RIS322995 Bijlage Voortgangsrapportage 2024 Aanpak Dakloosheid
Tekst van het document
Voortgangsrapportage 2024 Aanpak dakloosheid 2023-2030 'Den Haag geeft thuis'
Juli 2025
Inhoudsopgave Inleiding: Den Haag geeft Thuis
3
Terugblik afgelopen jaar
5
Thema 1: Voor iedereen een passende plek
7
Thema 2: Voor iedereen financiële bestaanszekerheid
14
Thema 3: Voor iedereen passende ondersteuning
17
Thema 4: Iedereen kent de weg
20
Tussenevaluatie en bijsturen van de aanpak
22
Vooruitblik komend jaar
24
Financiën
29
Bijlage 1: Indicatoren
34
Bijlage 2: Evaluatie NAVO opvang
37
Bijlage 3: Factsheets PWO/WKR
40
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
2
INLEIDING:
Den Haag geeft Thuis
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
3
In 2023 is er met input vanuit de stad en de raad ingezet op een Haagse vertaling van het Nationaal Actieplan Aanpak Dakloosheid ‘Eerst een thuis’: het beleidskader “Den Haag geeft Thuis 2023-2030” (RIS316085). Het beleidskader beschrijft een verschuiving van opvang ‘eerst opvang naar eerst wonen’. Het Nationaal Actieplan geeft invulling aan het verdrag van Lissabon waarin Europese lidstaten met elkaar hebben afgesproken dat er in 2030 niemand meer onvrijwillig op straat mag slapen door gebrek aan huisvesting en passende opvang. Met dit beleidskader tegen dakloosheid zijn we een
Via de voortgangsrapportage informeren we over
nieuwe weg in geslagen. Want er is een omslag in
de resultaten. In 2024 bent u geïnformeerd over
het denken en doen nodig. Dit is een taaie omslag.
de voortgang in de voortgangsrapportage Aanpak
In tijden van woningnood en stijgende dakloos-
Dakloosheid 2023 (RIS319152). Hierbij ontvangt u de
heid maken we toch de keuze voor het uitbreiden
rapportage over de voortgang in 2024 en de eerste
van opvang, wat we willen dat mensen een dak
helft van 2025
boven hun hoofd hebben en een bed om in te slapen. Tegelijkertijd werken we gestaag door aan
Het eerste deel geeft een terugblik op de acties en
het realiseren van de doelstelling 'Wonen eerst'.
resultaten van 2024 en beschrijft ook welke acties
Dat maakt dit een zware periode. We doen twee
we hebben ingezet in de eerste helft van 2025.
dingen tegelijk; we realiseren nieuwe opvang
Daarna volgt een evaluatie van de voortgang
met alle uitdagingen van dien en we voeren de
gevolgd door een vooruitblik op de acties, resultaten
koerswijziging naar 'Wonen eerst' door met de
en doelen voor 2025 en 2026.
partners in de stad, de regio en de woonsector. We investeren in preventie, het samenbrengen van partners, het realiseren van oplossingen in de regio, het verbeteren van onze dienstverlening goede en passende opvang en het realiseren van meer én creatievere woonoplossingen. Sinds het vaststellen van het beleidskader 'Den Haag geeft Thuis' 2023-2030 werken we, samen met onze partners aan de uitvoering van onze doelen binnen vier thema's: Thema 1: Voor iedereen een passende plek Thema 2: Voor Iedereen financiële bestaanszekerheid Thema 3: Voor iedereen passende ondersteuning Thema 4: Iedereen weet de weg
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
4
TERUGBLIK
afgelopen jaar
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
5
In 2024 en begin 2025 zijn er mooie resultaten bereikt. Er is gewerkt aan meer diversiteit in de opvang, passende woningen, vroegsignalering en financiele bestaanszekerheid. Zo zijn de eerste queer-opvang plekken gerealiseerd
Niet iedereen die dakloos is slaapt ook op straat
en in 2025 realiseren we opvangplekken voor
of in de opvang. Veelal overnachten mensen in
dakloze mensen met somatische klachten.
hun netwerk of op onconventionele plekken zoals boten of caravans. Al deze mensen zijn kwetsbaar
Er is een start gemaakt met de oplevering van de
en verdienen ondersteuning bij herstel en bij het
passende woonplekken voor mensen met onbe-
voorkomen dat hun situatie achteruitgaat. Hoeveel
grepen gedrag. We hebben via een aanbesteding
mensen er precies op dit moment dakloos of thuis-
meerjarige afspraken gemaakt rondom hotelopvang
loos zijn in de gemeente Den Haag en de regio is
en sociaal en technisch beheer. Perspektywa helpt,
onduidelijk, omdat zij zich lang niet altijd zullen
samen met stichting Barka, EU-arbeidsmigranten
melden. In oktober 2025 gaan de uitkomsten van de
weer aan het werk en een woning of helpt bij terug-
ETHOS-telling ons daar een beter beeld over geven.
keer naar het land van herkomst. Op 8 april 2025
Eerdere ETHOS-tellingen in andere regio’s lieten zien
hebben rond de 100 partijen in de stad en de regio
dat met name het aantal dak- en thuisloze jongeren
samengewerkt aan de ETHOS-telling om alle dak- en
en vrouwen vaak niet goed in beeld is.
thuisloze mensen te tellen. Dit was de eerste keer dat deze telling in een G4 gemeente plaatsvond. De uitslag volgt in oktober 2025. Tegelijkertijd is het aantal dakloze mensen in de afgelopen periode toch toegenomen. Landelijk stijgt het aantal dakloze mensen en ook in Den Haag zien we dat het aantal mensen dat een beroep moet doen op ondersteuning en opvang van de gemeente is toegenomen. We zien vooral een toename in het aantal kwetsbare gezinnen en jongeren. We zien dat meer mensen een daklozenuitkering of briefadres hebben aangevraagd en we zien dat de gerealiseerde en beschikbare woningen voor deze mensen achterblijft. (Zie indicatoren verderop in de rapportage.)
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
6
THEMA 1:
Voor iedereen een passende plek
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
7
Thema 1a: Zelfstandige woonplekken Om aan de belofte ‘Wonen eerst’ te kunnen voldoen, zijn er voldoende betaalbare, sociale en passende woningen nodig. Om de woonbehoefte van aandachtsgroepen goed
die in het najaar van 2025 door raad zal worden
in kaart te krijgen is er in 2024 een woonzorg
besproken.
analyse uitgevoerd. Deze woonzorganalyse beschrijft hoeveel woningen er nodig zijn voor de
In 2023 zijn er acht jongeren geholpen aan
(ex-)zorgdoelgroepen om een goede doorstroom
een kamer middels Kamer met aandacht bij
uit zorginstellingen (zoals beschermd wonen,
particulieren, dit is een vorm van woningdelen en
geestelijkegezondheidszorg) te bewerkstelligen.
hospitaverhuur. In 2024 waren dit tien jongeren. Hiervan zijn acht jongeren uitgestroomd naar een
De woonzorganalyse heeft ons laten zien dat het
zelfstandige woonruimte. Daarnaast is de Wet
huidige aantal convenant woningen niet voldoende
Betaalbare huur op 1 juli 2024 ingegaan. Binnen de
is om voor de doorstroom uit zorgvoorzieningen
gemeente zijn zes toezichthouders aangetrokken.
te realiseren. Daarbij heeft deze analyse als input
Vanaf 2025 zien zij toe op deze wet, om uitwassen
gediend voor de ontwerp Woonzorgvisie 2040
in hoge huren tegen te gaan.
‘Samen zorgen voor een thuis’ (RIS321760), die tot 26 mei 2025 ter inzage ligt. De ambitie uit de
Ophogen van aantal convenant woningen
ontwerp Woonzorgvisie is om meer betaalbare,
Begin 2025 heeft de gemeenteraad met een
sociale woningen en een betere verspreiding over
motie (RIS319812), het voornemen uitgesproken
de stad te realiseren.
om het aantal convenantwoningen voor de zorg doelgroepen te verdubbelen en de uitstroom
Op verschillende manieren is er de afgelopen
in nieuwbouw te vergroten (RIS321055). In de
periode ingezet op het toevoegen van woonplekken;
ontwerp-woonzorgvisie is opgenomen dat het
met nieuwbouw en door het beter benutten van
aantal convenantwoningen minimaal wordt
bestaand vastgoed.
verdubbeld. Met de corporaties wordt onderzocht hoe hier invulling aan kan worden gegeven.
