RIS323384 Notulen van de raad van 18 september 2025

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 18 september 2025 (Geopend te 13.30 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda Herdenking van oud-raadslid de heer Schuckink Kool A. Vaststelling agenda B. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemde fractievertegenwoordiger C. Beëdiging van de nieuw benoemde fractievertegenwoordiger Schorsing D. Stad in de raad E. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken F. Vaststelling van de notulen van 9 juli 2025 G. Vaststelling van de besluitenlijst G.1 Voorstel van het college inzake Verordening tot twaalfde wijziging van de Algemene legesverordening Den Haag 2021 (RIS322960) G.2 Voorstel van het college inzake Instemmingsverzoek Bedrijvenschap HarnaschPolder tbv Liquidatieplan en Beëindigingsovereenkomst (RIS322970) G.3 Voorstel van het college inzake vaststelling delegatiebesluit omgevingsplan Den Haag 2025 (RIS322726) G.4 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning uitbouw De Poorterstraat 11 (RIS322706) G.5 Voorstel van het college inzake Verklaring van geen bedenkingen voor omgevingsvergunning voor bouwen woning nabij Gele Lis 127 (RIS322788) G.6 Voorstel van het college inzake de vaststelling van het voorontwerp voor Laan van Eik en Duinen (RIS322969) G.7 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning tuinhuis Jozef Israëllaan 51 (RIS323018) G.8 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor

omgevingsvergunning extra bouwlaag Spuistraat 44 (RIS323088) G.9 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning aanbouw woning Waalsdorperweg 32 (RIS323037) G.10 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning tuinhuis Weissenbruchstraat 93 (RIS323089) G.11 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning vergroten woning Basketbalplein 5 (RIS323038) G.12 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning vergroten woning Basketbalplein 3 (RIS323090) G.13 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning vergroten woning De Bruynestraat 34 (RIS323102) G.14 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning tijdelijk circus op Malieveld (RIS323121) G.15 Voorstel van het college inzake opheffen geheimhouding verwerving appartementsrecht (RIS323174) G.16 Voorstel van het college inzake opheffen geheimhouding koopovereenkomst Brasserskade 237H (RIS323177)

1

G.17

Voorstel van het college inzake opheffen geheimhouding raadsmededeling sociaal ondernemer (RIS323220)

H. Datumbepaling initiatiefvoorstel D66: Eer de helden van het Haags Verzet (RIS322921) -

Spoeddebat haatbrieven moskeeën

Beraadslaging over I. Voorstel van het college inzake Vervangen van pollerinstallaties door ANPR-camera’s (RIS322503) J. Voorstel van het college inzake Nieuwe aanpak voor het Hobbemaplein en omgeving (RIS322602) K. Voorstel van het college inzake Omgevingsvisie Den Haag 2050 (RIS322469) L. Voorstel van het college inzake nota Haagse hoogbouw (RIS322705) M. Voorstel van het college inzake nota van uitgangspunten GAVI-kavel 1B (RIS321405) en de Vlietzone N. Voorstel van het college inzake Vaststelling Nota Cultuureducatie en Cultuurparticipatie 2025-2028 (RIS322657) (agendapunt niet aan de orde geweest) O. Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning wijzigen functie Boylestraat 18 en 20 (RIS322423) P. Gewijzigd initiatiefvoorstel D66 en CDA: Haagse wijken aan zet (RIS321542) (agendapunt niet aan de orde geweest) Afronding debat commissie Q. Stand van zaken ontwikkelingen Weigeliaplein R. Raadsmededeling inzake 5e Stand van zaken opvanglocatie Sportlaan (RIS322873) S. Erfpacht T. Raadsmededeling inzake Stand van zaken Tarwekamp (RIS322082) Stemmingen (incl. gestaakte stemmen raad 10 juli) De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 45 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (Hart voor Den Haag), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Van den Bos (PvdD), Butt (GroenLinks), Celik (DENK) De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Dumoulin (VVD), Van Esch (D66), Etalle (FVD), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Van den Goorbergh (Hart voor Den Haag), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Kaptheijns (PVV), KlokkenburgReedeker (CU/SGP), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Sewtahal (Hart voor Den Haag), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GroenLinks), Uduba (VVD), Verdonk (Hart voor Den Haag), Verduin (D66) De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Geachte leden van de raad, voordat we met de vaststelling van de agenda beginnen, wil ik u het volgende mededelen. We hebben bericht ontvangen van het overlijden van oud-raadslid de heer Schuckink Kool. Ik verwelkom zijn zoon en voormalig echtgenote, die hier vandaag aanwezig zijn.

Namens ons allen condoleer ik hen met hun verlies. Ik ga nu over tot een korte herdenking. Ik verzoek u om te gaan staan, indien u daartoe in staat bent.

2

Geachte leden van de raad, Marcel en mevrouw Kuntz. Onlangs bereikte ons het bericht dat op 15 december vorig jaar Casper Schuckink Kool is overleden. Hij was 79 jaar. Casper was van september 1970 tot november 1971 lid van onze raad namens de Kabouterpartij. Voor wie die naam weinig zegt: de partij kwam voort uit Provo, een protestbeweging in ons land en in België in de jaren zestig. Met ludieke acties vroegen provo's aandacht voor consumentisme, woningnood en bescherming van milieu en natuur, zoals met kraakacties. Zo was Casper vlak voor zijn installatie in de raad een van de krakers van het voormalige Milvakamp in Kijkduin. Geheel in provostijl kreeg het de naam 'Vrijdorp'. De bezetting duurde overigens tien dagen. Ondanks zijn korte deelname aan ons lokaal bestuur kreeg Casper het een en ander voor elkaar. Zo stond hij aan de wieg van een voorloper van latere re-integratieprojecten, uitzendbureau Stichting Werkgroep Experimentele Maatschappij, een uitzendbureau voor alternatieve jongeren, destijds vooral langharige jongeren, die moeilijk aan betaald werk kwamen. Dit kwam van de grond dankzij zijn inzet bij de doorstart van een eerder ludiek initiatief van de Kabouterbeweging op dat vlak, het Werkburo voor Werkschuwen. Zelf trad hij toe tot het bestuur van het nieuwe uitzendbureau. En dat is niet het enige.

Een van de parels van Den Haag, muziektempel PAARD, zoals het sinds 2017 heet, danken we mede aan Casper. Hij zette zich als raadslid in voor een trefcentrum voor jongeren op die locatie aan de Prinsengracht, destijds het voormalige meisjespensionaat Angela. Zelf keek de oud-provo graag en vooral met een positieve blik terug op zijn eenmalige, korte deelname aan het lokaal bestuur. Ik citeer zoon Marcel, die hier aanwezig is: 'Mijn vader zei weleens dat hij de raad inging als ludieke actievoerder, maar dat hij er snel achter kwam dat je via bestuurlijke weg en samenwerking met wethouders dingen voor elkaar kon krijgen. Dat vond hij wel een eyeopener.' Mag ik u vragen om een moment van stilte ter nagedachtenis van Casper Schuckink Kool? (De aanwezigen nemen staand enige ogenblikken stilte in acht) De voorzitter. Dank u wel. Ik schors de vergadering. Er kan worden gecondoleerd in de Foyer. De vergadering wordt van 13.40 uur tot 13.46 uur geschorst. De voorzitter. Hierbij heropen ik de vergadering van de gemeenteraad van Den Haag op donderdag 18 september 2025. Het is goed om u allemaal weer te zien na het zomerreces. Dames en heren, welkom, ook aan de mensen thuis en de mensen op de publieke tribune. Zoals u waarschijnlijk allemaal al heeft ervaren, zijn de technische en audiovisuele voorzieningen deze zomer vernieuwd.

