RIS323626 Bijlage 2 Final Eindrapport Verkenning bereikbaarheid World Forum-gebied

Verkenning Bereikbaarheid World Forum-gebied Eindrapport

Gemeente Den Haag 23 januari 2025

Project Opdrachtgever

Document Status Datum Referentie

Projectcode Projectleider Projectdirecteur

Auteur(s) Gecontroleerd door Goedgekeurd door

Verkenning Bereikbaarheid World Forum-gebied Gemeente Den Haag

Eindrapport Definitief 23 januari 2025 138349/25-000.867

138349 Ir. E.F. Holtrop Dr.ir. A.S. van Beinum

Ir. B. Stam Ir. E.F. Holtrop Ir. E.F. Holtrop

Paraaf

Adres

Witteveen+Bos Raadgevende ingenieurs B.V. | Deventer Koningin Julianaplein 10, 12e etage Postbus 85948 2508 CP Den Haag +31 (0)70 370 07 00 www.witteveenbos.com KvK 38020751

Het kwaliteitsmanagementsysteem van Witteveen+Bos is gecertificeerd op basis van ISO 9001. © Witteveen+Bos Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt in enige vorm zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Witteveen+Bos noch mag het zonder dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd, behoudens schriftelijk anders overeengekomen. Witteveen+Bos aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enigerlei schade die voortvloeit uit of verband houdt met het wijzigen van de inhoud van het door Witteveen+Bos geleverde document.

INHOUDSOPGAVE

SAMENVATTING

5

1

INLEIDING

8

1.1

Aanleiding en doel

8

1.2

Plan- en studiegebied

9

1.3

Aanpak

10

1.4

Leeswijzer

11

2

OPGAVEN, PROJECTDOELSTELLINGEN EN AFWEGINGSKADER

12

2.1

Opgaven

12

2.1.1 2.1.2 2.1.3

12 13 14

Openbaar vervoer Gemotoriseerd verkeer Fietsers en voetgangers

2.2

Projectdoelstellingen

14

2.3

Afwegingskader

15

3

INHOUDELIJKE ANALYSE

16

3.1

Verkeerskundige en ruimtelijke analyse (kansen en knelpunten)

16

3.2

Stakeholderanalyse (bevindingen en wensen stakeholders)

17

3.3

Gedragsonderzoek

18

4

OPLOSSINGSVARIANTEN

21

4.1

Ontwikkelscenario’s integrale Verkenning

21

4.2

Modelvarianten verkenning Bereikbaarheid

30

4.3

Ruimtelijke inpassing Madurodam

34

5

RESULTATEN

36

5.1

Modelonderzoek

36

5.1.1 5.1.2

36 37

Uitgangspunten Modal split

5.1.3 5.1.4 5.1.5

Openbaar vervoer Gemotoriseerd verkeer Fietsers en voetgangers

37 39 44

5.2

Beoordeling varianten

45

6

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

46

6.1

Conclusies

46

6.2

Aanbevelingen

47

Laatste pagina

48

Bijlage(n)

Aantal pagina's

I

Verkeerskundige en ruimtelijke analyse

8

II

Bevindingen stakeholders

2

III

Gedragsonderzoek

32

IV

Kaarten modelvarianten verkenning Bereikbaarheid

3

V

Ontwerpparameters

2

VI

Verkeersmodel MRDH en COCON-berekeningen

18

VII

Afwegingskader

1

SAMENVATTING Inleiding en doel Den Haag, als internationale stad van vrede en recht, herbergt een belangrijke Internationale Zone. Deze zone, gelegen tussen de binnenstad en Scheveningen, omvat strategische locaties waaronder het World Forum-gebied. De zone speelt een cruciale rol in de economische ontwikkeling en het vestigingsklimaat van de stad. Om verdere groei en integratie van beveiligingsmaatregelen mogelijk te maken, is een langetermijnverkenning van het gebied noodzakelijk. De gemeente Den Haag voert samen met het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) deze integrale Ruimtelijk-Programmatische Verkenning uit (hierna: integrale Verkenning). Deze bestaat uit meerdere deelonderzoeken. Eén van de deelonderzoeken betreft deze bereikbaarheidsverkenning. In de Gebiedsvisie (2019) voor de Internationale Zone zijn drie ambities op het gebied van bereikbaarheid van het World Forum-gebied geformuleerd: 1 verbetering van de bereikbaarheid door aanleg van een lightrailtracé; 2 aanleg van een ongelijkvloerse kruising bij het kruispunt Johan de Wittlaan/Teldersweg (S200) met de Scheveningseweg; 3 verbetering van de oversteekbaarheid voor langzaam verkeer. Het doel van deze studie is om oplossingsrichtingen voor deze bereikbaarheidsthema’s te onderzoeken om deze uiteindelijk samen met oplossingen vanuit de verschillende andere disciplines te laten landen in de integrale Verkenning.

Opgaven Op basis van eerder uitgevoerde studies en vastgestelde beleidsdocumenten en rapportages zijn een aantal opgaven voor deze bereikbaarheidsverkenning geformuleerd: - openbaar vervoer: · wat is het effect van een tramlijn via Madurodam in plaats van via het Centrum? · wat is het effect van een tramlijn langs het World Forum (Johan de Wittlaan) in vergelijking met een route achter het World Forum (via het bestaande spoor langs de Eisenhowerlaan)? - gemotoriseerd verkeer: · wat is het effect van een ongelijkvloerse kruising of (verlengde) onderdoorgang bij de Scheveningseweg op de multimodale verkeersafwikkeling en -veiligheid? - fietsers en voetgangers: · hoe kan de barrièrewerking van de S200 door het hele gebied worden verminderd? · hoe kan de oversteekbaarheid van fietsers en voetgangers in het World Forum-gebied worden vergroot? Inhoudelijke analyse Als eerste stap in het proces is een inhoudelijke analyse uitgevoerd om de opgaven en doelstellingen nader te verkennen en te verdiepen. Daarnaast heeft deze inhoudelijke analyse als referentiepunt gediend voor het definiëren van oplossingsvarianten later in het proces.

De inhoudelijke analyse omvatte een verkeerskundige en ruimtelijke analyse, een stakeholderanalyse en een gedragsonderzoek: 1 inhoudelijke analyse van de bestaande situatie: een inhoudelijke analyse van de bestaande situatie, gericht op uitgangspunten, raakvlakken en kansen en knelpunten, heeft de basis gevormd voor het definiëren van oplossingsvarianten; 2 gesprekken met stakeholders in het gebied: om tot een breed gedragen eindresultaat te komen, is samengewerkt met het projectteam van de integrale Verkenning en hebben meerdere gesprekken met stakeholders in het gebied plaatsgevonden. De uitkomsten van deze gesprekken zijn gedocumenteerd en hebben als input gediend voor het opstellen van de varianten; 3 uitvoeren gedragsonderzoek: aangezien bereikbaarheid en duurzaam reisgedrag nauw samenhangt met gedragsverandering, is een gedragsonderzoek uitgevoerd op basis van een enquête onder bewoners, werknemers en bezoekers van evenementlocaties in het gebied.

5 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

Oplossingsvarianten Binnen de integrale Verkenning zijn er in nauwe afstemming met de verschillende disciplines vier ontwikkelscenario’s opgesteld: 1 'Laan': minimale ingrepen met een ongelijkvloerse kruising S200 – Scheveningseweg. Beperkte uitbreidingsmogelijkheden; 2 'Schakel': verlengde onderdoorgang onder de Scheveningseweg. Verbeterde oversteekbaarheid; 3 'Hart': langere tunnel van 1,2 km onder de S200. Optimaal verbonden gebied voor langzaam verkeer; 4 'Campus': onderdoorgang onder de Scheveningse Bosjes. Hoog beveiligingsniveau en aangename openbare ruimte. De vier ontwikkelscenario’s zijn ‘vertaald’ naar twee onderscheidende varianten op het gebied van mobiliteit (zie tabel 1). Deze zijn opgesteld om met het verkeersmodel MRDH (V-MRDH) door te rekenen om inzicht te verkrijgen in de mobiliteitseffecten. Deze modelvarianten variëren in de route van de Koningscorridor, de lengte van de onderdoorgang van de Johan de Wittlaan/Teldersweg onder de Scheveningseweg door, het aantal kruispunten voor gemotoriseerd verkeer en oversteekplaatsen voor fietsers en voetgangers, en de inpassing bij Madurodam.