Toevoegen van aantal woonplekken en beter benutten van bestaand vastgoed
Daarnaast sturen we op een evenwichtige spreiding van aandachtsgroepen over de stad.
Er zijn in 2024 2079 woningen opgeleverd in de gemeente, waarvan 367 sociale huurwoningen met
Housing First
een huur tot € 900,- (zie bijlage indicatoren). Voor
Elk jaar ontvangen 50 mensen een woning (van de
mensen die uitstromen uit een maatschappelijke
313 convenantwoningen) volgens het Housing first
opvang is deze categorie woningen meestal niet
principe, waarbij mensen intensieve begeleiding
bereikbaar. Zij hebben behoefte aan woningen
ontvangen van een zorgaanbieder om zelfstandig
met een huur tot € 680 (de huurtoeslag grens).
te kunnen wonen.
Daarnaast zijn er in 2024 ruim 1.100 sociale huurwoningen (inclusief 399 studentenwoningen)
Innovatieve, passende woonvormen
in aanbouw genomen. Hiermee komt de woning-
Om iedereen een passende woonplek te bieden
bouwprogrammering en -productie steeds meer
zetten we in op verschillende woonvormen;
in lijn met de betaalbaarheidsambities. Naast het
zoals kleinschalige collectieve woonvormen voor
toevoegen van woningen door middel van nieuw-
mensen die behoefte hebben aan meer contact
bouw, is het van belang om de bestaande woning-
of Skaeve Huse op een wat meer prikkelarme plek
voorraad en mogelijk leegstaand vastgoed beter te
voor mensen met onbegrepen gedrag. In 2024 is op
benutten. Voorstellen om de mogelijkheden hier-
diverse manieren ingezet om passende, betaalbare
voor te verruimen (hospitaverhuur, kamerbewoning,
en innovatieve woonvormen te realiseren. Zo zijn de
splitsing etc.) staan in de nota woningvoorraad
voorbereidingen om de eerste 10-15 woonplekken
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
8
te realiseren in het kader van de ambitie Bijzonder
Conclusie zelfstandige woonplekken:
Thuis uit het beleidskader gestart.
Er wordt op verschillende manier ingezet op het verhogen van het aantal betaalbare
Uitstroom buiten de gemeente
en passende woonplekken. Mensen die
(Dreigend) dakloze mensen die willen verhuizen
momenteel in een maatschappelijke opvang
naar een andere gemeente, omdat daar meer
of zorgvoorziening verblijven stromen door via
kans is op het vinden van een woning, lopen in de
de 313 convenantwoningen. De voorgestelde
praktijkvaak vast op onduidelijkheid over verant-
verdubbeling van het aantal convenant
woordelijkheden en procedures tussen gemeenten.
woningen zal voor deze mensen bijdragen aan
Met de VerhuisboxPlus ondersteunen wij mensen
de doorstroom naar een woning.
bij deze verhuizing buiten Den Haag. Omdat de doorstroom momenteel stokt en Naar aanleiding van de conclusies en aanbeve-
mensen langer dan voorheen in maatschap
lingen uit het onderzoek naar de VerhuisboxPlus
pelijke opvang of zorginstellingen verblijven,
(RIS319199) is de VerhuisboxPlus doorontwikkeld.
is er eind 2024 gekozen om voor deze mensen
Zo is de hoogte van het bedrag aan bijzonder
tijdelijke opvang uit te breiden. Deze tijdelijke
bijstand voor inrichtingskosten verhoogd, wordt
woonplekken moeten mensen voor een aantal
er na drie, zes en twaalf maanden contact gezocht
jaar een eigen plek en rust geven, waarna ze
om te inventariseren hoe het gaat en of er nog
kunnen doorstromen naar een definitieve
zaken zijn waar hulp bij nodig is. Ook wordt er
woonplek.
gebruik gemaakt van een overdrachtsdocument naar de nieuwe gemeente, zodat de ontvangende gemeente hun nieuwe inwoner wegwijs kan maken. Het afgelopen jaar zijn 51 van de 120 huishoudens die zich hebben aangemeld bij de VerhuisboxPlus (43 procent) succesvol verhuisd naar een andere gemeente. De overige huishoudens zijn nog actief op zoek naar een woonruimte buiten Den Haag, maar ervaren ook buiten Den Haag de gevolgen van het tekort aan betaalbare huisvesting.
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
9
Thema 1b: Aanbod opvanglocaties De acties en ambities in het beleidskader zijn gericht op een situatie waarin dak- en thuisloze mensen eerst een woning krijgen en daar de ondersteuning ontvangen die zij nodig hebben. In deze situatie kan opvang afgebouwd worden en is
Aantal plekken in de opvang
er alleen nog kleinschalige maatwerkgerichte nood-
Het aantal mensen dat zich meldt bij het dak- en
opvang nodig. In 2024 kon de opvang niet worden
thuislozenloket neemt toe (3037 in 2023 en 3254
afgebouwd en is het aantal plekken, vanwege de
in 2024). Als gevolg daarvan zijn de huidige opvang-
toename in het aantal mensen dat dak- en thuis-
voorzieningen niet toereikend. De acties in 2024
loos is door het tekort aan betaalbare woningen,
zijn om die reden vooral gericht geweest op het
opgeschroefd. Dit heeft als financiële consequentie
organiseren van meer opvangplekken (23 extra
een fikse overschrijding op de begroting voor 2024
voor alleenstaanden, 90 extra voor gezinnen en
en 2025 (zie hiervoor de financiële paragraaf).
23 voor jongeren) en minder op het ombuigen van grootschalige opvang naar kleinschalige opvang.
Daarnaast is er gewerkt aan meer diversiteit
Tijdens de permanente winteropvang (PWO) hebben
(maatwerk) en kwaliteit in de opvang voor gezinnen,
we geëxperimenteerd met kleine aantallen los van
vrouwen, queer-jongeren, EU-arbeidsmigranten,
de locatie Sportlaan. De toegenomen capaciteit
mensen met somatische problemen en voor
in de opvang heeft ook geleid tot hogere uitgaven
mensen met huisdieren. Tot slot wordt er gewerkt
voor opvang (hotels, nood- en winteropvang)
aan betere monitoring en aan eenduidigheid in de
en bijbehorende beveiliging.
eigen bijdrage.
Indicatoren Opvang
2024
Aantal plekken MO alleenstaanden
352 (+230 in de winter)
Aantal opgevangen alleenstaanden totaal (excl winteropvang)
781
Waarvan aantal opgevangen jongeren tot 27 jaar
170
Aantal plekken MO jongeren
58
Aantal vaste plekken gezinnen
64
Aantal tijdelijke plekken gezinnen
194
Aantal opgevangen gezinnen
225
Aantal unieke meldingen totaal daklozenloket*
3254
Waarvan unieke meldingen dakloze gezinnen
859
Waarvan unieke meldingen DL dakloze jongeren (tot 27)
808
*Dit zijn alleen het aantal meldingen van OCW (opvang, zorg en ondersteuning), niet van SZW (financiële bestaanszekerheid).