Het camerabeeld is verbeterd: het is scherper en geeft een duidelijker beeld. Ook het geluid is verbeterd, maar een groot deel van de vernieuwing is onzichtbaar en zit onder de vloer, zoals vier kilometer bekabeling, zoals ik heb begrepen. Om alles bij de stemmingen - ik vermoed aan het eind van de avond, maar misschien aan het eind van de middag vlekkeloos te laten verlopen, zullen we voor de schorsing voor het avondeten een proefstemming houden. Wilt u ervoor zorgen dat u dan aanwezig bent? Mocht er dan iets misgaan, dan kan tijdens de schorsing of het avondeten alvast met het herstel of de aanpassing worden begonnen. De fracties zijn deze week tevens geïnformeerd over de wijzigingen in ons Reglement van Orde, zoals wij die als gemeenteraad hebben vastgesteld op 10 juli jongstleden. Het overgrote deel van de wijzigingen geldt vanaf heden. Mevrouw De Groot heeft aangegeven op enig moment tijdelijk afwezig te zijn, maar ik zie dat ze nu nog in ons midden is. Ik vraag u allemaal aandacht voor onze vergaderafspraken. We vergaderen via de voorzitter. Eventuele andere gesprekken graag buiten deze vergaderzaal, zodat we de insprekers en in het debat elkaar goed en geconcentreerd kunnen blijven volgen. Het debat is stevig op de inhoud maar niet gericht op de persoon. Dat geldt allemaal ook voor de insprekers. Zij mogen hun bijdrage leveren naar de afspraken die daarvoor gelden.

Dit betekent bijvoorbeeld dat u raads- of collegeleden niet bij hun voornaam aanspreekt. Ook is het niet toegestaan om namen van medewerkers te noemen. We hebben ook afgesproken dat we vanaf de tribune geen blijken van instemming of afkeuring wensen.

3

Alle stemmingen zijn aan het eind van de vergadering, waarna er ook nog gelegenheid zal zijn voor het afleggen van stemverklaringen. Met de fractievoorzitters is afgesproken om de vergadering uiterlijk om 0.00 uur te sluiten, inclusief de stemmingen.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De voorzitter. Ik stel de vraag der vragen: kunt u instemmen met de agenda? Dat is het geval. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: B. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemde fractievertegenwoordiger. De voorzitter. De Partij voor de Dieren draagt de heer Diego Demaree voor als fractievertegenwoordiger. Ik geef het woord aan de voorzitter van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven, de heer Martinez van Andel, voor het verslag van de bevindingen van de commissie. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). De commissie tot onderzoek bescheiden fractievertegenwoordigers deelt de gemeenteraad mee dat, gebruikmakend van artikel 4 van de Verordening raadscommissies, als fractievertegenwoordiger is voorgedragen de heer D. Demaree (Partij voor de Dieren). De commissie verklaart dat betrokkene aan de gestelde eisen voldoet en mitsdien op grond van artikel 4 van de Verordening raadscommissies kan worden toegelaten als fractievertegenwoordiger.

Aan de orde is: C.

Beëdiging van het nieuw benoemde fractievertegenwoordiger.

De voorzitter. Ik verzoek u te gaan staan, voor zover u dat kunt. Ik nodig de heer Demaree uit voor de beëdiging. Goedemiddag, meneer Demaree. U gaat de eed afleggen. 'Ik zweer dat ik, om tot fractievertegenwoordiger benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractievertegenwoordiger naar eer en geweten zal vervullen.' De heer Demaree. Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Van harte gefeliciteerd en veel succes! (Applaus) De voorzitter. De vergadering is geschorst, maar nu om in de Foyer geluk te wensen. De vergadering wordt van 13.52 uur tot 13.57 uur geschorst.

4

De voorzitter. Voordat we overgaan naar agendapunt D geef ik het woord aan de heer De Vuyst voor een korte mededeling. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Zaterdag 6 september is een dag die de Haagse raadssportannalen in mag gaan. Een afvaardiging van uw raad verdedigde uw kleuren en eer in de officiële hoofdstad op het nationaal kampioenschap voetbal voor raadsleden. Zeven mensen sterk was ons team. We moeten eerlijk zijn: we begonnen wat stroef. De adelaren uit Deventer bleken in het luchtgevecht iets te machtig voor de ooievaars uit Den Haag. Ook tegen de raad van Vites liepen we vol in het mes. Het zal onze burgervader goed doen om te horen dat we de punten broederlijk deelden met Utrecht. Wellicht bezorgt het een paar collega's nog wat vreugde als ze weten dat Enschede te sterk was voor ons. Daarna pakten we onze eerste winst tegen Alkmaar en begon het te lopen. We groeiden als team, de spirit bleef hoog en het doel was duidelijk: Amsterdam; daar waren we ook. Amsterdam, de kampioen van het vorige NK, won alles met goed voetbal, duidelijke tactieken en ook een goede conditie, eigenlijk alles wat wij niet hadden, hoe hard de coach, mevrouw Ramesar, het ook probeerde. We mochten tegen Amsterdam; vijf tot op het bot gemotiveerde Hagenezen op het veld voor de wedstrijd van hun leven.

Ze wisten gelukkig de uitslag van de wedstrijd van de ADO-vrouwen niet die op hetzelfde moment elders in de stad werd gespeeld; we zullen die uitslag niet herhalen. Ik lees voor uit het wedstrijdverslag van het Raadssuffertje: 'De Amsterdammers hadden de bal veel. Ze hadden snelheid. Als Den Haag al op een punt het overwicht had, dan was dat in het gewicht dat ze de strijd in stuurden. De Hagenezen maakten het tekort aan kwaliteit goed met grinta van de Haagse soort, het mes tussen de tanden en de knuppel in de handen. Er ontspon zich een duel van de Haagse David tegen de Mokumse Goliath. De rechtsbuiten, Robert Barker, liet zich voor één keer aansporen vanaf de kant door Baying Visser en Janet Ramesar met de woorden 'Jagen, jagen, jagen op die bal'. Echt gebeurd; het is ook een citaat. Hij kwam met een bebloede elleboog het veld af. Op het middenveld steeg David Grent boven zichzelf uit. Hij dribbelde de hele Amsterdamse verdediging uit verband. Hij was zo snel dat hij blaren op zijn voeten kreeg.' Ook dat is echt gebeurd. 'De rots in de verdediging was Enes Yildiz, die de ziel van de Schilderswijk mee het veld op nam: hier kom je niet langs, vriend. In de spits stond Erik Boogert, die zich als een echte Haagse spits meer bezighield met het ontregelen van de Amsterdamse aanval dan dat hij toekwam aan een eigen aanval.

De Amsterdamse keeper had het zaterdagkatern van het Parool al uit; het spel was eenrichtingsverkeer. De lat moest twee keer redding brengen en onze aanvoerder, Beytullah Çelik, ook wel 'de Haagse octopus', deed meer reddingen in vijftien minuten dan Nikiema van ADO Den Haag in een heel seizoen. Voor de statistici onder u: de expected goal rate was 21,7 voor Amsterdam en 0,01 voor Den Haag. Maar op het scorebord stond de brilstand, 0-0.' En toen … We waren in een spaarzame aanval volgens mij was het de tweede - met de tong op de knieën, reutelend naar zuurstof, toen Erik een bal zijn kant op zag dwarrelen. Het is eigenlijk onduidelijk waar die bal vandaan kwam en of die überhaupt van een andere Hagenees kwam. Maar goed, die bal kwam op Erik af. De hoek was onmogelijk; denk een beetje aan Marco van Basten in 1988. Je mag echt aan dat kaliber denken. De keeper vouwde net op tijd netjes het Parool op, zette zijn kopje thee weg en keek. Erik nam de bal op de voetbalpantoffel. De speaker schraapte zijn keel om het einde van de wedstrijd aan te kondigen en de bal plofte achter de Amsterdamse goalie terwijl de speaker schalde: 'De tijd zit erop'. Een chaotisch tafereel volgde. De Amsterdammers konden niet zo goed tegen hun verlies, belaagden de scheids en zeiden dat de tijd voorbij was.

