RIS323650 Notulen van de raad van 20251009

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 9 oktober 2025 (Geopend te 13.30 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Stad in de raad C. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken D. Vaststelling van de notulen van 10 juli en 18 september 2025 E. Vaststelling van de besluitenlijst E.1 E.2 E.3 E.4 E.5 E.6 E.7 E.8 E.9 E.10 E.11 E.12 E.13 E.14 E.15 E.16 E.17

Voorstel van het presidium inzake benoeming lid adviescommissie Economisch Vestigingsklimaat MRDH (RIS323329) Voorstel van het presidium inzake herbenoeming voorzitter rekenkamer (RIS323330) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Chinatown Den Haag 2026 (RIS323165) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Winkelcentrum Loosduinen Den Haag 2026 (RIS323166) Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone Betje Wolffstraat Den Haag 2026 (RIS323167) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Belgisch Park Den Haag 2026 (RIS323168) Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone Winkelgebied Paleis Noordeinde Den Haag 2026 (RIS323169) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Hofkwartier Den Haag 2026 (RIS323171) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Winkelgebied De Fahrenheit Den Haag 2026 (RIS323172) Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone De Straat (Theresiastraat e.o.) Den Haag 2026 (RIS323182) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Winkelcentrum Leyweg Den Haag 2026 (RIS323186) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend

advies voor omgevingsvergunning vergroten woning Van Pomerenvaart 16 (RIS323328) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning veranderen woning Pauwenlaan 18 (RIS323333) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning vergroten woning Jan van Houtstraat 71 (RIS323334) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning veranderen en splitsen Hollanderstraat 6 en 8 (RIS323335) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning lichtmasten Groene Zoom (RIS322599) Voorstel van het college inzake PUK Landgoed Rosenburg (RIS322691)

1

Beraadslaging over F. Voorstel van het college inzake Vaststelling Nota Cultuureducatie en Cultuurparticipatie 2025-2028 (RIS322657) G. Gewijzigd initiatiefvoorstel D66 en CDA inzake Haagse wijken aan zet (RIS321542) H. Voorstel van het college inzake Oprichting stichting Zorginnovatiehub (RIS322180) I.

Voorstel van het college inzake verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning Permanente Winter Opvang Sportlaan 598 (RIS323317)

J. Voorstel van het college inzake de Nota sekswerk Den Haag (RIS320863) K. Voorstel van het college inzake PUK park Bloemendaal (RIS322690) L. Voorstel van het college inzake Ontwerpverklaring van geen bedenkingen omgevingsvergunning herinrichting Koekamp nabij Boslaan 12 (RIS322802) Agendapunten M, N en Y worden gezamenlijk besproken M. Voorstel van het college inzake Kwaliteitsplan Zuidwest (RIS322208) N. Voorstel van het college inzake Ambitie en scopebepaling Morgenstond (RIS322209) O. Voorstel van het college inzake Wensen en bedenkingen procedure SOK en UVOK WarmtelinQ Rijswijk Leiden (RIS323159) en commissiebrief inzake voortgang WarmtelinQ april 2025 (RIS322187) Afronding debat commissie P. Raadsmededeling inzake ernstige ongeregeldheden 20 september (RIS323270) en raadsmededeling inzake ernstige ongeregeldheden 20 september jl. (RIS323321) Q. Veiligheidsdebat R. Debat over de voedselstrategie S. Brief Rekenkamer inzake Opvolging raadsbesluit rekenkameronderzoek ‘Werk aan welzijn’ (RIS322798) T. Commissiebrief inzake Consequenties Rijksbezuiniging op onderwijsbegroting 2026 (RIS321963) U. Commissiebrief inzake Delen van conclusies “Huisvesting SeaLife gevaar voor mens en dier? (RIS322760) V. Commissiebrief inzake Mogelijke locaties voor WOS Den Haag Zuidwest (RIS322889) W. Beantwoording schriftelijke vragen inzake Pak verloedering door graffiti aan (RIS321804) X.

Afdoening motie inzake Pas betaald parkeren als de bouwhekken weg zijn (RIS319286) Y. Commissiebrief inzake Voortgangsrapportage Dreven, Gaarden en Zichten (RIS321724) én Commissiebrief inzake Voortgangsbericht Zuidwest (RIS321120) (agendapunt wordt betrokken bij de gezamenlijke bespreking van agendapunten m en n) De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

2

Presentielijst Aanwezig zijn 43 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (Hart voor Den Haag), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Van den Bos (PvdD), Butt (GroenLinks), Celik (DENK) De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dumoulin (VVD), Van Esch (D66), Etalle (FVD), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Van den Goorbergh (Hart voor Den Haag), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Kaptheijns (PVV), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Meinesz (Hart voor Den Haag), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Sewtahal (Hart voor Den Haag), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GroenLinks), Uduba (VVD), Verdonk (Hart voor Den Haag), Verduin (D66) Afwezig: Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Mekers (D66) De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Geachte leden van de raad. Ik heet u van harte welkom. Ook de mensen op de publieke tribune en de mensen thuis heet ik van harte welkom, vanmiddag en waarschijnlijk vanavond. Welkom bij de vergadering van de gemeenteraad.

Bericht van verhindering is ontvangen van de heer Dubbelaar in verband met een bijeenkomst van de VNG en van de heer Mekers wegens ziekte. Ik wens hem beterschap namens u allemaal. Wethouder Kapteijns zal tussen 15.00 uur en 16.30 uur afwezig zijn en ikzelf zal rond de dinerpauze even weg zijn. Ik zal misschien ook iets later zijn als we weer beginnen. Mevrouw Baboeram en de heer Çelik komen iets later. Ik vraag nu graag uw aandacht voor de vergaderafspraken. We vergaderen via de voorzitter. Dat ben ik of dat is mijn plaatsvervanger, de heer Sluijs. Eventuele andere gesprekken verzoek ik u buiten de vergaderzaal te voeren, zodat we de insprekers maar ook elkaar in het debat goed en geconcentreerd kunnen blijven volgen. Dat mag natuurlijk stevig zijn op de inhoud, maar niet gericht op de persoon. Voor de insprekers geldt dat zij hun bijdrage leveren naar de afspraken die daarvoor gelden. Dit betekent bijvoorbeeld dat u raadsleden of collegeleden niet bij hun voornaam aanspreekt. Ook is het niet toegestaan om namen van medewerkers te noemen. Ook hebben we in het Reglement van orde vastgelegd dat we geen blijken van instemming of afkeuring willen horen van de publieke tribune. Dat klinkt heel onsympathiek, maar ik zeg het voor de duidelijkheid maar even van tevoren.

Alle stemmingen vinden plaats aan het eind van de vergadering, waarna er gelegenheid is voor het afleggen van stemverklaringen. Met de fractievoorzitters is afgesproken om de vergadering om 0.00 uur af te sluiten, inclusief de stemmingen en de stemverklaringen. Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De voorzitter. Ik stel de vraag der vragen: geachte leden, kunt u instemmen met de agenda? Ik zie een vraag van Mevrouw De Groot. Hinke de Groot (CDA). Voorzitter. We hebben een lange agenda en ik wil voorstellen om agendapunt Y, de afronding debat over de Voortgangsrapportage Dreven, Gaarden en Zichten en het Voortgangsbericht Zuidwest, te betrekken bij de agendapunten M en N, die ook over Zuidwest gaan. De voorzitter. Is dat akkoord? Het gaat om het indienen van een motie, begrijp ik. Oké, dan gaan we dat doen. De agenda wordt aldus gewijzigd vastgesteld. 3

Aan de orde is: B.

Stad in de raad.