Winteropvang 1
WKR, is fors gestegen. Voor 2020 werden er tijdens
Zowel de Permanente Winteropvang (PWO) – open
een WKR-periode ongeveer 60 unieke bezoekers
van 1 november tot 30 april – als de Winterkoude
geregistreerd. Afgelopen winter maakten maar
Regeling (WKR) – alleen open bij extreem weer
liefst 700 unieke personen één of meerdere nachten
zoals kou of storm – hebben afgelopen winter een
gebruik van deze opvang. Zie bijlage 3. Factsheets
toename in het aantal opgevangen personen laten
winteropvang PWO en WKR.
zien. Het aantal bezoekers, met name binnen de 1 Toezegging 925, 15-5-2025 Commissiebrief inzake Voortgang en exploitatiebegrotingen PWO en WKR
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
10
Waar medewerkers voorheen nog individuele
flinke overschrijding op de begroting (zie hiervoor
begeleiding konden bieden en wisten wie overdag
de financiële paragraaf).
bijvoorbeeld naar de dagopvang ging, ligt de nadruk nu vooral op het beheersen van een grote groep
We hebben in het belang van het kind de werkwijze
passanten die slechts tijdelijk gebruik maakt van
herijkt (zie RIS320151). Met deze herijking is de
de opvang. Individuele begeleiding is dan lastiger.
werkwijze van de gemeente in lijn gebracht met
Deze stijging lijkt overeen te komen met ontwik-
internationale verdragen en recente jurisprudentie.
kelingen in andere G4-steden. Door goede maat
In een eerste onderzoeksfase wordt onderzocht of
regelen en begeleiding heeft de toegenomen druk
een gezin Wmo-gerechtigd is, en zo niet, of het in
niet geleid tot grote incidenten.
het belang van het kind is om toch opgevangen te worden door de gemeente Den Haag. Alternatieven
De afgelopen jaren heeft de PWO zich ontwikkeld tot
als verblijf in eigen netwerk of in een land of
een stabielere en beter georganiseerde voorziening.
gemeente waar er een grotere kans is op herstel,
Belangrijke verbeteringen zijn onder andere:
worden in deze fase onderzocht.
• Versterkte samenwerking tussen ketenpartners
De gemeentelijke werkwijze, waarin het belang van
• Verbeterde veiligheid op locatie
het kind meer centraal is komen te staan en zorg-
• Meer aandacht voor rust, herstel en doorstroom
vuldiger wordt meegenomen in de besluitvorming,
• Overgang van slaapzalen naar 1- of
is inmiddels geïmplementeerd. De werkwijze wordt
2-persoonskamers
gemonitord en geëvalueerd, onder andere aan de
• Inzet van vaste coördinatoren en Haagse Hosts in de omgeving
hand van casusbesprekingen. Nu de werkwijze is geïmplementeerd kan de gemeente zich intensiever
• Betere communicatie met de buurt
richten op het ondersteunen van de opgevangen gezinnen in hun uitstroom.
Deze maatregelen hebben geleid tot een positievere beleving van de opvang, zowel voor bewoners als
In 2024 werd 35% van de gezinnen opgevangen
voor professionals en omwonenden.
in het kader van de Wmo en 65% van de gezinnen niet in het kader van de Wmo, maar in het belang
De PWO ontwikkelt zich steeds meer richting een
van het kind. Het is momenteel nog te vroeg om
tijdelijke, doelgerichte aanpak: een opvangperiode
concrete effecten van de werkwijze, waarin het
met een duidelijk begin en eind, waarbij voor iedere
belang van het kind centraal staat, te kunnen
bewoner een concreet doel wordt gesteld. Deze
vaststellen. In 2025 verwacht de gemeente
vorm van perspectiefopvang wordt momenteel
210-220 (60%) gezinnen te plaatsen, waarvan naar
verder uitgewerkt. Er wordt onderzocht of deze
verwachting 80-90 (40%) worden opgevangen in
aanpak ook buiten de winterperiode kan worden
het belang van het kind.
ingezet en of we de waardevolle opgedane kennis van de PWO kunnen implementeren in andere
Vrouwen in de opvang
(nood)opvanglocaties in de stad.
We zien dat dak- en thuisloze vrouwen zich vaak langer dan mannen weten te handhaven in sociale
Gezinnen
netwerken en daardoor ook minder snel hulp
In 2024 hebben 859 gezinnen zich gemeld bij het
vragen bij instanties. Ook weten we dat vrouwen
dak- en thuislozenloket (490 in 2023). Vergelijkbaar
zich dikwijls niet veilig voelen in de algemene
met 2023 zijn er uiteindelijk 225 gezinnen zijn
noodopvang. Dit beeld is ook bevestigd door de
opgevangen. Net als vorig jaar vangt de gemeente
GGD. We werken aan betere ondersteuning in 2025
Den Haag ook zelfredzame gezinnen op die niet tot
voor thuisloze vrouwen en we onderzoeken hoe
de doelgroep van de Wmo behoren wanneer dit in
we onze opvang beter kunnen inrichten voor
het belang van het kind is (‘Geen kind op straat’).
vrouwen. Bij ETHOS-tellingen in andere steden bleek dat gemeenten dak- en thuisloze vrouwen
De doorstroom van gezinnen blijft achter, hierdoor
vaak niet goed in beeld hebben. We willen vrouwen
waren er in 2024 90 extra tijdelijk opvangplekken
graag beter in beeld houden en werken aan een
nodig. De uitbreiding van het aantal tijdelijke
monitoringsysteem, waarbij we de data van de
opvangplekken (vaak hotels) heeft geleid tot een
ETHOS-telling zo goed mogelijk kunnen borgen.
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
11
Realisatie pilot queeropvang
is een checklist ontwikkeld om de rechtenstatus
De pilot Le Refuge, een opvanghuis en Huiskamer
eenduidig vast te stellen, zodat duidelijk is wie,
voor queer jongeren, is gestart in Den Haag voor
wanneer, waar recht op heeft. Deze checklist is
2 jaar (2024 en 2025, met de mogelijkheid om het
ingevoerd. Deze pilot, gestart op 24 juni 2024, geeft
2 jaar te verlengen). Na de zomer zullen we over de
goede resultaten. Van de 307 dakloze EU-burgers
evaluatie van deze pilot rapporteren.
hebben 139 mensen werk gevonden en zijn 73 mensen zijn teruggekeerd naar hun herkomstland
‘Le Refuge’ richt zich op drie pijlers: Het aanbieden
omdat ze daar een beter perspectief hebben. Voor
van een ontmoetingsplek en huiskamer(-gevoel)
95 mensen geldt dat ze zelf een plek vonden of op
voor queer jongeren vanaf 16 jaar. Het creëren van
een andere manier de pilot hebben verlaten.2
opvangplekken voor dak- en thuisloze queer jongeren tot 27 jaar en het vergroten van queersensitiviteit
Eenduidigheid in eigen bijdrage
binnen de reguliere opvangvoorzieningen.
Voor een eenduidig beleid in de opvang zijn duidelijkeafspraken over de eigen bijdrage in de
Vanuit het pilotproject worden ook verander-
opvang van groot belang. Het doel is dat mensen
tafels georganiseerd (medio 2025 van start)
bij gelijke opvang hetzelfde betalen en dat zij erbij
met de volgende insteek: het creëren van bewust
doorstroom niet op achteruit gaan.
wording ten aanzien van queersensitief werken bij professionalssociaal werkers en hen aan te
De bijdrage varieert van €0 tot een inkomensafhanke
sporen aanpassingen te maken binnen de eigen
lijke eigen bijdrage voor de 24-uursvoorzieningen
organisatie. Naar aanleiding van de verandertafels
en beschermd wonen. De verschillen zijn in kaart
wordt een programma opgezet waarbij er gekeken
gebracht en er wordt een voorstel uitgewerkt om dit
wordt naar wat er (verder) nodig is.
gelijk te trekken en om het op een eenduidige wijze te innen, naar verwachting is dit begin 2026 afgerond.
Versterken van het aanbod bij somatische problemen
Nieuw registratiesysteem/dashboard
Uit onderzoek en uit de praktijk, blijkt een gebrek
Het is belangrijk om over actuele data te beschikken
aan opvang specifiek voor dakloze mensen met een
die inzicht geven in cijfers en ondersteunend zijn
lichamelijk gezondheidsprobleem. In aanvulling op
bij bijvoorbeeld de sturing op in- en uitstroom.
de ziekenboegbedden en tijdelijke opvang in hotels
We werken aan een dashboard waarmee we meer
wordt ingezet op specifiek aanbod voor deze groep,
regie op gebruik, door- en uitstroom kunnen voeren
gericht op tijdelijk verblijf. Zoals in de afdoening
en we de administratieve lasten verlichten. In de
van de motie ‘Meer plek voor dakloze mensen met
2e helft 2025 is de oplevering. Hierbij nemen we
gezondheidsproblemen’ (RIS316479) is aangegeven,
de extra indicatoren mee die in september 2023
wordt er in 2025 met de partners in de stad gewerkt
door de gemeenteraad zijn gevraagd. Er is toen
aan een opvanglocatie voor 20 opvangplekken voor
aangegeven dat het verzamelen van nieuwe data
dakloze mensen met somatische klachten. Een moge-
tijd kost. Zo konden deze data in 2024 nog niet
lijk geschikt pand is in beeld en er zijn gesprekken
volledig worden verzameld.
ingezet over de financiële en bouwkundige haalbaarheid. Tot de opening worden mensen opgevangen in
De uitstroom uit de opvang is laag en om die reden
het reguliere aanbod, waaronderziekenboegbedden.
is de wachttijd voor de opvang lang. Het komt regelmatig voor dat mensen op de wachtlijst geen
EU arbeidsmigranten
opvang (meer) nodig hebben op het moment dat
In samenwerking met Stichting Barka en het Leger
ze in aanmerking komen voor een plek omdat zij
des Heils is de pilot Perspektywa gestart. De pilot
een andere oplossing hebben gevonden of in hun
is gericht op het ondersteunen van kwetsbare
netwerk kunnen verblijven. Mensen die in hun
EU-burgers die (nog) geen recht hebben op onder-
netwerk kunnen verblijven geven dit niet altijd aan,
steuning vanuit de maatschappelijke opvang of
bijvoorbeeld als er sprake is van schulden of uit
andere Wmo ondersteuning. Samen met het Rijk
angst dat er gekort wordt op bijstand of toeslagen.
