RIS322999 Bijlage Beleidskader internationale zaken 2025 - 2035

Beleidskader internationale zaken 2025 - 2035

Den Haag, stad van vrede en recht

Bloeiende internationale samenwerking in een stad zonder grenzen

Voorwoord

Den Haag staat wereldwijd bekend als de Internationale stad van vrede en recht. Het is de bakermat van de huidige internationale rechtsorde, van waaruit tienduizenden mensen dagelijks met elkaar werken aan een vreedzame en rechtvaardige wereld. Onze stad is gebouwd op dit fundament, en bloeit dankzij de internationale relaties die daaruit voortkomen. Het stelt onze inwoners in staat om hier in vrede, vrijheid, en veiligheid een welvarende en duurzame toekomst op te bouwen. Den Haag staat daarom pal voor die internationale rechtsorde, en voor de mensenrechten die erdoor worden beschermd. Dat vereist in geopolitiek turbulente tijden moed en standvastigheid, want de internationale rechtsorde staat onder druk. Wat lang vanzelfsprekend leek, is nu allerminst een zekerheid. Veel internationale ontwikkelingen hebben hun weerslag op onze stad. Denk bijvoorbeeld aan de invloed van klimaatverandering op onze buurten, of aan de gevolgen van internationale conflicten op de inwoners van onze stad. Als stad zetten we onze schouders eronder, maar voor de oplossing zijn we soms afhankelijk van anderen. Van afspraken tussen landen bijvoorbeeld, in de Europese Unie, of daarbuiten. Hiervoor werken we samen met steden in het buitenland. Voor het eerst in de geschiedenis woont meer dan de helft van de wereldbevolking in steden. Dat aandeel zal de komende jaren alleen maar toenemen.

Steden zijn daardoor de plekken geworden waar mondiale uitdagingen vaak als eerst zichtbaar worden. Steden zijn tegelijk ook broedplaatsen van talent en innovatie, waar wordt gewerkt aan daadkrachtige oplossingen voor deze uitdagingen. Een grotere rol voor steden in internationale besluitvorming over onze urgente uitdagingen is daarom cruciaal. Daarom is Den Haag aangesloten bij internationale stedennetwerken, waarmee we het Haags belang ook op het wereldtoneel met vereende krachten kunnen behartigen. Het imago van Den Haag als Internationale stad van vrede en recht heeft ten slotte ook haar weerslag op mensen wereldwijd. Wij bieden een veilige haven voor wie wil werken aan vrede en recht en we dragen dit met trots uit. Die boodschap is nu urgenter dan ooit.

Mariëlle Vavier Wethouder Armoede, Inclusie, Zorg en Internationale Zaken

Beleidskader internationale zaken 2025 - 2035 | Voorwoord

2

Inhoud

Voorwoord 2 Samenvatting 4 Deel 1: Waarom is Den Haag internationaal actief?

5

Deel 2: Hoe is Den Haag internationaal actief?

7

Deel 3: Wat doet Den Haag internationaal?

10

Slot 16 Bronnen 17 In het kort 18

Beleidskader internationale zaken 2025 - 2035 | Inhoud

3

Samenvatting Den Haag is nauw verbonden met de rest van de wereld. Onze lokale opgaven worden regelmatig beïnvloed door internationale ontwikkelingen. Door internationaal actief te zijn, kunnen we hier beter op inspelen. Als Internationale stad van vrede en recht, heeft Den Haag een unieke uitgangspositie. De internationale inspanningen van de gemeente hebben de afgelopen 25 jaar geleid tot de komst van tien-

Daarnaast streven we ernaar om als stad internationaal een leidende rol te nemen op het gebied van vrede en

tallen internationale instellingen en honderden verwante organisaties, die van Den Haag een internationaal

recht. Dit doen we door vrede en recht actief uit te dragen in onze internationale relaties, initiatieven te facili-

knooppunt van vrede en recht hebben gemaakt. Dit heeft geleid tot enorme kennisontwikkeling, internationale

teren die bijdragen aan de bescherming en bevordering van de internationale rechtsorde en mensenrechten, en

bedrijvigheid en innovatie op het gebied van vrede en recht. Dit draagt bij aan ons sterke internationale imago

door het draagvlak voor en de stadstrots door ons internationaal beleid te vergroten via publieksdiplomatie.

en aan een veerkrachtige economische infrastructuur. Zo weet Den Haag als middelgrote stad in internationaal perspectief relatief veel invloed uit te oefenen.

Zo geven we richting aan de internationale activiteiten van de gemeente, zonder deze in te perken. Het internationaal beleid ondersteunt en het verbindt stad en stadhuis in een gezamenlijk streven naar internationale

Onze uitgangspositie is dus goed, maar stilstand is in een sterk veranderende wereld achteruitgang. Daarom

samenwerking in een stad zonder grenzen.

willen we actief blijven werken aan onze Internationale stad van vrede en recht. We bouwen daarbij voort op onze historische traditie en de strategische inzet van de afgelopen 25 jaar. We streven ernaar om een betrouwbare gaststad zijn voor wie internationaal werkt aan vrede en recht. We versterken hiertoe het internationaal vestigingsklimaat, we stimuleren internationale conferenties, organisaties en bedrijvigheid, en werken aan een weerbare stad.

Doelen

1. Den Haag is internationaal een betrouwbare gaststad voor wie werkt aan vrede en recht

2. Den Haag neemt internationaal een leidende rol op het gebied van vrede en recht

a. We versterken het internationaal vestigingsklimaat

a. We dragen vrede en recht actief uit in onze internationale relaties

b. We stimuleren internationale conferenties, organisaties en bedrijvigheid

b. We faciliteren initiatieven die bijdragen aan de internationale rechtsorde, inclusief mensenrechten

c. We werken aan een weerbare stad

c. We versterken internationale stadstrots en betrokkenheid van inwoners via publieksdiplomatie.

Beleidskader internationale zaken 2025 - 2035 | Managementsamenvatting

4

Deel I

Waarom is Den Haag internationaal actief? Nut en noodzaak van internationale samenwerking door de gemeente Internationale stad van vrede en recht, nu en in de toekomst De wereld om ons heen verandert snel. Ook in Den Haag worden we geconfronteerd met de gevolgen van toenemende wereldwijde spanningen tussen landen. Er ontstaat een wereldorde met nieuwe machtspolen die regelmatig op gespannen voet met elkaar staan. Internationale samenwerking is geen vanzelfsprekendheid meer. Dat heeft invloed op onze welvaart, vrijheid, en veiligheid, constateert de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid (WRR 2024). Internationale ontwikkelingen hebben zo hun weerslag op onze stad. We zijn economisch en maatschappelijk nauw verbonden met de rest van de wereld. Een goede kennispositie ten aanzien van deze geopolitieke ontwikkelingen is voor de gemeente daarom een noodzaak geworden om effectief lokaal te kunnen besturen, constateert Instituut Clingendael (Houtkamp 2024). Hoe stabieler, democratischer, vrijer en veiliger het er in de rest van de wereld aan toegaat, hoe beter dat ook voor ons in Den Haag is. Een sterke internationale rechtsorde op basis van gedeelde afspraken en regels tussen landen, met respect voor democratie en mensenrechten wereldwijd is daarvoor noodzakelijk.