De voorzitter. Er zijn tien insprekers aangemeld. Zij krijgen allemaal drie minuten de tijd en niet langer. Ik nodig ze een voor een uit. Er is één spreker aangemeld over de Nota Sekswerk Den Haag. Ik geef het woord aan J. Mendels. Mevrouw Mendels (J). Geachte voorzitter en geachte raadsleden. Mijn naam is José Mendels. Ik ben voorzitter van de klankbordgroep overlast prostitutie Geleenstraat en Hunsestraat. Ik wil bij deze gelegenheid een bijzonder fenomeen bij u onder de aandacht brengen. Iedere keer als sekswerk in het algemeen of de Nota Sekswerk Den Haag ter sprake komt, gaat het hoofdzakelijk over de veiligheid en de werkomstandigheden van de sekswerkers. Over de veiligheid en het leefklimaat van de omwonenden wordt nauwelijks gerept. Iedere keer als sekswerk in het algemeen of de Nota Sekswerk Den Haag in het bijzonder ter sprake komt, gaat het hoofdzakelijk over het Oude Centrum en dus met name over de Doubletstraat. Wij werken overigens heel nauw samen met de bezorgde bewoners daar. In het kader van 'gedeelde smart is halve smart' hebben we veel overleg. De Geleenstraat wordt hoogstens weleens in een terzijde genoemd. Het lijkt wel alsof men ervan uitgaat dat wij in de Rivierenbuurt alles wel best vinden. Bij het vaststellen van de wijkagenda werd door de bewoners keer op keer aangegeven dat het sekswerk de bron is van een hoop problemen, die aangepakt moeten worden.

Het werd met een korte regel afgedaan. In de nieuwe Omgevingsvisie wordt niet over de prostitutie gesproken. Er is met onze klankbordgroep geen overleg geweest over de pilots die wellicht uitgevoerd gaan worden in het kader van de nota. Er is ook geen overleg met ons over de invulling van het aangekochte pand Pletterijkade 50. Wij proberen al jaren tevergeefs aandacht te vragen voor de overlast die de prostitutie de bewoners van de omliggende straten bezorgt. Let wel, het zijn niet de sekswerkers die de overlast veroorzaken. Het zijn de bezoekers die menen het recht te hebben om in de omliggende straten, waar wij wonen, de beest uit te hangen, zoals hooligans dat doen rond voetbalwedstrijden. Gek genoeg weet de gemeente onze wijk wel te vinden als er weer eens een vestiging voor maatschappelijk zwakkeren moet komen, of een parkeerplaats voor de toekomstige bewoners van The Grace. Er zijn nog slechts zes plekken in Nederland met raamprostitutie. Dat betekent voor deze plekken een grote regionale en landelijke aanzuiging. Dat geeft extra verkeersdrukte, overlast, vage bedrijven en foute horeca, en er wordt gedeald enzovoorts, enzovoorts. Nu komt er misschien een pilot voor een andere manier van sekswerk, maar de wethouder wil deze pilot dan wel in de prostitutiestraten laten plaatsvinden.

Weet men inmiddels al waar? Er is namelijk altijd gezegd dat uitbreiding niet is toegestaan. Wat betekent de invulling van Pletterijkade 50 op zo'n kwetsbare plek voor ons als omwonenden? De druk voor de omwonenden neemt aan alle kanten toe, maar de beslissingen die gevolgen voor ons leefgenot hebben, worden over onze hoofden heen genomen. En zeg nu niet dat jullie niet van ons bestaan weten, want wij vergaderen ons suf met jullie ambtenaren. Alleen heeft dat geen enkel resultaat en daar smachten we zo langzamerhand naar, als roependen in de woestijn. De voorzitter. Dank u wel. Mevrouw Mendels: Ik dank u voor uw aandacht. De voorzitter. Dan zijn er twee insprekers over het PUK Park Bloemendaal. Mevrouw Langeveld (K). Geachte voorzitter, gemeenteraadsleden en wethouders. Sinds 2017 is de AVN intensief betrokken bij de plannen voor het Parnassiaterrein. Naar aanleiding van de zorgen van bewoners en organisaties zijn er meerdere participatiebijeenkomsten geweest. De AVN heeft in 2018 al een rapport uitgebracht over de aanwezige natuurwaarden en heeft een broedvogelonderzoek gedaan. 4

Tijdens de laatste klankbordgroepbijeenkomst is verwezen naar een ecologische quickscan en naar aanvullend onderzoek naar enkele soorten. Wij merken hierbij op dat een quickscan vaak beperkt is en dat de kans groot is dat er soorten zijn gemist. Voor een natuurvergunning is uitgebreider en jaarrond onderzoek nodig, inclusief de broedvogels en andere fauna. Daarnaast is het van belang aandacht te besteden aan de ondergrond en de grondwaterstromen. Het terrein ligt deels op hogere duinzandgrond en deels op lagere zeekleibodem, wat vraagt om een zorgvuldige analyse. Historisch speelde waterbeheer al een belangrijke rol op dit terrein. In opdracht van Dunea is dit jaar door een WUR-student onderzoek gedaan naar hoe het Natura 2000-gebied Solleveld verbonden kan worden in de stedelijke omgeving. Door middel van literatuuronderzoek, landschapsanalyse en ontwerpend onderzoek zijn belangrijke barrières en kansen geïdentificeerd. Het resulterende ontwerp stelt concrete maatregelen voor, zoals het aanleggen van ondiepe, zonnige poelen, het herstellen van open graslanden, het versterken van overgangsstructuren en het verwijderen van fysieke obstakels. Het aankomende woningbouwproject op het Parnassiaterrein vormt een potentiële bedreiging. Als deze ontwikkelingen niet met ecologische zorg worden ontworpen, kunnen ze de druk op het groen verder verhogen.

Bovendien zijn sinds de eerste onderhandelingen in 2016 de gevolgen van klimaatverandering steeds zichtbaarder geworden. Dit maakt het noodzakelijk het plan toekomstbestendig, en dus klimaatbestendig en natuurinclusief, in te richten, dus zonder verharde tuinen. We vragen u om in uw besluitvorming rekening te houden met deze aspecten, zodat nieuwbouw niet alleen aan de bouwopgave voldoet maar ook duurzaam en verantwoord bijdraagt aan de leefomgeving. De AVN hanteert het principe 'bomen eerst'. Dat klinkt radicaal, maar betekent niet meer dan eerst kijken naar de huidige beplanting van bomen en struiken van het terrein en daartussen en daaromheen de bouwcontouren aanbrengen. Behoud de 46 bomen evenals het boomvak van 3.570 m2. Samenwerking tussen AVN, Dunea, de gemeente Den Haag en de Parnassia Groep … De voorzitter. Dank u wel. Mevrouw Langeveld. … is essentieel bij het uitvoeren … De voorzitter. Dank u wel. De drie minuten zijn voorbij. De heer Prins (K). Geachte voorzitter en geachte leden van de raad. Ik dank u voor de gelegenheid om in te spreken bij dit onderwerp. Mijn naam is Richard Prins en ik ben bestuurder van zorgbedrijf Parnassia. Wat doet de Parnassia Groep? Wij bieden hulp aan mensen bij het aanpakken van hun psychische problemen. Jaarlijks behandelen en begeleiden we 180.000 cliënten. De klachten waarmee deze mensen te maken hebben, variëren sterk.

Het kan gaan om het behandelen van PTSS, om het bestrijden van een verslaving of om andere complexe psychiatrische aandoeningen. Een deel van deze cliënten behoort ook tot de meest kwetsbare groep van onze samenleving. Voor u ligt het planuitwerkingskader voor Park Bloemendaal. Op deze locatie heeft Parnassia Groep in de voorbije jaren geïnvesteerd in nieuw zorgvastgoed. Alle zorgprogramma's op de locatie hebben nu veilige, gezonde en duurzame huisvesting. Het verouderde zorgvastgoed is al gesloopt of wordt op termijn gesloopt. Daarbij is het zorgvastgoed compacter geworden. In de loop van de tijd is de zorg voor en de begeleiding van mensen met psychische problemen verschoven van het instellingsterrein naar locaties dicht bij waar mensen wonen. Uitgangspunt is, veel meer dan vroeger, het bieden van zorg en begeleiding nabij, zodat cliënten zoveel mogelijk hun eigen leven kunnen blijven leiden en kunnen werken aan herstel in hun eigen omgeving, met behulp van hun eigen netwerk. Toch blijft ook zorg op een plek in de luwte van belang, vooral voor de meest kwetsbare groepen patiënten. De vrijgekomen ruimte op Park Bloemendaal wil Parnassia Groep inzetten voor een andere functie die maatschappelijk zeer hard nodig is: wonen. Daarom hebben wij de gemeente Den Haag benaderd met het voorstel om de bouw van nieuwe woningen mogelijk te maken door middel van een planuitwerkingskader.