De Hagenezen vielen elkaar in de armen, huilend - ik geef het toe - en sommigen inmiddels met een zuurstofmasker op. De uitstekende scheids besloot dat de wedstrijd pas voorbij was als hij had gefloten. Dat had hij nog niet gedaan en daarom telde het doelpunt. Mede dankzij deze heroïsche overwinning, waarvoor de raad best even een roffeltje mag inzetten, is de Haagse equipe derde geworden na kampioen Amsterdam en drie teams gedeeld op de tweede plaats. (Geroffel op de tafels) Maarten De Vuyst (GroenLinks). We waren de beste van de G4, want we hebben gelijkgespeeld tegen Utrecht en gewonnen van Amsterdam; Rotterdam was helemaal nergens, letterlijk. Maar we wonnen ook nog de belangrijkste prijs van de hele dag, de echte hoofdprijs, namelijk de 5

sportiviteitsprijs. Dat was des te knapper omdat we Hagenezen zijn, maar ook omdat onze bikkelharde verdediger Enes als enige speler in de hele sporthal een gele kaart had gekregen van de scheids en omdat de Haagse vloeken en spreekkoren niet van de lucht waren aan Haagse zijde. Hoe hebben jullie die prijs dan toch gewonnen, vraagt u mij. Ik durf in deze veilige boezem van de Haagse raad, met iets meer gasten op de tribune dan ik dacht, onze tactiek uit de doeken te doen: we hebben alle teams hartstochtelijk aangemoedigd die tegen Amsterdam speelden. De Amsterdammers die de jury waren, hebben dat verward met sportiviteit. Wie is er nu goochem, Amsterdam? Ik ga er een eind aan breien; ik ben toch wel een beetje lang van stof. We dragen de overwinning op aan de Haagse raadskinderen die deze zomer zijn geboren: Rijk van collega De Ridder, Pim van fractievertegenwoordiger Smit, Lucas van fractievertegenwoordiger Zeller en Chloé van fractievertegenwoordiger Van Wijk. Dat zij in de raadssportannalen later mogen lezen over het mirakel van de Sporthallen-Zuid. We hopen één toezegging van het college te krijgen, meer in het bijzonder van de wethouder Sport: wij willen graag mooie shirtjes om in te spelen. We spelen nu in een soort Fortuna-outfit en we speelden tegen Go Ahead, Willem II en Enschede. We were underdressed. Dat kan niet.

We willen dus graag de toezegging dat wij mooie, goede ADO-shirtjes krijgen. Ik wens u allen een goed politiek jaar met hopelijk net zoveel plezier en samenwerking als wij gehad hebben. Collega Beytullah zal nu het zilverwerk overhandigen aan de burgemeester als voorzitter van de raad. (Applaus) De voorzitter. Nu weet de raad ook dat de heer Barker ons geheime wapen is. Dank u wel, meneer De Vuyst. Dat was heel erg leuk.

Aan de orde is: D.

Stad in de raad.

De voorzitter. Er zijn veertien insprekers aangemeld voor verschillende onderwerpen en agendapunten. Ik zal u het woord geven en ik zal het onderwerp noemen waarover u spreekt. U heeft drie minuten de tijd en na drie minuten is het klaar. Dan zeg ik gewoon 'dank u wel'. Dat doe ik bij iedereen. Mevrouw Vos spreekt in over het voorstel inzake het vervangen van pollerinstallaties door ANPR-camera's. Mevrouw Vos. Mijn naam is Kastanje en ik ben van Extinction Rebellion. Zojuist was er voor uw stadhuis een demonstratie. Het Plein is vol gekalkt met stoepkrijt. De voorzitter. Mevrouw, dit is niet aan de orde. Mevrouw Vos. Nou en? De voorzitter. Mevrouw, dit is niet aan de orde. U spreekt over het voorstel inzake vervanging van pollerinstallaties. Anders ontneem ik u het woord. Mevrouw Vos. Ik maak gebruik van mijn inspreekrecht. De voorzitter. Nee, u krijgt niet het recht om in te spreken. U bent volgende week woensdag om 13.30 uur - dat zeg ik uit mijn hoofd - van harte welkom bij de commissie. Mevrouw Vos. Meneer de voorzitter, mijn inspraak is heel relevant voor exact dit moment en dit moet nu gezegd worden. De voorzitter. Mevrouw, ik ontneem u het woord en ik schors de vergadering. 6

Mevrouw Vos. Ik verplaats mezelf niet. De vergadering wordt van 14.06 uur tot 14.10 uur geschorst. De voorzitter. De volgende insprekers spreken in over het voorstel inzake nieuwe aanpak voor het Hobbemaplein en omgeving. De heer Habib (J). Goedemiddag, raadsleden. Ik sta hier voor de derde keer. Eigenlijk wordt het weer een herhaling van wat de vorige keren besproken is. Hoewel er nieuwe participatieplannen zijn en we ook het gevoel hebben gehad dat we de afgelopen tijd betrokken zijn geweest, maak ik me toch zorgen. Gelet op de discussies in deze zaal krijg ik toch weer het gevoel dat het oude plan ons op de een of andere manier blijft bedreigen. Ik denk dat we met z'n allen moeten beseffen dat er massaal is aangegeven dat dat plan het niet meer haalt bij ons. Ik wil nog een keer benadrukken dat het Hobbemaplein, de Haagse Markt en de omgeving een economisch gebied vormen waar STOMP moeilijk toe te passen is. Houd daar alsjeblieft rekening mee. De ondernemers staan zeer zeker achter STOMP voor alle andere plekken in Den Haag, maar in gebieden zijn waar toerisme, economie of commercie belangrijk zijn of eigenlijk de overhand hebben, zou je dat STOMP-principe op de een of andere manier toch een beetje moeten aanpassen of los moeten laten. Dat wilde ik kwijt. De heer -. Ik ben niet Olax Outis.

Olax heeft mij gevraagd om deze tekst voor te lezen als hij daar zelf niet toe in staat zou zijn. Olax is zojuist in naam van de burgemeester van Den Haag gearresteerd voor het uiten van kritiek op de burgemeester van Den Haag. De voorzitter. Meneer, dit is buiten de orde. De heer -. We verzoeken om … De voorzitter. Meneer, u heeft het woord niet. Ik verzoek u om te gaan zitten of de zaal te verlaten. De heer -. We kunnen er een circus van maken of u kunt … De voorzitter. Nee, meneer, ik maak er geen scène van. We hebben hier gewoon regels. U bent van harte welkom, bijvoorbeeld volgende week woensdag om 13.30 uur; dat zeg ik uit mijn hoofd. Dit is nu niet aan de orde. Ik schors de vergadering opnieuw en ik verzoek deze meneer te gaan zitten of de zaal te verlaten. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. De voorzitter. De volgende inspreker spreekt in over het voorstel inzake de Omgevingsvisie Den Haag 2050. Mevrouw De Jong-Boon (K). Geachte voorzitter, geachte raadsleden en geachte wethouders. Het heeft lang geduurd. Over de startnotitie hebben we in 2021 ingesproken, maar nu is ze er, de Omgevingsvisie, een belangrijk besluit voor de toekomst van Den Haag als groene metropool. Dit besluit moet zeker worden genomen en niet nog langer worden uitgesteld.

Het is goed dat de Stedelijke Groene Hoofdstructuur wordt beschermd, versterkt en uitgebreid en dat het fijnmazige groen in de stad wordt behouden en versterkt. Volgens de nota van beantwoording wordt het mooie Haagse beleid voor natuur, groen en bomen herbevestigd. Dat is ook belangrijk. In het goede beleid staat hoe natuur en boomstructuur worden versterkt en hoe natuurinclusief en klimaatadaptief wordt gebouwd. Cruciaal is ook 'groen, tenzij' in de openbare ruimte, dus het verminderen van verharding voor klimaatbestendigheid en voor de natuur. Kan de Omgevingsvisie nog beter? Een paar kleine foutjes zijn er gelukkig uit gehaald, waarvoor dank. De Omgevingsvisie beoogt een kaderstellend document te zijn. Wat beter kan, is het toevoegen van groene kaders voor het Omgevingsplan, zodat de groenstructuren daadwerkelijk 7

worden behouden en versterkt. In de nota van beantwoording staat dat in het Omgevingsplan ook regels komen voor functies zoals groen, natuur of boomstructuren, dat die grafisch worden vastgelegd en dat bestaand vergund gebruik uitgangspunt is voor de toekomstige regelgeving. Voeg dat dan als kaders toe aan de visie zelf om het fijnmazige groen te versterken. Belangrijk is ook wat er gebeurt in en naast de Stedelijke Groene Hoofdstructuur om die ook te versterken: geen toevoeging van verharding erin, maar juist verwijdering daarvan, geen schaduw, windhinder of ommuring door hoge gebouwen waar geen dier door kan, maar wel natuurinclusief bouwen in aansluiting op het fijnmazige groen, binnentuinen en lage groene daken. We stellen voor om deze groene kaders in een aanvullend document toe te voegen aan de Omgevingsvisie, want dat is uiteindelijk het belangrijkste: dat de visie uitmondt in een Omgevingsplan met een heldere plankaart en duidelijke regels, zodat in en om natuur en groen geen andere initiatieven mogelijk zijn dan initiatieven die natuur en groen versterken voor een leefbare, klimaatbestendige en biodiverse stad vol natuur, groen en bomen, tot vreugde van de bewoners. De voorzitter. De volgende drie insprekers spreken in over het voorstel van het college inzake nota van uitgangspunten GAVI-kavel 1B. De heer Vroonhof (M).