Tabel 1 Invulling varianten 1 en 2

openbaar vervoer

Variant 1

Variant 2

-

ov-lijn via Eisenhowerlaan (achter World Forum langs) naar Statenkwartier 5 haltes (in studiegebied): Madurodam, Scheveningseweg, World Forum, Frederik Hendriklaan, Statenkwartier lengte (Den Haag CS – eindhalte): 5,3 km buslijn 28 blijft bestaan (tot CS)

-

drie VRI-kruispunten tussen Scheveningseweg en Stadhouderslaan Van Stolkweg: rechts-in rechts-uitaansluiting

-

-

gemotoriseerd verkeer

-

-

-

-

fiets

-

ongelijkvloerse oversteek Teldersweg ter plaatse van Ver-Huëllweg

-

ov-lijn via Johan de Wittlaan (voor World Forum langs) naar Statenkwartier 6 haltes (in studiegebied): Madurodam, Scheveningseweg, World Forum, Museumkwartier, Frederik Hendriklaan, Statenkwartier lengte (Den Haag CS – eindhalte): 5,8km buslijn 28 blijft bestaan (tot CS) géén VRI-kruispunt tussen Scheveningseweg en Stadhouderslaan westelijke oprit S200 afsluiten en doorsteek/ linksafbeweging Plesmanweg → S200 mogelijk maken Van Stolkweg ‘afkoppelen’ van S200 ongelijkvloerse oversteek Teldersweg ter plaatse van Ver-Huëllweg

Resultaten Om de oplossingsvarianten met elkaar te vergelijken, zijn deze beoordeeld aan de hand van een afwegingskader (tabel 2). Dit kader is opgebouwd op basis van de projectdoelstellingen die door het projectteam bij aanvang van het project zijn geformuleerd. Vanuit deze studie wordt ingegaan op bereikbaarheidsthema’s, in de integrale Verkenning worden deze meegenomen als onderdeel van de integrale beoordeling van de ruimtelijke varianten.

Tabel 2 Ingevuld afwegingskader Mobiliteit (samengevat) Projectdoelstelling

Criterium (Indicator)

het World Forum-gebied met een Hoogwaardige Openbaar Vervoer (HOV-)verbinding verbinden met Den Haag CS via de Koningscorridor

reistijd ov

0

+

0

aantal ov-reizigers lijn 5

0

++

++

bezetting van bestaande en nieuwe lijnen

0

+

+

6 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

Referentiesituatie 2040

Variant 1

Variant 2

Projectdoelstelling

Criterium (Indicator)

verbeteren van de doorstroming en verkeersveiligheid op de S200

robuustheid en capaciteit kruispunten

Referentiesituatie 2040

Variant 1

Variant 2

0

-

--

verkeersveiligheid: scheiding modaliteiten en aantal (deel)conflictpunten

0

+

++

verminderen van de barrièrewerking voor fietsers en voetgangers

oversteekbaarheid S200 (Teldersweg) voor fietsers en voetgangers

0

+

++

vergroten van de oversteekbaarheid in het World Forum-gebied

oversteekbaarheid World Forum-gebied (Johan de Wittlaan) voor fietsers en voetgangers

0

+

++

kansen benutten voor verduurzamen van mobiliteitsgedrag van bewoners, bezoekers en werknemers in het gebied in lijn met de strategie Mobiliteitstransitie

modal split: mate van stimuleren transitie van auto naar andere modaliteiten 0

0

0

Conclusies - openbaar vervoer: een tramverbinding tussen Madurodam en het World Forum-gebied draagt bij aan de bereikbaarheid en allure van het gebied. De variant via de Eisenhowerlaan trekt iets meer ov-reizigers dan de variant via de Johan de Wittlaan. Beide varianten laten een kleine toename zien in het aantal ovreizigers ten opzichte van de referentiesituatie, waarin de tramlijn via het centrum loopt. De nieuwe verbinding ontlast de trams die door het centrum van de stad rijden en verbetert de robuustheid van het netwerk. Het tracé heeft echter ook ingrijpende consequenties voor de Scheveningse Bosjes en vormt een extra barrière naast de huidige Professor B.M. Teldersweg. Ook is de inpassing bij Madurodam complex. Vanwege de beperkte ruimte op maaiveldniveau moeten hier keuzes worden gemaakt met betrekking tot welke modaliteiten hier worden gefaciliteerd, of er zijn ongelijkvloerse en daarmee kostbare oplossingen nodig; - gemotoriseerd verkeer: het kruispunt S200 - Scheveningseweg is het eerste kruispunt met verkeerslichten na de Hubertustunnel en speelt een belangrijke rol in het reguleren van het in- en uitgaande verkeer van de stad. Tegelijkertijd vormt dit kruispunt een barrière voor fietsers en voetgangers. Een ongelijkvloerse kruising van de S200 bij de Scheveningseweg biedt ruimte en kansen voor de ontwikkeling van het gebied.

Hoe langer de tunnel, hoe meer ruimte voor ontwikkeling en het verbinden van groenstructuren, en hoe meer de oversteekbaarheid in het gebied verbetert voor voetganger en fietsers. Ook de doorstroming voor doorgaand autoverkeer op de S200 verbetert ter plaatse. Tegelijkertijd geldt dat hoe langer de onderdoorgang wordt, hoe zwaarder het kruispunt S200 Stadhouderslaan wordt belast, waarbij de modelstudie laat zien dat het verkeer dan niet meer goed kan worden verwerkt tijdens de spitsperiodes. Ook heeft een ongelijkvloerse kruising invloed op de kruising Scheveningseweg - Frankenslag. Deze wordt drukker doordat lokaal verkeer andere routes zal gaan rijden, waarbij het verkeer tijdens de spitsperioden ook lastiger te verwerken is; - fietsers en voetgangers: in beide varianten wordt de oversteekbaarheid bij het kruispunt met de Scheveningseweg verbeterd door de komst van een ongelijkvloerse kruising. Echter, op maaiveldniveau blijft er bij de Scheveningseweg nog te veel verkeer over voor een ongeregelde kruising, waardoor fietsers en voetgangers hier mogelijk nog steeds een barrière zullen ervaren. De oversteekbaarheid van de Teldersweg wordt in beide varianten verbeterd door een extra ongelijkvloerse oversteek toe te voegen ter hoogte van de Ver-Huëllweg. In variant 2 ontstaat er, door een langere onderdoorgang van de S200, extra ruimte om op meerdere locaties over te steken.

Hierdoor zal de oversteekbaarheid van zowel de Teldersweg als de Johan de Wittlaan in variant 2 aanzienlijk verbeteren.

7 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

1 INLEIDING 1.1

Aanleiding en doel

Den Haag, bekend als de stad van vrede en recht, beschikt over een aantrekkelijke Internationale Zone. Deze zone is een van de economische clusters van de stad en biedt ruimte aan internationale organisaties met hoge veiligheidsbehoeften. Dit cluster heeft het potentieel voor aanhoudende en bovengemiddelde groei en speelt een cruciale rol in het internationale vestigingsklimaat van Den Haag. Het cluster genereert aanzienlijke spin-off effecten voor andere economische clusters in Den Haag en omgeving. Blijven investeren in dit gebied en in het internationaal vestigingsklimaat is van belang om de concurrentiepositie ten opzichte van andere steden op internationaal niveau te handhaven. Ligging Internationale Zone in Den Haag De Internationale Zone is niet strak begrensd, maar bevindt zich tussen de binnenstad van Den Haag en Scheveningen. Binnen deze zone zijn meerdere deelgebieden te onderscheiden, waaronder het World Forum-gebied, het Vredespaleis en omgeving, het Internationaal Strafhof gebied en de Internationale Boulevard. Afbeelding 1.1 Ligging van de Internationale Zone in Den Haag (bron: Gebiedsvisie Internationale Zone, juni 2019)

Om ruimte te bieden voor de verdere uitbreiding van de Internationale Zone en tegelijkertijd de benodigde beveiligingsmaatregelen op een aantrekkelijke wijze te integreren, is een verkenning naar de langetermijnontwikkeling van het gebied noodzakelijk. Deze aanpak is ook opgenomen in het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Voor een stad die tegen een stootje kan’ (hierna: coalitieakkoord). De gemeente Den Haag voert daarom samen met het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) een integrale RuimtelijkProgrammatische Verkenning (hierna: integrale Verkenning) uit. De integrale verkenning heeft het doel om de mogelijkheden voor gebiedsontwikkeling in het World Forum-gebied te onderzoeken en bestaat uit meerdere deelonderzoeken. Eén van de deelonderzoeken betreft mobiliteit. Het resultaat van dit deelonderzoek is uitgewerkt in voorliggende Verkenning Bereikbaarheid World Forum-gebied.