Veel van die internationale afspraken en regels hebben rechtstreeks of via nationale wetgeving ook invloed op de manier waarop wij in Den Haag aan onze opgaven werken. Naar schatting heeft Europese wet- en regelgeving invloed op 75% van ons lokaal en regionaal beleid. Afspraken die landen binnen de Europese Unie, Verenigde Naties, of andere gremia, zoals de G20, maken over bijvoorbeeld klimaatrechtvaardigheid, internationale veiligheid of

te huisvesten. Deze voortdurende inspanningen hebben de afgelopen 25 jaar geleid tot een grote hoeveelheid internationale instellingen en verwante organisaties, die van Den Haag daadwerkelijk een onderscheidend internationaal knooppunt van vrede en recht hebben gemaakt, dat onlosmakelijk is verbonden met de identiteit van onze stad. Wij bieden een veilige haven voor wie wil werken aan een vreedzame, rechtvaardige en veilige wereld. Hiervoor werken internationale organisaties nauw samen met kennisinstellingen en het bedrijfsleven. De ruimte in Den Haag is echter beperkt en de druk op de woningmarkt en onze voorzieningen neemt toe. Dit beleidskader geeft daarom richting aan de manier waarop we de bloei van organisaties in goede banen leiden. We zijn selectief in de organisaties die we werven en werken bij de landing daarvan nauw samen met de gemeenten in de regio. Als lokaal bestuur voeren wij geen eigen buitenlands beleid, maar zijn we wel internationaal actief. Zo verstevigen we onze positie in internationale netwerken en ons ecosysteem van vrede en recht. Dit kader geeft richting aan de manier waarop we onze internationale activiteiten stimuleren, faciliteren en regisseren. We bouwen daarbij voort op onze historische traditie, en de strategische inzet van de afgelopen 25 jaar. Zo dragen we bij aan bloeiende internationale samenwerking in een stad zonder grenzen.

vrije handel, hebben vaak direct of indirect gevolgen voor onze inwoners. Internationale samenwerking en de

Internationale missie

uitwisseling van kennis en ervaring tussen steden wereldwijd kan ons bovendien helpen om effectiever aan

Den Haag draagt bij aan het beschermen en bevorderen van de internationale rechtsorde, die door de eeuwen

onze eigen opgaven te werken. Het loont dus om internationaal actief te zijn.

heen onlosmakelijk met de stad is verbonden en onze inwoners in staat stelt om in vrede, vrijheid en veiligheid een welvarende en duurzame toekomst op te bouwen.

De vele internationale instellingen die hier gevestigd zijn bieden Den Haag hiervoor een unieke uitgangspositie. Hoewel onze stad al meer dan 125 jaar internationale conferenties en organisaties verwelkomt om die

Internationale visie

internationale rechtsorde te bevorderen, lag hier lang geen gericht beleid aan ten grondslag. Pas sinds het

Wereldwijd staat Den Haag bekend als de Internationale stad van vrede en recht. We bieden in Den Haag een

hernieuwde internationale streven na de Koude Oorlog naar een sterke liberale internationale rechtsorde spande

veilige haven voor wie wil werken aan vrede en recht, in het bijzonder door het bevorderen van de rechtsstaat

de gemeente zich actief in om nieuw opgerichte internationale hoven, tribunalen en organisaties zoals

en de democratische waarden, klimaatrechtvaardigheid, humanitaire actie en mensenrechten, en een veilige en

het Joegoslaviëtribunaal, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens en het Internationaal Strafhof

weerbare samenleving. Onze stad neemt ook internationaal een leidende rol in het uitdragen van deze principes.

Beleidskader internationale zaken 2025 - 2035 | Deel 1 Waarom is Den Haag internationaal

5

Internationale doelen Doel 1: Den Haag is internationaal een betrouwbare gaststad voor wie werkt aan vrede en recht Den Haag heeft een goed internationaal vestigingsklimaat, maar in een snel veranderende wereld is stilstand achteruitgang. Geopolitieke ontwikkelingen zetten de internationale rechtsorde onder druk. Om een aantrekkelijke en betrouwbare gaststad te blijven, versterken we het internationaal vestigingsklimaat, stimuleren we internationale conferenties, organisaties en bedrijvigheid, specifiek ter bevordering van de rechtstaat en democratische waarden, klimaatrechtvaardigheid, humanitaire actie en mensenrechten, veiligheid en weerbaarheid, en werken we aan een weerbare stad, die goed inspeelt op deze veranderingen. We sturen actief op de kwaliteit van deze internationale samenwerking. Zo zijn we voorbereid op de toekomst.

Doel 2: Den Haag neemt internationaal een leidende rol op het gebied van vrede en recht Den Haag heeft een unieke reputatie als Internationale stad van vrede en recht. Dit stelt ons in staat om via stadsdiplomatie invloed uit te oefenen op internationale afspraken die gevolgen hebben voor onze stad.

Historisch perspectief Den Haag als Internationale stad van vrede en recht Onze stad is sinds haar ontstaan internationaal actief. Sterker nog, het waren diplomatieke activiteiten die aan de wieg

hebben gestaan van het ontstaan van Den Haag. Ze hebben de inwoners van Den Haag door de eeuwen heen vrede, veiligheid en welvaart geboden. Toen de graven van Holland in de late middeleeuwen een kasteel aan een klein duinmeer bouwden, het huidige Binnenhof aan de Hofvijver, diende dit kasteel als bestuurscentrum voor het graafschap Holland en was het

de plek waar de graven gezanten uit alle windhoeken ontvingen om te onderhandelen over allianties en verdragen. Rond het Binnenhof vestigden zich daarom al gauw diplomaten en vertegenwoordigers van andere gewesten en landen. Deze

bedrijvigheid trok ook ambachtslieden, handelaren en ambtenaren aan. De economische, sociale en culturele ontwikkeling van Den Haag was dus grotendeels afhankelijk van de reputatie die het had als diplomatiek centrum en de bedrijvigheid

die daaruit voortkwam. De graven hielden het bestuur van Den Haag tijdens hun bewind liever in eigen hand, dan dat ze

zelfbestuur van de inwoners toestonden door het toekennen van stadsrechten. Bij gebrek aan stadsrechten was het Den Haag daarom niet toegestaan om stadsmuren op te trekken ter verdediging. Den Haag was daarmee ook voor de vrijheid en veilig-

heid van haar inwoners afhankelijk van de allianties en verdragen die het diplomatieke verkeer in Den Haag tot stand bracht.

Dit doen we specifiek door actieve deelname aan internationale stedennetwerken, en door initiatieven te faciliteren die bijdragen aan de internationale rechtsorde, inclusief mensenrechten. Om het draagvlak voor het internationaal beleid te vergroten, versterken we de internationale stadstrots en betrokkenheid van inwoners via publieksdiplomatie.

Van oudsher heeft Den Haag zich om deze twee redenen altijd ingespannen voor internationale afspraken over vrede en veiligheid: het droeg bij aan zowel de economische, sociale en culturele ontwikkeling van onze stad, als aan de vrijheid en veiligheid van onze inwoners. Het bevorderen van dit stelsel van internationale afspraken gericht op internationale vrede en veiligheid noemen we de internationale rechtsorde, omdat het internationaal recht de basis vormt van deze afspraken. Het internationaal recht zelf is ook nauw verweven met Den Haag, omdat toonaangevende inwoners als Hugo de Groot en Tobias Asser

behoren tot de pioniers van deze academische discipline, die ook is beïnvloed door Spinoza, die ook in Den Haag woonachtig

was. De onlosmakelijke verbondenheid van Den Haag met die internationale rechtsorde heeft de stad een ijzersterke reputatie gegeven als Internationale stad van vrede en recht. Het heeft ook geleid tot de ontwikkeling van een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor Internationale Organisaties en internationale conferenties die deze internationale rechtsorde belichamen.

Van grote historische waarde zijn daarbij de Haagse Conferentie voor Internationaal Privaatrecht (1893-heden) en de Haagse

Vredesconferenties (1899 en 1907), die tot oprichting leidden van het eerste internationale hof ter wereld dat conflicten vreedzaam tracht te beslechten, het Permanent Hof van Arbitrage waarvoor in 1913 het Vredespaleis werd geopend. Na de Eerste

Wereldoorlog werd bij oprichting van de Volkenbond besloten ook het nieuw opgerichte Permanente Hof van Internationale Justitie als internationaal gerechtshof in het Vredespaleis te zetelen. Na de Tweede Wereldoorlog werd bij oprichting van de Verenigde Naties besloten om het nieuw opgerichte Internationaal Gerechtshof ook onder te brengen in het Haagse

Vredespaleis. Al snel werd gesproken over Den Haag als de juridische hoofdstad van de wereld. Aan het eind van de 20e eeuw besloot de internationale gemeenschap daarom ook om het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag te huisvesten, evenals het

Internationaal Strafhof. Naast juridische instellingen huisvest Den Haag sinds lange tijd ook Internationale Organisaties die de internationale veiligheid waarborgen, zoals de Europese agentschappen Europol en Eurojust, en een agentschap van de NAVO. Daarnaast huisvest Den Haag ook steeds meer agentschappen van de Verenigde Naties.