2 Toezegging 867, themadebat arbeidsmigratie, 20-3-2025
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
12
*Toegevoegde indicatoren n.a.v. amendement Monitor doelstellingen (RIS316463) 7 sept. 2023 Wachttijd maatschappelijke opvang*
> 1 jaar
Wachtlijst maatschappelijke opvang* Peildatum 31 dec. 2024
Nachtopvang 110 MO Meiden 25 MO Jongens 26
Uitstroom uit de maatschappelijke opvang uitgesplitst in reden van uitstroom*
Data is incompleet (bij 1/3 is afsluitreden opgevoerd), kunnen hier geen cijfers op rapporteren
Gerealiseerde beschermd wonen plekken in Den Haag*
7 Wonen Plus plekken (Safehouse)
Gerealiseerde beschermd wonen plekken in de regio*
De 30 plekken zaten vol met ambulante cliënten. Na uitstroom worden plekken gevuld met cliënten met een Wmo wonen basis indicatie
Uitstroom uit beschermd woonvoorzieningen uitgesplitst in reden van uitstroom*
Data is incompleet, kunnen hier geen cijfers op rapporteren
Conclusie aanbod opvanglocaties: Het aanbod en de diversiteit in de opvang is uitgebreid. Zolang er een tekort aan betaal bare woningen is en we nog niet zonder opvang kunnen, zullen we de kwaliteit van de opvang verhogen. Onderzoek bij de winter opvang heeft ons al laten zien wat werkt om mensen rust te geven, te laten herstellen en te laten doorstromen. Het komende jaar gaan we deze kennis breder inzetten.
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
13
THEMA 2:
Voor iedereen financiële bestaanszekerheid
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
14
Het afgelopen jaar is er ingezet op preventie, zoals het standaard overwegen van het Stabiel Inkomen en het inventariseren van de uitbreiding van de vroegsignaleringsaanpak naar particuliere verhuurders. Ook is er ingezet op acties die de financiële situatie van dakloze mensen kunnen stabiliseren, zoals het standaard overwegen van ophoging van de bijstand van dakloze jongeren, het Jongerenbriefadres, begeleiding naar werk en de Daklozenperspectiefaanpak. Stabiel Inkomen Uitwonende Jongeren
periode hebben we alle dakloze jongeren met een
Jongeren tussen de 18 en 21 jaar krijgen een lagere
bijstandsuitkering gesproken om te onderzoeken
bijstandsnorm, omdat hun ouders wettelijk gezien
of een ophoging nodig is. Bij ongeveer de helft van
financiële verantwoordelijkheid hebben voor
de jongeren met een daklozenuitkering is deze
hun kind tot 21 jaar. Er zijn echter veel jongeren
ophoging toegepast.
die niet altijd (financieel) op hun ouders kunnen terugvallen. In die gevallen is het belangrijk om deze
Voorkomen uithuiszettingen
jongeren financiële inkomenszekerheid te bieden.
De aanpak om uithuiszettingen te voorkomen bij
Daarom is de groep jongeren die in aanmerking
woningcorporaties is zeer succesvol: 97% (1.189
komt voor het Stabiel Inkomen uitgebreid: bij alle
van de 1.226) van de aangemelde uithuiszettingen
zelfstandig wonende jongeren met een bijstands
wordt voorkomen. Het afgelopen jaar is er een
uitkering die geen (financieel) ondersteunend
start gemaakt om de aanpak uit te breiden naar
netwerk hebben wordt standaard bekeken of een
de sector van de particuliere verhuur. Den Haag
ophoging van de bijstand noodzakelijk is.
kenmerkt zich door een relatief groot aandeel van particuliere huurwoningen in de totale woning
Het afgelopen jaar hebben 14 zelfstandig wonende
voorraad. De particuliere verhuursector is zeer
jongeren het Stabiel Inkomen gekregen. Zo is
divers en bestaat uit een groep van meer dan
voorkomen dat deze jongeren huurachterstanden
5.000 verschillendeparticuliere verhuurders. Het is
oplopen en dakloos raken. Ondanks de uitbreiding
dus een uitdaging om de groep van particuliere
van de doelgroep voor Stabiel Inkomen, is het aantal
verhuurders te bereiken.
verstrekkingen in 2024 afgenomen. Dat komt waarschijnlijk doordat relatief weinig jongeren binnen
De ambitie is om de succesvolle vroegsignalerings
deze leeftijdscategorie mét een bijstandsuitkering
aanpak te verankeren binnen de particuliere
zelfstandig (zijn gaan) wonen. Dit hangt samen met
huursector. Daarbij wordt ingezet op het versterken
het aanhoudende tekort aan betaalbare huisvesting.
van de samenwerking met belangenorganisaties en het actief benaderen van een bredere groep
Stabiel Inkomen Dakloze Jongeren
particuliere verhuurders, waaronder kleine
Ook dakloze jongeren ontvangen een lagere
verhuurders. Ook wordt ingezet op het informeren
bijstandsnorm, omdat ook in hun situatie de ouder-
van huurders over hun rechten bij het huren van
lijke onderhoudsplicht geldt. De realiteit is echter
een woning. Verder worden afspraken gemaakt
dat dak- en thuisloze jongeren in de meeste gevallen
over vroegsignalering met grotere verhuurders.
geen beroep kunnen doen op hun ouders. Vanuit
Het uiteindelijke doel is om ook in deze sector zoveel
hun dakloze situatie is het bovendien vaak moeilijk
mogelijk uithuiszettingen te voorkomen.
om te werken. Juist deze jongeren lopen een groot risico dat hun financiële situatie snel verslechtert.
Jongerenbriefadres
Om deze dakloze jongeren meer financiële stabiliteit
Jongeren die in het eigen netwerk verblijven, maar
te kunnen bieden, bekijken we standaard bij elke
zich niet op dat adres kunnen inschrijven én een
bijstandsaanvraag van een dakloze jongere of het
hulpvraag hebben, krijgen een Jongerenbriefadres.
nodig is om de bijstand te verhogen. De afgelopen
Het aantal jongeren met een Jongerenbriefadres
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
15
is in het afgelopen jaar afgenomen (384 in 2023
Conclusie financiële bestaanszekerheid:
en 187 in 2024), omdat er geïnvesteerd is in de
Binnen de gemeente is een groot aanbod
verbeteringvan de begeleiding van deze jongeren.
aan ondersteuning die bijdraagt aan het
Door een nauwere samenwerking met partners,
voorkomen van dakloosheid en het versterken
kunnen jongeren sneller en effectiever worden
van de financiële positie van dak- en thuisloze
doorverwezennaar de juiste ondersteuning.
mensen. Naast dat wij deze acties voortzetten,
De aanleiding voor een aanvraag van een
ligt de ambitie voor de komende periode
Jongerenbriefadres ligt immers vaak in onder
bij het verder versterken van de preventieve
liggende problematiek, zoals schulden of een
aanpak, met specifieke aandacht voor het
instabiele thuissituatie. Een snellere doorverwijzing
structureel verankeren van vroegsignalering
naar bijvoorbeeld schuldhulpverlening leidt tot een
binnen de particuliere huursector. We hebben
snellere stabilisatie van de situatie van de jongere,
gezien dat inwoners niet altijd goed op de
waardoor ze zich vaak ook weer in kunnen schrijven
hoogte zijn van de ondersteuningsmogelijk
op een woonadres.
heden en dat inwoners soms een drempel voelen om zich te melden. In 2025 wordt er
Begeleiding naar werk
gewerkt aan het beter vindbaar maken van het
Het opbouwen van een stabiel bestaan begint bij
ondersteuningsaanbod.
een (t)huis. De begeleiding van dak- en thuisloze mensen richt zich dan ook primair op het realiseren van stabiele huisvesting. Alleen wanneer iemand aangeeft voldoende ruimte en stabiliteit voor te ervaren, wordt begeleiding richting passend (betaald) werk ingezet. Tussen oktober 2024 en februari 2025 zijn 12 kandidaten3 op weg geholpen richting werk – een belangrijk stap richtingzelfstandigheid en duurzame participatie.