8 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

Afbeelding 1.2 Positie van deze Verkenning ten opzichte van de integrale Ruimtelijk-Programmatische Verkenning

Doel van deze studie In 2018 is de Schaalsprong Openbaar Vervoer vastgesteld door de gemeenteraad. Eén van de onderdelen van de Schaalsprong is de Koningscorridor. Deze corridor omvat onder andere een nieuw te ontwikkelen railverbinding vanaf de bestaande tramlijn nabij Madurodam naar het World Forum-gebied en het Statenkwartier. Dit ter verbetering van de bereikbaarheid van deze gebieden vanaf Den Haag Centraal. In de Gebiedsvisie (2019) voor de Internationale Zone zijn drie ambities op het gebied van bereikbaarheid van het World Forum-gebied geformuleerd: - de bereikbaarheid van het World Forum-gebied verbeteren door mogelijkheden te onderzoeken voor de aanleg van een lightrail tracé; - bestuderen van varianten voor het aanleggen van een ongelijkvloerse kruising bij het kruispunt Johan de Wittlaan/Teldersweg (S200) met de Scheveningseweg; - mogelijkheden bekijken om de oversteekbaarheid voor het langzaam verkeersnetwerk te verbeteren. Het doel van deze studie is om oplossingsrichtingen op het gebied van bovenstaande bereikbaarheidsthema’s te onderzoeken. Daarbij is het belangrijk dat er rekening wordt gehouden met het integrale karakter van deze studie. Oplossingen vanuit deze bereikbaarheidsverkenning moeten samenkomen met oplossingen uit de verschillende andere disciplines en landen in de integrale Verkenning.

In de integrale Verkenning wordt de input uit de verschillende deelprojecten samengebracht en zal ook de afweging inzichtelijk gemaakt worden.

1.2

Plan- en studiegebied

Het plangebied van deze verkenning is weergegeven in de volgende afbeelding en markeert het zoekgebied naar oplossingsrichtingen voor de geschetste ambities. Het omvat het World Forum-gebied, begrensd door de Johan de Wittlaan, Stadhouderslaan en Eisenhowerlaan. Tevens maken de kruispunten aan beide zijden van het World Forum-gebied, namelijk het kruispunt S200 – Scheveningseweg en het kruispunt S200 – Stadhouderslaan, deel uit van het plangebied. Het gebied strekt zich vanwege de in te passen tramverbinding verder uit tot aan het Hubertusviaduct en omvat daarmee ook (de halte) Madurodam en een aanzienlijk deel van de stedelijke hoofdweg S200.

9 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

Afbeelding 1.3 Plangebied

Omdat verkeerseffecten zich niet beperken tot het plangebied, is voor sommige analyses in deze studie een ruimer studiegebied gehanteerd. Dit geldt bijvoorbeeld voor het gedragsonderzoek, waarbij een groter gebied is bestudeerd om verschillende doelgroepen (bewoners, werknemers, bezoekers) die door het gebied reizen, te kunnen onderzoeken. Ook bij het variantenonderzoek is een bredere blik geworpen op wegvakken, kruispunten en ov-lijnen binnen de invloedssfeer van het World Forum-gebied.

1.3

Aanpak

Voor deze bereikbaarheidsverkenning is nauw samengewerkt met het projectteam van de integrale Verkenning en specialisten van verschillende disciplines, met als doel het verkennen van kansrijke mobiliteitsoplossingen die aansluiten bij de bredere oplossingen van de integrale verkenning. Hiervoor zijn meerdere ontwerpateliers georganiseerd. Hieronder is de gehanteerde aanpak stapsgewijs beschreven: 1 doelstellingen uitwerken en vertalen naar afwegingskader: de doelstellingen van het project zijn specifiek uitgewerkt voor mobiliteit en vervolgens vertaald naar een afwegingskader, dat gebruikt wordt om de verschillende oplossingsvarianten later in het proces te beoordelen; 2 gesprekken met stakeholders in het gebied: om tot een breed gedragen eindresultaat te komen, is samengewerkt met het projectteam van de integrale Verkenning en hebben meerdere gesprekken met stakeholders in het gebied plaatsgevonden.

De uitkomsten van deze gesprekken zijn gedocumenteerd en hebben als input gediend voor het opstellen van de varianten; 3 inhoudelijke analyse van de bestaande situatie: een inhoudelijke analyse van de bestaande situatie, gericht op uitgangspunten, raakvlakken en kansen en knelpunten, heeft de basis gevormd voor het definiëren van oplossingsvarianten; 4 uitvoeren gedragsonderzoek: aangezien bereikbaarheid en duurzaam reisgedrag nauw samenhangt met gedragsverandering, is een gedragsonderzoek uitgevoerd op basis van een enquête onder bewoners, werknemers en bezoekers van evenementlocaties in het gebied; 5 oplossingsvarianten opstellen: voor deze studie zijn verschillende oplossingsvarianten ontwikkeld, waarbij is gevarieerd met maatregelen voor het openbaar vervoer (haltes en routering), gemotoriseerd verkeer (ongelijkvloerse kruisingen en tunnels, aantal verkeersregelinstallaties, afsluiten van wegen), en fietsverkeer (ongelijkvloerse oversteken). Met deze varianten beschouwen we een breed palet aan mogelijkheden en onderzoeken we welke ‘hoeken van het speelveld’ potentie hebben en welke niet;

10 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

6

7

doorrekenen oplossingsvarianten met verkeersmodel MRDH (V-MRDH, versie 3.0.2) en kruispuntberekeningen; twee verkeerskundige modelvarianten zijn doorgerekend met het V-MRDH en vergeleken met de referentiesituatie om inzicht te krijgen in de mobiliteitseffecten. Voor het analyseren van de kruispunten zijn specifieke berekeningen uitgevoerd met het softwareprogramma COCON; beoordelen varianten: de resultaten van deze verschillende onderzoeken en werkzaamheden hebben de input geleverd voor de beoordeling van de afwegingscriteria binnen het afwegingskader.

Deze beoordeling van de varianten vormt de input vanuit deze Verkenning Bereikbaarheid voor de integrale Verkenning waar de resultaten van de verschillende disciplines samen worden gebracht en waar uiteindelijk ook de bredere afweging inzichtelijk zal worden gemaakt.

1.4

Leeswijzer

Het volgende hoofdstuk bespreekt de opgaven en doelstellingen en introduceert het afwegingskader. Hoofdstuk 3 biedt een inhoudelijke analyse van de huidige situatie, waarbij zowel kansen als knelpunten aan bod komen. Daarnaast worden de bevindingen uit de stakeholderanalyse en de resultaten van het gedragsonderzoek gepresenteerd. Hoofdstuk 4 behandelt de ontwikkeling van de oplossingsvarianten. In hoofdstuk 5 worden de resultaten gepresenteerd en de beoordeling van de varianten toegelicht. Hoofdstuk 6 sluit af met de conclusies en aanbevelingen.

11 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

2 OPGAVEN, PROJECTDOELSTELLINGEN EN AFWEGINGSKADER 2.1

Opgaven

In april 2019 heeft de gemeente Den Haag een nieuwe Gebiedsvisie voor de Internationale Zone opgesteld, die dient als sturend instrument voor toekomstige ontwikkelingen. De Gebiedsvisie bouwt voort op al vastgestelde beleidsdocumenten en rapportages, zoals de Schaalsprong OV. In deze Gebiedsvisie worden drie ambities met betrekking tot de bereikbaarheid genoemd (bron: Gebiedsvisie Internationale Zone, juni 2019): - de bereikbaarheid van het World Forum-gebied verbeteren door mogelijkheden te onderzoeken voor de aanleg van een lightrail tracé inclusief halte bij de Eisenhowerlaan; - bestuderen van varianten voor het aanleggen van een ongelijkvloerse kruising bij het kruispunt Johan de Wittlaan/Teldersweg (S200) met de Scheveningseweg; · dit betekent dat de doorgaande weg van als onderdeel van de Noordwestelijke Hoofdroute onder de Scheveningseweg door zal gaan. Met als doel verbetering doorstroming van die weg en versterking van de Scheveningseweg als historische route naar zee, waarbij de verbinding voor fietsers en ov aanzienlijk verbetert; - mogelijkheden bekijken om de oversteekbaarheid voor het langzaam verkeersnetwerk te verbeteren. In het vervolg van deze paragraaf worden de opgaven en de aanleiding voor deze ambities verder toegelicht.