Goedemiddag, mijn naam is Simon Vroonhof en ik ben inwoner van Ypenburg, voorzitter van de Wijkvereniging Morgenweide en secretaris van het Bewonersplatform Ypenburg. U bespreekt vanmiddag de nota van uitgangspunten van de GAVI-kavel, het terrein in de Ypenburgse oksel van het Prins Clausplein. Toen de gemeente Den Haag dit terrein rond 1992 aankocht, was het nog een buitenstedelijk terrein, geschikt voor een vuilverbrandingsinstallatie, maar dat ging niet door. Inmiddels is het terrein door alle woningbouw in Ypenburg feitelijk 'binnenstedelijk' te noemen. Dit betekent dat niet alles meer mogelijk kan en mag zijn; geen afvalcluster bijvoorbeeld, maar juist milieuvriendelijke bedrijven. Wij zijn met deze nota van uitgangspunten een beetje ongerust over wat voor bedrijven er straks gaan komen. Ook de toekomstige verkeersafwikkeling is voor ons een groot punt van zorg, zowel voor de belasting van de kruispunten bij Station Ypenburg als straks bij de Valutaweg. Blijkens de antwoorden van het college op de schriftelijke vragen gaat het college er vooralsnog van uit dat er geen bredere verbinding onder de A4 komt die de GAVI-kavel zou kunnen verbinden met het bedrijventerrein aan de Westvlietweg. Onze zorg is dat die er te zijner tijd misschien toch gaat komen en dat dat veel extra verkeer richting Ypenburg gaat geven, met alle mogelijke gevolgen van dien.

Dit is nu niet meegenomen in de verkeersmodellen. Een duidelijke uitspraak dat er geen verbinding met de Westvlietweg tot stand mag komen, is voor ons op zichzelf zeer welkom, maar als dat te veel gevraagd is, is het naar onze overtuiging zeer noodzakelijk dat er een extra ontsluiting vanuit de GAVI-kavel onder het spoor en de A12 door langs het ADO-stadion naar het Forepark komt. Deze extra ontsluiting hebben wij ook als alternatief in het verkeersonderzoek voor de Vlietzone laten opnemen. Wij, Ypenburg, rekenen erop dat onze zorgen worden gedeeld door het college en de gemeenteraad met de uitspraak dat ontsluiting van het bedrijventerrein Westvlietweg richting GAVI-Ypenburg er alleen mag komen als er ook een tunnel van GAVI naar het Forepark komt. Dat is immers een investering voor de komende decennia. De heer Choy (M). Geachte voorzitter. Namens de Vlietzoom Alliantie neem ik u even terug in de tijd naar 19 september 2013. Toen stelde de raad het Gebiedsperspectief A4/Vlietzone vast, met de titel 'Kwaliteiten versterken, kansen behouden'. Het ging om de Vlietzoom samen met de GAVI-kavel en inclusief het snelwegenlandschap rond de A4, de A12 en het Prins Clausplein. Nu, twaalf jaar later, wordt dit gebied in de besluitvorming toch opgesplitst bekeken, terwijl in 2013 juist duidelijk was dat een integrale aanpak de meest aantrekkelijke oplossing bood.

Deze weg volgend zouden er in de NvU van de GAVI Kavel 1B, zonder vertraging in dit proces, al twee kansen benut kunnen worden: 1. Het verplaatsen van de Westvliet III-bedrijven om daar het plan Ecopark Haaglanden te vestigen. Hierdoor ontstaat op Westvliet III de schuifruimte om de Vlietzoom passend in te richten. Dit alles maakt ook de Vlietwegen direct veiliger. 2. Een ontsluiting van Westvliet III via de GAVI-kavel met aansluiting op het Forepark, maar wel met een tunnel onder de A12. Daarmee wordt ook de basis gelegd voor een integrale verkeersinfrastructuur die de samenwerking tussen de bedrijventerreinen bevordert. 8

Het ontwerp van het Haagse Cultuurlandschapspark heeft dit alles onderkend. Het bouwt voort op de kennis en ideeën uit 2013, respecteert de bestaande functies en integreert de wensen van het college. Het helpt de economie in de Haagse Vlietzone te ontwikkelen door de barrière van de A4 voor bedrijven te verminderen, waarmee het gebied een volwaardige schakel in de stad wordt. Dit initiatief is unaniem omarmd door de provincie en de gemeente Leidschendam-Voorburg. Het ontkoppelde traject volgend is nu de NRD/MER-procedure aan de orde. Daarin worden drie schetsscenario's van het college getoetst waarin de GAVI-kavel wél een rol speelt. Dit NRDtraject is niet ingericht om kwantitatieve informatie te leveren, maar om tot een goed oordeel te komen is juist een kwantitatieve analyse nodig, zeker in een gebied dat al zwaar belast is door het snelwegenlandschap. Het Cultuurlandschapspark is wél voldoende uitgewerkt om tot kwantitatieve resultaten te komen. Het zou dus goed als basis kunnen dienen voor een echte kwantitatieve beoordeling. De drie scenario's kunnen ernaast gelegd worden, hoewel zij door de beperkte uitwerking toch kwalitatief blijven. Een onafhankelijke MER-specialist heeft ons aangegeven dat het heel goed mogelijk is om de wijzigingen in de MER aan te brengen. Wij pleiten daarom voor een integrale benadering van de NvU GAVI en de Vlietzoom in samenhang.

Neem daarin het Haags Cultuurlandschapspark als vertrekpunt om kwantitatief te kunnen werken. Daardoor worden veel tijd, energie en geld bespaard en kunnen echte keuzes gemaakt worden. De heer Wennekers (M). Voorzitter. De AVN heeft actief deelgenomen aan de klankbordgroep voor een gebiedsvisie voor de Vlietzoom. In maart publiceerden wij in dat kader een rapport over de natuurwaarden van de Vlietzoom. Dit rapport is bekend bij uw raad en bij de projectleiding van de gebiedsvisie. Het toont zowel de grote natuurwaarden als de recreatieve potentie van het gebied. Groot is daarom onze teleurstelling dat door het college uiteindelijk drie varianten aan uw raad zijn gepresenteerd die alle drie volstrekt onvoldoende rekening houden met de groene waarden van dit gebied. Met drie slechte varianten als input voor het vervolgtraject verwachten wij geen goede einduitkomst. Dat is niet alleen heel jammer voor de natuur, maar ook voor onze inwoners, die in een versteende stad snakken naar groene ruimte om te sporten en recreëren, want ook zij trekken nu aan het kortste eind. De gemeente beweert het ambitiedocument van de provincie als uitgangpunt te gebruiken, maar voegt de daad niet bij het woord. Het gemeentebestuur laat kennelijk de oren hangen naar de lobby van de bedrijven, het rupsje-nooit-genoeg van Den Haag.