De huidige internationale activiteiten van de gemeente passen in deze eeuwenoude traditie. Net als weleer, zijn die inspanningen erop gericht om Den Haag in economisch, sociaal en cultureel opzicht te laten bloeien en de inwoners in vrijheid en

veiligheid te laten samenleven. Deze geschiedenis rekent af met de collectieve illusie dat het weefsel van Den Haag gebouwd is op de verdeeldheid tussen zand en veen en zet daar een hoopvol narratief tegenover: het zijn de historische inspanningen van de stad en haar inwoners voor de internationale rechtsorde die het daadwerkelijke fundament van Den Haag vormen.

Beleidskader internationale zaken 2025 - 2035 | Deel 1 Waarom is Den Haag internationaal

6

Deel II

Hoe is de gemeente Den Haag internationaal actief? Uitgangspunten voor de manier waarop de gemeente internationale inzet vormgeeft Internationalisering is voor ons geen doel, maar een middel om beter aan onze lokale opgaven te kunnen werken. De manier waarop we internationaal actief zijn is daarom gebaseerd op vier uitgangspunten.

Uitgangspunt 1: Het profiel van vrede en recht is leidend Het internationale profiel van Den Haag als stad van vrede en recht is gebaseerd op de historische inspanningen

Uitgangspunten

1 H et profiel Internationale stad van vrede en recht is leidend

van de stad en haar inwoners voor de internationale rechtsorde. Met die motivatie is de wapenspreuk ´VREDE EN RECHT´ in 2012 bij Koninklijk Besluit toegevoegd aan het stadswapen. Die historische inspanningen zijn terug te herleiden naar artikel 90 van de Grondwet, dat het Koninkrijk opdraagt de internationale rechtsorde te bevorderen. Die internationale rechtsorde bestaat uit organisaties die door landen gezamenlijk zijn opgericht

Den Haag heeft internationaal een gevestigd imago als stad van vrede en recht. Het biedt

om wereldproblemen aan te pakken die zij niet alleen kunnen oplossen, bijvoorbeeld op het gebied van vrede

een fundament van vertrouwen voor internationale partners en een herkenbaar kompas om

en veiligheid. Den Haag neemt in die internationale rechtsorde, en in het buitenlands beleid van Nederland, een

internationaal effectief te zijn. We laten dit profiel daarom leidend zijn in onze internationale

bijzondere positie in, vanwege de rijke historie die het heeft met internationaal recht en de daaruit volgende

activiteiten. We waken ervoor dat het profiel niet verwatert door toevoegingen of fout gebruik.

ontwikkeling als gaststad van internationale organisaties. Het profiel is door de geschiedenis dus onlosmakelijk

2 D e manier waarop we internationaliseren verbindt de stad

verbonden geraakt met het weefsel van de stad en is daarom leidend in onze internationale inzet.

We brengen inwoners, ondernemers, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en

Vrede en recht zijn echter geen vanzelfsprekende waarden. Ze vereisen meer dan internationale instituties

overheden samen in een lokaal netwerk dat internationaal relevant is. Door actief verbindingen

alleen. Vrede en recht verdienen actieve bescherming en bevordering door maatschappelijke betrokkenheid, in

te leggen met partners elders in de wereld — en vice versa — versterken we onze aanpak van

Den Haag en wereldwijd. Daarom willen we met ons internationaal beleid verbindend zijn.

onze maatschappelijke opgaven.

3 O ns internationaal beleid ondersteunt

Het internationaal beleid koppelt onze lokale opgaven aan mondiale ontwikkelingen, vergroot

Uitgangspunt 2: De manier waarop we internationaliseren verbindt de stad Den Haag is van oudsher een stad zonder muren. We werken van nature lokaal, regionaal, nationaal en interna-

onze toegang tot internationale kennis, ervaring en fondsen, en ondersteunt de samenwerking

tionaal samen om de Haagse belangen van onze inwoners zo goed mogelijk te behartigen. Als gemeente werken

tussen lokale en internationale actoren.

we daarbij nauw samen met onze partners in de stad, op de eerste plaats met de ruim 500 internationale orga-

4 H et beleidskader internationale zaken biedt een strategisch kompas

nisaties, waaronder de diplomatieke missies, intergouvernementele organisaties en internationale NGO´s, en in het bijzonder met The Hague Humanity Hub en The Hague Security Delta, The Hague & Partners en de Economic

Het helpt ons om koers te houden in geopolitiek turbulente tijden en geeft internationaal

Board The Hague. We voeren een missiegedreven economisch beleid op drie profielen, waarbij we innovaties

richting en samenhang aan het gemeentelijk beleid, en laat daarbij ruimte voor initiatieven en

bevorderen door sectoroverstijgende samenwerking te stimuleren. Dit zijn de profielen Recht & Bestuur, Impact

innovatie. De strategie is een open raamwerk, geen blauwdruk.

en Veiligheid. Deze profielen vallen geheel onder het profiel van vrede en recht.

Beleidskader internationale zaken 2025 - 2035 | Deel 2 Hoe is de gemeente Den Haag internationaal actief?

7

Ook de samenwerking met onze kennisinstellingen, waaronder de Haagse Hogeschool, Inholland, Hotelschool

kennis ontwikkeld en toegepast over het internationaal recht. Door actief het belang van goed bestuur, internationaal

Den Haag, Hogeschool der Kunsten, Universiteit Leiden, TU Delft, het International Institute of Social Studies en het

recht, en diplomatie uit te dragen, versterkt Den Haag de internationale rechtsorde en de stabiliteit van samenle-

T.M.C. Asser Instituut is bij onze internationale inzet van groot belang, evenals die met de Haagse internationale

vingen en staten wereldwijd.

denktanks Instituut Clingendael en The Hague Centre for Strategic Studies. Thema 2: Regionaal werken we nauw samen met onze buurgemeenten, en andere regionale partners, zoals ontwikkelmaat-

Klimaatrechtvaardigheid

schappij InnovationQuarter. Als medeoverheid werken we ook samen met de provincie en het Rijk, dat verantwoorde-

De grootste lange-termijnbedreigingen zijn ecologisch van aard. Daarom werkt Den Haag proactief aan zowel een

lijk is voor het buitenlands beleid, waarbij het Rijksvastgoedbedrijf een belangrijke partner is, net als de ministeries

klimaatrechtvaardige, duurzame stad, als aan internationale samenwerking en kennisuitwisseling om de wereld te

van Buitenlandse Zaken, Justitie & Veiligheid, Defensie en Economische Zaken.

helpen verduurzamen op een rechtvaardige manier. Den Haag was het decor van de eerste baanbrekende uitspraak van het Internationaal Gerechtshof over de verplichtingen van staten om mensen te beschermen tegen klimaat-

We verbinden ook onze inwoners sterker aan ons internationaal beleid. We maken internationale thema´s

verandering. Deze uitspraak was het gevolg van een maatschappelijke beweging voor klimaatrechtvaardigheid.

bespreekbaar in het dagelijks leven van de stad — op straat, in de klas, in het buurthuis. Via publieksdiplomatie,

We brengen deze inzet samen in een Climate Justice Hub. Als koploper binnen de Europese Unie vormt Den Haag

educatie, dialoog en ontmoeting brengen we inwoners in contact met internationale ontwikkelingen én met elkaar.

bovendien samen met honderd andere steden een alliantie van klimaatneutrale en slimme steden die zichzelf en

Zo versterken we de betrokkenheid, het begrip en de trots op Den Haag als stad van vrede, recht en wereldwijde

anderen aanjagen en helpen om te verduurzamen op een rechtvaardige manier.

verbondenheid. Thema 3: Samenwerking is essentieel om ons internationaal beleid vorm te geven en uit te voeren. De gemeente is daarin

Humanitaire actie en mensenrechten

regisseur en bevordert zo de kwaliteit van de interactie tussen de partners. Waar nodig voeren we het internationaal

Mensenrechten vormen een onlosmakelijk onderdeel van de internationale rechtsorde. Ze verankeren de bescher-

beleid zelf uit, waar mogelijk werken we samen met onze partners door te verbinden, stimuleren of bij te sturen.

ming van de waardigheid van mensen wereldwijd. Ze bieden een juridisch kader voor staten om dit waar te maken.