2.1.1

Openbaar vervoer

Een van de programma’s in het kader van Stad in Transitie (2016) en de Haagse Mobiliteitsagenda (2017) is de schaalsprong Openbaar Vervoer (2018). Met de Schaalsprong OV bouwen stad en regio Den Haag voort op het succes van RandstadRail naar Rotterdam en Zoetermeer. Dit omvat snellere lightraillijnen met hoge frequentie en betrouwbaarheid, meer capaciteit en grotendeels ongelijkvloerse trajecten. Dankzij rechtstreekse verbindingen vanuit de regio naar de stad, zonder noodzaak tot overstappen, wordt het openbaar vervoer aantrekkelijker voor een breder publiek. De Koningscorridor is een plan voor een nieuwe tramverbinding die de lijnen in Den Haag, Voorburg, Rijswijk en Delft moet verbinden. Het eerste deel hiervan wordt gerealiseerd in de Haagse wijk Binckhorst, met twee korte delen op het grondgebied van Voorburg en Rijswijk. Aan de zeezijde waaiert de ov-corridor uit om zowel Scheveningen Bad als Scheveningen Haven en daarmee ook de Internationale Zone via Madurodam te bedienen. Door hoogwaardig ov (lightrail) op deze corridor te realiseren, wordt de Binckhorst beter bereikbaar, wordt de regio sneller met de stad verbonden en worden de Internationale zone en Scheveningen in een kortere reistijd per ov bereikbaar gemaakt.

Als het ov op deze corridor met voldoende kwaliteit wordt aangelegd, versnelt het Haagse ov-systeem structureel en kan een beter ov-product tegen lagere kosten worden geleverd. De doorstroming van het openbaar vervoer door het stadscentrum (Spui, Hofweg, Buitenhof, enzovoorts) staat onder druk door de wens om meer ruimte te creëren voor voetgangers, fietsers en vergroening van de openbare ruimte. Deze route wordt intensief gebruikt door reizigers met het centrum als bestemming, maar

12 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

ook door veel doorgaande reizigers. Voor reizigers naar Internationale Zone, het Statenkwartier en Scheveningen Haven biedt een route via het Telderstracé een logisch alternatief, waardoor zij de centrumroute niet langer hoeven te belasten. De alternatieve route loopt vanaf het bestaande tramspoor langs de Koningskade en halte Madurodam, via de Professor B.M. Teldersweg naar de Scheveningseweg. Vanaf daar kan worden aangesloten op de bestaande sporen bij het Rooseveltplantsoen of op een nieuw aan te leggen tracé langs de Johan de Wittlaan. Dit alternatief maakt een snellere verbinding naar de Internationale Zone/Statenkwartier en omgeving mogelijk, vooral als ook de reistijd van Den Haag Centraal naar Madurodam wordt verkort. Om deze reden is het Telderstracé opgenomen in de plannen voor de Schaalsprong OV. Uitgangspunt is dat de bestaande lijnen in de omgeving (trams 1, 9, 10 en 17 en bussen 21, 22 en 28) volgens hun huidige route blijven rijden.

Afbeelding 2.1 Links: Schematische weergave van de drie dragende ov-corridors van Den Haag (bron: Schaalsprong OV) Rechts: Uitsnede lijnennetkaart Den Haag (bron: HTM, uitgave januari 2025)

* De Leyenburgcorridor (aangegeven in geel op de afbeelding links) wordt tegenwoordig de Zuidwestlandcorridor genoemd.

De belangrijkste vragen met betrekking tot het openbaar vervoer zijn: - wat is het effect van een tramlijn via Madurodam in plaats van via het Centrum? · hoe kan deze route ruimtelijk worden ingepast bij Madurodam (gelijkvloers of ongelijkvloers, aansluiting op het keerpunt, et cetera)? - wat is het effect van een tramlijn langs het World Forum (Johan de Wittlaan) in vergelijking met een route achter het World Forum (via het bestaande spoor langs de Eisenhowerlaan)?

2.1.2

Gemotoriseerd verkeer

De doorstroming en verkeersveiligheid op de stedelijke hoofdweg S200, tevens toegangsweg van het World Forum-gebied en onderdeel van de Noordwestelijke Hoofdroute, staat onder druk. Het kruispunt bij de Scheveningseweg, het eerste kruispunt met verkeerslichten na de Hubertustunnel, speelt een belangrijke rol in het reguleren van het in- en uitgaande verkeer van de stad. Tegelijkertijd vormt dit kruispunt een barrière voor fietsers en voetgangers. In de toekomst wordt de S200 naar verwachting intensiever belast door verkeersmaatregelen in Centrum Noord en de verdere verdichting van de stad. Daarnaast is er vanuit de integrale Verkenning de wens om meer ruimte te creëren voor onder andere huisvesting, het verbinden van groengebieden, en de verbetering van de openbare ruimte. Gezien deze ontwikkelingen is er behoefte om de mogelijkheden van ongelijkvloerse oplossingen te onderzoeken, variërend van een ongelijkvloerse kruising tot een (verlengde) onderdoorgang (Coalitieakkoord en Uitvoeringsprogramma van de Kadernota Straten, Wegen en lanen). De belangrijkste vragen met betrekking tot het gemotoriseerde verkeer zijn: - wat is het effect van een ongelijkvloerse kruising of (verlengde) onderdoorgang bij de Scheveningseweg op de multimodale verkeersafwikkeling en -veiligheid?

13 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

·

2.1.3

hoe kan deze kruising of (verlengde) onderdoorgang ruimtelijk worden ingepast, en welke kosten zijn hieraan verbonden?

Fietsers en voetgangers

Een aantrekkelijk World Forum-gebied is niet alleen goed bereikbaar, maar nodigt ook uit om te verblijven, wandelen en fietsen. De Gebiedsvisie 2019 voegt daar een ontwikkelambitie aan toe om ook de oversteekbaarheid van het World Forum-gebied voor voetgangers en fietsers te verbeteren. Met de groei van het aantal inwoners en arbeidsplaatsen en het streven naar een betere leefbaarheid, moet de stad investeren in duurzame en ruimte-efficiënte vervoermiddelen zoals fietsen en lopen. In Den Haag wordt de positie en veiligheid van fietsers en voetgangers bevorderd door het programma ‘Ruim baan voor de fiets’. Dit programma richt zich op de aanleg van hoogwaardige fietsverbindingen, zoals sterfietsroutes voor zowel woon-werkverkeer als recreatief gebruik, om het fietsgebruik te stimuleren. Voor voetgangers en fietsers is een veilig en fijnmazig stedelijk netwerk van belang, dat goed aansluit op de directe omgeving en voorzieningen. Dit draagt bij aan een betere oversteekbaarheid, verhoogde verkeersveiligheid en bevordert fietsen en lopen. Zoals beschreven in de vorige paragraaf, vormt de S200 een belangrijke, drukke route door het gebied. Daarmee vormt deze weg momenteel een barrière voor fietsers en voetgangers over de gehele lengte. Als het verkeer op de Teldersweg toeneemt, zal de oversteekbaarheid verder afnemen en de barrièrewerking toenemen.

Het beperkte aantal oversteekplaatsen voor fietsers en voetgangers versterkt dit probleem. De belangrijkste vragen met betrekking tot fietsers en voetgangers zijn: - hoe kan de barrièrewerking van de S200 door het hele gebied worden verminderd? - hoe kan de oversteekbaarheid van fietsers en voetgangers in het World Forum-gebied worden vergroot?

2.2

Projectdoelstellingen

In onderstaand kader zijn de doelstellingen voor dit project opgenomen. Deze projectdoelstellingen hebben specifiek betrekking op de discipline Mobiliteit. Vanwege het integrale karakter van deze studie zijn ook de hoofddoelstelling van de integrale Ruimtelijk-Programmatische Verkenning en doelstellingen vanuit andere disciplines in deze paragraaf opgenomen. Projectdoelstellingen 1 het World Forum-gebied met een Hoogwaardige Openbaar Vervoer (HOV-)verbinding verbinden met Den Haag CS via de Koningscorridor; 2 verbeteren van de doorstroming en verkeersveiligheid op de S200; 3 verminderen van de barrièrewerking voor fietsers en voetgangers; 4 vergroten van de oversteekbaarheid in het World Forum-gebied; 5 kansen benutten voor verduurzamen van mobiliteitsgedrag van bewoners, bezoekers en werknemers in het gebied in lijn met de strategie Mobiliteitstransitie. Hoofddoelstelling integrale Ruimtelijk-Programmatische Verkenning Het onderzoeken van de ontwikkelingspotentie binnen het deelgebied van de Internationale Zone, het World Forum-gebied. Raakvlakdoelstellingen (integrale Verkenning en/of andere disciplines) - uitbreiden van het aantal locaties waar internationale organisaties met hun beveiligingseisen goed gehuisvest kunnen worden; - verbeteren van de leefbaarheid; - verhogen van de levendigheid;

14 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

-

versterken van de ruimtelijke kwaliteit (onder andere ook verbeterde landschappelijke inpassing van beveiligingseisen en andere eisen van internationale organisaties); verminderen van de barrièrewerking van de Teldersweg voor mensen, dieren en planten (grote groengebieden meer als één geheel laten functioneren); versterken van de ecologische waarden van de ecologische verbindingszones (onder andere Scheveningsezone, Haagse Beekzone); bescherming en versterking van de unieke waarden van de beschermde stadsgezichten (Statenkwartier, Van Stolkpark – Scheveningse Bosjes, Zorgvliet); aanhelen van de historische laanbeplanting van de Scheveningseweg.