De GAVI-kavel, ook natuur, wil de gemeente nu ook al grotendeels bestemmen voor bedrijvigheid. Het is dus echt nooit genoeg. De Vlietzoom Alliantie, waarin bijna alle belanghebbenden zijn vertegenwoordigd, heeft daarom een vierde variant laten ontwikkelen: het Cultuurlandschapspark Vlietzoom. Daarin zijn de bevindingen van ons rapport wél meegenomen. In die variant is overigens nog steeds ruimte voor enige groei van het bedrijventerrein. Heel belangrijk is ook dat in die vierde variant de natuurgebieden binnen de Vlietzoom met elkaar verbonden worden. Dat is belangrijk voor de natuur - geen ecologische eilandjes die geen toekomst hebben - maar ook om een rondwandeling door een groen gebied mogelijk te maken. Een samenhangende groenstructuur in de Vlietzoom is ook van belang als uitwijkgebied voor de dieren die in de nu nog groene GAVI-kavel leven. Die moeten straks ergens heen kunnen. We bevelen daarom aan dat deze vierde variant als voorkeursvariant wordt meegenomen bij de uitwerking van het ontwikkelplan voor de Vlietzoom. Tijdens de bespreking in de commissie Ruimte op 3 september bleek de wethouder hiertoe niet bereid, maar waarom zou u drie extreme varianten laten doorrekenen die het in elk geval niet zullen worden? Dat kost veel tijd en gemeenschapsgeld.

Bovendien is glashelder welke variant wél recht doet aan de natuurwaarden en aan de betekenis van dit gebied voor de stadsbewoners. We roepen de raad daarom op om zich net als de provincie en de gemeente Leidschendam-Voorburg onomwonden uit te spreken voor het Cultuurlandschapspark als voorkeursvariant. De voorzitter. De volgende insprekers spreken in over het voorstel van het college inzake Vaststelling Nota Cultuureducatie en Cultuurparticipatie 2025-2028. De heer Van de Louw (N). Geachte voorzitter, leden van de raad en wethouder. Cultuurparticipatie bevorderen vraagt om een ketenaanpak. Community art, amateurkunst en cultuureducatie op school zijn daar onderdelen van. Die zijn in de nota goed beschreven. In de nota ontbreken kennismaken met 9

cultuur, ontdekken van cultuur en talentontwikkeling, die volgens De Vaillant onmisbaar zijn en die het gat tussen amateurkunst en professionele kunst vullen, zoals de Raad voor Cultuur schetst. Ook de financiering is niet compleet. Daarvoor wordt verwezen naar andere domeinen die moeten meebetalen. Dat is oud nieuws en het gebeurt nu al amper. Daarbij helpt de maximering op 30% gemeentelijke bijdrage voor de Regeling kunst- en cultuurprojecten en de XL-regeling van CultuurSchakel niet. De Vaillant heeft tot 2026 een halve van de vier Haagse combinatiefunctionarissen Cultuur in dienst. De andere helft delen we met vier collega's in de Schilderswijk, de Rivierenbuurt en Transvaal. Een hele combinatiefunctionaris per cultuuranker als minimumvariant van 2026 geeft De Vaillant ruimte, maar vergeet dan niet het leerecosysteem met Topaze, Art-S-Cool, Muziekcentrum 1001 Nachten en het Haags Theaterhuis. In dit Kunstenplan is de subsidie voor De Vaillant verhoogd. Zij is ongeveer gelijk aan het vorige subsidiebedrag plus de gevraagde noodsteun van de afgelopen jaren. In 2024 is die noodsteun maar deels toegekend, waardoor een negatief eigen vermogen is ontstaan. In 2025 ontslaan we personeel en is het programmabudget bijna helemaal wegbezuinigd. We gaan niet voor- maar achteruit. En we zijn niet het enige cultuuranker met zo'n tekort over 2024.

Wil je mensen betrekken bij kunst en cultuur, dan moet je hen verleiden met het mooiste en het beste wat je in huis hebt. Dat huis moet daarvoor passen. Een zaal waarin je maximaal 107 kaartjes kunt verkopen, kost alleen maar geld. Vanaf 250 zitplaatsen kunnen uitkoopsommen worden terugverdiend, maar ons subsidieverzoek voor een onderzoek naar zo'n middenzaal is afgewezen. Bij fondsen kunnen we het vervolgens dan ook schudden. Ons theatercafé met twee verdiepingen is, hoe mooi ook, meer een energievreter dan een ontvangst- en cultuurplek. Ook hier dragen diensten nauwelijks bij aan ontmoeting rond de kunsten en ook hier haken de fondsen zonder de gemeente af. Ook de afdeling Vastgoed laat het overigens afweten. Daardoor betalen we ons suf aan verwarming en verkoeling; mensen vallen letterlijk flauw. Willen we echt het beste voor cultuurparticipatie in onze stad, dan gaat het over keuzes maken, keuzes voor voldoende … De voorzitter. Dank u wel. Dit waren de drie minuten. Mevrouw Middendorp (N). Geachte voorzitter, gemeenteraadsleden en wethouders. Ik mag namens de gezamenlijke acht cultuurankers inspreken om de aandacht te vestigen op de recente commissievergadering over de nota Cultuureducatie en Cultuurparticipatie, waarvan de inspreektekst bij de commissievergadering u gemaild is via de griffie.

Het was bemoedigend om te zien dat er brede steun is voor de nota en dat velen van u het belang van cultuureducatie en participatie erkennen. Tegelijkertijd hebben we gehoord dat u met z'n allen ook zorgen heeft over de financiering en voelen we de wens bij heel veel partijen om meer ruimte te scheppen voor de uitvoering van deze nota. Ook viel ons op dat er veel vragen werden gesteld over de scheve verhouding tussen sport en cultuur met betrekking tot de combinatiefunctionarissen. Het is belangrijk dat deze verhouding heroverwogen wordt om een betere verdeling van middelen te waarborgen in de toekomst; in het nu is dat natuurlijk niet direct te verwachten. Daarom vragen wij u of u ruimte ziet binnen de lopende begroting voor het herbestemmen van begrotingsposten om zo extra middelen voor cultuurparticipatie en -educatie vrij te kunnen maken. Ook vragen wij u om in uw partijprogramma's aandacht te besteden aan een betere verdeling van de gelden voor combinatiefunctionarissen tussen sport en cultuur. Inhoudelijk en financieel missen wij nog aandacht voor het gat dat in Den Haag bestaat tussen de professionele kunsten en de amateurkunst. Dat zijn vooral de makers en kunstenaars met wie wij als cultuurankers veelvuldig samenwerken. Zij worden vaak onvoldoende ondersteund in hun ontwikkeling en participatie.

Wij waren blij dat de wethouder hier positief op reageerde en hopen dat u als raadsleden deze groep ook serieus neemt en kan ondersteunen binnen deze nota. Wij hopen dat u deze punten serieus wilt overwegen, dat we gezamenlijk kunnen werken aan een cultuurbeleid dat recht doet aan alle betrokken partijen en dat we van daaruit natuurlijk ook samen kunnen doorbouwen aan de ambities van Den Haag als Culturele Hoofdstad 2033. Dank u wel voor de aandacht. De voorzitter. De volgende inspreker spreekt in over de raadsmededeling inzake de vijfde Stand van zaken opvanglocatie Sportlaan.

10

Mevrouw Angenent (R). Geachte raadsleden, wethouders, burgemeester, voorzitter. Dit betreft een enquête over de tijdelijke en permanente invulling van het ex-Haga-terrein. Als drie bewonersorganisaties willen we namens de bewoners van de drie wijken de wethouder en de gemeenteraad tijd vragen voor participatie middels een enquête. De eerste sessie van de adviserende werkgroep, georganiseerd door de gemeente, werd gekenmerkt door een zeer restrictieve aanpak. Dit resulteerde in een uiterst dunne en voor de bewonersorganisaties niet acceptabele input voor het uiteindelijke advies van de nota van uitgangspunten. De tweede werksessie was geen echte werksessie, maar een plenaire bijeenkomst om bij te praten en te bepalen hoe het verder moest. Daarbij is afgesproken het advies te bevriezen en een gesprek te organiseren tussen de bewonersorganisaties en de gemeente. De gemeente zou een afspraak maken met de wethouder. Dit gesprek heeft in een goede sfeer plaatsgevonden, met een zwaardere participatieopbrengst als doel. De derde werksessie was geen afrondende bijeenkomst.