Op deze locatie kunnen 262 woningen gerealiseerd worden, waarvan 80 sociale huurwoningen. Het toevoegen van woningen op Park Bloemendaal past in de trend van de vermaatschappelijking van de ggz, die al in de jaren negentig van de vorige eeuw is ingezet. Geïsoleerde instellingsterreinen werden geopend, de hekken verdwenen en de stad werd naar het 5

terrein gehaald. Dit is goed en belangrijk voor de acceptatie en de maatschappelijke positie van mensen met psychische aandoeningen. Omgekeerde integratie, heet deze beweging. In de jaren negentig was Park Bloemendaal een voorloper op dit gebied. Woningcorporatie Hof Wonen, toen nog Vestia, investeerde in een woonbeurs met tientallen woningen voor woningzoekenden uit Den Haag en omstreken. Voor Parnassia groep is het logisch dat we hier op voortbouwen met de vrijvallende ruimte op woonzorgpark Park Bloemendaal. Het is onze ervaring dat wonen en zorg in deze gebieden goed samengaan. Zo'n woonzorgpark is een volwaardig onderdeel van de stad, mooi groen en met rustige en levendige plekken. Het is een plek waar iedereen zich veilig en geaccepteerd kan voelen, zonder stigma. Daarbij past ook dat een woonzorgpark open en uitnodigend is, met voldoende verbindingen naar de omgeving, met name voor fietsers en voetgangers. Parnassia groep heeft als initiatiefnemer dit planuitwerkingskader zorgvuldig uitgewerkt in samenwerking met de gemeente, met regelmatige overleggen met omwonenden, zowel in brede bijeenkomsten als in de klankbordgroep. Wij denken dat er een goed kader ligt waarbinnen de plannen verder kunnen worden uitgewerkt. Natuurlijk eisen wij van de ontwikkelaar om ook de omgeving … De voorzitter. Dank u wel. De heer Prins. … mee te nemen. De voorzitter.

Dit waren uw drie minuten. Dan geef ik twee insprekers gelegenheid om iets te zeggen over de omgevingsvergunning herinrichting Koekamp nabij Boslaan 12. Mevrouw Visser (L). Geachte leden van de raad en geacht college. Vorige week hebben wij als Bomen Stichting Den Haag in de commissie Ruimte uw aandacht gevraagd voor een fundamenteel gemis, namelijk het ontbreken van de Nota Stadsbomen in de ruimtelijke onderbouwing voor de Koekamp. En helaas is dat geen uitzondering. We zien keer op keer dat deze nota niet wordt genoemd in PUK's of nota's van uitgangspunten van bouwprojecten en herinrichtingsplannen, ondanks de beloftes van het college dat bij planvorming dient te worden uitgegaan van de geldende beleidskaders. Het gevolg? Er wordt geen of slechts een slechte Bomen Effect Analyse, BEA, gemaakt. Dit is een ernstige zaak, want een goede BEA is essentieel om bomen een volwaardige plek te geven in ruimtelijke besluitvorming. De BEA is geen formaliteit bij een kapvergunning, maar een instrument dat vanaf het allereerste begin van planvorming moet worden ingezet. Een goede BEA voldoet aan de Richtlijn BEA. Deze richtlijn is geschreven door het kennisplatform CROW en de Landelijke Bomenstichting. Deze richtlijn is opgenomen in de door u vastgestelde Haagse bomennota.

Ik citeer uit die richtlijn: 'Het doel is om de boom met de waarde en de functies die hij vertegenwoordigt een evenwichtige plek te geven in de planvoorbereiding en besluitvorming'. Die planvoorbereiding begint bij de allereerste contouren van het ontwerp. Juist dan moet de BEA worden opgesteld, volledig, inclusief bouwsteen 12, waarin alternatieven worden onderzocht om de bomen te behouden. Denk aan planaanpassingen of verplantingen. Dit kan meteen een win-winsituatie opleveren, zodat er gebouwd kan worden met behoud van bomen. Ons dringende verzoek aan u is daarom: erken de Haagse bomennota en stel bij elk bouwplan en herinrichtingsplan op tijd een volledige BEA op. Alleen dan kunt u hier, in deze raad, een weloverwogen en toekomstbestendige beslissing nemen. Voor de Koekamp geldt dit nu ook. Het toegestuurde bomenrapport is geen BEA. Het is gebaseerd op het definitieve ontwerp en het mist bouwstenen die u zelf heeft vastgesteld. Bij Bloemendaal en Rosenburg ontbreken die BEA's zelfs. Omdat de BEA's ontbreken, kunt u geen beslissing nemen over deze drie bouwplannen. Laat de bomen niet het sluitstuk zijn van de planvorming. Maak ze het vertrekpunt. Dank u wel. De heer Drijver (L). Geachte voorzitter. 'Niet alles kan', is een wijs citaat van uw voorganger, dat van toepassing is op een aantal ambtelijke stukken die het college vandaag aan onze gemeenteraad voorlegt.

Ik doe hierbij op de verklaring van geen bedenkingen horeca combinatiegebouw Koekamp en de verdere profijtelijke woningontwikkeling op de landgoederen Rosenburg en Bloemendaal. Met de verklaring van geen bedenkingen die de ambtenaren van u als gemeenteraad vragen om horeca toe 6

te staan op de Koekamp, laten de ambtenaren u in feitelijk een stuk tekenen dat misschien niet ingaat tegen de gortdroge uitleg van het dictum van die uitspraak, maar dat verder volledig voorbijgaat aan de motivering van dezelfde staatsraad waarom hij dat onderdeel uit het bestemmingsplan vernietigt. En dat betekent dat wij als burgerorganisaties straks weer bij de Raad van State staan en dat de gemeentejurist en Pels Rijcken straks namens U als gemeenteraad gaat praten. Niet alles kan. Maar de ambtenaren weten dat wanneer uw akkoord en dat van de welstand eronder staan, het kennelijk democratisch is afgekaart binnen de vrije beleidsruimte die de wetgever stelt, ook al verpakken ze een te grote horeca-2-ruimte als een horeca-3-ruimte maar dan met ontheffingen, en wordt er gejokt over de oppervlakten. De ambtelijke staf heeft u geen beeld gegeven van wat dat grote combinatiegebouw op de Koekamp doet met het bestaande schilderachtige boswachtershuisje. Er zijn geen computerperspectieven overlegd en er staat nergens een maquette. U kan ook niet weten dat dat gebouw een enorm blikken dak heeft. De conclusie van onze stichting is dat de besluitvorming in onze gemeenteraad gestuurd wordt door welbewust te selecteren op wat u wel en niet te zien krijgt. Zo. Datzelfde geldt voor de PUK's Bloemendaal en Rosenburg.

Van raadsleden begrijpen we dat het idee heerst dat een vastgesteld PUK rechtskracht heeft, maar ik citeer het college: 'Het vaststellen van een PUK houdt niet het verlenen van toestemming in. De toestemming om het bouwplan uit te voeren wordt alleen gegeven met het verlenen van deze vergunning. Met een PUK geeft de gemeenteraad (en later het college, middels een wijziging van het PUK) een kader voor het ontwikkelen van een bouwplan dat afwijkt van de huidige planologische regeling, zonder dat daarmee enig (bouw)recht gegeven wordt.' In de PUK's die u vandaag op uw bord krijgt, staat niet dat de provincie de landgoederenzone van Wassenaar tot Hoek van Holland heeft beschermd. Ook ligt er geen advies vooraf van de provincie, ook niet voor de Koekamp. Er is voor de Koekamp ook geen advies van de rijksdienst. En de eigen onafhankelijke commissie omgevingskwaliteit kan niet vrijelijk adviseren vooraf maar moet achteraf haar advies beperken tot wat al in de PUK's is gesteld. Wie trekt hier eigenlijk aan de touwtjes? Johan Remkes zei na zijn afscheid van onze stad dat hij hier ten minste het licht in het kippenhok had aangedaan, maar de bestuurscultuur met betrekking tot vergunningverlening is zelfs na Amare geen steek veranderd. We zien geen vorderingen en verzoeken u dat licht weer aan te doen, eenvoudigweg omdat niet alles kan. De voorzitter.