2.3

Afwegingskader

Om de oplossingsvarianten (Hoofdstuk 4) op mobiliteitsdoelstellingen met elkaar te vergelijken, worden deze beoordeeld aan de hand van het onderstaande afwegingskader. Dit kader is opgebouwd op basis van de projectdoelstellingen die in de vorige paragraaf zijn gepresenteerd. Voor elke doelstelling zijn één of meerdere beoordelingscriteria (indicatoren) gedefinieerd. Het is belangrijk op te merken dat dit specifieke afwegingskader is opgesteld voor deze Verkenning Bereikbaarheid. Voor de integrale Verkenning is een breder, integraal afwegingskader ontwikkeld, in overleg met de verschillende disciplines. Het hier gepresenteerde afwegingskader dient daarbij als input voor het onderdeel mobiliteit.

Tabel 2.1 Afwegingskader Mobiliteit Projectdoelstelling

Criterium (Indicator)

Methodiek

het World Forum-gebied met een Hoogwaardige Openbaar Vervoer (HOV-)verbinding verbinden met Den Haag CS via de Koningscorridor

reistijd ov DH Centraal – World Forum DH Centraal – Statenkwartier

bepalen gemiddelde reistijd van/naar plangebied op basis van V-MRDH

aantal ov-reizigers Voorburg → Statenkwartier Statenkwartier → Voorburg

bepalen gemiddeld aantal ov-reizigers van/naar studiegebied op basis van VMRDH

bezetting van bestaande en nieuwe lijnen Scheveningseweg + Koninginnegracht

analyse bezettingsgraad lijnen op basis van V-MRDH

robuustheid en capaciteit kruispunten S200 – Scheveningseweg S200 – Stadhouderslaan Scheveningseweg – Frankenslag

kwalitatieve beschouwing van wijzigingen op basis van uitkomsten V-MRDH (en COCON-berekeningen)

verkeersveiligheid: scheiding modaliteiten en aantal (deel)conflictpunten

kwalitatieve beschrijving

verminderen van de barrièrewerking voor fietsers en voetgangers

oversteekbaarheid S200 (Teldersweg) voor fietsers en voetgangers

kwalitatieve beschouwing van wijzigingen in aantal en kwaliteit oversteken tussen kruispunt Dr. Aletta Jacobsweg en Scheveningseweg (1 km lengte)

vergroten van de oversteekbaarheid in het World Forum-gebied

oversteekbaarheid World Forum-gebied (Johan de Wittlaan) voor fietsers en voetgangers

kwalitatieve beschouwing van wijzigingen in aantal en kwaliteit oversteken tussen kruispunt S200 – Scheveningseweg en Stadhouderslaan (1 km lengte)

kansen benutten voor verduurzamen van mobiliteitsgedrag van bewoners, bezoekers en werknemers in het gebied in lijn met de strategie Mobiliteitstransitie

modal split: mate van stimuleren transitie van auto naar andere modaliteiten

kwalitatieve beschouwing van procentuele wijzigingen in modal split (auto-, ov- en fietsritten en voetgangers) uit het V-MRDH

verbeteren van de doorstroming en verkeersveiligheid op de S200

15 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

3 INHOUDELIJKE ANALYSE In dit hoofdstuk wordt de inhoudelijke analyse gepresenteerd. Deze analyse omvat een verkeerskundige en ruimtelijke analyse (paragraaf 3.1), een stakeholderanalyse (paragraaf 3.2) en een gedragsonderzoek (paragraaf 3.3). Het doel van deze analyse is om de opgaven en doelstellingen uit het vorige hoofdstuk nader te verkennen en te verdiepen. Tevens fungeert deze inhoudelijke analyse als referentiepunt voor het definiëren van oplossingsvarianten later in het proces

3.1

Verkeerskundige en ruimtelijke analyse (kansen en knelpunten)

Deze verkeerskundige en ruimtelijke analyse heeft tot doel de referentiesituatie vast te leggen en de basiskenmerken van het plangebied in kaart te brengen. Deze analyse verzamelt alle relevante gebiedsinformatie en biedt inzicht in de relatie tussen de projecten, ontwikkelingen en objecten die het onderzoek beïnvloeden. Door middel van een bureaustudie en interactieve sessies met het projectteam van deze verkenning Bereikbaarheid, het projectteam van de integrale Verkenning en specialisten van andere disciplines, zijn uitgangspunten, kansen en knelpunten geïdentificeerd voor acht thema’s: (1) openbaar vervoer, (2) gemotoriseerd verkeer, (3) fietsers en voetgangers, (4) ruimtelijke kwaliteit en cultuurhistorie, (5) leefbaarheid, (6) natuur, ecologie en biodiversiteit, (7) duurzaamheid: energie, klimaat en water, en (8) security en logistiek. In onderstaande tabel zijn de belangrijkste bevindingen belicht. De volledige analyse van alle thema’s is als bijlage I aan dit rapport toegevoegd.

Tabel 3.1 Belangrijkste kansen en knelpunten per thema (●: uitgangspunt/raakvlakproject, +: kans, −: knelpunt) Thema

Bevindingen

1

•

openbaar vervoer

•

+ + + + + − − − 2

gemotoriseerd verkeer

16 | 48

•

de Koningscorridor loopt van Den Haag Centraal – Madurodam via de Koningskade/ Raamweg. De mogelijkheid van een doorsteek via de Javastraat wordt in deze studie buiten beschouwing gelaten het volledige openbaar vervoernetwerk van Den Haag moet worden beschouwd (inclusief eventuele aanpassingen aan andere ov-lijnen) om de optimale integratie van de Koningscorridor te onderzoeken entree Madurodam integreren met beide tramhaltes (lijn 9 + Koningscorridor) benutten bestaand tramtracé Eisenhowerlaan mogelijkheid om Spoordriehoek te completeren (en daarmee robuustheid van het netwerk vergroten): spoorboog Scheveningseweg (noordzijde) – Eisenhowerlaan ontlasten van de centrumroute doortrekken naar Norfolkterrein meer ingrepen op kruisingen (zoals op Koningskade) en verslechterde doorstroming voor andere modaliteiten risico op uitdunning van andere ov-lijnen (zoals lijn 1: Scheveningseweg en lijn 17: Statenlaan) versterking barrièrewerking bij inpassing op maaiveldniveau, terwijl verdiepte plaatsing of verhoogde plaatsing zeer kostbaar is de acht kruispunten van de S200 tussen de Houtrustbrug en de Scheveningseweg maken onderdeel uit van een netwerkregeling. Op het kruispunt S200 – Scheveningseweg is het in

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

Thema

Bevindingen

• •

•

+ − − 3

fietsers en voetgangers

+ − − −

de huidige situatie niet mogelijk om linksaf te slaan vanaf de Scheveningseweg (noordelijke tak) naar de S200. Dit zorgt voor U-turns op de S200 ter hoogte van de Eisenhowerlaan. Op het kruispunt S200 – Stadhouderslaan zijn beide linksafbewegingen vanaf de S200 naar de Stadhouderslaan onmogelijk gemaakt er bevinden zich in het gebied tien parkeergarages - waarborgen bereikbaarheid parkeergarages in het gebied er worden verschillende maatregelen genomen om doorgaand verkeer in Centrum-noord (onder andere S100) te verminderen. Dit zal zorgen voor een toename van verkeer op de S200 om verkeersveiligheid te vergroten wordt op meerdere wegen in de binnenstad van Den Haag de maximum snelheid verlaagd van 50 naar 30 km per uur. Dit zal zorgen voor een toename van verkeer op de stroomwegen, waaronder de S200 knippen routes door groengebieden zoals de Ver-Huëllweg hoe langer een eventuele verdiepte ligging van de S200, hoe minder ontsluitingsmogelijkheden en dus meer verkeer op maaiveldniveau bestaande kruispunten zijn al zwaar belast verbeteren bereikbaarheid trekpleisters (World Forum, ‘Museumkwartier’ en Omniversum), oversteekbaarheid S200, en fietsparkeervoorzieningen S200 is over gehele lengte barrière voor fietsers en voetgangers.