Daklozenperspectiefaanpak Helpdesk Geldzaken en het Daklozenloket werken nauw samen. Zo kunnen casemanagers van het Daklozenloket eenvoudig een afspraak inplannen bij de Helpdesk Geldzaken. De Helpdesk Geldzaken ondersteunt mensen op verschillende vlakken, zoals het treffen van betalingsregelingen, het opstarten van budgetbeheer of het regelen van bewindvoering. Daarnaast is de Helpdesk Geldzaken het afgelopen jaar aanwezig geweest op de PWO. Van november 2024 tot de sluiting in mei zijn er 12 mensen doorverwezen naar een schuldhulpverleningstraject.
3 Naast de 139 mensen die naar werk zijn begeleid via de pilot Perspektywa
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
16
THEMA 3:
Voor iedereen passende ondersteuning
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
17
Bij de aanpak van dakloosheid bieden we naast financiële ondersteuning ook maatschappelijke ondersteuning, aan mensen die dak- of thuisloos zijn of preventief, om dakloosheid te voorkomen. Deze ondersteuning is gericht op jongeren, economisch dakloze mensen, mensen met lichamelijke of geestelijke problemen en ex-gedetineerden. Ondersteuning aan jongeren: Jongerenregisseurs
mensen. Er is gestart met het beter bekend en
De inzet van jongerenregisseurs, die jongeren bege-
die er al is, via een campagne en het uitbreiden
leiden op vijf leefgebieden (de BIG 5), is succesvol
van de sociale kaart van Den Haag specifiek voor
gebleken . In 2024 is structurele financiering voor
dienstverlening bij (dreigende) dakloosheid. Zo zijn
de jongerenregisseurs geborgd en is het team met
er het meldpunt ongewenst verhuurdersgedrag
2 fte uitgebreid naar 12 fte. De jongerenregisseurs
en huuradviseurs om te helpen bij huurproblemen
worden ingezet bij jongeren die (dreigend) dak-,
en het project ‘behaaglijker wonen’ helpt bij het
of thuisloos zijn waarbij sprake is van complexe
verlagen van energiekosten. Daarnaast geven we
problematiekop verschillende leefgebieden en
komend jaar een extra impuls aan het thema rechts-
waarbij de reguliere aanpak is vastgelopen.
bescherming. Mede op basis van de inzichten uit de
4
vindbaar maken van de preventieve dienstverlening
pilot robuuste rechtsbescherming die we afgelopen In 2024 werden er vanuit Team Jongerenregisseurs
jaar in Mariahoeve zijn gestart zetten we komend
ruim 200 jongeren bijgestaan. Hiervan zijn er onge-
jaar meer stappen als het gaat om het versterken
veer 75 uitgestroomd naar een veilige woonplek
van de dienstverlening rondom rechtsbescherming
met reguliere ondersteuning op de verschillende
in onze stad. Dat gaan we doen met uitbreiding van
leefgebieden. De overige 125 zijn momenteel nog
capaciteit bij de sociaal raadslieden en in nauwe
in ondersteuning en in 2025 zijn daar tot op heden
samenwerking met partners in de stad, zoals de
weer 30 nieuwe jongeren bijgekomen.
Hogeschool. Ook de ontwikkelingen rondom een vrouwenrechtswinkel/informatiepunt voor vrouwen
Om dakloosheid te voorkomen bij jongeren na
worden hierin meegenomen.
een verblijf in de residentiele jeugdzorg, zet de gemeente extra in op een stevige basis voor
Hoe we economisch dakloze mensen beter kunnen
jongeren bij het verlaten van de jeugdzorg.
ondersteunen wordt meegenomen in het project
Dit gebeurt aan de hand van het handelingskader
rondom het verbeteren van de dienstverlening aan
BIG 5 dat eind 2025 geïmplementeerd wordt.
(dreigend) dak- en thuisloze mensen.
Dit kader start vanaf het moment dat jongeren 16 jaar worden. Door middel van een stappenplan
Lichamelijke en geestelijke gezondheid
wordt er met een jongere gewerkt aan een eigen
We bieden lichamelijke en geestelijke gezondheids-
toekomstplan, een JIM5. Hierbij wordt tijdig gezocht
zorg aan dak- en thuisloze mensen om verergering
naar passende hulp en iemand aangewezen die
van hun situatie te voorkomen. Het gaat hierbij om
de jongere langere periode kan bijstaan na zijn de
zorg aan mensen met vaak een stevige zorgbehoefte
18 verjaardag, zoals een jongerencoach.
en overlastpotentieel die geen hulp vragen of het
e
hulpaanbod juist actief uit de weg gaan. Deze
Ondersteuning aan economisch dakloze mensen
bemoeizorg wordt onder meer geboden met de
In de commissiebrief toegang tot gezinsopvang
inzet van straatverpleegkundigen, straatartsen en
(RIS320151) is aangegeven dat er gewerkt wordt
het Team OGGZ Parnassia (psychiatrische zorg).
aan meer ondersteuning voor economisch dakloze
We kennen in Den Haag niet zoiets als een straat-
4 Ambulantisering en Regionalisering van MO en BW in de regio Den Haag, Rapportage 2024 Nienke Boesveldt UvA. https://nienkeboesveldt.com/ wp-content/uploads/2024/10/Berendsen-Otto-Boesveldt-2024.-Rapportage-regio-Den-Haag-vijfde-meting.pdf 5 Home - jimwerkt.nl
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
18
psychiater, we bieden wel outreachende (bemoei)
Conclusie passende ondersteuning:
zorg en we verkennen hoe we deze samenwerking
Op verschillende vlakken ontvangen (dreigend)
kunnen verbeteren.6
dak- en thuisloze mensen momenteel ondersteuning op verschillende leefgebieden
Ondersteuning bij zware problematiek op het snijvlak van zorg en veiligheid
van de gemeente en van partners in de stad
Er is een groep dak- en thuisloze mensen met
bekend en vindbaar maken en uitbreiden
(zware) problematiek op het snijvlak van zorg en
van deze mogelijkheden. Halverwege 2025
veiligheid voor wie nu geen passende plek bestaat.
wordt op de Sociale Kaart van Den Haag het
Zij vermijden zorg, hebben vaak te maken met
aanbod specifiek voor (dreigende) dak- en
zowel verslavings- als psychische problematiek en
thuisloosheid in beeld gebracht. In 2024 zijn
komen herhaaldelijk in beeld bij politie of hand-
er bij het Dak- en Thuisloze loket interviews
having vanwege onveiligheidsgevoelens, overlast
afgenomen bij bezoekers en medewerkers over
of strafbare feiten (zoals winkeldiefstal). Over dit
hoe de dienstverlening verbeterd kan worden.
deel van de dak- en thuisloze mensen krijgt het
De uitkomsten hiervan zijn meegenomen in
college de meeste overlastmeldingen van bewoners
een project om gemeente- (en regio-) breed de
en ondernemers en hierop moeten de politie en
dienstverlening te verbeteren.
en regio. Ook hier werken we aan het beter
Handhavingsorganisatie de meeste inzet plegen. Zorg, preventie en dwang trekken hierin gezamenlijk op. Onze inzet is erop gericht dat deze elkaar versterken. Hierbij hebben we twee prioriteiten: de persoon en de omgeving. Afhankelijk van de situatie wordt in de uitvoering bekeken welke interventie(s) het meest passend is. Ondanks de onverminderde aandacht voor dit vraagstuk, zien we geen afname in de overlastcijfers. Om deze reden wordt in 2025 bekeken welke aanvullende maatregelen en interventies noodzakelijk zijn.