We luisteren daarbij ook naar signalen van onze inwoners en ondernemer en organiseren daartoe inclusieve en

Humanitaire actie doet dat via praktische hulp in crisissituaties, vaak waar staten falen of afwezig zijn. Waar mensen-

toegankelijke activiteiten.

rechten worden geschonden is vaak humanitaire hulp nodig. In Den Haag ontstaat steeds meer een sterk verbonden

Uitgangspunt 3: Het internationaal beleid ondersteunt Belangrijke bedreigingen zijn volgens een analyse van het World Economic Forum niet alleen geopolitiek, maar ook

gemeenschap, waarin honderden experts dagelijks met elkaar samenwerken aan humanitaire vraagstukken, met het waarborgen van mensenrechten als gemene deler. Onderzoeks- en kennisinstellingen, zoals het The Hague Humanitarian Studies Centre, werken er nauw samen met humanitaire hulporganisaties en VN-agentschappen aan innovatieve oplossingen voor het versterken van humanitaire hulp wereldwijd.

ecologisch, technologisch, maatschappelijk, en economisch van aard (World Economic Forum 2024). Om deze bedreigingen effectief te kunnen tegengaan, willen we aansluiten bij de maatschappelijke energie en beweging in de stad.

Thema 4:

We zien daarbij vijf thema´s waarin Den Haag een onderscheidende positie op kan bouwen, of al heeft opgebouwd.

Veiligheid

Die initiatieven faciliteren en ondersteunen we.

Vrede en recht zonder veiligheid zijn kwetsbaar. Veiligheid is nodig voor het goed functioneren van democratische en rechtsstatelijke instituties. Tegelijkertijd kan veiligheid zonder vrede en recht omslaan in repressie, uitsluiting en

Thema 1:

aantasting van de menselijke waardigheid. Veiligheid, vrede en recht hebben elkaar dus nodig. Juist de balans hierin

Rechtsstaat en democratische waarden

maakt Den Haag tot een sterk onderscheidende en geloofwaardige speler op het wereldtoneel. Met Security Delta

Een sterke internationale rechtsorde veronderstelt sterke democratieën wereldwijd op alle niveaus. Den Haag is al

als centraal middelpunt vormt Den Haag het grootste veiligheidscluster van Europa. In onze stad werken honderden

eeuwen het bestuurlijk centrum van Nederland en als Internationale stad van vrede en recht ook een diplomatiek

bedrijven, overheden, kennisinstellingen en andere organisaties samen aan innovatieve digitale veiligheidsoplos-

knooppunt waarin een unieke clustering van kennis en expertise op het gebied van diplomatie en goed bestuur is

singen en de ontwikkeling en toepassing van normatieve, ethische kaders voor het gebruik daarvan. Zo wordt

ontwikkeld. In Den Haag worden de diplomaten, juristen en bestuurders van morgen opgeleid, en komen de experts

bijgedragen aan zowel de economische ontwikkeling van de stad en regio, als aan het versterken van de internatio-

van vandaag samen voor kennisdeling en innovatie. In Den Haag wordt door internationale hoven en tribunalen

nale veiligheid.

Beleidskader internationale zaken 2025 - 2035 | Deel 2 Hoe is de gemeente Den Haag internationaal actief?

8

Thema 5:

Ook de Economische Visie 2030+ gaat uit van het profiel Internationale stad van vrede en recht als leidend

Weerbare samenleving

principe in de economische ontwikkeling van Den Haag (RIS303550). Onder deze noemer werkt de gemeente aan

In een wereld die steeds complexer en onvoorspelbaarder wordt groeit het besef dat weerbaarheid – het

een aantrekkelijke stad voor bewoners, bezoekers en bedrijven, met een veerkrachtige economische structuur

vermogen van mensen, organisaties en instituties om zich onder druk aan te passen, waarden te behouden en

en een excellent ondernemingsklimaat, en voldoende ruimte voor bedrijvigheid in aantrekkelijke werkmilieus.

te blijven functioneren – van cruciaal belang is. Het is een verbindende laag onder de andere thema´s. Den Haag

De manier waarop we internationale acquisities, internationale handel en marktvergroting bevorderen is nader

werkt actief aan het vergroten van de lokale veerkracht en het adaptief vermogen van de stad en de eigen orga-

uitgewerkt in de Uitwerking internationaal economisch beleid gemeente Den Haag ag (RIS314494).

nisatie om robuust te zijn in tijden van geopolitieke, ecologische, technologische, maatschappelijke, en economische bedreigingen. Waar mogelijk verbinden we de lokale praktijk aan internationale netwerken en partner-

De Haagse Educatieve Agenda draagt bij aan het versterken van dit profiel, door de samenwerking te zoeken

schappen. Den Haag laat zo zien dat vrede en recht niet alleen tot stand komt via internationale afspraken, maar

met internationaal basis- en voortgezet onderwijs en door het nieuwkomersonderwijs op reguliere scholen te

gebouwd wordt in weerbare samenlevingen.

versterken (RIS311077). Ook benadrukt deze agenda het belang van de aansluiting van hbo en wo onderwijs en

Uitgangspunt 4: Het internationaal beleid is richtinggevend, niet inperkend.

onderzoek op het profiel van Internationale stad van vrede en recht. Den Haag is van oudsher een stad die zich kenmerkt door diversiteit en gastvrijheid. We zien echter ook dat niet

Ons internationaal beleid is concernbreed: het is nauw verweven met andere gemeentelijke beleidsterreinen

iedereen in onze stad dezelfde uitgangspositie heeft om volwaardig mee te kunnen doen. De Nota Inclusief

die internationaal actief zijn, of te maken hebben met internationale vraagstukken. Tegelijkertijd is het geen

Samenleven laat zien hoe we op basis van gedeelde waarden en het bevorderen van de dialoog werken aan

vervanging van bestaand beleid. Wat dit kader doet, is samenhang aanbrengen, door bestaande beleidslijnen te

het versterken van bewustwording, kennisontwikkeling en verbinding in de stad op het gebied van inclusieve

verbinden en in internationale context te plaatsen. Dat helpt ons om internationale ontwikkelingen te duiden,

samenlevingen, met aandacht voor gelijke kansen, diversiteit, en mensenrechten (RIS318932). Omdat we onze

kansen te benutten voor de stad en Den Haag internationaal strategisch te positioneren.

internationale inzet voor de internationale rechtsorde en mensenrechten geloofwaardig willen uitdragen, werken we op deze manier ook aan het bevorderen daarvan in onze eigen stad.