Als verkeer op Teldersweg toeneemt wordt de oversteekbaarheid nog slechter en de barrièrewerking nog groter olifantenpaadje (niet officiële fiets-/voetgangersoversteek) ter hoogte van Ver-Huëllweg om S200 over te steken voor World Forum is geen fietsoversteek aanwezig. Afstand tussen oversteken aan weerszijden bedraagt circa 500 m

4

ruimtelijke kwaliteit en cultuurhistorie

• •

behoud Waterpartij en zicht vanaf de weg op Indisch monument cultuurhistorische waarde Johan de Wittlaan (Atlantikwall en Parkway van plan Dudok)

5

leefbaarheid

•

effecten op lucht, geluid, bodem, trillingen, et cetera

6

natuur, ecologie en biodiversiteit

•

een groot deel van de Scheveningse Bosjes is recent onderdeel geworden van het (beschermde) Natuurnetwerk Nederland (NNN). Dit biedt kansen om (beschermde) groengebieden met elkaar te verbinden en beperkt de mogelijkheden voor uitbreiding van andere functies Park Sorghvliet is onderdeel van Natuurnetwerk Nederland (en dus beschermd) Scheveningse Bosjes, Waterpartij en Van Stolkpark,behoren tot de Stedelijke Groene Hoofdstructuur (groengebieden) de (midden)bermen langs de Scheveningsweg en de Teldersweg zijn onderdeel van het netwerk aan ecologische verbindingszones als onderdeel van de Stedelijke Groene Hoofdstructuur uitbreiding Madurodam en compensatie van groen en bomen tussen het Hubertusviaduct en de Koninginnegracht de groengebieden c.q. ecologische structuren verbinden (S200 vormt momenteel barrière), bij voorkeur ter plaatse van de Ver-Hüellweg en de huidige faunapassage (verbindingen tussen de bosgebieden)

• • •

• +

7

duurzaamheid: energie, klimaat en water

•

toepassen duurzame ontwerpprincipes: · groen tenzij/niet onnodig verharden · watercompensatie

8

security en logistiek

•

Europol, Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons (OPCW), en Eurojust betreffen Internationale Organisatie met beveiliging op gebouw-/plotniveau. Deze locaties kennen strenge veiligheidseisen en moeten bijvoorbeeld afgeschermd worden tegen voertuigen

3.2

Stakeholderanalyse (bevindingen en wensen stakeholders)

Er hebben in het kader van deze verkenning Bereikbaarheid gesprekken plaatsgevonden met de volgende partijen/organisaties: - veiligheidsregio (brandweer, politie, GHOR, ambulance); - bewonersverenigingen (Wijkvereniging Zorgvliet, Stichting wijkoverleg Statenkwartier, en Wijkvereniging Van Stolkpark);

17 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

-

vertegenwoordigers van recreatieve voorzieningen (Museumcluster (Omniversum en Kunstmuseum) en Madurodam).

Vanuit de integrale Verkenning zijn er ook gesprekken gevoerd met andere partijen en organisaties zoals Europol, Eurojust, OPCW, en World Forum. Deze zijn niet opgenomen in deze stakeholderanalyse maar worden meegenomen bij de integrale Verkenning. Belangrijkste bevindingen en wensen De onderstaande opsomming bevat de belangrijkste bevindingen en wensen met betrekking tot deze verkenning bereikbaarheid. Deze wensen zijn opgehaald tijdens de stakeholdergesprekken en worden pas eisen wanneer deze goedgekeurd zijn in de besluitvorming. In bijlage II is de volledige lijst met bevindingen van de stakeholders opgenomen: - belangrijk dat brede voertuigen, zoals brandweerauto's of ME-busjes met waterkanon, vanaf alle kanten toegang hebben tot het gebied; - een eventuele tunnel heeft bij voorkeur 2x2 rijstroken in verband met ruimte voor doorrijden van nooden hulpdiensten; - bij eventuele aanpassingen van de bereikbaarheid van de omliggende wijken goed toetsen op bereikbaarheid voor bewoners en nood- en hulpdiensten; - het is wenselijk om de hoeveelheid en de kwaliteit van het aanwezige groen niet te verminderen.

Bij voorkeur uitbreiden en versterken; - let bij mogelijke aanpassingen in de verkeersstructuur op het mogelijk ontstaan van extra sluipverkeer door de wijken; - goede fiets(parkeer)voorzieningen zijn benodigd voor het aantrekkelijk en bereikbaar houden van de wijk; - aanpassingen van de verkeersstructuur moeten de verkeersveiligheid, vooral voor de voetgangers en fietsers, verbeteren.

3.3

Gedragsonderzoek

Om duurzaam mobiliteitsgedrag te stimuleren in lijn met de strategie Mobiliteitstransitie, zijn gedragsmaatregelen cruciaal. Om te onderzoeken in welke mate mensen open staan voor meer duurzame mobiliteitskeuzes is een gedragsonderzoek uitgevoerd. Het gedragsonderzoek is gebaseerd op een enquête gehouden onder drie doelgroepen: bewoners, werknemers (bij bedrijven die in het gebied gevestigd zijn) en bezoekers van evenementlocaties in het gebied. Het doel van het gedragsonderzoek is te achterhalen welke mogelijkheden er zijn om mobiliteitsgedrag van bewoners, bezoekers en werknemers in het gebied te verduurzamen in lijn met de strategie Mobiliteitstransitie. De centrale onderzoeksvraag luidt: - welke maatregelen zijn effectief (op basis van een gebieds- en doelgroepenanalyse) om meer duurzaam mobiliteitsgedrag in de internationale zone te stimuleren en de bereikbaarheid van het gebied te verbeteren? In deze paragraaf worden de belangrijkste bevindingen uitgelicht. Het volledige rapport is als bijlage III aan dit rapport toegevoegd. Gebiedsanalyse Het World Forum-gebied omvat de vier wijken Statenkwartier, Zorgvliet, Van Stolkpark en Scheveningse Bosjes, en Stadhoudersplantsoen. Uit de gebiedsanalyse blijkt dat dit wijken zijn met over het algemeen hoogopgeleide inwoners met een hoger jaarinkomen dan gemiddeld in Den Haag.

Het autobezit is in de meeste wijken (iets) hoger dan gemiddeld in Den Haag, behalve in het Stadhoudersplantsoen. In de wijken zijn diverse ov opties aanwezig; de meeste ov-verbindingen zijn te vinden in het Statenkwartier.

18 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

In de wijken komen diverse leefstijlen voor1. De meest voorkomende leefstijlen per wijk zijn die van de kosmopolieten (Statenkwartier & Stadhouderplantsoen), nieuwe conservatieven (Zorgvliet) en de traditionele burgerij (Van Stolkpark en Scheveningse Bosjes). Per dominante leefstijl zijn verschillende maatregelen zinvol, in ieder gebied verdienen dus andere maatregelen de voorkeur om aan te sluiten bij de meest dominante leefstijl. Doelgroepenanalyse De verschillende doelgroepen in de internationale zone zijn benaderd met een online vragenlijst over diverse mobiliteitsvraagstukken. Tussen 19 februari 2024 en 18 maart 2024 hadden respondenten de kans om de vragenlijst in te vullen. Tijdens deze periode hebben 912 personen de enquête volledig ingevuld. In totaal zijn 41 respondenten uitgesloten omdat ze niet aan de gestelde eisen voldeden, wat betekent dat er een uiteindelijke respons was van 871.