Ondersteuning aan ex-gedetineerden Naast Bureau Nazorg dat ex-gedetineerden helpt na detentie, is er voor dakloze ex-gedetineerden een medewerker aangetrokken die al in detentie mensen op weg helpt met maatschappelijke ondersteuning en eventuele woonvragen. Daarnaast is er ook een re-integratieofficier speciaal voor dakloze ex-gedetineerden die een High impact crime hebben begaan.
6 Toezegging 866, Themadebat arbeidsmigratie, commissie samenleving 20-03-2025
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
19
THEMA 4:
Iedereen kent de weg
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
20
Om onze ambitie te realiseren is het belangrijk dat iedereen, zowel inwoners als medewerkers van de gemeente en partners in de stad, weet voor welke ondersteuning je waar terecht kan. Het is belangrijk dat de aanpak van dakloosheid een integrale aanpak is gericht op woonzekerheid, financiële bestaanszekerheid en maatschappelijke ondersteuning op verschillende leefgebieden; problemen op het ene vlak kunnen leiden tot problemen op een ander vlak. Preventie en vroegsignalering vragen dan ook om een brede blik. Daarbij is het belangrijk dat schaamte en stigma
Voorzieningenoverzicht/woonwaaier
geen rol spelen bij het vragen om hulp of het zoeken
Samen met de verschillende diensten van de
naar oplossingen. In 2024 is er met de inzet van
gemeente, het beleidskader sociale basis en de
ervaringsdeskundigen gewerkt aan het ombuigen
partnersin de stad wordt ergewerkt aan een
van het stigma en het breder bekend en vindbaar
voorzieningenoverzicht specifiek voor de dienst
maken van de dienstverlening.
verlening aan (dreigend) dak- en thuisloze mensen. Dit gebeurt in het kader van een betere stroom
Inzet van ervaringsdeskundigen
lijning van de dienstverlening. Het overzicht zal net
Ervaringsdeskundigen spelen een belangrijke rol
als de BIG 5 voor jongeren gericht zijn op de vijf leef-
bij het verbeteren van beleid en de dienstverlening.
gebieden. De eerste opzet zal rond de zomer 2025 op
Ze praten mee en geven advies.
de sociale kaart van Den Haag geplaatst worden.
Samen met het Straatconsulaat wordt ook
Stigma
voorlichtinggegeven op middelbare scholen en
De gemeente organiseert buurtbijeenkomsten
wordt ervaringsdeskundigheid ingezet. Met behulp
om bewoners te informeren over nieuwe opvang
van ervaringsdeskundigen zijn er verbetertafels
locaties. Buurtbewoners maken zich zorgen over de
georganiseerd om de opvang te verbeteren.
veiligheid en leefbaarheid. Tijdens deze buurtbijeen-
Het Jongeren Interventie Team (JIT) maakt ook
komsten kunnen bewoners hun vragen zorgen en/
gebruik van de ervaringsdeskundigheid van
of ideeën bespreken met de gemeente. Het doel is
Stichting ExpEx Ervaringsdeskundigheid, waarbij
om in gezamenlijkheid te werken aan leefbaarheid,
ExpEx-coördinatoren op JIT-locaties werken.
veiligheid en een prettig thuis voor iedereen.
Daarnaast werken binnen de organisatie van het JIT ook medewerkers met ervaringskennis.
In 2025 geven we uitvoering aan communicatie-
ExpEx wordt ingezet als maatje voor de jongeren,
doelen gericht op het stimuleren van positieve/
bij doorontwikkeling van methodieken en in de
neutrale beeldvorming rondom dak- en thuisloos-
vereenvoudiging van formulieren eninformatie
heid en zorgen we voor toegankelijke en heldere
op de website. Hierbij wordt gekeken naar de
informatievoorziening die inwoners en dienst
behoeften van de jongeren en in dit soort gevallen
verleners ondersteunt om eerder hulp te zoeken en
wordt ExpEx gevraagd om mee te kijken en aan te
te signaleren.
geven welke veranderingen wenselijk en nodig zijn.
7
In 2025 hebben ervaringsdeskundigen een grote rol bij de Ethos-telling en bij het beter stroomlijnen van de dienstverlening. Komende jaren willen we deze ervaringsdeskundigheid nog vanzelfsprekender maken en op een breder niveau borgen.
7 Toezegging 41, commissie samenleving, 31-08-2023
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
21
Tussenevaluatie en bijsturen van de aanpak
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
22
Als we de balans op maken in deze tweede voort-
en de ondersteuning aan thuisloze en economisch
gangsrapportage zien we dat er al veel gerealiseerd
dakloze mensen uit en onderzoeken we of dienst-
is. Tegelijkertijd zien we dat de woondoelen door
verlening aan dak- en thuisloze mensen op een
uiteenlopende omstandigheden nog niet gehaald
andere manier moeten inrichten. Onder andere aan
zijn. Ook de komende jaren zal het aantal gereali-
de hand van uitgebreide klant- en medewerkers
seerde sociale woningen de huidige problematiek
onderzoeken bij het dak- en thuislozenloket is de
niet oplossen. Dat vraagt om tijdelijke andere
dienstverlening in 2024 geëvalueerd. Hieruit zijn
keuzes en een aanpak die verder kijkt dan 2030 met
verbeterpunten naar voren gekomen waar we
een fasering van opvang naar wonen. We bereiken
in 2025 mee aan de slag zijn gegaan. De toege-
mooie resultaten, maar zien ook dat tegelijkertijd
nomen druk op de dienstverlening aan (dreigend)
de dakloosheid toeneemt en de woningnood niet
dakloze mensen leidt ertoe dat vroegsignalering en
voldoende afneemt. Dit willen we bijsturen om de
een goed gestroomlijnde preventieve aanpak nog
doelstellingen uit het beleidskader te kunnen halen.
belangrijker zijn om te voorkomen dat het aantal dakloze mensen de komende jaren toeneemt.
Iedereen een dak De komende jaren richten we ons op ‘iedereen een
Voor iedereen een passende woonplek
dak’. We zetten in op het snel realiseren van tijdelijke
Tegelijkertijd werken we toe naar passende en
extra woon-opvangplekken, door bestaand vast-
innovatieve woonvormen, gemengd wonen en een
goed te benutten voor opvangplekken. Al hoewel
betere verdeling van woonplekken voor mensen over
het geen vaste woonplekken zijn, moeten het wel
de stad. We zorgen voor een goed ambulant onder-
plekken zijn waar mensen tot rust kunnen komen
steuningsnetwerk met partners in de stad.
en privacy hebben op een eigen kamer. We gaan aan de slag met het ombuigen van de klassieke groeps
We werken stapsgewijs toe naar onze stip op de
noodopvang om zo een kwaliteitsslag te realiseren
horizon: voor iedereen een passende woonplek met
in de huidige opvang.
de nodige ondersteuning, zoals groepswonen voor mensen die wat meer sociale controle en gezamen-
Beter stroomlijnen dienstverlening
lijkheid nodig hebben en voldoende Bijzonder Thuis-
Daarnaast stroomlijnen we de dienstverlening en
woningen voor mensen die juist bij minder sociaal
breiden we het aantal preventieve maatregelen
contact en meer afstand goed gedijen.