Wij wilden deze bijeenkomst inzetten om onze participatie vorm te geven, maar door het magere resultaat van de twee eerdere sessies en het besluit van de gemeente om toch door te gaan hadden wij enige tijd nodig om onze participatie vorm te geven, omdat de meningen van onze bewoners verschillen en wij die wel willen weten. Die participatiebehoefte is vertaald naar de wens om een enquête te organiseren om zo inzicht te krijgen in wensen en behoeften van bewoners met betrekking tot het ex-Haga. De enquête wordt in opdracht van de bewonersorganisaties uitgevoerd door de Haagse Hogeschool. Het gevalideerde resultaat kan bijdragen aan de nota van uitgangspunten. De wethouder steunt deze aanpak, maar hoewel de tijdelijke invulling verder in de tijd is komen te liggen dan gepland houdt de gemeente vast aan het oorspronkelijke tijdspad van de permanente invulling. Dit maakt dat de enquête onder grote tijdsdruk moet worden uitgevoerd en beoordeeld, terwijl we de kwaliteit wel hoog willen houden. Ondanks de hierdoor ontstane druk gaan wij de uitdaging wel aan. De enquête is momenteel volop in voorbereiding. Er zijn 110 studenten, 4 docenten en een aantal wetenschappers van de Haagse Hogeschool bij betrokken. Er zijn deur-totdeurinterviews et cetera.

Wij verzoeken de gemeenteraad onze wens of eis serieus te nemen en ons extra tijd te geven om het resultaat van de enquête mee te nemen in de nota van uitgangspunten. Dan hebben we participatie. Geef ons die tijd. Het gaat om drie à vier weken. Dank u wel namens de bewonersorganisaties Vogelwijk, Bloemenbuurt en Bomenbuurt. De voorzitter. De volgende twee insprekers spreken in over de stand van zaken ontwikkelingen Weigeliaplein. Mevrouw Engbers (Q). Geachte leden van de gemeenteraad. Corporaties moeten volgens de Woningwet een sociaal statuut opstellen in overleg met de gemeente waarin ze werkzaam zijn en met hun huurdersorganisaties en bewonerscommissies. U weet wat ik inhoudelijk vind van het Haags Sociaal Statuut. Het bevat alleen afspraken voor sloop, niet voor renovatie, en het zegt amper iets over huurdersparticipatie, waarmee het ook niet voldoet aan de Wet op het overleg huurders verhuurder. Deze overlegwet is bij wijze van spreken de grondwet voor het overleg van verhuurders met hun huurdersorganisaties en bewonerscommissies. De wet regelt het recht op informatie, advies, agendering en ondersteuning. De overlegwet schrijft voor dat een bewonerscommissie schriftelijk geïnformeerd moet worden over een voornemen tot sloop en de redenen daarvoor en ook dat een bewonerscommissie de gelegenheid moet krijgen om daar een schriftelijk advies over uit te brengen.

De Bewonerscommissie Complex 70 heeft schriftelijk geïnformeerd naar de desbetreffende stukken uit de periode dat Haag Wonen alleen met de bewonerscommissie De 5 Struiken sprak. Als het goed is, kan Haag Wonen die zo uit het archief trekken, maar het is niet goed. Totdat Haag Wonen het tegendeel bewijst, moeten we aannemen dat het informatie- en adviesrecht toen is geschonden en dat er niks ligt. Ook de reactie van de raad van commissarissen op de brief die de bewonerscommissie heeft gestuurd, bevestigt eigenlijk dat er nooit schriftelijk advies gevraagd is over het voornemen tot sloop. Stelt u zich een college van B en W voor dat geen boodschap heeft aan de Gemeentewet en uw Reglement van Orde. Dat is hoe het er nu voor staat bij Haag Wonen. Fatsoenlijk overleg is werkelijk onmogelijk totdat Haag Wonen zulke basale zaken onder de knie krijgt. Daarom steun ik namens de Woonbond de oproep aan de raad van commissarissen om eerst te zorgen dat er een goed sociaal statuut komt dat op een nette manier de overlegwet vertaalt naar het overleg met huurders bij plannen voor sloop/ nieuwbouw of renovatie. Voor het oog van de Bewonerscommissie Complex 70 maakt het 11

helaas niet uit wie als wethouder Volkshuisvesting samen optrekt met Haag Wonen. Gelukkig laat u zich als hoogste gezag niet ringeloren. Daarom hoop ik dat u ook nu weer zult meehelpen en ervoor zorgt dat het overleg wordt opgeschort totdat er een beter sociaal statuut is. Aangezien Haag Wonen op dit moment door groot onderhoud de basiskwaliteit van het complex op orde brengt, loopt u daarmee ook bouwtechnisch geen enkel risico. Mevrouw Hoogenboom (Q). Goedemiddag. Daar sta ik weer, voor de zoveelste keer. Wat moet ik nu nog zeggen? Het zou mooi zijn geweest als Haag Wonen ons voorstel had aangenomen om samen te onderzoeken welke delen van het complex in aanmerking komen voor sloop en welke delen goed genoeg zijn om te renoveren, om samen met ons te kijken waar er onder- of opgetopt kan worden en om in lijn met de beste tradities van de polder te zoeken naar een compromis. Maar niks van dat alles. Haag Wonen is zo koppig als een ezel. Je zou hebben mogen verwachten dat Haag Wonen de grootsheid toonde die past bij zo'n grote en machtige corporatie. Maar nee, alleen sloop is bespreekbaar. En nu blijkt dat wij niet de enigen zijn die ertegenaan lopen dat Haag Wonen over huurders heen walst en de overlegwet niet kan toepassen. Vrijdag stuurden wij een brief naar de raad van commissarissen van Haag Wonen.

Na een paar dagen kreeg u van het bestuur van Haag Wonen een reactie die luidt dat de participatie en de besluitvorming over het sociaal plan hebben plaatsgevonden conform de wet. Dat neemt de wethouder in zijn voorstel aan deze raad klakkeloos over, terwijl wij in onze klacht aan de raad van commissarissen juist vragen naar de besluitvorming over het sloopbesluit en níét over het sociaal plan. Het is om gek van te worden, want Haag Wonen houdt zich niet aan de overlegwet en de wethouder herhaalt in zijn stuk aan uw raad de onwaarheden van Haag Wonen. Er is niet bij ons nagevraagd of het klopt. Haag Wonen heeft tegen alle rede in een sloopbesluit genomen. Bouwtechnisch is daar geen reden voor, het is cultuurhistorisch zonde en het is veel duurder dan renoveren. Het grijpt enorm in op de levens van de huurders. Het is een aanslag op de sociale structuur en sloop/nieuwbouw is uit het oogpunt van duurzaamheid en klimaatbeleid onverantwoord. Het betoog van Haag Wonen is zo geforceerd dat hele en halve onwaarheden nodig zijn om dat overeind te houden. Het college beloont dat feitelijk door een vervolgproces voor te stellen waarbij alleen vaststaat dat het sloop/nieuwbouw wordt. Renoveren, dat vorig jaar in de motie Deur nummer drie voor uw gemeenteraad nog als uitgangspunt gold, is in het stuk van de wethouder niet meer ter sprake gekomen.

Haag Wonen en uw wethouder lijken elkaar jammer genoeg te hebben gevonden in het voorgestelde vervolgproces, waar de bewoners niets over te zeggen hebben gehad. U kunt ons niet verlossen van Haag Wonen maar als u afdwingt dat er nu eerst een goed sociaal statuut moet komen, geeft u ons een adempauze. Hopelijk benut de raad van commissarissen van Haag Wonen die periode om de directie tot inkeer te brengen. Dan kunnen we na de totstandkoming van het sociaal statuut samen werken aan een oplossing waar iedereen blij van wordt. Ik heb de bewoners beloofd dat ik me hiervoor zal blijven inzetten tot het einde. Dat zal ik ook zeker blijven doen. De voorzitter. De laatste twee insprekers spreken in over de raadsmededeling inzake Stand van zaken Tarwekamp. De heer Wind (T). Goedemiddag, leden van de gemeenteraad en voorzitter. Mijn naam is Iwan Wind en ik was bewoner van de Tarwekamp. Mijn buren zijn direct getroffen door de explosie. Mijn verhaal en mijn verzoek zijn niet in drie minuten te vertellen. U kent het dossier en de stand van zaken. Dit zal later op de agenda voorbijkomen. Mijn verzoek aan u is om te komen tot een noodfonds voor de bewoners van de Tarwekamp. Waarom, vraagt u zich af. Door ons opgelopen trauma kunnen wij niet terug naar onze woning. We hebben per 1 januari aanstaande geen dekking meer voor een tijdelijke woning. Onze woning verkopen kan niet.

