag per persoon op basis van Nibud-onderzoek. Diversen Dit is een bedrag per huishouden en een bedrag per persoon voor diverse uitgaven.

Pakket voor sociale participatie Als voorbeeld heeft het Nibud in samenwerking met het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) een pakket aan uitgaven voor sociale participatie opgesteld. De uitgavenposten waar rekening mee is gehouden staat hieronder weergegeven evenals de richtbedragen voor deze uitgavenposten. Het gaat hierbij om een voorbeeld van een invulling van activiteiten. Bij vakanties/uitgaan kan ook gedacht worden aan andere activiteiten zoals het bezoeken van een museum of zwembad. Uitgaven aan sociale participatie, bedrag per maand €

Bron: SCP/Nibud 2024, CBS 2024, berekeningen Nibud 2024

Bijlage 2 | Begrotingen In de volgende tabellen zijn de begrotingen van de verschillende voorbeeldhuishoudens opgenomen. Bovenaan staan de inkomsten en daaronder de uitgaven aan het basispakket en aan sociale participatie. Het basispakket is verdeeld in vaste lasten, reserveringsuitgaven en huishoudelijke uitgaven. In de begrotingen zijn landelijke en lokale inkomensondersteunende maatregelen van de gemeente verwerkt. De bedragen worden weergegeven in hele euro’s, waardoor optellingen een euro te laag of te hoog kunnen lijken.

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.369 1.506 1.780 2.054 2.190 0 0 0 0 0 131 131 131 131 131 321 321 321 255 201 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.821 1.958 2.232 2.440 2.522

VASTE LASTEN Huur Energie Water Lokale lasten Telecom Zorgverzekering Overige verzekeringen Onderwijs Kinderopvang Contributies en abonnementen Vervoer Levensonderhoud anderen Betalingsverplichtingen Werkgerelateerde kosten Totaal vaste lasten

543 543 543 543 543 139 139 139 139 143 17 17 17 17 17 0 54 54 54 54 64 64 64 64 64 218 218 228 238 179 26 26 26 26 26 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3 3 3 3 3 22 22 22 22 22 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 67 67 67 67 1.032 1.153 1.163 1.173 1.118

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

62 88 31 6 0 0 0 187

62 88 31 6 32 0 0 219

272 7 26 0 0 0 5 310

106

128

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 1.635 1.756 1.766 1.776 1.775 Saldo inkomsten min uitgaven 186 202 466 664 747

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.623 1.683 1.989 2.295 2.448 0 0 0 0 0 131 131 131 106 78 321 321 255 133 62 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2.075 2.135 2.375 2.534 2.587

543 543 543 543 543 150 150 150 150 154 17 17 17 17 17 0 54 54 54 54 64 64 64 64 64 208 208 228 238 179 15 15 15 15 15 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3 3 3 3 3 13 13 13 13 19 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.013 1.067 1.087 1.097 1.048

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

62 88 31 9 0 0 0 190

62 88 31 9 32 0 0 222

264 7 26 0 0 0 5 302

100

122

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 1.605 1.659 1.679 1.689 1.694 Saldo inkomsten min uitgaven 470 476 696 845 893

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.956 2.151 2.543 2.934 3.129 0 0 0 0 0 251 251 176 85 32 323 323 241 67 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2.530 2.725 2.960 3.087 3.161

543 543 543 543 543 159 159 159 159 163 21 21 21 21 21 0 76 76 76 76 74 74 74 74 74 436 436 456 476 358 42 42 42 42 42 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 10 10 10 10 10 43 43 43 43 43 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 67 67 67 67 1.328 1.471 1.491 1.511 1.397

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

123 100 31 10 0 0 0 264

123 100 31 10 64 0 0 328

495 8 52 0 0 0 7 562

167

210

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 2.321 2.464 2.484 2.504 2.497 Saldo inkomsten min uitgaven 209 261 476 583 664

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

2.228 2.304 2.723 3.142 3.352 0 0 0 0 0 251 242 180 105 67 323 323 248 109 33 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2.802 2.869 3.151 3.357 3.452