Dan gaan we naar het laatste agendapunt, waarvoor zich vijf insprekers hebben gemeld. Dat is het onderwerp Veiligheidsdebat. De heer Outis (Q). Ik zou graag spreken over het voorstel van het college inzake de vervanging van pollerinstallaties door ANPR-camera's, maar dat zou de huisregels overtreden. In plaats daarvan zal ik het dus maar hebben over de veiligheid in deze stad, en specifiek over het gebrek aan veiligheid in deze raadzaal. Op 18 september brak een inwoner van Den Haag hier een huisregel, en haar is nu de toegang tot dit gebouw voor drie maanden ontzegd. In jullie huisregels staat nergens dat jullie zo'n straf kunnen opleggen, net zoals er trouwens nergens staat dat je niet mag bellenblazen op de tribune. Toen de machtigste man van Den Haag haar de mond probeerde te snoeren, sprak Kastanje van Extinction Rebellion twee woorden die tot in het diepst van mijn wezen doorgalmden. Het waren twee woorden die perfect uitdragen wat het is om je te verzetten tegen macht, twee woorden waardoor ik mij veiliger en beschermder voelde dan welke volksvertegenwoordiger ooit gelukt is, en dan reken ik de raadsleden die wél weten hoe demonstratierecht werkt mee, voor alle duidelijkheid. In een democratie dient de wet het volk, en als de wet het volk niet dient, is het een valse wet en dan moet die gebroken worden.

Dat zeg ik niet alleen als veelpleger van burgerlijke ongehoorzaamheden, maar ook als iemand die gelooft in de rechtstaat en die de geschiedenis van zijn land kent. De wet verbetert door haar te breken. Deden we dat nooit, dan zouden hier nu geen vrouwen of mensen van kleur in deze zaal hebben gezeten. Toch heb ik achter deze katheder altijd mijn best gedaan om de hier geldende regels te respecteren. Dit is tenslotte een van de weinige plekken waar het voor inwoners van Den Haag veilig is om hun stem te laten horen. Niet iedereen heeft het privilege om te kunnen demonstreren, en zeker niet in de stad waar de wreedaardigste en meest meedogenloze politiemacht van Nederland al massaal begint te schuimbekken als iemand stoepkrijt. Maar als de 7

voorzitter breekt met de veiligheid, die de huisregels zouden moeten beschermen, en als geen enkel raadslid hem dan tot de orde roept, is het verbond van fatsoen verbroken. De macht van het bestuur en de raad bestaat bij gratie van de bevolking en die gratie is kwetsbaar. Een burger de toegang ontzeggen tot de plek die toegewezen werd om in te spreken, doet me denken aan hoe de burgemeester ons het Malieveld toewijst om te demonstreren, om vervolgens de mensen die daar gehoor aan geven het ziekenhuis in te slaan. De huisregels schrijven voor dat ik hier alleen in het Nederlands mag spreken. Ik vraag me al een hele tijd af waarom dat niet in het Haags mag, of in gebarentaal. Ik ga deze onrechtvaardige regel nu dan ook breken, omdat dat nodig is om die te verbeteren. Ik wil met u een typisch Haagse uitdrukking delen, drie woorden maar, die mij in deze situatie het geschiktst lijken: díé voor je. (Inspreker steekt zijn middelvinger op richting de voorzitter) De heer Outis. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Ik geef het woord aan H. ten Holt. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Toch een punt van orde, voorzitter. Volgens mij is dit zéker in strijd met onze gedragsregels, en anders zou ik op z'n minst willen dat we dat per direct aanpassen. Ik zou in ieder geval willen vragen om in te grijpen als dit zich voortzet bij volgende insprekers. Richard de Mos (Hart voor Den Haag).

Gewoon nog een schepje erbovenop: ik vind dat meneer gewoon direct verwijderd moet worden. Zo'n symbool naar de burgemeester toe slaat helemaal nergens op. We doen hier allemaal ons werk en daarover mag je van mening verschillen, dikke prima, maar dit is way too far. Wegwezen met die kerel. De voorzitter. Ik stel voor dat we het hierover … Meneer Partiman? Kavish Partiman (CDA). Kortheidshalve wil ik me aansluiten bij de VVD. Dit is ongehoord. De voorzitter. Ik heb uw bericht gehoord. Ik stel ook voor dat we het hierover gaan hebben met de fractievoorzitters voorafgaand aan het presidium. Ik geef het woord nu aan H. ten Holt. Mevrouw Ten Holt (Q). Geachte voorzitter en geachte raadsleden. Twee weken geleden stond ik hier ook als inspreker bij het Veiligheidsdebat. Het was de eerste keer. Ik vond het spannend en ik had me goed voorbereid. Ik vertelde u over mijn ervaringen met politiegeweld tijdens de vreedzame demonstraties en ik legde uit dat ook een wegblokkade onder het demonstratierecht valt. Het werd een ontluisterende ervaring. Al bij de tweede inspreker sloeg de burgemeester zijn armen over elkaar en keek hij boos naar het plafond. Af en toe blies hij zijn wangen op. Zo zag ik hem zitten terwijl burgers hem vertelden over hun ervaringen met politiegeweld. In het debat dat volgde op de insprekers werden de blokkades weer herhaaldelijk 'illegaal' genoemd.

Ik twijfelde of er wel naar ons geluisterd was. Toch wel, want twee dagen later verscheen er een artikel in het AD waarin stond dat de insprekers de burgemeester tot op het bot hadden beledigd. De heftigste uitspraken werden geciteerd, vaak zonder enige context of aandacht voor het grotere verhaal over buitensporig politiegeweld. Maar goed, dat is een krant. Die vindt het misschien interessanter om te schrijven over de ferme taal van insprekers dan over hoe de burgemeester en de politie keer op keer het demonstratierecht niet respecteren. Wat ik veel schokkender vond, waren de reacties van sommige raadsleden. D66 liet aan Omroep West weten zich te distantiëren van onze uitspraken en de VVD wilde zelfs dat het OM gaat kijken of sommige uitspraken strafbaar zijn. Laat dit even tot u doordringen. Burgers komen u vertellen dat de politie geweld tegen ze gebruikt als ze vreedzaam demonstreren, dus dat de burgemeester en de politie zich niet aan de wet houden, en uw reactie is dat onderzocht moet worden of het taalgebruik van die burgers de wet overtreedt. Als ik u hier vloekend en tierend kom vertellen dat het stadhuis in brand staat, gaat u hopelijk actie ondernemen om de brand te blussen en niet eerst uitgebreid onderzoek doen naar mijn woordkeuze. De burgemeester liet in de krant weten dat hij niet op de insprekers wil reageren, maar 'er 8

goed op slaapt'. Ik lig wel wakker van politiegeweld, laatst zelfs heel letterlijk, toen ik een week niet op mijn rechterzij kon liggen na een klap met een wapenstok terwijl ik vreedzaam demonstreerde op de stoep van de Bezuidenhoutseweg. Ik kan u vertellen dat ik daarna thuis flink heb gevloekt en gescholden, omdat het ontzettend veel pijn deed en omdat het geweld oneerlijk was. Die boze woorden zijn een symptoom. De oorzaak is het buitensporige politiegeweld tegen vreedzame demonstranten, en dáár zou u wat aan moeten doen. Ik dank u voor uw aandacht. Mevrouw Van der Wekken (Q). Voorzitter. Activisten hebben de afgelopen jaren veel gezegd over de veiligheid in deze stad, met de focus voornamelijk op politiegeweld. Als ik hoor hoe dit onderwerp besproken wordt door de commissie Bestuur, hoor ik dat de veiligheid van overheidskritische burgers iets is waar de gemeente niet om maalt. Wordt de burger die juist steun uitspreekt aan het politieke bestuur wél gehoord? Nederland is een door de Verenigde Naties erkende staat. De VVD is een van de twee politieke partijen die momenteel erkenning geniet als regeringspartij. Meer dan 1,5 miljoen mensen zeiden bij de laatste verkiezingen: hup VVD. Dat kon anoniem, want hun democratische stem is beschermd.