Dat kan pas als het tussenstuk is teruggebouwd. Voorlopig lijkt het erop dat dit op z'n vroegst aan het eind van 2028 zal zijn. Onze dubbele lasten en kosten kunnen niet verhaald worden via de strafzaak en worden niet overgenomen door de overheid of het CJIB. Wij vallen buiten alle regelingen. Daarnaast zal bij een berechting voor brandstichting maximaal € 5.000 vergoeding gelden. Dit is slechts een druppel op een gloeiende plaat. Zoals gezegd kunnen wij en meerdere buren niet terug vanwege ons trauma en buren die wij verloren hebben. Er is te veel gebeurd. Ons ooit zo fijne huis is niks meer dan een kil gebouw dat verwoest is door een aanslag. 12

Andere buren willen vanwege hun trauma's ook niet terug, maar zij kunnen het financieel niet aan om de dubbele lasten te dragen. Zij huren momenteel voor bedragen tussen € 2.850 en € 3.200 per maand. Zij zullen tegen hun wil in teruggaan naar de Tarwekamp. Alleen al bij de gedachte en door erover te praten schieten de tranen in hun ogen. Zij en wij begrijpen nog steeds niet waarom wij niet in aanmerking komen voor schadevergoeding of, beter gezegd, waarom de overheid hier niet voor instaat. Ik snap dat mijn inbreng erg kort door de bocht is en op geen enkele manier recht doet aan de onderliggende verhalen. Aanvullend zal ik alle leden van de raad een persoonlijke brief sturen waarin ik mijn verhaal uitgebreid zal toelichten, zodat u begrijpt waarom ik deze oproep doe, maar ik hoop dat ik en mijn buren op uw steun kunnen rekenen. De voorzitter. Dank u wel. De heer Wind. Mag ik nog even afronden met de laatste zin? De voorzitter. Natuurlijk. De heer Wind. Ik zou u er graag toe willen oproepen om de motie van Hart voor Den Haag te steunen en daarmee een aanzet te geven om te komen tot een dergelijke financiële ondersteuning. Mevrouw Paiga (T). Goedemiddag, voorzitter, raadsleden en andere aanwezigen. Mijn naam is Juliëtte Paiga en ik woon in de Tarwekamp.

Ik sta hier vandaag niet alleen als buurtbewoner maar ook als iemand die in de allereerste minuten van de ramp aanwezig was en probeerde te helpen, midden in de chaos en midden in de vuurzee. Die dag zal ik nooit vergeten. Ik stond letterlijk midden in de vlammen en de rook, omringd door paniek, terwijl ik probeerde mensen te helpen en te sturen. Hoewel ikzelf geen huis kwijt ben geraakt, heeft wat ik daar heb gezien en ervaren mijn leven voorgoed veranderd. Dankzij EMDR-therapie heb ik geleerd om met deze traumatische herinneringen om te gaan, maar de beelden en de emoties blijven een deel van mij. Ik weet dat ik niet de enige ben. Veel bewoners dragen dit nog steeds met zich mee. Het gaat niet alleen om de mensen die direct zijn getroffen door de ramp, maar ook om degenen die er wonen en dagelijks worden geconfronteerd met wat er is gebeurd, elke keer als ze langs de plek lopen, elke keer als ze de geur van vuur ruiken, elke keer dat de angst weer even terugkomt. Direct na de ramp was er veel hulp. Daar zijn we ontzettend dankbaar voor, maar na verloop van tijd zie ik de steun helaas langzaam verdwijnen, terwijl juist nu de behoefte aan blijvende begeleiding groot is, bijvoorbeeld aan buurtcoaches die naast ons staan en aan voorzieningen die zorgen dat onze wijk weer een plek kan zijn waar mensen zich veilig en verbonden voelen.

Daarom vraag ik u met klem om deze motie te steunen. Het gaat niet alleen om stenen en straten maar om de mensen, om degenen die direct zijn getroffen en om alle bewoners die hier dagelijks leven met de nasleep van die ene dag. Denk aan psychosociale hulp en steun, maar ook aan een financieel steunfonds. U was er voor ons in de eerste dagen na de ramp en ik hoop dat u, burgemeester, ons nooit los zal laten. Ik dank u allen voor uw tijd en uw aandacht.

Aan de orde is: E.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven.

13

Raadsadressen Nr. 1 2 3 4

5

6 7

8

9 10

11 12

13 14 15 16 17 18 19 20

21

Afzender en onderwerp

Voorstel afdoening

Belanghebbende d.d. 5 juli 2025 inzake Structureel falen Dunea In handen van het (10925186) college van B en W Belanghebbende d.d. 7 juli 2025 inzake voorgenomen uitbreiding In handen van het Kindcentrum Vroondaal (10925201) college van B en W Belanghebbende d.d. 8 juli 2025 inzake Werkzaamheden In handen van het riolering Scheveningen (10925360) college van B en W Bewonersvereniging Noordelijk Scheveningen d.d. 7 juli 2025 In handen van het inzake Tussenrapportage Platformoverleg Badhuisweg 4 college van B en W (10925416) Belanghebbende d.d. 6 juli 2025 inzake Subsidie In handen van het vrijwilligersorganisatie Stichting Buurtontwikkeling en college van B en W Multimedia bezwaar- en beroepscommissie (10925458) Belanghebbende d.d. 7 juli 2025 inzake Vruchtenbuurt Racebaan In handen van het slachtoffers (10925648) college van B en W Bewonersorganisatie Transvaal Zuid d.d. 14 juli 2025 inzake In handen van het opheffing afsluiting rijrichting Kaapstraat / Oproep cocreatie college van B en W kruispuntinrichting (10928010) Belanghebbende d.d. 16 juli 2025 inzake Bouw aan een In handen van het Duurzame Toekomst en geef invulling aan het ontbrekende college van B en W puzzelstuk Westvlietweg III (10928790) Belanghebbende d.d. 12 juli 2025 inzake Verdeling huizen In handen van het woonnet.nl (10928792) college van B en W Belanghebbende d.d.

14 juli 2025 inzake verzoek voorschot In handen van het nadeelcompensatie n.a.v. herinrichting Gedempte Burgwal en college van B en W Gedempte Gracht (10928847) Belanghebbende d.d. 14 juli 2025 inzake meldingen over In handen van het loslopende honden / handhaving Archipelbuurt (10928848) college van B en W Bewonerscommissie Lozerlaan d.d. 16 juli 2025 inzake In handen van het weigering Haag Wonen bewonerscommissie te erkennen en te college van B en W overleggen bij renovatie (10933220) Belanghebbende d.d. 8 juli 2025 inzake Petitie Herstel Meer & In handen van het Bos (10933383) college van B en W Belanghebbende d.d. 19 juli 2025 inzake Hubertustunnel In handen van het (10933570) college van B en W Belanghebbende d.d. 18 juli 2025 inzake helikopterlandingen In handen van het Waalsdorpervlakte door Defensie (10933641) college van B en W Belanghebbende d.d. 23 juli 2025 inzake EBS aanbesteding In handen van het (10933740) college van B en W Belanghebbende d.d. 27 juli 2025 inzake eerherstel stadsboom In handen van het Ulmus Den Haag (10933763) college van B en W Belanghebbende d.d.28 juli 2025 en 6 augustus 2025 (behoort In handen van het bij) inzake geluidshinder vluchten Schiphol (10935278) college van B en W Belanghebbende d.d.