543 543 543 543 543 170 170 170 170 174 21 21 21 21 21 0 76 76 76 76 74 74 74 74 74 416 416 456 476 358 19 19 19 19 19 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 10 10 10 10 10 25 25 25 25 37 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.278 1.354 1.394 1.414 1.312

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

123 100 31 13 0 0 0 267

123 100 31 13 64 0 0 331

481 8 53 0 0 0 7 549

154

197

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 2.248 2.324 2.364 2.384 2.389 Saldo inkomsten min uitgaven 554 545 787 973 1.063

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.369 1.452 1.710 1.968 2.096 0 54 70 86 94 131 131 131 131 131 364 364 364 364 364 194 194 194 194 194 701 701 701 701 701 0 1.045 1.568 2.091 2.091 0 0 0 0 0 2.760 3.941 4.738 5.536 5.672

607 607 607 607 607 198 198 198 198 202 25 25 25 25 25 0 45 80 80 80 64 64 64 64 64 218 218 228 238 179 33 33 33 33 33 11 11 11 11 15 0 1.089 1.633 2.178 2.178 3 3 3 3 3 33 33 33 33 33 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 67 67 67 67 1.192 2.393 2.982 3.537 3.486

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

120 109 31 6 0 0 0 266

132 109 31 6 32 0 0 310

404 8 60 0 0 0 2 474

404 8 60 0 0 0 8 480

167

235

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 2.099 3.300 3.889 4.444 4.511 Saldo inkomsten min uitgaven 661 641 849 1.092 1.161

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.369 1.506 1.780 2.054 2.190 0 0 0 0 0 131 131 131 131 131 364 364 364 364 364 278 278 278 278 278 838 838 838 838 838 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2.980 3.117 3.391 3.665 3.801

607 607 607 607 607 198 198 198 198 202 25 25 25 25 25 0 80 80 80 80 61 61 61 84 84 218 218 228 238 179 33 33 33 33 33 119 119 119 119 144 0 0 0 0 0 3 3 3 3 3 31 31 31 31 65 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 67 67 67 67 1.295 1.442 1.452 1.485 1.489

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

166 119 31 6 0 0 0 322

193 119 31 6 32 0 0 381

631 8 78 0 0 0 4 721

631 8 78 0 0 0 8 725

180

285

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 2.518 2.665 2.675 2.708 2.880 Saldo inkomsten min uitgaven 462 452 716 957 921

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.956 2.151 2.543 2.934 3.129 0 0 0 0 0 251 251 176 85 32 409 409 326 153 67 194 194 194 194 194 418 418 418 387 359 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3.228 3.423 3.658 3.754 3.781

675 675 675 675 675 210 210 210 210 214 31 31 31 31 31 0 80 80 80 80 74 74 74 74 74 436 436 456 476 358 47 47 47 47 47 11 11 11 11 15 0 0 0 0 15 10 10 10 10 10 55 55 55 55 55 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 67 67 67 67 1.549 1.696 1.716 1.736 1.641

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

181 123 31 10 0 0 0 345

193 123 31 10 64 0 0 421

542 9 86 0 0 0 4 641

542 9 86 0 0 0 10 647

224

314

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 2.759 2.906 2.926 2.946 3.023 Saldo inkomsten min uitgaven 469 517 732 808 758

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.956 2.151 2.543 2.934 3.129 0 0 0 0 0 251 251 176 85 32 409 409 326 153 67 278 278 278 278 278 555 555 555 523 496 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3.448 3.643 3.878 3.974 4.001

675 675 675 675 675 210 210 210 210 214 31 31 31 31 31 0 80 80 80 80 70 70 70 93 93 436 436 456 476 358 47 47 47 47 47 119 119 119 119 144 0 0 0 0 0 10 10 10 10 10 53 53 53 53 87 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 67 67 67 67 1.651 1.798 1.818 1.861 1.806