Afbeelding 1: Bijsturen van de aanpak:
Mensen in maatschappelijke opvang
Tijdelijke woon-opvangplekken Zelfstandige passende woonplek
Mensen in beschermd wonen Jongeren in residentiële jeugdzorg
Uitbreiden preventieve maatregelen
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
23
VOORUITBLIK:
komend jaar
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
24
In dit hoofdstuk blikken we vast vooruit naar de acties die we in 2025 en 2026 inzetten om dakloosheid tegen te gaan. Thema 1: Voor iedereen een passende plek
aandachtsgroepen waarvoor gemeenten beleid moeten maken. De WVRV geeft ook aan dat meer mensen (zoals mensen in een maatschappelijk
a. Zelfstandige woonplekken
opvang) een urgentieverklaring krijgen. Daarnaast
Er wordt ook de komende jaren gewerkt aan het
werkt de gemeente aan andere mogelijkheden om
vergroten van het woningaanbod. Dit gebeurt
de woningvoorraad te vergroten voor de aandachts-
middels nieuwbouw, het benutten van bestaand
groepen, zoals via de Nota Woningvoorraad (o.m.
vastgoed en het stimuleren van woningdelen.
door middel van verruiming kamerbewoning en
Hierover wordt gecommuniceerd via de voortgangs
splitsen) en de Woonzorgvisie (o.m. mogelijkheden
rapportage 2024 'Woningbouwprogrammering- en
voor groepswonen).
productie' (RIS321932) en de Nota Woningvoorraad (RIS321532). Het vraagt actieve sturing om ervoor
Beter benutten van bestaand vastgoed
te zorgen dat deze woningen ook beschikbaar
Omdat het aanbod sociale huurwoningen met een
komen voor mensen in de maatschappelijke
huur tot €650,- achter blijft op de vraag, is ervoor
opvang. Daarnaast zijn er gesprekken met woning
gekozen om ook voor dakloze mensen leegstand
corporaties over het ophogen van het aantal
in te zetten als tijdelijke woonplekken. Er wordt
convenantwoningen en innovatieve woonvormen
ingezet op het benutten van bestaand vastgoed
die bijdragen aan een divers woonaanbod.
voor extra tijdelijke woonplekken en extra vaste woningen. Dit laatste heeft de voorkeur maar duurt
Naast de realisatie van meer woonruimten, zal ook
langer omdat er rekening gehouden moet worden
de nieuwe wet Versterking Regie Volkshuisvesting
met meer zaken. Hiervoor is tot januari 2027
(WVRV) in 2026 gaan bijdragen aan het terug-
8,5 miljoen euro beschikbaar.
dringen van het aantal mensen dat dak- en thuisloos is, onder andere doordat de gemeente
De tijdelijke opvangplekken creëren een over
een grotere regierol krijgt in het realiseren van
bruggingsperiode, waarin er ook gelijktijdig
meer woonruimten in de woningmarktregio.
gewerkt wordt aan een oplossing voor de periode
Tegelijkertijd voegt de WVRV meer aandachts-
daarna, zodat het probleem niet vooruitgeschoven
groepen toe, waardoor de totale opgave groter
wordt. Zie afbeelding 2.
wordt. Dit gaat zowel om urgentiecategorieën als Afbeelding 2. Acties wonen tijdens gefaseerde aanpak.
Mensen in maatschappelijke opvang Mensen in beschermd wonen Jongeren in residentiële jeugdzorg
Toevoegen van woonplekken • Realiseren extra woningen via transformatie vastgoed • Ophogen aantal convenantwoningen • Huisvestingsverordening; volgens wet 'versterking regie volkshuisvesting': meer mensen krijgen een urgentieverklaring • Nota woningvoorraad • Afspraken maken uitstroom in nieuwbouw Realisatie tijdelijke woon-opvangplekken voor aandachtsgroepen
Zelfstandige passende woonplek
Beter benutten van bestaand vastgoed • Leegstandverordening, start 1 januari 2026 • Woningdelen stimuleren; samenwerking programma 'wonen en zorg' • Regionale uitstroom convenantwoningen Innovatieve woonvormen • Bijzonder thuis • Housing first • Kleinschalige collectieve woonvormen/groepswonen Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
25
Er wordt gewerkt aan een leegstandsverordening,
Innovatieve woonvormen in nieuwbouw
zoals beschreven in het Advies Haagse Aanpak
In 2025 is de woonbehoefte voor aandachtsgroepen
Leegstand (RIS318192). Vanaf januari 2026 moet dit
tot 2040 in kaart gebracht, zodat de corporaties
leegstand tegengaan. De leegstand van woningen
bij nieuwbouwprojecten rekening kunnen
laat al jaren een dalende trend zien, maar ondanks
houden met passende woonvormen zoals groeps-
deze positieve ontwikkeling wordt er met de
wonen, jongerenwoningen (motie RIS321049)
leegstandsverordening nog een impuls gegeven
of afgezonderdwonen (zoals Skaeve Huse).
aan een verdere daling. In 2025 worden – naar verwachting - de eerste
Housing first
10-15 Vliethuisjes (afgezonderd wonen) in gebruik
In het beleidskader is een pilot opgenomen om
genomen en is er een start gemaakt met de
de Housing First aanpak breder in te zetten om
realisatievan de overige 25-30 van deze woningen.
dakloosheid of plaatsing in een beschermd wonen voorziening te voorkomen. In Q3 van 2025 starten
b. Aanbod opvanglocaties
we de pilot HF preventief in samenwerking met
In 2025 en 2026 richten we ons op het realiseren
corporaties en zorgaanbieders. De pilot is mogelijk
van een permanente winteropvang. Daarbij
voor inwoners die al in een zelfstandige woning
onderzoeken we hoe we de klassieke groepsopvang
wonen waarbij sprake is van problematiek op
kunnen ombuigen en zorgen voor kwalitatief
meerdere leefgebieden.
hoogwaardige opvang, met meer ruimte voor rust en herstel.
Woningdelen stimuleren In 2025 is er ruimte om een nieuwe impuls te
Winteropvang
geven aan initiatieven die woningdelen stimuleren.
Het organiseren van een winteropvang op een
Met aangepaste regelgeving eind 2025 kunnen we
tijdelijkelocatie vergt jaarlijks veel tijd. In 2025
initiatieven als ‘Kamers met aandacht’ en ‘Onder
en 2026 zetten we ons in om een permanente
de pannen’ (beiden hospita-verhuur) verder stimu-
winteropvang te realiseren.
leren. Er wordt met corporaties onderzocht of vrijgekomen driekamerwoningen, die niet toegankelijk
De uitkomst van de aanbesteding voor de winter
zijn voor senioren, aangeboden kunnen worden aan
opvang is bekend. Dit is het Leger des Heils
twee personen die gezamenlijk een woonkamer
geworden. Deze organisatie is de afgelopen jaren
delen en elk een aparte eigen kamer hebben.
ook verantwoordelijk geweest voor de begeleiding
Er wordt gemonitord of de verruiming van de regels
en zorgt voor continuïteit voor zowel de doelgroep
voor woningdelen en kamerverhuur ook daad
als de zorgmedewerkers en voor een goede samen-
werkelijk gaat bijdragen aan een betere doorstroom
werking met andere partners in de stad. In 2025
uit maatschappelijke opvang.
gaan zij aan de slag met de geleerde lessen uit de evaluatie van 2024.
Convenant woningen en de regio convenant woningen wordt in 2025 onderzocht of
Meer controle op toegang en gebruik noodopvang
het aanpassen van de coördinatie hierop, realisatie
Voor de realisatie van opvangplekken in hotels
kan versoepelen. Daarbij kan er bij een centrale
is in 2025 een aanbestedingsprocedure ingezet
verdeling ook gekeken worden of een woning met
om met hotels tot rechtmatige, meerjarige
twee slaapkamers toegewezen kan worden aan
afspraken te komen. Hiervoor wordt samengewerkt
twee mensen die de woonkamer delen. In 2024
vanuit verschillende opgaven (nieuwkomers en
zijn we in de H5-regio gestart met oriënterende
statushouders).
Naast gesprekken over het ophogen van het aantal
gesprekken over een vorm van regionale toegang tot convenantwoningen, zodat inwoners die weer
Om meer inzicht in en controle op het aantal
zelfstandig kunnen wonen vanuit MO/BW via een
beschikbare noodopvang bedden, bezetting en het
convenantwoning ook de mogelijkheid hebben om
rechtmatig gebruik van deze bedden te krijgen
terug te keren naar de gemeente van herkomst.
wordt er in 2025 gewerkt aan een dashboard.