Tabel 3.2 De verdeling van de respondenten over de doelgroepen Doelgroep

Aantal respondenten

Percentage

bewoners

617

70,8

werknemers internationale werknemers nationale werknemers

208 (134) (74)

23,9 (15,4) (8,5)

bezoekers

46

5,3

totaal

871

100

Bewoners Bewoners staan positief tegen meer duurzame vervoermiddelen. Om deze ook echt (vaker) te gaan gebruiken, zijn de volgende maatregelen noodzakelijk: - betere ov-verbindingen directer naar vaak voorkomende bestemmingen; - betere fietsverbindingen (fietspaden) en -voorzieningen; - een groene golf voor fietsers op belangrijke doorgaande fietsroutes. Verder valt op dat de auto met name populair is voor recreatieve doeleinden, winkelen en boodschappen doen. Voor boodschappen doen komt dit mogelijk door bagagemogelijkheden. Er zijn diverse mogelijkheden om hier de bakfiets te promoten. Daarnaast wordt deelvervoer nog weinig gebruikt, hier liggen kansen voor promotie – met name op de plekken waar het ov op korte termijn nog niet verbeterd kan worden. Tot slot zijn de meningen over parkeervoorzieningen verdeeld. Zo wordt er onder andere door een deel van de bewoners een tekort aan parkeermogelijkheden en overlast door het bezetten van parkeerplaatsen door bijvoorbeeld ouders die kinderen naar school brengen ervaren. Werknemers Werknemers die bereid zijn andere vervoermiddelen te gebruiken, geven vooral de voorkeur aan de e-bike.

Voor het benutten van deze potentie kan gedacht worden aan maatregelen als e-bike probeerpools, het stimuleren van e-bike gebruik door werkgevers (werkgeversaanpak mobiliteit) en het mogelijk bespoedigen van de mogelijkheid om elektrische ov-fietsen te huren op stations.

1

Deze leefstijlen zijn beschreven in het rapport van Motivaction uit 2019, getiteld ‘Speelruimte voor Den Haag: Stimuleren van duurzame mobiliteit met mobiliteitsstijlen’ in opdracht van de Gemeente Den Haag. Een leefstijl verwijst naar de manier waarop mensen hun leven organiseren, inclusief de voorkeuren voor mobiliteitsgedrag binnen verschillende groepen. Motivaction heeft in Den Haag acht leefstijlen geïdentificeerd op basis van waardenprofielen.

19 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

Verder staan werknemers positief tegenover actieve mobiliteit (fietsen en lopen) en openbaar vervoer. Hier liggen kansen om bedrijven te stimuleren meer duurzaam vervoer op te nemen in hun mobiliteitsbeleid richting hun werknemers en dit aantrekkelijker te maken. Een gerichte werkgeversaanpak biedt hier diverse mogelijkheden in. Bezoekers De groep bezoekers die de enquête ingevuld heeft is klein, waardoor de data met voorzichtigheid geïnterpreteerd moet worden. Uit het gedragsonderzoek blijkt dat bezoekers kiezen voor de meest praktische vervoerwijze, of voor de kortste reistijd. De helft van de bezoekers overweegt ook geen alternatief vervoermiddel. Dit geldt ook voor de meeste bezoekers die momenteel met de auto naar de evenementlocatie komen. Bezoekers die met de auto komen en wel openstaan voor alternatieven staan open voor diverse vervoermiddelen zoals de motor, fiets, e-bike en bus. Omdat bezoekers in ons onderzoek naar verwachting dichtbij de evenementlocaties wonen (gebaseerd op hun reisgedrag), kan in het kader van meer duurzaam vervoer gedacht worden aan e-bike probeerpoules en het stimuleren van actieve mobiliteit. Bij de groep bezoekers bestaat onvrede over de parkeermogelijkheden.

Of dit verbeterd moet worden, of dat juist ingezet moet worden op meer openbaar vervoergebruik in combinatie met deelmobiliteit, is een keuze voor de gemeente samen met de evenementenlocaties. De bevindingen naar aanleiding van dit gedragsonderzoek worden samen met de resultaten van de andere onderzoeken gebruikt voor het beoordelen van de oplossingsvarianten.

20 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

4 OPLOSSINGSVARIANTEN In dit hoofdstuk worden de verschillende oplossingsvarianten gepresenteerd. We maken hierbij onderscheid tussen de vier ontwikkelscenario’s van de integrale Verkenning (paragraaf 4.1) en de twee verkeerskundige modelvarianten die voor deze bereikbaarheidsverkenning zijn opgesteld en doorgerekend met het verkeersmodel (paragraaf 4.1).

4.1

Ontwikkelscenario’s integrale Verkenning

Binnen de integrale Verkenning zijn vier onderscheidende scenario’s opgesteld om de mogelijkheden voor gebiedsontwikkeling in het World Forum-gebied te onderzoeken. Deze scenario’s zijn opgesteld vanuit de verschillende deelonderzoeken, zoals beschreven in de aanleiding van dit rapport (paragraaf 1.1). De analyses uit de voorgaande hoofdstukken hebben als input gediend vanuit het deelonderzoek Mobiliteit voor de totstandkoming van de ontwikkelscenario’s binnen de integrale Verkenning. In deze paragraaf worden de vier ontwikkelscenario’s kort gepresenteerd, waarbij voor deze bereikbaarheidsverkenning de nadruk ligt op de beschrijving van de verkeerskundige situatie. Voor een uitgebreidere toelichting en tekeningen wordt verwezen naar de rapportage van de Ruimtelijk-Programmatische Verkenning, Internationale Zone, deelgebied World Forum.

21 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

Scenario 1. ‘Laan’ Met minimale ingrepen worden de ontwikkelingsmogelijkheden en vestigingscondities in het World Forumgebied, en specifiek rondom Churchillplein 1 (CP1) verbeterd. De belangrijkste ingreep is een ongelijkvloerse kruising S200 – Scheveningseweg. Er zijn beperkte mogelijkheden tot verdere uitbreiding van internationale organisaties. De ongelijkvloerse kruising in dit scenario verbetert de verkeerssituatie op de kruising Johan de Wittlaan/Teldersweg (S200) – Scheveningseweg. De voorgestelde situatie zorgt voor een betere doorstroming van het doorgaande verkeer (S200), waardoor de verkeersdruk op de kruising op maaiveldniveau afneemt. Dit komt de doorstroming en verkeersveiligheid voor voetgangers en fietsers ten goede. Ook voor de oversteek van tramlijn 1 over de Teldersweg is dit een verbetering. Door de Johan de Wittlaan/Teldersweg onder de Scheveningseweg door te laten lopen, zal de autoverbinding tussen de Eisenhowerlaan en de Johan de Wittlaan komen te vervallen. Dit heeft consequenties voor de bereikbaarheid van de omliggende woonwijken, die via de Frankenslag en de Stadhouderslaan ontsloten worden. Het vervallen van de toegang tot de Eisenhowerlaan biedt mogelijkheden voor een betere landschappelijke inpassing van beveiligingsmaatregelen op de kop van CP1.

Voor nood- en hulpdiensten blijft de Eisenhowerlaan bereikbaar vanaf de Scheveningseweg, via of parallel aan de trambaan. Omdat de Johan de Wittlaan/Teldersweg in dit scenario alleen verdiept wordt voor de ongelijkvloerse kruising met de Scheveningseweg, ontstaat er geen extra ruimte om de oversteekbaarheid van de Johan de Wittlaan voor fietsers en voetgangers te verbeteren. Ter hoogte van de Ver-Huëllweg komt een onderdoorgang om de oversteekbaarheid van de Teldersweg te verbeteren (voor mens en dier). De oversteekbaarheid wordt daarmee op twee locaties verbeterd. De aanleg van de HOV-verbinding Koningscorridor zal de bereikbaarheid van het World Forum-gebied verbeteren voor reizigers vanaf Den Haag Centraal, de reistijd wordt verkort. De HOV-verbinding loopt in dit scenario vanaf Madurodam over de Teldersweg en via de Eisenhowerlaan naar het Statenkwartier. De bestaande lijnen 17 en 28 blijven rijden. Er worden in dit scenario twee haltes in het World Forum-gebied aangedaan door de Koningscorridor: bij het Rooseveltplantsoen en ten zuiden van de kruising Eisenhowerlaan-Prins Mauritslaan (tegenover Europol). Door een aanvullende spoorboog van de Teldersweg naar de Scheveningseweg in de richting van Scheveningen wordt de robuustheid van het hele tramnet sterk verbeterd.