17 juli 2025 inzake stop opvangplan In handen van het Huntsestraat/Pletterijkade (10935526) college van B en W Bewonerscommissie ouderencomplex Van Heutzstraat-de In handen van het Sillestraat d.d. 1 augustus 2025 inzake toewijzing-verhuur van de college van B en W woning op het adres de Sillestraat 211 te Den Haag Belanghebbende d.d. 6 augustus 2025 inzake fruitbomen in de In handen van het straat (10936407) college van B en W

Kopie antwoord commissie Leefomgeving Commissie Samenleving Commissie Leefomgeving Commissie Ruimte Commissie Samenleving Commissie Leefomgeving Commissie Leefomgeving Commissie Ruimte Commissie Ruimte Commissie Leefomgeving Commissie Leefomgeving Commissie Ruimte Commissie Leefomgeving Commissie Leefomgeving Commissie Leefomgeving Commissie Leefomgeving Commissie Leefomgeving Commissie Leefomgeving Commissie Samenleving Commissie Ruimte Commissie Ruimte 14

22

23

24

25 26

27 28

29 30

31 32

Belanghebbenden d.d. 8 augustus 2025 inzake verzoek In handen van het heroverweging sloop Zendergebouwen en aanwijzing van een college van B en W monumentale status (10937427) Erfgoedvereniging Heemschut d.d. 12 augustus 2025 inzake In handen van het verzoek tot heroverweging sloop zendergebouwen Radio college van B en W Scheveningen (10942454) Belanghebbenden d.d. 12 augustus 2025 inzake verzoek In handen van het heroverweging voorgenomen sloop van oude zendergebouwen en college van B en W aanwijzing van beschermde status (10942480) Belanghebbende d.d. 13 augustus 2025 inzake onrechtmatige In handen van het druk en intimidatie inzake terugbetaling subsidie (10938037) college van B en W GMW Advocaten d.d. 13 augustus 2025 inzake Pletterijkade In handen van het (10938044) college van B en W

Koninklijke Nederlandse Biljart Bond d.d. 18 augustus 2025 In handen van het inzake locatie Biljartcentrum Samonda (10939341) college van B en W Belanghebbende d.d. 27 augustus 2025 inzake verzoek om In handen van het cameratoezicht parkeerplaats sportcomplex De Uithof college van B en W (10942810) Provincie Zuid-Holland d.d. 2 september 2025 inzake In handen van het tussenbericht financieel toezicht 2025 (10944304) college van B en W Belanghebbende d.d. 31 augustus 2025 inzake bezwaarschrift In handen van het verbouwing Paleis van Justitie Den Haag-raadplegen college van B en W gemeenteraad (10944549) Haagsche-Zin Centrum voor Levensvragen d.d. 4 september In handen van het 2025 inzake aandacht zingeving gemeentelijk beleid (10947972) college van B en W Belanghebbende d.d. 11 september 2025 inzake voornemen In handen van het plaatsen 5G-zendmast in Ypenburg (10948083) college van B en W

Commissie Ruimte Commissie Ruimte Commissie Ruimte Commissie Samenleving Commissie Samenleving (beantwoording toegezonden 09-09-2025) Commissie Ruimte Commissie Bestuur Commissie Bestuur Commissie Ruimte Commissie Samenleving Commissie Leefomgeving

Zienswijzen verbonden partijen Nr. Onderwerp: Invulling resterende deel bezuinigstaakstelling Voorstel afdoening 1 Gemeenschappelijke Regeling GGD-VT Haaglanden (10948298) Aan het college van B en W is verzocht om een voorstel aan de raad

Ter kennisnemingen Nr. Afzender en onderwerp Voorstel afdoening 1 Belanghebbende d.d. 6 juli 2025 inzake vraag aan de heer Rabin Voor kennisgeving aannemen Baldewsingh (10924028) 2 Raad van State d.d. 2 juli 2025 inzake Uitspraak Kop Voor kennisgeving aannemen Assumburgweg 2023 (10924053) 3 AOCW d.d. 6 juli 2025 inzake Verzoek tot ondersteuning bij Voor kennisgeving aannemen huisvesting voor internationale conferentie AOCW (10924054) 4 GGD VT Haaglanden d.d. 3 juli 2025 inzake Definitieve Voor kennisgeving aannemen jaarstukken 2024 GR GGD en VT Haaglanden (10924161) 5 GGD VT Haaglanden d.d. 3 juli 2025 inzake Eerste Voor kennisgeving aannemen bestuursrapportage 2025 GR GGD en VT Haaglanden (10924416) 6 Belanghebbende d.d. 8 juli 2025 inzake Bezwaarschrift Voor kennisgeving aannemen verkeersbesluit (10925033)

15

7 8 9 10 11 12

13 14

15

16 17 18

19 20 21

22 23

24

25 26 27 28

Belanghebbende d.d. 9 juli 2025 inzake Zienswijze Voor kennisgeving aannemen Verkeersbesluit Daal en Bergselaan (10925986) Dierenbescherming d.d. 10 juli 2025 inzake Leaflet Voor kennisgeving aannemen Dierenbescherming (10926366) Belanghebbende d.d. 7 juli 2025 inzake Zienwijze Ontwerp Voor kennisgeving aannemen Plaatsingsplan ORAC’s Bezuidenhout-Oost (10928039) Belanghebbende d.d. 9 juli 2025 inzake komst nieuwe tram en Voor kennisgeving aannemen herinrichting Goudenregenstraat (10928057) IVBN d.d. 14 juli 2025 inzake IVBN-inbreng: Betaalbare Voor kennisgeving aannemen middenhuur en vitale voorzieningen in gemeente (10928608) Belanghebbende d.d. 14 juli 2025 inzake Open brief kil afwijzen Voor kennisgeving aannemen oplossing zaak De Mos en daaruit voortvloeiende consequenties (10928609) Belanghebbende d.d. 12 juli 2025 inzake ‘Afdreiging’ burger door Voor kennisgeving aannemen Richard de Mos (10928615) Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden d.d. 17 juli 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen Jaarstukken SbJH 2024 inclusief accountantsverklaringen (10934140) Bedrijvenschap HarnaschPolder d.d. 3 juli 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen beëindigingsbesluit en liquidatieplan gemeenschappelijke regeling Bedrijvenschap HarnaschPolder (10934005) Belanghebbende d.d.

8 juli 2025 inzake structureel uitblijven rectie Voor kennisgeving aannemen wethouder – parkeersituatie Lumen (Vuurtorenweg) (10934001) R.S.W. BV. D.d. 21 juli 2025 inzake resumé Ecopark Haaglanden Voor kennisgeving aannemen (10934851) Gemeenschappelijke Regeling GGD-VT Haaglanden d.d. 18 juli Voor kennisgeving aannemen 2025 inzake voorgenomen reactie DB zienswijzen GR GGD-VT Haaglanden (10934867) Belanghebbende d.d. 17 juli 2025 inzake zorgen over toekomst Voor kennisgeving aannemen Poprader (10934904) Wageningen University & Research d.d. 25 juli 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen jaarverslag 2024 Wageningen University & Research (10934939) Pal Mundo Festival B.V. d.d. 28 juli 2025 inzake verzoek tot Voor kennisgeving aannemen vergunningverlening voor Pal Mundo Festival 2026 op het Malieveld (10934948) Actiz d.d. 30 juli 2025 inzake artikel Benchmark Voor kennisgeving aannemen Jeugdgezondheidszorg? Het kan! (10935221) Bewonersorganisatie Transvaal Zuid d.d.29 juli 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen structurele parkeerdruk en wild parkeren bedrijfsvoertuigen in Transvaal Zuid (10935249) Wijkberaad Bloemenbuurt De Hyacint en anderen d.d. 1 augustus Voor kennisgeving aannemen 2025 inzake terugkoppeling gesprek wethouder/bewonersorganisaties (voormalig Haga-gebouw) (10935434) Belanghebbende d.d.

4 augustus 2025 inzake verzoek om hulp bij Voor kennisgeving aannemen huisvesting en werk (10935490) Kunstenaarscollectief Billytown d.d. 7 augustus 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen reactie op tender Filmtheater De Helena (10936396) Belanghebbende d.d. 5 augustus 2025 inzake ombouwen bussen Voor kennisgeving aannemen tot mobiele douche units (10936404) VoetgangersVereniging Nederland d.d. 15 augustus 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen gemeente, zorg voor uw voetgangers (voetgangersbeleid) (10938017) 16