Het is een richtinggevend kompas, dat zichtbaar maakt hoe lokaal beleid bijdraagt aan onze internationale ambities en, omgekeerd, hoe internationale samenwerking bij kan dragen aan onze lokale opgaven. Zo werken

In de Cultuurvisie Den Haag 2033 wordt de invloed van de rijke geschiedenis van Den Haag als Internationale

we aan een consistente, toekomstgerichte internationale koers.

stad van vrede en recht op de ontwikkeling van de kunst en cultuur in de stad benadrukt (RIS315949). De culturele diversiteit en vele internationale organisaties maken de stad ook in internationaal opzicht cultureel interes-

Zo is de Haagse Europastrategie van belang (RIS320814). De huidige geopolitieke ontwikkelingen leiden tot verre-

sant. De Haagse kunst en cultuur vervullen een sleutelpositie in internationale context, doordat hier kunstenaars

gaande intensivering van de Europese samenwerking. De Europese Unie biedt daarmee ook nieuwe kansen voor

en opleidingen zijn van internationale allure, maar ook doordat hier een aantrekkelijk internationaal cultureel

Den Haag. De Europastrategie positioneert Den Haag als Internationale stad van vrede en recht in de Europese

aanbod is op lokaal niveau. De internationalisering van onze kunst en cultuur draagt zo enerzijds bij aan een

Unie om de Haagse belangen te behartigen. Dit verbetert onze toegang tot kennis en subsidies op drie kansrijke

inclusieve en weerbare samenleving met een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor internationale medewerkers,

speerpunten uit de Europese beleidsagenda die aansluiten bij de Haagse belangen: duurzaamheid, digitalise-

organisaties en bedrijvigheid, en biedt anderzijds kansen voor een sterke internationale profilering door cultu-

ring, en een toekomstbestendige economie. Het beleidskader internationale zaken geeft hierbij richting, waar de

rele diplomatie.

Europastrategie dat vertaalt in Europese samenwerkingsmogelijkheden. Ook persvrijheid, onafhankelijke journalistiek en de vrije uitwisseling van informatie in onze stad zijn essentieel De Omgevingsvisie is het perspectief op de ruimtelijke ontwikkeling van Den Haag tot 2050, waarin de stad

om geloofwaardig te zijn als Internationale stad van vrede en recht. Wij zien de bescherming van het vrije woord

nadrukkelijk ook nadrukkelijk met een internationaal profiel wordt gepositioneerd (RIS322469). De aanwezig-

dan ook als een onlosmakelijk onderdeel van ons internationaal beleid. Met het Mediabeleid (RIS309884) zetten

heid van internationale organisaties wordt als kernkwaliteit en onderscheidend vermogen van de stad gezien.

we ons in voor het versterken van een pluriform en onafhankelijk medialandschap, zowel lokaal als in samenwer-

De visie erkent ook dat dit specifieke eisen aan de ruimtelijke inrichting stelt, zoals representatieve en veilige

king met internationale mediaorganisaties. Om in tijden van digitalisering en toenemende hybride en cyber-

werkomgevingen, goede bereikbaarheid, en hoogwaardige voorzieningen.

dreigingen weerbaar te blijven, heeft Den Haag een specifieke Agenda Digitaal Veilig Den Haag, met als doel om de digitale veiligheid in de stad op peil te brengen (RIS311499).

Beleidskader internationale zaken 2025 - 2035 | Deel 2 Hoe is de gemeente Den Haag internationaal actief?

9

Deel III

Wat doet Den Haag internationaal? Speerpunten van onze gezamenlijke internationale inzet Na het schetsen van het nut en de noodzaak van internationaal beleid voor de gemeente, en het uiteenzetten

Europese Unie leidend, soms is dit een kwestie van maatwerk. Agentschappen op het gebied van veiligheid

van de manier waarop we dit doen, maken we in dit deel de speerpunten van onze internationale inzet concreet.

hebben doorgaans ook forse veiligheidsvereisten. Deze zijn in de ruimtelijke ontwikkeling van de stad niet overal

Het beschrijft de opgaven en kansen die we gezamenlijk willen oppakken om Den Haag als Internationale stad

goed in te passen. De uitdaging is hoe we aan de toegenomen veiligheidsvereisten van internationale organisa-

van vrede en recht te laten bloeien, in verbinding met de wereld en met oog voor onze inwoners.

ties kunnen voldoen, zonder dat dit ten koste gaat van de leefbaarheid van de gebieden.

Doel 1: Den Haag is internationaal een betrouwbare gaststad voor wie werkt aan vrede en recht

Uit gezamenlijk onderzoek van de gemeente en het Rijk blijkt dat het mogelijk is om bij de ruimtelijke ontwikke-

Subdoel 1a: We versterken het internationaal vestigingsklimaat

ling van het World Forum-gebied zowel bestaande als nieuwe internationale organisaties te huisvesten, met voldoende veiligheidsvoorzieningen én een verbetering van het leefklimaat. Om dit te realiseren is Den Haag wel afhankelijk van samenwerking met regionale, nationale en internationale overheden en organisaties. Deze ruim-

Ons streven naar een betrouwbare gaststad begint bij het creëren van een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Dit

telijke opgave vraagt om een actieve, resultaatgerichte rol van de gemeente. De huisvesting van internationale

vraagt om voortdurende inzet, juist omdat de ruimtelijke opgaven in onze stad steeds complexer worden en de

organisaties beperkt zich niet tot de Internationale Zone. Ook het Central Innovation District – gelegen tussen de

wereld om ons heen voortdurend verandert.

stations Den Haag Centraal, Laan van NOI en Hollands Spoor - biedt ruimte aan internationale bedrijvigheid en is een economische motor van de stad. Dankzij de nabijheid van kennisinstellingen ontstaat hier een vruchtbare

Wat gaan we doen?

omgeving voor samenwerking en kennisuitwisseling. Hier stimuleren we laagdrempelige interactie tussen inter-

We investeren in groene, leefbare, en veilige gebiedsontwikkeling, zoals de Internationale Zone en het Central

nationale organisaties, bedrijven en kennispartners, die gezamenlijk bijdragen aan innovaties op het gebied van

Innovation District.

vrede en recht.

De nabijheid van verschillende internationale organisaties in onze stad draagt bij aan de ontwikkeling van een innovatief ecosysteem dat internationaal samenwerkt voor een vreedzame en rechtvaardige wereld, en daarmee

We werken regionaal samen aan voldoende woningen, goede zorg, kwalitatief onderwijs en andere essentiële

ook de Haagse economie versterkt. Tegelijkertijd legt deze concentratie van internationale organisaties beslag op

voorzieningen

de schaarse ruimte in Den Haag. Dit vraagt om zorgvuldige keuzes in de manier waarop we met deze ruimte

In Den Haag werken we aan een gevarieerd woningaanbod dat aansluit bij de internationale positie van de stad.

omgaan.

De Woonvisie zet daarom in op woningen voor zowel lokale als internationale doelgroepen (RIS319812). Werken aan een aantrekkelijk internationaal vestigingsklimaat stopt echter niet bij de gemeentegrenzen. Voor een effec-

De Internationale Zone in Den Haag is de thuisbasis van de grootste concentratie internationale organisaties in

tieve aanpak van ruimtelijke vraagstukken die voortkomen uit het internationale profiel van Den Haag, werken

Nederland. De Gebiedsvisie Internationale Zone (RIS304182) is ontwikkeld om deze positie te versterken. Deze

we samen in de regio. Dat geldt zowel voor het bieden van passende huisvesting van organisaties en hun mede-

zone bestaat uit de deelgebieden World Forum, Vredespaleis en Plein 1813, Internationaal Strafhof en omgeving,

werkers, als voor een gezamenlijke en zorgvuldige aanpak om te komen tot voldoende goede zorg, kwalitatief

en de Internationale Boulevard. Deze deelgebieden hebben elk een eigen signatuur, karakter en profiel.

onderwijs en andere essentiële voorzieningen voor deze doelgroep.