Mijn mond viel dan ook open van verbazing toen ik vorige week woensdag in deze zaal een fractievoorzitter hoorde uitspreken dat ze ons belastinggeld wil besteden aan het opsporen en vervolgen van mensen die hun steun hebben uitgesproken voor een partij die op geen enkele manier van de VVD verschilt. Ze sprak over een spandoek vanaf de kijksteiger bij het Binnenhof waarop terroristische organisaties werden aangemoedigd. De door de VN erkende regeringspartij die zij een terroristische organisatie noemt, is Hamas. Hamas heeft op het wereldtoneel geen andere status dan de VVD. Naar aanleiding van hoe streng ik hier eerder aan de huisregels omtrent belediging gehouden werd, vraag ik mij af wat er zou gebeuren als ik de VVD een terroristische organisatie zou noemen. Natuurlijk, Hamas heeft een gewelddadige militante aanhang, maar die heeft de VVD ook. Die hebben we op 20 september hier nog op het Malieveld en op de A12 zien protesteren, samen met de aanhang van andere regeringspartijen. En hoewel de repressie in Nederland niet vergelijkbaar is met die in Palestina is het geweld van zowel de VVD-aanhang als de Hamassupporters een directe reactie op een overheid die er niet is voor de burgers. Ik denk niet dat de VVD een terroristische organisatie is, net zomin als Hamas dat is.

Ik denk dat het uitspreken van steun voor de VVD net zomin strafbaar zou moeten zijn als het uitspreken van steun voor Hamas. Ik vind het wanstaltig, maar vooral angstaanjagend dat een volksvertegenwoordiger met al haar aanzien in deze stad zoiets kan zeggen in een debat over veiligheid zonder dat iemand haar erop wijst dat ze daarmee Haagse burgers in gevaar brengt. Dat de veiligheid op straat in de stad te wensen overlaat, dat de politie herhaaldelijk de opdracht krijgt om vreedzame burgers tot gort te slaan, zeker als ze vrouw of queer zijn of een andere kleur hebben dan wit, weten we nu wel. Maar kennelijk zijn bezorgde burgers zelfs hier in deze raadzaal niet veilig voor mensen die hen zouden moeten vertegenwoordigen. Dank u wel. Mevrouw Marina (Q). Geachte voorzitter, leden van de raad en andere toehoorders. Dank dat ik hier kan inspreken. Als je onze Tweede Kamer moet geloven, is het benoemen van fascisme erger dan fascisme. Voor de gemeenteraad van Den Haag geldt dat blijkbaar ook voor politiegeweld. In juni vorig jaar ben ik mishandeld door twee politieagenten tijdens een demonstratie tegen politiegeweld; de ironie. Het was een vreedzame sit-in in het politiebureau aan de Patijnlaan, waarbij ik zonder waarschuwing of vordering naar buiten werd gesleept en achter een rood lint op de grond werd geduwd.

Ik ben netjes achter dat rode lint gebleven maar dat was blijkbaar niet de bedoeling. Weer zonder waarschuwing en nog steeds zonder vordering werd ik even later minstens vier keer met wapenstokken geslagen. Ik mocht mijn tas niet pakken, die achter de agenten lag. Ze begonnen meteen met slaan. Ze schreeuwden iets over 'wegwezen' maar terwijl ik achteruitliep en me omdraaide werd ik nog steeds geslagen. Ik heb geleerd dat op de grond gaan zitten de-escalerend werkt, dus ik ben gaan zitten en ik heb mijn hoofd beschermd. Ik durfde me niet meer te bewegen, maar nog steeds werd ik geslagen met wapenstokken, onder andere op mijn rug. Ik ben getraind in geweldloosheid en daar houd ik mij aan, altijd, ook deze keer. Later werd ons verteld dat we de locatie moesten verlaten. Dat deden we, maar de politie achtervolgde ons en sloot ons in. Ze hadden er problemen mee dat sommigen van ons gezichtsbedekking droegen, wat natuurlijk gewoon legaal is op de openbare weg. Na de bovengenoemde gezichtsbedekking verwijderd te hebben, mochten we onze weg weer 9

vervolgen. Eventjes dan, want vrij snel daarna werden we opnieuw ingesloten. Naar het station lopen is blijkbaar ook illegaal. Ze hadden zonder enige grond besloten dat we nog steeds aan het demonstreren waren, waarop ze ons arresteerden. We zijn letterlijk gearresteerd terwijl we precies deden wat ons verteld werd. Ik had grote bloeduitstortingen op beide benen en op mijn rug, een blauwe plek op mijn arm en een pijnlijke plek op mijn hoofd. Gaan zitten deed pijn, weer opstaan deed ook pijn en bij het lopen deed elke stap pijn. Wekenlang kon ik nauwelijks slapen, omdat ik me niet kon omdraaien zonder immense pijn. Toen ik later de beelden terugzag, deden die mij sterk denken aan hoe mijn vader met zijn varkens omgaat: je slaat de achterste, zodat de voorste uit angst doorlopen. Dát is hoe de politie in Den Haag omgaat met demonstranten, met onschuldige burgers die gebruikmaken van hun democratische grondrecht om te demonstreren. Dit zinloze geweld tegen demonstranten móét stoppen. Als wij niet veilig kunnen demonstreren, is dat niet alleen vervelend voor mij. Dan is dat vervelend voor de democratie en dan wint het fascisme. Dank je wel. Mevrouw Van Trommelen (Q). Voorzitter. We hoorden de afgelopen weken in deze zaal hoe leden van deze raad nog steeds niet snappen wat demonstreren betekent.

We hoorden de HSP glashard liegen over wetten en over beslissingen die de burgemeester gemaakt zou hebben. We hoorden hoe de VVD vreedzame demonstranten aan terrorisme verbond. We hoorden hoe het CDA beweerde dat een demonstratie niet gepaard zou kunnen gaan met het overtreden van de wet … Kan het geroezemoes misschien stoppen? Dat leidt me af. Gelukkig hebben we ook een paar stemmen gehoord die hun collega's wezen op het fenomenale college dat de heer Roorda en zijn collega's hier eerder dit jaar hebben gegeven. Ik hoop dat de opname daarvan nog steeds rondgaat. Voor de enkeling in deze zaal die niet de aandachtspanne heeft voor zo'n lange les: dat is heel acceptabel; we hebben allemaal onze tekortkomingen en dat is niks om je voor te schamen. Gelukkig is er ook altijd nog de website demonstratierecht.nl. Voorzitter, ik wil via u de aanwezigen hier vragen om de volgende keer als ze over wetten en regels spreken, die niet zelf te verzinnen maar eerst naar demonstratierecht.nl te gaan en daar rond te bladeren, zodat zij ons belastinggeld en hun tijd niet verdoen met de onzin die ik in de vorige weken heb moeten aanhoren. Deze gemeenteraad is geen afspiegeling van de samenleving. Die is geen volksvertegenwoordiging, maar een samenraapsel gebaseerd op wie de meeste stemmen kregen door hun populariteit.