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

226 133 31 10 0 0 0 400

254 133 31 10 64 0 0 492

742 9 104 0 0 0 6 861

742 9 104 0 0 0 10 865

238

365

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 3.150 3.297 3.317 3.360 3.528 Saldo inkomsten min uitgaven 298 346 561 614 473

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.369 1.506 1.780 2.054 2.190 14 14 12 10 9 131 131 131 131 131 321 321 321 255 201 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 10 10 10 10 0 1.845 1.982 2.254 2.460 2.531

543 543 543 543 543 139 139 139 139 143 17 17 17 17 17 0 54 54 54 54 64 64 64 64 64 218 218 228 238 208 26 26 26 26 26 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3 3 3 3 3 26 26 26 26 26 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 67 67 67 67 1.036 1.157 1.167 1.177 1.151

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

62 88 31 6 0 0 0 187

62 88 31 6 32 31 0 250

272 7 26 0 0 0 5 310

132

153

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 1.665 1.786 1.796 1.806 1.864 Saldo inkomsten min uitgaven 180 196 458 654 667

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.623 1.683 1.989 2.295 2.448 14 14 13 11 11 131 131 131 106 78 380 380 314 192 121 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 10 10 10 10 0 2.158 2.218 2.457 2.614 2.658

634 634 634 634 634 202 202 202 202 206 17 17 17 17 17 0 52 54 54 54 64 64 64 64 64 208 208 228 238 195 17 17 17 17 17 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 6 6 6 6 6 10 10 10 10 16 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.158 1.210 1.232 1.242 1.209

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

93 88 31 9 0 0 0 221

93 88 31 9 32 43 0 296

264 13 26 0 0 0 5 308

132

154

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 1.819 1.871 1.893 1.903 1.967 Saldo inkomsten min uitgaven 339 347 564 711 691

Bijlage 3 | Begrotingen zonder gemeentelijke regelingen In deze bijlage zijn de begrotingen opgenomen van de onderzochte huishoudtypen, zonder gemeentelijke regelingen. Landelijke toeslagen zijn wel meegerekend.

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.369 1.506 1.780 2.054 2.190 0 0 0 0 0 131 131 131 131 131 321 321 321 255 201 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.821 1.958 2.232 2.440 2.522

543 543 543 543 543 143 143 143 143 143 17 17 17 17 17 54 54 54 54 54 64 64 64 64 64 179 179 179 179 179 26 26 26 26 26 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3 3 3 3 3 22 22 22 22 22 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 67 67 67 67 1.051 1.118 1.118 1.118 1.118

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

62 88 31 6 32 0 0 219

272 7 26 0 0 0 5 310

128

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 1.708 1.775 1.775 1.775 1.775 Saldo inkomsten min uitgaven 113 183 457 665 747

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.623 1.683 1.989 2.295 2.448 0 0 0 0 0 131 131 131 106 78 321 321 255 133 62 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2.075 2.135 2.375 2.534 2.587

543 543 543 543 543 154 154 154 154 154 17 17 17 17 17 54 54 54 54 54 64 64 64 64 64 179 179 179 179 179 15 15 15 15 15 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3 3 3 3 3 19 19 19 19 19 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.048 1.048 1.048 1.048 1.048

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

62 88 31 9 32 0 0 222

264 7 26 0 0 0 5 302

122

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 1.694 1.694 1.694 1.694 1.694 Saldo inkomsten min uitgaven 381 441 681 840 893

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.956 2.151 2.543 2.934 3.129 0 0 0 0 0 251 251 176 85 32 323 323 241 67 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2.530 2.725 2.960 3.087 3.161

543 543 543 543 543 163 163 163 163 163 21 21 21 21 21 76 76 76 76 76 74 74 74 74 74 358 358 358 358 358 42 42 42 42 42 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 10 10 10 10 10 43 43 43 43 43 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 67 67 67 67 1.330 1.397 1.397 1.397 1.397

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

123 100 31 10 64 0 0 328

495 8 52 0 0 0 7 562

210

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 2.430 2.497 2.497 2.497 2.497 Saldo inkomsten min uitgaven 100 228 463 590 664