Internationale organisaties stellen vaak hoge eisen aan hun huisvesting: moderne gebouwen, goede beveiliging

Samen met het Rijk werken we aan een portefeuillestrategie die zich richt op zowel de komst van nieuwe inter-

en representatieve uitstraling zijn essentieel. Soms zijn hiervoor richtlijnen vanuit de Verenigde Naties of

nationale organisaties als op de huisvestingsbehoefte van bestaande organisaties in de stad. Gezien de beperkte

Beleidskader internationale zaken 2025 - 2035 | Deel 3 Wat doet Den Haag internationaal?

10

ruimte en de noodzaak om veiligheid en leefbaarheid in balans te brengen, vraagt dit om een integrale benade-

kinderen is essentieel om dit talent aan te trekken én te behouden. Daarom werken we samen met onder-

ring op stedelijk en regionaal niveau. Meer dan voorheen zullen we deze opgave daarom als één samenhangend

wijspartners aan een sterk aanbod van internationaal en nieuwkomersonderwijs in de regio Leiden–Den Haag–

geheel aanpakken.

Delft. Via The Hague International Centre bieden we gerichte voorlichting over het onderwijsaanbod voor internationale gezinnen. Zo bouwen we aan een stad waar kennis groeit, talent zich thuis voelt en waar onderwijs

We trekken internationaal talent aan

bijdraagt aan een rechtvaardige en duurzame toekomst.

De krapte op de Nederlandse arbeidsmarkt, mede door vergrijzing, maakt het nodig om ook internationaal te werven voor specialistische banen in onze Internationale stad van vrede en recht. Internationale organisaties en bedrijven in Den Haag werven vooral personeel in het buitenland vanwege hun internationale oriëntatie, hun

Internationale organisaties en bedrijven zijn afhankelijk van talent uit de hele wereld. Goed onderwijs voor hun

betrokkenheid bij internationale verdragen, of omdat zij actief zijn in sectoren waar wereldwijd wordt samenge-

kinderen is essentieel om dit talent aan te trekken én te behouden. Daarom werken we samen met onder-

werkt aan maatschappelijke uitdagingen. We hebben daarom mensen nodig met diverse achtergronden en vaar-

wijspartners aan een sterk aanbod van internationaal en nieuwkomersonderwijs in de regio Leiden–Den Haag–

digheden. Kennismigratie is bovendien meer dan een economische noodzaak. Internationaal talent draagt niet

Den is een International stad waar internationale medewerkers en studenten zichet direct welkom voelen. Hier Delft. ViaHaag The Hague Centre bieden we gerichte voorlichting over onderwijsaanbod voor interna-

alleen bij aan het oplossen van personeelstekorten, maar verrijkt ook onze samenleving en versterkt de innovatieve kracht van de stad. Het biedt een kans om de stad te positioneren als inclusieve en internationaal verbonden stad.

The Hague International Centre

ontmoeten mensen uit alle ontstaat inclusieve internationale tionale gezinnen. Zo bouwen wewindstreken aan een stad elkaar, waar kennis groeit,een talent zich thuis voelt en waargemeenonderwijs

schap.aan De stad biedt een breed palet aan internationale voorzieningen: van Engelstalig onderwijs en bijdraagt een rechtvaardige en duurzame toekomst.

toegankelijke zorg tot een rijk verenigingsleven en culturele initiatieven. Veel van deze voorzieningen zijn niet van de gemeente, maar Den Haag onderscheidt zich door haar verbindende rol en gastvrije

De gemeente werkt hiervoor regionaal en nationaal samen met andere overheden, bedrijven en kennisinstel-

dienstverlening.

lingen. Omdat vergrijzing en de krappe arbeidsmarkt in andere Europese landen vaak nog veel sterker is, werven we vooral buiten Europa. Zo dragen we bij aan een veerkrachtige stad, waarin talent uit alle windstreken welkom is om bij te dragen aan een vreedzame en rechtvaardige wereld, waarin mensen in vrijheid en veiligheid een welvarende en duurzame toekomst op kunnen bouwen.

Met het The Hague International Centre bieden we een herkenbaar en laagdrempelig loket waar inter-

nationale medewerkers en studenten snel en persoonlijk worden geholpen. Hier regelen zij hun formaliteiten en krijgen zij advies over wonen, werken en studeren in Den Haag en de regio. Het is méér dan een informatiepunt: het is een plek waar mensen zich thuis kunnen voelen, waar verbinding ontstaat

We versterken internationale kennisontwikkeling en internationaal onderwijs

en waar de internationale gemeenschap samenwerkt aan een rechtvaardige, veilige en inclusieve stad.

In een wereld die voortdurend verandert, is kennis een sleutel tot een veerkrachtige stad. Den Haag ontwikkelt zich daarom internationaal tot een toonaangevende kennisstad waar onderwijs, onderzoek en internationale samenwerking samenkomen. Onze stad biedt een breed en groeiend aanbod aan hoger onderwijs en toegepast onderzoek, met thema’s die nauw aansluiten bij het profiel van Den Haag: een sterke rechtsstaat met democratische waarden, klimaatrechtvaardigheid, humanitaire actie en mensenrechten, veiligheid en een weerbare

We zetten ons in voor goede bereikbaarheid met directe internationale treinverbindingen

samenleving.

Internationale bereikbaarheid is cruciaal voor Den Haag als Internationale stad van vrede en recht. Een goede internationale treinverbinding met Europese steden vergemakkelijkt samenwerking over grenzen heen, versterkt

Kennisinstellingen in Den Haag spelen een cruciale rol in het ontwikkelen van nieuwe inzichten en oplossingen

het internationaal vestigingsklimaat en stimuleert de kenniseconomie en het toerisme. Bovendien bieden inter-

voor maatschappelijke uitdagingen. Door nauwe samenwerking met deze instellingen stimuleren we innovatie,

nationale treinverbindingen een duurzaam alternatief voor korteafstandsvluchten. Voor internationale organisa-

co-creatie en kennisdeling. We vergroten de maatschappelijke en economische waarde van kennis door kennisin-

ties en bedrijven is internationale bereikbaarheid vaak ook een belangrijke vestigingsvoorwaarde.

stellingen te ondersteunen bij het vernieuwen van hun opleidingen. Daarnaast brengen we onderzoekers actief

Sinds 2021 ontbreekt het Den Haag echter aan een directe treinverbinding met Brussel – een gemis dat voelbaar

in contact met bedrijven en organisaties in de stad, zodat kennis sneller zijn weg vindt naar de praktijk.

is als regeringsstad, maar ook voor onze internationale organisaties, kennisinstellingen, bedrijven en inwoners.

We creëren ruimte voor experiment, bijvoorbeeld in living labs, en ondersteunen de ontwikkeling van een sterke

De komende jaren verwachten we een sterke groei van het aantal inwoners, banen en bezoekers in Den Haag en

campusstructuur. Zo verbinden we onderzoekers, studenten, bedrijven en internationale organisaties met elkaar

regio. Deze groei leidt tot meer mobiliteit, zowel binnen de stad, als van en naar internationale bestemmingen.

— en met de stad. De Schaalsprong Openbaar Vervoer Den Haag en regio is ons antwoord op deze mobiliteitsgroei. Met deze schaalInternationale organisaties en bedrijven zijn afhankelijk van talent uit de hele wereld. Goed onderwijs voor hun

Beleidskader internationale zaken 2025 - 2035 | Deel 3 Wat doet Den Haag internationaal?

sprong investeren we in toekomstbestendig, duurzaam en hoogwaardig openbaar vervoersnetwerk dat Den Haag

11

verbindt met de regio én de wereld via drie sterke corridors. Eén daarvan is in het bijzonder belangrijk voor het

saties en conferenties die inhoudelijk bijdragen aan ons profiel als Internationale stad van vrede en recht komen

vestigingsklimaat van internationale organisaties: de Koningscorridor verbindt Scheveningen via Den Haag

in aanmerking. Daarbij kiezen we bewust voor kwaliteit boven kwantiteit. Zelfs als een organisatie past bij ons

Centraal en de Binckhorst met Voorburg/Zoetermeer en Rijswijk/Delft. Deze corridor verbindt de kust en de

profiel is vestiging in Den Haag niet altijd ruimtelijk mogelijk. Daarom werken we nauw samen met partners in

Internationale Zone met de stad en de stations. Met de schaalsprong zorgen we ervoor dat onze economische

de regio. Zo zorgen we ervoor dat internationale organisaties zich vestigen op de plek waar zij het beste tot hun

toplocaties goed bereikbaar blijven.

recht komen, en waar de ruimtelijke en inhoudelijke voorwaarden optimaal zijn.