Die meeste stemmen zijn getrokken uit een hoed vol leugens, waarbij werd ingespeeld op verlangens. Het zijn uit de context getrokken beweringen. Het is een etterende maagzweer van zondebokken gecreëerd uit verdraaide feiten en helaas nog veel meer giftigs. Ondertussen wordt het straatbeeld in deze stad gedomineerd door neoliberaal kapitalisme om van te kotsen. Alles wordt ingericht om zo veel mogelijk geld te verdienen. We worden bedolven onder een uit de pan gerezen overdaad, terwijl deze wereld toekijkt hoe een moeder in Gaza het lichaam van haar dochtertje in haar armen ziet verdwijnen aan hongersnood. De aarde wordt al decennialang misbruikt en uitgeput door harteloze hufters die met een smak geld en een lobby meer voor elkaar krijgen dan alle burgers bij elkaar. Demonstreren in Den Haag is levensgevaarlijk geworden door hoe de politie opdracht krijgt om de demonstranten te folteren. Maar het is op deze neokapitalistische, fascistische wereld gevaarlijker om niet te demonstreren. Het is door politici dat wij allemaal in levensgevaar zijn. Als we daar dan tegen in opstand komen, worden we door de politie in elkaar gemept. Hoe vecht je tegen zo'n systeem? De voorzitter. Dank u wel. De tijd is voorbij. Aan de orde is: C.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven.

10

Raadsadressen Nr.

Afzender en onderwerp

1

Voorstel afdoening

Belanghebbende d.d. 2 september 2025 inzake bomenbeleid-schade In handen van het door wortels (10951305) college van B en W 2 Belanghebbende d.d. 14 september 2025 inzake oproep beëindig In handen van het gemeentelijke banden met Israëlische entiteiten (10951490) college van B en W 3 Belanghebbende d.d. 15 september 2025 inzake brandbrief In handen van het afvaldumping Vinkensteynstraat (10951547) college van B en W 4 Belanghebbende d.d. 15 september 2025 inzake festival bunker In handen van het Seyss Inquart (10951584) college van B en W 5 MIJ-advies B.V. d.d. 12 september 2025 inzake weigeren In handen van het omgevingsvergunning woonfunctie (10951753) college van B en W 6 Belanghebbende d.d. 20 september 2025 inzake zorgen om In handen van het afhandeling WOO-verzoek (10954063) college van B en W 7 Belanghebbende d.d. 24 september 2025 inzake besluit inzake In handen van het woonwagenlocatie Henri Faasdreef (10954414) college van B en W 8 Belanghebbende d.d. 24 september 2025 inzake bezwaar tegen In handen van het besluit inzake woonwagenlocatie Henri Faasdreef (10954525) college van B en W 9 Belanghebbende d.d. 25 september 2025 inzake diverse problemen In handen van het met betrekking tot de wijk Escamp (10954661) college van B en W 10 Haagse Voedselraad/Ons Eten Den Haag d.d.

18 september 2025 In handen van het inzake petitie ‘voedsel verbindt ons als stad’ (10957174) college van B en W 11 Belanghebbende d.d. 29 september 2025 inzake verkeersveiligheid In handen van het Wassenaarseweg (10957331) college van B en W

Zienswijzen verbonden partijen Nr. Zienswijze concept-ontwerp Visie Economisch Vestigingsklimaat en Mobiliteitsvisie 1 Metropoolregio Rotterdam Den Haag d.d. 15 september 2025 (10950151)

Kopie antwoord Commissie Leefomgeving Commissie Bestuur Commissie Leefomgeving Commissie Bestuur Commissie Ruimte Commissie Bestuur Commissie Ruimte Commissie Ruimte Commissie Leefomgeving Commissie Leefomgeving Commissie Leefomgeving

Voorstel afdoening Aan het college van B en W is verzocht om een voorstel aan de raad

Ter kennisnemingen Nr. Afzender en onderwerp Voorstel afdoening 1 Haags Klimaatberaad d.d.12 september 2025 inzake aanbieding Voor kennisgeving aannemen gevraagde advies Haags Klimaatberaad (10952179) 2 Metropoolregio Rotterdam Den Haag d.d. 15 september 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen vaststelling Begroting MRDH 2026, Beleidsnota RVF en Nota van beantwoording op 12 september (10952241) 3 Belanghebbende d.d. 15 september 2025 inzake demonstratie op Voor kennisgeving aannemen 14 september 2025 bij de prof. B.M. Teldersweg (10952264) 4 Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden d.d. 15 september 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen over vastgestelde begrotingswijziging 2025, reacties op de zienswijzen en Begroting 2026 (10952266) 5 Veiligheidsregio Haaglanden d.d. 17 september 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen Begroting veiligheidsregio Haaglanden (10952267) 6 Provincie Zuid-Holland d.d. 16 september 2025 inzake toezichtbrief Voor kennisgeving aannemen huisvesting vergunninghouders beoordeling 1 juli 2025 (10954145) 7 Belanghebbende d.d. 18 september 2025 inzake demonstratierecht en Voor kennisgeving aannemen politie-optreden (10954168) 11

8 9

10

11 12

13

14

15 16

113 Zelfmoord Preventie d.d. 18 september 2025 inzake wettelijke Voor kennisgeving aannemen taak suïcidepreventie voor gemeenten (10954192) Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport d.d. 25 september Voor kennisgeving aannemen 2025 inzake verzoek om vernietiging van de Verordening Jeugdhulp Den Haag 2024 (10956514) Bewonersorganisatie Bouwlust-Vrederust d.d. 26 september 2025 Voor kennisgeving aannemen inzake bewonersorganisatie Bouwlust-Vrederust, schrijven voor alle leden commissie Ruimte (10957477) NadeelCompensatie B.V. d.d. 26 september 2025 inzake schending Voor kennisgeving aannemen rechtsbescherming door de gemeente Den Haag (10957513) NadeelCompensatie B.V. d.d. 26 september 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen nadeelcompensatieregeling wordt niet uitgevoerd zoals de bedoeling is (10957559) Kerngroep inspiratiebijeenkomsten en Haagse bewonersorganisaties Voor kennisgeving aannemen d.d. 28 september 2025 inzake reactie van bewonersorganisatie op Actieplan van de gemeente voor het verbeteren van de samenwerking (10957403) NadeelCompensatie B.V. d.d. 29 september 2025 inzake dupering Voor kennisgeving aannemen ondernemers Middenboulevard inzake datum voorzienbaarheid nadeelcompensatie (10957624) NadeelCompensatie B.V. d.d. 30 september 2025 inzake onterechte Voor kennisgeving aannemen afwijzing aanvraag nadeelcompensatie Vitesse (10957711) NadeelCompensatie B.V.

d.d. 30 september 2025 inzake onterechte Voor kennisgeving aannemen afwijzing aanvraag nadeelcompensatie Vincenzos (10957737)

Aan de orde is: D.

Vaststelling van de Notulen van 10 juli en 18 september 2025.

De Notulen worden ongewijzigd vastgesteld. Aan de orde is: E.

Vaststelling van de besluitenlijst.

E.1

Voorstel van het presidium inzake benoeming lid adviescommissie Economisch Vestigingsklimaat MRDH (RIS323329) Voorstel van het presidium inzake herbenoeming voorzitter rekenkamer (RIS323330) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Chinatown Den Haag 2026 (RIS323165) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Winkelcentrum Loosduinen Den Haag 2026 (RIS323166) Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone Betje Wolffstraat Den Haag 2026 (RIS323167) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Belgisch Park Den Haag 2026 (RIS323168) Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone Winkelgebied Paleis Noordeinde Den Haag 2026 (RIS323169) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Hofkwartier Den Haag 2026 (RIS323171)

E.2 E.3 E.4 E.5 E.6 E.7 E.8

12

E.9 E.10 E.11 E.12 E.13 E.14 E.15 E.16 E.17

Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Winkelgebied De Fahrenheit Den Haag 2026 (RIS323172) Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone De Straat (Theresiastraat e.o.) Den Haag 2026 (RIS323182) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Winkelcentrum Leyweg Den Haag 2026 (RIS323186) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning vergroten woning Van Pomerenvaart 16 (RIS323328) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning veranderen woning Pauwenlaan 18 (RIS323333) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning vergroten woning Jan van Houtstraat 71 (RIS323334) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning veranderen en splitsen Hollanderstraat 6 en 8 (RIS323335) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning lichtmasten Groene Zoom (RIS322599) Voorstel van het college inzake PUK Landgoed Rosenburg (RIS322691)

Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. De voorzitter. Heeft u behoefte aan een stemverklaring? Dat is niet het geval. Dan feliciteer ik de heer Twisk met zijn herbenoeming als voorzitter van de Rekenkamer. (Applaus) De voorzitter. Hij gaat ervoor staan. Dag, meneer Twisk. Aan de orde is: F. Voorstel van het college inzake Vaststelling Nota Cultuureducatie en Cultuurparticipatie 2025-2028 (RIS322657). De beraadslaging wordt geopend. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. We stellen vandaag hopelijk het beleidskader cultuureducatie en cultuurparticipatie vast. Mijn fractie is blij dat het veelzijdige aanbod in de stad in kaart is gebracht en dat er in deze nota een stip op de cultuureducatieve horizon wordt gezet. Maar het voelt ook bevreemdend om aan de ene kant lovende woorden te horen over het werk van de culturele instellingen die cultuureducatie en -participatie verzorgen, terwijl er tegelijkertijd subsidieregelingen worden stopgezet en een instelling als Popradar in zwaar weer verkeert. Mijn fractie kijkt dan ook uit naar de verschillende scenario's voor Popradar die de wethouder aan het uitwerken is, zoals toegezegd in het commissiedebat. Cultuur maken en ervaren zou voor iedereen mogelijk moeten zijn, en de portemonnee van je ouders hoort daar geen rol in te spelen.

Toch zijn er, zeker in vergelijking met sport, nog weinig culturele instellingen aangesloten bij de Ooievaarspas. Wellicht heeft dat ermee te maken dat er in de cultuursector meer zzp-aanbieders zijn dan in de sport. Dat moet anders. Daarom hebben fractievertegenwoordigers Lisa van de Voort en Ab Waasdorp van de PvdA de motie Ooievaarspas overal geaccepteerd, voorbereid, die ik met mevrouw Holman, de heer Smit, mevrouw Arp en de heer Mahmood mag indienen. Het dictum luidt als volgt: verzoekt het college bij cultuureducatieaanbieders in de stad (zowel instellingen als zzp'ers) te inventariseren wat de obstakels zijn voor aanbieders om zich aan te sluiten bij de Ooievaarspasregeling en tegen welke moeilijkheden aangesloten instellingen en zzp'ers aanlopen, daarbij ook te onderzoeken voor hoeveel aanbieders de hoogte van de vergoeding vanuit de gemeente een obstakel is om de Ooievaarspas te accepteren en wat dan wel een werkbare hoogte zou zijn, en voor de verschillende hoogtes van de vergoeding uit te werken welke verwachte 13

toename van het aantal cultuuraanbieders zal plaatsvinden en welke financiële gevolgen dat voor de gemeente zou hebben. Tot slot is het belangrijk dat het cultuurparticipatieaanbod dat er is, ook gevonden wordt door ouders en kinderen. Daarom dient mijn fractie samen met mevrouw Holman en mevrouw Arp de volgende motie in, die is voorbereid door dezelfde twee fractievertegenwoordigers. Het dictum luidt: verzoekt het college binnen de bredere promotie van het cultuurparticipatieaanbod expliciet aandacht te besteden aan het belichten van het cultuurparticipatieaanbod bij ouders en kinderen die dat nu niet vanzelfsprekend weten te vinden, bijvoorbeeld in samenwerking met scholen, wijkcentra en andere maatschappelijke plekken in de wijk. De voorzitter. Door de heer De Vuyst, daartoe gesteund door mevrouw Holman, mevrouw Arp, de heer Smit en de heer Mahmood, wordt de volgende motie (F.1 GL) ingediend: Motie F.1 GL Ooievaarspas overal geaccepteerd De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 oktober 2025, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Vaststelling Nota Cultuureducatie en Cultuurparticipatie 2025-2028 (RIS322657).

Constaterende, dat: ▪ slechts 127 van de 600 (21%) van de aanbieders op de Culturele Kaart van Cultuurschakel Ooievaarspashouders accepteert; ▪ het bestaan van drempels voor cultuureducatieaanbieders in algemene zin bekend is, maar niet duidelijk is wat al deze drempels zijn, hoe veel van de aanbieders in de stad hier tegenaan lopen en hoe we deze drempels effectief kunnen weghalen; ▪ cultuuraanbieders die de Ooievaarspas accepteren slechts tot en met € 450 per leerling per jaar vergoed krijgen van de gemeente en daarna zelf bij moeten leggen, wat vaak te weinig is om tegelijkertijd een betaalbaar lesaanbod, en docenten ‘fair pay’ te kunnen bieden. Overwegende, dat: ▪ het van belang is dat alle kinderen in Den Haag de kans krijgen om te genieten van cultuureducatie en cultuurparticipatie; ▪ aanbieders van cultuureducatie en cultuurparticipatie aangeven drempels te ervaren om zich aan te sluiten bij de Ooievaarspas, onder andere wat betreft administratie en de hoogte van de vergoeding vanuit de gemeente; ▪ veel culturele instellingen het niet voor elkaar krijgen om tegelijkertijd fair pay aan docenten te bieden en het cultuuraanbod toegankelijk te houden met de huidige vergoeding vanuit de gemeente.

Verzoekt het college: ▪ bij cultuureducatieaanbieders in de stad (zowel instellingen als ZZP’ers) te inventariseren wat de obstakels zijn voor aanbieders om zich aan te sluiten bij de Ooievaarspasregeling en tegen welke moeilijkheden aangesloten instellingen en ZZP’ers aanlopen. ▪ daarbij ook te onderzoeken voor hoeveel aanbieders de hoogte van de vergoeding vanuit de gemeente een obstakel is om de Ooievaarspas te accepteren, en wat dan wel een werkbare hoogte zou zijn. ▪ zoveel als mogelijk de financiële gevolgen van het verhogen van de vergoeding voor de gemeente inzichtelijk te maken. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer De Vuyst, daartoe gesteund door mevrouw Holman en mevrouw Arp, wordt de volgende motie (F.2 GL) ingediend: 14

Motie F.2 GL Promoot participatie door de hele stad De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 oktober 2025, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Vaststelling Nota Cultuureducatie en Cultuurparticipatie 2025-2028 (RIS322657). Overwegende, dat: ▪ Den Haag wat betreft cultuureducatie en cultuurparticipatie een breed en uitgebreid aanbod heeft in alle delen van de stad. Constaterende, dat: ▪ ondanks dit brede en uitgebreide aanbod het aanbod in de wijken nog niet voor alle kinderen en ouders goed te vinden is. Van mening, dat: ▪ het zonde is als het mooie aanbod van cultuureducatie en cultuurparticipatie dat er is in onze stad, niet optimaal haar doelgroep(en) kan bereiken; ▪ het de taak van aanbieders is om cultuureducatie en participatie te verzorgen, en niet om een professioneel marketing bedrijf te zijn; ▪ de gemeente zowel de taak als de middelen heeft om het cultuureducatie en participatie aanbod bij de betreffende doelgroep(en) onder de aandacht te brengen. Verzoekt het college: ▪ binnen de bredere promotie van het cultuurparticipatieaanbod expliciet aandacht te besteden aan het belichten van het cultuurparticipatieaanbod bij ouders en kinderen die dat nu niet vanzelfsprekend weten te vinden, bijvoorbeeld in samenwerking met scholen, wijkcentra en andere maatschappelijke plekken in de wijk. En gaat over tot de orde van de dag.