22 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

Afbeelding 4.1 Scenario 1. ‘Laan’ (versie 11 oktober 2024)

23 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

Scenario 2. ‘Schakel’ Met een verlengde onderdoorgang van de Johan de Wittlaan/Teldersweg onder de Scheveningseweg door, worden de ingrepen uit Scenario 1. ‘Laan’ verder uitgebreid om de ontwikkelingsmogelijkheden en vestigingscondities in het World Forum-gebied extra te verbeteren. Er zijn beperkte mogelijkheden tot verdere uitbreiding van ’internationale organisaties. De verlengde onderdoorgang (maximaal 250 m lang en valt daarmee buiten de tunnelwetgeving) zorgt er, net als in Scenario 1. ‘Laan’ voor dat de verkeerssituatie op de kruising Johan de Wittlaan/Teldersweg (S200) – Scheveningseweg wordt verbeterd. De voorgestelde situatie verbetert de doorstroming van het doorgaande verkeer (S200) en vermindert de verkeersdruk op maaiveldniveau, wat de doorstroming en verkeersveiligheid voor voetgangers en fietsers ten goede komt. Ook in dit scenario vervalt de autoverbinding tussen de Eisenhowerlaan en de Johan de Wittlaan, waardoor verkeer van en naar de omliggende woonwijken moet omrijden via de Frankenslag en de Stadhouderslaan. Voor nood- en hulpdiensten blijft de Eisenhowerlaan bereikbaar vanaf de Scheveningseweg, via of parallel aan de trambaan. Een aantal toegangen tot de bestaande parkeergarages vervalt ter plaatse van de verlengde onderdoorgang van de Johan de Wittlaan.

Dit wordt opgelost door de bestaande parkeergarages te koppelen en een nieuwe parkeervoorziening aan de rand van het gebied toe te voegen. De oversteekbaarheid van de Johan de Wittlaan wordt in dit scenario verbeterd. Naast het feit dat de oversteekbaarheid van het kruispunt S200 – Scheveningseweg wordt verbeterd, komt er een oversteekmogelijkheid van het Churchillplein naar de, iets verlegde, Willem Lodewijklaan, doordat de S200 hier ondergronds ligt. Een ecoduct ter hoogte van Galgenpad/Dwarsweg verbetert de oversteekbaarheid van de Teldersweg (voor mens en dier). De oversteekbaarheid wordt op drie locaties verbeterd. De aanleg van de HOV-verbinding Koningscorridor zal de bereikbaarheid van het World Forum-gebied verbeteren voor reizigers vanaf Den Haag Centraal, de reistijd wordt verkort. De HOV-verbinding loopt in dit scenario, net als in scenario 1. ‘Laan’, vanaf Madurodam over de Teldersweg en via de Eisenhowerlaan naar het Statenkwartier. Er worden twee haltes gerealiseerd: bij de kruising Eisenhowerlaan – Prins Mauritslaan (tegenover Europol) en bij een nieuwe parkeerhub op de hoek van de Scheveningseweg (in de nabijheid van de huidige tramhalte van lijn 1 aan de Scheveningseweg).

24 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

Afbeelding 4.2 Scenario 2. ‘Schakel’ (versie 11 oktober 2024)

25 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

Scenario 3. ‘Hart’ Door het ondertunnelen van het Telderstracé en de Johan de Wittlaan verbeteren de ontwikkelingsmogelijkheden en vestigingscondities zich en ontstaat een levendig en kloppend hart van het World Forum-gebied. In vergelijking met de ongelijkvloerse kruising in scenario 1. ‘Laan’ en de verlengde onderdoorgang in scenario 2. ‘Schakel’, wordt in dit scenario gekozen voor een langere tunnel van ongeveer 1,2 km onder de S200. Deze tunnel wordt ontsloten voor bestemmingsverkeer via toe- en afritten met de Scheveningseweg. Net als in de andere scenario’s zal de verkeerssituatie op de kruising Johan de Wittlaan/Teldersweg (S200) – Scheveningseweg verbeteren, de autoverbinding tussen de Eisenhowerlaan en de Johan de Wittlaan komen te vervallen met dezelfde consequenties, en blijft de Eisenhowerlaan bereikbaar voor nood- en hulpdiensten. Ook zullen in dit scenario een aantal toegangen tot bestaande parkeergarages vervallen. Dit wordt wederom opgelost door de bestaande parkeergarages te koppelen en een nieuwe parkeervoorziening aan de rand van het gebied toe te voegen. De oversteekbaarheid van de Johan de Wittlaan wordt in dit scenario verder verbeterd. Naast een oversteekmogelijkheid van het Churchillplein naar de iets verlegde Willem Lodewijklaan, komt er een oversteek van Catsheuvel naar de Adriaan Goekooplaan, doordat de S200 ook hier nog ondergronds ligt.

Bovendien kunnen voetgangers ook op andere plekken oversteken, bijvoorbeeld tussen gebouwen, dankzij het ontbreken van auto’s op maaiveldniveau. Een aandachtspunt hierbij is de HOV-verbinding en in welke mate deze oversteekbaar is, evenals de locaties en aantallen oversteekplaatsen. Als die niet vrij overgestoken kan worden moeten er geconcentreerde plekken komen (logischerwijze is dat dan bij de eerdergenoemde straten) en voor het overige zal een groene inpassing moeten worden ontworpen. Bij de Teldersweg neemt de oversteekbaarheid ook toe, omdat de S200 over een groot deel ondergronds in de tunnel ligt. De oversteekbaarheid in het algemeen verbetert in deze variant/dit scenario sterk. De aanleg van de HOV-verbinding Koningscorridor zal de bereikbaarheid van het World Forum-gebied verbeteren voor reizigers vanaf Den Haag Centraal, de reistijd wordt verkort. In dit scenario loopt de Koningscorridor via de Johan de Wittlaan (bovenop de tunnel). Er worden haltes gecreëerd bij een nieuwe parkeerhub op de hoek van de Scheveningseweg (in de nabijheid van de huidige tramhalte van lijn 1 aan de Scheveningseweg), op de Johan de Wittlaan (tegenover het World Forum Congrescentrum) en op Catsheuvel (nabij het Foto- en Kunstmuseum).

Deze positie van het HOV-tracé draagt bij aan het verbeteren van de levendigheid in het gebied, echter zullen tegelijkertijd de haltes verder weg zijn voor de bewoners van het Statenkwartier.

26 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

Afbeelding 4.3 Scenario 3. ‘Hart’ (versie 11 oktober 2024)

27 | 48

Witteveen+Bos | 138349/25-000.867 | Definitief

Scenario 4. ‘Campus’ Door een ondertunneling onder de Scheveningse Bosjes worden de ontwikkelingsmogelijkheden en vestigingscondities nog verder verbeterd ten opzichte van scenario 3. ‘Hart’, waardoor het World Forum-gebied kan worden herontwikkeld tot een gebied met een hoog (gebieds)beveiligingsniveau én een aangename openbare ruimte. Ook de tunnel om het gebied heen zorgt ervoor dat de verkeerssituatie op de kruising Johan de Wittlaan/Teldersweg (S200) – Scheveningseweg verbetert. Doordat het tracé onder de Scheveningse Bosjes doorloopt is het niet mogelijk om toe- en afritten aan te leggen voor het realiseren van een verbinding tussen de tunnel en de Scheveningseweg. Daarom blijft de Teldersweg in dit scenario bestaan, afgeschaald naar een weg voor lokaal bestemmingsverkeer. Net als in de andere scenario’s zal de verkeerssituatie op de kruising Johan de Wittlaan/Teldersweg – Scheveningseweg verbeteren, de autoverbinding tussen de Eisenhowerlaan en de Johan de Wittlaan komen te vervallen met dezelfde consequenties, en blijft de Eisenhowerlaan bereikbaar voor nood- en hulpdiensten. Net als in scenario 3. ‘Hart’, wordt het wegtracé van de Johan de Wittlaan in dit scenario opgeheven, waardoor de twee delen van het World Forum-gebied voor langzaam verkeer optimaal met elkaar verbonden worden en de oversteekbaarheid van de Johan de Wittlaan verbeterd.

Naast een oversteekmogelijkheid van het Churchillplein naar de, iets verlegde, Willem Lodewijklaan komt er een oversteek van Catsheuvel naar de Adriaan Goekooplaan, doordat de S200 ook hier ondergronds ligt. Bovendien kan er ook op andere plekken overgestoken worden, bijvoorbeeld tussen gebouwen in, dankzij het ontbreken van de auto op maaiveldniveau. De aanleg van de HOV-verbinding Koningscorridor zal de bereikbaarheid van het World Forum-gebied verbeteren voor reizigers vanaf Den Haag Centraal, de reistijd wordt verkort. Net als in scenario’s 1. ‘Laan’ en 2. ‘Schakel’ loopt de Koningscorridor via de Eisenhowerlaan. De locaties van de twee haltes in dit scenario zijn gelijk aan die van scenario 2. ‘Schakel’: bij de kruising Eisenhowerlaan – Prins Mauritslaan (tegenover Europol), en bij de nieuwe parkeerhub aan de Scheveningseweg (in de nabijheid van de huidige tramhalte van lijn 1 aan de Scheveningseweg).