Daarnaast spannen we ons samen met bedrijven en maatschappelijke partners actief in bij het Rijk en binnen de

Ons strategisch relatiemanagement stelt ons in staat om actief deel te nemen aan lokale, nationale en internati-

Europese Unie voor nieuwe internationale treinverbindingen en betere internationale bereikbaarheid.

onale netwerken. Zo signaleren we tijdig kansen die passen bij onze ambities. We brengen partijen samen, stimu-

Subdoel 1b: We stimuleren internationale bedrijvigheid, organisaties, en conferenties

leren samenwerking en maken interactie mogelijk die anders niet vanzelfsprekend tot stand zou zijn gekomen. We zetten ons actief in voor internationale organisaties en conferenties die bijdragen aan vrede en recht, met

Een goed internationaal vestigingsklimaat wordt naast fysieke factoren ook versterkt door de bredere omgeving

bijzondere aandacht voor een sterke rechtsstaat met democratische waarden, klimaatrechtvaardigheid, humani-

waarin mensen en organisaties kunnen floreren. Het vereist een open en gastvrije houding van een betrouwbare

taire actie en mensenrechten, veiligheid en een weerbare samenleving. We werken hierbij nauw samen met het

overheid, levendige netwerken en een onderscheidend ecosysteem waarin kan worden samengewerkt, met

Rijk, dat leidend is bij wervingstrajecten van intergouvernementele organisaties.

ruimte voor innovaties en duurzame bloei. Wat gaan we doen? We verbreden en verdiepen onze strategische relaties met internationale partners

Subdoel 1c: We werken aan een weerbare stad Den Haag is een internationale stad met een unieke concentratie van internationale instellingen die werken

Waar we voorheen via traditioneel accountmanagement vooral reactief contact onderhielden met de inter-

aan een vrede en recht. Juist deze positie brengt verantwoordelijkheden en kwetsbaarheden met zich mee. De

nationale instellingen die al in Den Haag gevestigd waren, zetten we nu een volgende stap. Met strategisch

wereldwijde toename van bedreigingen – zoals klimaatverandering, geopolitieke onrust en digitale aanvallen

relatiemanagement kiezen we er bewust voor om niet alleen relaties te onderhouden, maar deze ook doelgericht

– vraagt om een stad die voorbereid is, snel kan herstellen en veerkrachtig om kan gaan met tegenslag. Een

te versterken en benutten. We richten ons daarbij ook niet alleen meer op bestaande partners in de stad, maar

weerbare samenleving is dus ook nodig om een betrouwbare gaststad te zijn voor wie werkt aan vrede en recht in

verbreden onze aanpak naar relevante spelers in binnen- en buitenland.

turbulente tijden. Alleen zo kunnen we een betrouwbare gaststad blijven voor wie werkt aan vrede en recht.

Dit stelt ons in staat om duurzame, wederkerige relaties aan te gaan met partijen die passen bij het profiel en de

Wat gaan we doen?

ambities van Den Haag als Internationale stad van vrede en recht. Door actief te kiezen met wie we samenwerken

We bouwen onze kennis en paraatheid uit

en op welke thema´s, vergroten we onze zichtbaarheid, invloed en effectiviteit. Zo maken we de beweging van

We versterken onze kennis en paraatheid door internationale trends, risico´s en bedreigingen te inventariseren,

faciliteren naar positioneren – van behouden wat er al is, naar het bouwen aan wat Den Haag wil zijn: een

te analyseren en te monitoren. Via internationale netwerken, zoals het Resilient Cities Network, het Strong Cities

betrouwbare gaststad voor wie werkt aan vrede en recht met een internationaal leidende positie.

Network en Eurocities wisselen we actief kennis en ervaringen uit. Zo zorgen we ervoor dat Den Haag voorbereid is op uiteenlopende fysieke en maatschappelijke uitdagingen. De regionale focus van onze internationale inspan-

We faciliteren betekenisvolle ontmoetingen en inhoudelijke programma´s over vrede en recht

ningen voor het vergroten van onze weerbaarheid ligt in de komende jaren op het bevorderen van kennisuitwis-

We dragen actief bij aan de ontwikkeling en uitvoering van programma’s voor professionals op het gebied van

seling en samenwerkingsafspraken met Europese partnersteden.

vrede en recht, met in het bijzonder aandacht voor onze vijf thema´s: een sterke rechtsstaat met democratische waarden, klimaatrechtvaardigheid, humanitaire actie en mensenrechten, veiligheid en een weerbare samenle-

We werken aan een digitaal veilige stad

ving. We richten ons zo op programmering die het ecosysteem van vrede en recht in de stad verdiept en versterkt.

De digitale veiligheid van Den Haag is onlosmakelijk verbonden met ons internationale karakter. De aanwezig-

Denk aan internationale conferenties, workshops, lezingen en andere inspirerende bijeenkomsten die ruimte

heid van internationale organisaties, ambassades, kennisinstellingen en bedrijven maakt onze stad aantrekkelijk,

bieden voor ontmoeting, kennisdeling en samenwerking. The Hague Humanity Hub is hierin onze belangrijkste

maar ook kwetsbaar. Volgens de NCTV (2024) is Den Haag een doelwit voor digitale aanvallen door zowel crimi-

partner, waarmee we een platform bieden voor innovatie en verbinding in het veld.

nele als statelijke actoren.

Tegelijkertijd faciliteren we initiatieven van maatschappelijke organisaties die op onze programmering

De risico’s nemen toe door technologische ontwikkelingen zoals kunstmatige intelligentie (AI), quantumtechno-

aansluiten. Zo zorgen we ervoor dat Den Haag niet alleen een gaststad is voor grote internationale conferenties,

logie en de groeiende afhankelijkheid van digitale infrastructuur.

maar ook een broedplaats blijft voor nieuwe ideeën. Zo bouwen we aan een levendig ecosysteem met veel internationale bedrijvigheid.

Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, voeren we de integrale Agenda Digitaal Veilig Den Haag uit. Deze agenda richt zich op het versterken van de digitale weerbaarheid van vitale processen en organisaties die

We werven internationale organisaties en conferenties met waarde

het unieke risicoprofiel van onze stad bepalen. De gemeente vervult hierin een informele, aanjagende rol: we

Het aantrekken van internationale organisaties is voor Den Haag niet langer een doel op zich, maar een middel

verbinden partijen, stimuleren samenwerking en zorgen dat kennis, informatie en ervaringen actief worden

om betekenisvolle waarde toe te voegen aan het ecosysteem van vrede en recht. We werven gericht: alleen organi-

gedeeld.

Beleidskader internationale zaken 2025 - 2035 | Deel 3 Wat doet Den Haag internationaal?

12

We werken nauw samen met de nationale overheid, kennisinstellingen, bedrijven en maatschappelijke organisa-

We bouwen strategische allianties met andere gaststeden van internationale organisaties, zoals Genève, Wenen

ties. Samen bouwen we aan een digitaal ecosysteem waarin veiligheid, innovatie en vertrouwen centraal staan.

en Brussel, zodat we gezamenlijk kunnen leren en optreden in mondiale vraagstukken.

We bevorderen publiek-private samenwerking, ondersteunen initiatieven die bijdragen aan cyberweerbaarheid, en werven actief internationale organisaties die expertise en capaciteit op dit terrein meebrengen.