De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Andrew Van Esch (D66). Voorzitter, Ik word nu door mijn eigen collega's … Toegelachen, ja. In genegenheid! Voorzitter. Ik bespaar u een song and dance act van mij vandaag, maar ik ben juichend over deze Nota Cultuureducatie en Cultuurparticipatie. Eindelijk een coherent verhaal over hoe we kinderen kunnen laten kennismaken met cultuur en kunstzinnige vorming. Voorzitter, ik was, net als u, ook bij het Prinsjesdagconcert. Ik zag dat u over de reling van het balkon hing en keek naar de jonge muzikanten uit de stad met hun viool, trompet, vibrafoon, gitaar en nog veel meer. Zij deden mee met het Residentie Orkest. Het was ongelofelijk ontroerend om dat enthousiasme te zien: cultuureducatie en cultuurparticipatie in een oogopslag. Zo doen we dat in Den Haag, en dat doen we goed. En vergis u niet, het gaat ook om muurkunst, dansen, toneelspelen, componeren, in een bandje spelen of boetseren. Van alles kun je leren hier in Den Haag. Al deze kinderen zijn de amateurkunstenaars en cultuurliefhebbers van de toekomst, en die hebben we nodig om al die mooie instellingen te bezoeken, die we ook steunen. Dat geldt ook voor alle amateurs die meedoen in koren, bandjes, toneelgroepen, tekenclubs of schilderklasjes, dus alles en iedereen die lekker creatief bezig is.

Ik juich nog even door, want deze nota is ook middels een sterke participatie onderzocht, bedacht en opgeschreven, samen met iedereen. Dat maakt de nota heel degelijk. Chapeau voor iedereen die eraan heeft meegewerkt. In september hebben wij een petitie ontvangen van Popradar. Ik weet niet beter dan dat het college er alles aan doet om te zorgen dat Popradar gewoon door kan blijven gaan in een degelijk en duurzaam gebouw. Daar reken ik op. 15

En dan nog iets, want ik ben toch een beetje een rupsje-nooit-genoeg als het gaat om cultuur. De Cultuurankers - daar zitten er twee; hoi - maken zich zorgen over de inzet van de combinatiefunctionarissen, een ingewikkeld woord. Dat zijn de mannen en vrouwen die zorgen dat vraag en aanbod elkaar vinden. Het kan namelijk niet zo zijn dat we investeren in aanbod maar dat de potentiële cultuurgebruikers niet bereikt kunnen worden, en omgekeerd, dus dat er geen aanbod is voor een vraag die wel bestaat. Daar is extra geld voor nodig en ik weet dat dat er op dit moment niet is. Deze nota is geweldig, maar we moeten die ook op de juiste manier in actie kunnen omzetten. Dat is wel een grote uitdaging, die ik het college, de raad en alle andere betrokkenen meegeef. Kortom, ik juich over deze nota, maar ik ben niet gerust over de uitvoering. Daar moeten we met elkaar nog hard aan werken. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Meedoen in Den Haag is geen gunst. Dat moet gewoon een recht zijn voor iedereen en dat geldt zeker voor cultuureducatie en -participatie. Dank daarom aan het college voor de nota die nu voorligt. Wij maken ons nog wel zorgen over het beperkte aantal aanbieders dat op dit moment de Ooievaarspas accepteert. Onze fractievertegenwoordiger Ab Waasdorp vroeg hier in de commissie ook aandacht voor.

Daarom zijn wij mede-indiener van de motie van GroenLinks om barrières voor de aanbieders van cultuuronderwijs weg te nemen. Tot slot nog veel dank aan de mensen van Popradar, die in de vorige raadsvergadering een petitie aan het college hebben overhandigd. Popradar is zo ongelofelijk belangrijk voor iedereen in Den Haag die muziek maakt, want zoals een van de betrokkenen terecht zei: zonder trapveldjes kunnen we in de stad geen topsport hebben. Wij houden de wethouder eraan dat zij er samen met Popradar en andere betrokkenen alles aan zal doen om te zorgen dat dit instituut een toekomst houdt in deze stad. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Hart voor Den Haag is in de afgelopen jaren uitgegroeid tot cultuurpartij, kunnen we wel zeggen. We onderschrijven de waarde van educatie en participatie. Als het aan ons lag, hadden we in 2024 ook wat meer geld vrijgemaakt voor cultuur in algemene zin. Wat schetste toentertijd mijn verbazing in de commissie, toen nog in de commissiekamer waarin het altijd een beetje vervelend werken is? GroenLinks, Partij van de Arbeid en DENK gingen allemaal piepen om meer geld voor cultuur, maar zij zitten in het college, dus zij zijn in principe degenen die dat moeten regelen. Daarom vond ik die oproep een beetje apart. Dat wilde ik even gezegd hebben, dames en heren. Dan deze nota.

Een belangrijk punt in deze nota is de nieuwe subsidiesystematiek in het p.o. Voortaan krijgen de scholen het budget dat ze via onderwijs krijgen niet meer geoormerkt, maar moeten ze minimaal één activiteit per schooljaar inkopen, wat dan geheel aan hen is. De angst vanuit het veld is terecht: het kan zijn dat directies soms een andere weg kiezen waarbij ze bijvoorbeeld niet uit de kosten komen, en dan maar minder cultuuractiviteiten boeken in plaats van bijvoorbeeld minder nieuw meubilair of zoiets. Hoe gaan we dit nu waarborgen? Ik heb daar geen motie voor, maar ik wil wel graag van de wethouder weten hoe we dit kunnen waarborgen zonder het echt te waarborgen, want dat kunnen we nu ook niet. Ik wil daarin wat meer veiligheid inbouwen. In algemene zin noem ik even een opmerking die tot mij kwam vanuit het veld. Sommige programmeurs van onze cultuurpodia blijken te denken dat wat van ver komt, lekkerder is. Daarmee bedoel ik dat onze eigen professionele gezelschappen, dus dansgezelschappen of anderszins, nauwelijks worden geboekt in de eigen stad, maar dan bijvoorbeeld wel in Gouda, Hengelo, Apeldoorn of Zoetermeer. The Dutch doet bijvoorbeeld een kerstshow in Amare, maar moet die zelf boeken.

Dat kan niet iedereen, dus wij vinden dat daar een beetje sturing op zou kunnen komen, zonder dat wij gaan zeggen hoe er moet worden geprogrammeerd, want dat is natuurlijk aan de instellingen zelf. Misschien kan het college daarin wat sturing pakken. We kunnen en moeten niks verplichten, maar een gesprek is wel op zijn plaats. Dan Popradar. Dat voelt inmiddels een beetje als een achterhaald onderwerp, omdat dit onderwerp in de raad van drie weken geleden vooruitgeschoven is. Daardoor voelt het een beetje alsof het al heel lang geleden is, maar wij willen toch nog graag wat meer zekerheid. De oplossing ligt bij het vastgoed. We gaan dit ideale pand toch niet laten verkrotten, mag ik hopen? Ik heb inmiddels al heel veel dingen gehoord van de wethouder en ik heb er een goed gevoel over dat zij er zeker alles aan zal doen. Wij hebben wel een soort druk-op-de-ketelmotie, voor zover dat bestaat, want Hart voor 16

Den Haag wil niet wachten op het debat van 15 januari maar zo snel mogelijk duidelijkheid bieden aan Popradar. Ik heb twee moties. De eerste gaat over het Haagse aanbod. Daarin verzoek ik het college om in gesprek te gaan met de Haagse podia om te bevorderen dat Haagse dans- en cultuurgezelschappen vaker worden geboekt, en de raad voor het einde van dit jaar te informeren over de uitkomst van deze gesprekken en mogelijke vervolgstappen. De andere motie is Snel duidelijkheid voor Popradar. Die was drie weken geleden nog lekker ruim, maar nu luidt het verzoek aan het college om zo snel mogelijk, maar uiterlijk 1 december 2025 verschillende scenario's voor de toekomst van Popradar aan ons voor te leggen, en daarbij uit te gaan van de situatie waarin Popradar niet zelf het beheer van het pand doet, maar zich kan richten op haar kerntaken, en de raad hierover te informeren. Maarten De Vuyst (GroenLinks). … O, ik mag wel! Sorry voor het wachten, meneer Bom. U bent vanuit uw werk bekend met microfoons die het weleens niet doen, toch? Ik heb een vraag over uw motie over Popradar. Volgens mij staan we aan dezelfde kant, hè. We willen dat Popradar daar blijft. Maar u heeft het over druk op de ketel. Dit is toch gewoon toegezegd door de wethouder? Zij heeft toch toegezegd dat ze met verschillende scenario's komt? Coen Bom (Hart voor Den Haag).