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

2.228 2.304 2.723 3.142 3.352 0 0 0 0 0 251 242 180 105 67 323 323 248 109 33 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2.802 2.869 3.151 3.357 3.452

543 543 543 543 543 174 174 174 174 174 21 21 21 21 21 76 76 76 76 76 74 74 74 74 74 358 358 358 358 358 19 19 19 19 19 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 10 10 10 10 10 37 37 37 37 37 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.312 1.312 1.312 1.312 1.312

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

123 100 31 13 64 0 0 331

481 8 53 0 0 0 7 549

197

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 2.389 2.389 2.389 2.389 2.389 Saldo inkomsten min uitgaven 413 480 762 968 1.063

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.369 1.452 1.710 1.968 2.096 0 54 70 86 94 131 131 131 131 131 364 364 364 364 364 194 194 194 194 194 701 701 701 701 701 0 1.045 1.568 2.091 2.091 0 0 0 0 0 2.760 3.941 4.738 5.536 5.672

607 607 607 607 607 202 202 202 202 202 25 25 25 25 25 80 80 80 80 80 64 64 64 64 64 179 179 179 179 179 33 33 33 33 33 15 15 15 15 15 319 1.089 1.633 2.178 2.178 3 3 3 3 3 33 33 33 33 33 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 67 67 67 67 1.560 2.397 2.941 3.486 3.486

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

132 109 31 6 32 0 0 310

404 8 60 0 0 0 8 480

235

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 2.585 3.422 3.966 4.511 4.511 Saldo inkomsten min uitgaven 175 519 772 1.025 1.161

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.369 1.506 1.780 2.054 2.190 0 0 0 0 0 131 131 131 131 131 364 364 364 364 364 278 278 278 278 278 838 838 838 838 838 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2.980 3.117 3.391 3.665 3.801

607 607 607 607 607 202 202 202 202 202 25 25 25 25 25 80 80 80 80 80 84 84 84 84 84 179 179 179 179 179 33 33 33 33 33 144 144 144 144 144 0 0 0 0 0 3 3 3 3 3 65 65 65 65 65 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 67 67 67 67 1.422 1.489 1.489 1.489 1.489

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

193 119 31 6 32 0 0 381

631 8 78 0 0 0 8 725

285

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 2.813 2.880 2.880 2.880 2.880 Saldo inkomsten min uitgaven 167 237 511 785 921

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.956 2.151 2.543 2.934 3.129 0 0 0 0 0 251 251 176 85 32 409 409 326 153 67 194 194 194 194 194 418 418 418 387 359 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3.228 3.423 3.658 3.754 3.781

675 675 675 675 675 214 214 214 214 214 31 31 31 31 31 80 80 80 80 80 74 74 74 74 74 358 358 358 358 358 47 47 47 47 47 15 15 15 15 15 319 319 319 319 319 10 10 10 10 10 55 55 55 55 55 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 67 67 67 67 1.878 1.945 1.945 1.945 1.945

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

193 123 31 10 64 0 0 421

542 9 86 0 0 0 10 647

314

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 3.260 3.327 3.327 3.327 3.327 Saldo inkomsten min uitgaven -32 96 331 427 454

uitgavenposten

100

110

130

150

160

INKOMEN Netto inkomen Voorlopige aanslag Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.956 2.151 2.543 2.934 3.129 0 0 0 0 0 251 251 176 85 32 409 409 326 153 67 278 278 278 278 278 555 555 555 523 496 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3.448 3.643 3.878 3.974 4.001

675 675 675 675 675 214 214 214 214 214 31 31 31 31 31 80 80 80 80 80 93 93 93 93 93 358 358 358 358 358 47 47 47 47 47 144 144 144 144 144 0 0 0 0 0 10 10 10 10 10 87 87 87 87 87 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 67 67 67 67 1.739 1.806 1.806 1.806 1.806

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

254 133 31 10 64 0 0 492

742 9 104 0 0 0 10 865

365

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 3.461 3.528 3.528 3.528 3.528 Saldo inkomsten min uitgaven -13 115 350 446 473

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16253801/1