Binnen de Europese Unie geven we met onze Europastrategie richting aan onze diplomatieke inzet, bijvoorbeeld in het Eurocities-netwerk, en binnen de Verenigde Naties dragen we via het Forum of Mayors bij aan het

Zo zorgen we ervoor dat Den Haag niet alleen fysiek, maar ook digitaal een veilige en betrouwbare gaststad blijft

versterken van de stem van steden in multilaterale besluitvorming.

voor wie werkt aan vrede en recht.

Doel 2: Den Haag is internationaal een leidende stad op het gebied van vrede en recht Subdoel 2a: We dragen vrede en recht actief uit in onze internationale relaties In een wereld waarin mondiale uitdagingen steeds vaker lokaal voelbaar zijn, zijn steden uitgegroeid tot onmisbare spelers op het internationale toneel. Stadsdiplomatie (city diplomacy of subnational diplomacy) zijn een noodzakelijke aanvulling op traditionele diplomatie. Steden staan dicht bij hun inwoners en beschikken over de uitvoeringskracht om internationale ambities daadwerkelijk waar te maken.

Als lid via VNG van de wereldvereniging voor lokale en regionale overheden United Cities and Local Governments en als deelnemer aan het stedelijk voorportaal van de G20, de U20, draagt Den Haag actief bij aan het wereldwijde debat over de rol van steden in vrede en recht. Hiermee vergroten we onze invloed op mondiale beleidsvorming en positioneren we Den Haag als leidende stad op het gebied van vrede en recht.

Haags Handvest voor lokale vrede In 2025 vervult burgemeester Van Zanen namens VNG het voorzitterschap van United Cities and Local Governments (UCLG), de wereldwijde vereniging van lokale en regionale overheden die ruim 70%

van de wereldbevolking vertegenwoordigt. Deze unieke positie benutten we om Haagse waarden en Door decentralisaties van nationale opgaven en de groeiende verwevenheid van internationale en Europese opgaven met het lokale beleid, zijn wij als gemeente steeds vaker verantwoordelijk voor de uitvoering van mondiale en nationale afspraken. Denk aan klimaatadaptatie, migratie, digitale veiligheid en sociale cohesie. Juist op deze terreinen kunnen steden snel schakelen, maatwerk leveren en innovatieve oplossingen ontwikkelen die aansluiten bij de leefwereld van onze inwoners. We willen daarom internationaal onze positie benutten om bruggen te slaan tussen lokale vraagstukken en mondiale uitdagingen. Door actief samen te werken met andere

oplossingen internationaal onder de aandacht te brengen. Samen met VNG International ontwikkelden we het Haags Handvest voor lokale vrede, om gemeenten wereldwijd blijvend van elkaar te laten leren over lokale conflictoplossing en het bevorderen van inclusie. Dit handvest is door UCLG omarmd en

vormt een inspiratiebron voor lokaal bestuur wereldwijd om te werken aan vreedzame samenlevingen. In 2025 heeft de Braziliaanse stad Recife het handvest vertaald naar eigen lokaal beleid—een concreet voorbeeld van hoe Den Haag via stadsdiplomatie impact heeft op mondiale schaal.

steden, internationale organisaties en maatschappelijke partners, dragen we bij aan het bevorderen van vrede en recht. Dit is direct van belang voor onze inwoners. Internationale samenwerking helpt ons om lokale problemen beter

We benutten onze internationale ontmoetingen doelgericht

aan te pakken: van het tegengaan van digitale dreigingen tot het delen van klimaatoplossingen. Door te leren van

Internationale ontmoetingen zijn voor Den Haag een strategisch middel om haar positie als Internationale stad

andere steden en samen te werken aan gedeelde uitdagingen, maken we Den Haag toekomstbestendiger.

van vrede en recht te versterken en om concrete bijdragen te leveren aan lokale opgaven. Of het nu gaat om deel-

Stadsdiplomatie is daarmee niet alleen een internationale ambitie, maar een lokale noodzaak.

name aan internationale conferenties of het ontvangen van buitenlandse delegaties: we benutten deze momenten om kennis te delen, samenwerkingen te verdiepen en onze ambities zichtbaar te maken. We doen dit

Wat gaan we doen?

met een herkenbare en professionele positionering, afgestemd op onze strategische doelen. Buitenlandse dienst-

We intensiveren onze stadsdiplomatie via internationale netwerken

reizen worden daarom altijd zorgvuldig afgewogen op relevantie, impact en duurzaamheid—waar mogelijk

Den Haag bouwt voort op haar internationale voortrekkersrol in stadsdiplomatie, die in 2008 tijdens de eerste

reizen we per trein. We houden hierbij ook rekening met de strategische reisagenda van het Rijk, zodat we onze

wereldconferentie over stadsdiplomatie in het Vredespaleis werd verankerd. Nu zetten we actief stappen om

inzet afstemmen en versterken binnen bredere nationale belangen. Ook inkomende bezoeken worden doelge-

deze rol uit te bouwen. We intensiveren onze deelname aan internationale stedennetwerken en benutten deze

richt voorbereid en verbonden met relevante partners in ons ecosysteem van internationale organisaties,

platforms doelgericht om kennis, ervaring en innovatieve oplossingen uit te wisselen die bijdragen aan onze

kennisinstellingen en maatschappelijke initiatieven. We hebben hierbij aandacht voor de culturele context en

Haagse opgaven.

baseren ons op weloverwogen protocol—elementen die internationaal het verschil maken. Zo benutten we elke internationale ontmoeting als kans om Den Haag goed te positioneren in het belang van onze inwoners.

Beleidskader internationale zaken 2025 - 2035 | Deel 3 Wat doet Den Haag internationaal?

13

Speciaal gezant Internationale stad van vrede en recht De speciaal gezant Internationale stad van vrede en recht vervult een verbindende en strategische rol in de internationale inzet van Den Haag. Als ambtelijk vertegenwoordiger van de gemeente

opereert de gezant binnen relevante lokale, nationale en internationale netwerken en samenwer-

beweging bestaat vandaag uit een breed netwerk van mensen en initiatieven die zich inzetten voor dialoog, conflictpreventie, mensenrechten en sociale rechtvaardigheid — lokaal én internationaal. Als gemeente versterken we deze positie door actief ruimte te bieden aan vredesinitiatieven — van kleinschalige burgerdialogen tot internationale bemiddelingsprocessen. We faciliteren, verbinden en maken zichtbaar: door het beschikbaar stellen van locaties, het ondersteunen van maatschappelijke partners, het aantrekken van rele-

kingsverbanden, met als doel relevante contacten te leggen, kennisuitwisseling te bevorderen en

vante netwerken en het uitdragen van onze rol als gaststad.

relaties en bouwt nieuwe verbindingen met steden, internationale organisaties en maatschap-

Zo positioneren we Den Haag steeds nadrukkelijker als centrum voor conflictbemiddeling en vredesbesprekingen.

kansen te signaleren die bijdragen aan onze Haagse beleidsdoelen. De gezant versterkt bestaande pelijke partners. Door actief aanwezig te zijn in internationale gremia en evenementen, draagt

Niet als neutrale achtergrond, maar als leidende stad die de internationale rechtsorde bevordert. Daarmee

de gezant bij aan het uitdragen van het profiel van Den Haag als Internationale stad van vrede en

bouwen we voort op onze geschiedenis én geven we richting aan de toekomst.

beleid. Daarbij identificeert de gezant ook kansen voor gerichte investeringen in Den Haag—van

We bieden bescherming aan mensenrechtenverdedigers wereldwijd

recht, en zorgt ervoor dat mondiale ontwikkelingen en innovaties tijdig worden vertaald naar lokaal internationale samenwerkingsprojecten tot de vestiging van organisaties en kennisinstellingen die aansluiten bij onze strategische thema’s. Daarmee is de gezant een sleutelpersoon in het realiseren van onze strategische ambities op het gebied van stadsdiplomatie: als verbinder, versneller en vertaler van internationale kansen naar lokale impact.