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
26
Thema 2 & 3 & 4. Voor iedereen financiële bestaanszekerheid & passende ondersteuning & iedereen kent de weg
Doelen van de gemeente-brede dienstverlening bij (dreigende) dak- en thuisloosheid: 1. Er is directe hulp in crisissituaties; gericht op het eerst bieden van rust in een crisissituatie. 2. Er wordt voorkomen dat een situatie verergerd
In 2024 is er in kaart gebracht wat er beter kan met
door vroegsignalering en preventie; door
betrekking tot de dienstverlening aan (dreigend)
preventie uit te breiden en ook ondersteuning
dak- en thuisloze mensen. Uit interviews met
te bieden aan thuisloze en economisch dakloze
mensen die zich aanmelden bij het Dak- en Thuis
mensen. Hierbij geven we extra aandacht aan
lozenloket en interviews met medewerkers zijn
vrouwen en jongeren in kwetsbare situaties.
verbeterpunten naar voren gekomen. Zo blijken de verwachtingen van inwoners niet altijd duidelijk te zijn en kan de communicatie bij doorverwijzingen
3. Er is ondersteuning bij herstel van de s ituatie; onder andere door casemanagement te intensiveren.
tussen verschillende diensten beter. Er wordt nog
4. Mensen worden niet dakloos na het verlaten van
niet overal integraal gewerkt; het volledige onder-
een instelling; we gaan inzetten op het ophogen
steuningsaanbod is niet altijd bekend en wordt
van doorstroommogelijkheden en uitstroom
daardoor niet optimaal ingezet.
mogelijkheden bij particuliere verhuurder verkennen.
Er is een breed pakket aan dienstverlening- en onder-
5. Er is een vangnet voor mensen die nergens
steuningsmogelijkheden beschikbaar en de vraag
terecht kunnen. Er is duidelijk beleid voor niet
naar deze dienstverlening neemt toe. Dit maakt dat
rechthebbende mensen.
inwoners (en medewerkers) meer dan ooit behoefte hebben aan een goed gestroomlijnd dienstverlenings-
6. Er is management- en beleidsdata, de ETHOStelling wordt zoveel mogelijk geborgd.
traject, waarbij alle preventieve maatregelen goed benut worden.
Tot slot: hoe verder?
De aanpak om tot verbetering van de dienst verlening te komen wordt in 2025 aan de hand van
De aanpak van (dreigende) dak- en thuisloosheid
twee trajecten naast elkaar in gang gezet:
is een complexe opgave en vraagt een lange adem en een gezamenlijke aanpak door gemeente én
1. Dienstverlening dak- en thuislozenloket Er wordt gekeken welke verbeterpunten opgepakt
partners in de stad (en regio) om dakloosheid te voorkomen en aan te pakken.
kunnen worden die specifiek van invloed zijn op het Dak- en Thuislozenloket, zoals duidelijke
De afgelopen periode zijn er stappen gezet om in
bereikbaarheid en informatievoorziening (over
samenwerking tot een efficiëntere aanpak te komen
procedure en rechten) voor bezoekers.
waarvan de effecten komende jaren te zien moeten
2. Gemeente/regio-brede dienstverlening bij
zijn. We werken en blijven werken aan:
(dreigende) dakloosheid Verbeterpunten die gaan over de manier waarop de dienstverlening breed binnen de gemeente en
• Het programma Wonen en Zorg, dat uitvoering geeft aan de ontwerp Woonzorgvisie;
regio georganiseerd is, worden in een parallel
• De meerjarige aanpak EU-arbeidsmigranten;
traject opgepakt. In dit traject wordt breed
• Het traject verwerving MO/BW, waarbij er met
met verschillende diensten, beleid, uitvoering,
partners in de stad samen onderzocht wordt hoe
partners in de stad en de regio onderzocht
we de ambities kunnen vormgeven in de nieuwe
hoe de dienstverlening verbeterd kan worden.
financiële afspraken rondom MO/BW. Meerjarig,
Dit kan betekenen dat processen, taken, rollen en
gericht op samenwerking en met minder
inrichting aangepast worden of verschuiven.
administratieve lasten;
Om de dienstverlening beter te stroomlijnen zijn
• Regionaaloverleg met de regio in H5 en H9
er zes doelstellingen geformuleerd. Aan de hand
verband over verdeling en uitstroom aan de
van deze doelstellingen zal gewerkt worden aan
hand van een nog vast te stellen regionale
samenhangende dienstverlening voor (dreigend)
woonzorgvisie;
dak- en thuisloze mensen. Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
27
• Het project verbeteren van de dienstverlening aan (dreigend) dak- en thuisloze mensen zorgt voor een beter gestroomlijnde samenwerking tussen welzijn, preventieteams, loket en regio; • De realisatie en verbeteren van vaste opvang locaties voor specifieke doelgroepen (zoals de winteropvang en opvang voor mensen met somatische problemen); • De meerjarige financiële afspraken met hotels en rondom sociaal en technisch beheer. We dringen onrechtmatigheid terug en organiseren de opvang beter. • Samen met de opgaven nieuwkomers worden de krachten gebundeld om realisatie, participatie en beheer van tijdelijke opvangplekken nog beter te organiseren. • Het versterken van de preventieve aanpak door in te zetten op de verankering van vroegsignalering binnen de particuliere verhuursector.
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
28
FINANCIËN
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
29
Dit hoofdstuk is een beknopte samenvatting van de financiële ontwikkelingen rondom de MO binnen programma 8 en gaat in op de belangrijkste ontwikkelingen en afwijkingen. Over de financiële resultaten wordt via de reguliere
te dringen. Hierbij moeten de overschrijdingen
P&C cyclus gerapporteerd. Via de stukken behorend
in samenhang met de reserves bekeken worden,
bij de P&C cyclus bent u eerder meegenomen in de
omdat deze in 2026 niet meer beschikbaar zijn
ontwikkelingen en deze zijn ook eerder besproken
vanwege uitputting in 2025. Hier wordt vanuit het
in de raad. In jaarrekening en begroting wordt
programma aan gewerkt en dit krijgt een plek in de
uitgebreider stil gestaan bij de kostenontwikke-
reguliere financiële stukken.
ling en sturing binnen P8. Gezien de verwachte
In het beleidskader zijn de financiële kaders voor de
kostenontwikkeling is het noodzakelijk de komende
jaren 2023 tot en met 2026 opgenomen:
jaren keuzes te maken om de overschrijdingen terug
Meerjarenbegroting Den Haag geeft thuis € mln.
2023
2024
2025
2026
Thema 1 Voor iedereen een passende plek
€ 21,0
€ 20,5
€ 19,9
€ 18,2
Thema 2 Voor iedereen financiële bestaanszekerheid
€
1,7
€
3,3
€
3,9
€
3,3
Thema 3 Voor iedereen passende ondersteuning
€
2,5
€
4,1
€
4,4
€
3,8
Thema 4 Iedereen weet de weg
€
2,1
€
2,4
€
2,7
€
3,0
Totaal
€ 27,3
€ 30,3
€ 30,9
€ 28,3
Bovenstaande begroting is gebaseerd op de huidige
programma 7 (Werk en Inkomen). In het beleids-
meerjarenbegroting 2023 - 2026 voor de activiteit
kader is opgenomen dat de inzet van deze middelen
MO (excl MWA) binnen Programma 8 (Zorg &
in de toekomst kan wijzigen. Voor 2024 ziet de
Welzijn), een gefaseerde inzet van twee reserves
realisatie er als volgt uit:
en de incidentele middelen in 2024 - 2026 vanuit
Begroting
Realisatie
Verschil
Thema 1 Voor iedereen een passende plek
€ 20,5
€ 33,3
€ -12,8
Thema 2 Voor iedereen financiële bestaanszekerheid
€
3,3
€
3,3
€
0,0
Thema 3 Voor iedereen passende ondersteuning
€
4,1
€
2,0
€
2,1
Thema 4 Iedereen weet de weg
€
2,4
€
1,7
€
0,7
Totaal
€ 30,3
€ 40,3
€ -10,0
Toelichting verschillen Opvang voor gezinnen
Bij het opstellen van het beleidskader is er in de
Het verschil van de realisatie t.o.v. de begroting
begroting rekening gehouden met € 1,7 mln.
bij thema 1, is grotendeels veroorzaakt door de
aan kosten voor gezinsopvang. De totale kosten hier-
toename van het aantal gezinnen dat we in 2024
voor bedroegen in 2024 € 10,9 mln (2023: € 3,6 mln).
hebben opgevangen.
De prognose voor 2025 is: € 15,9 mln.
Voortgangsrapportage 2024 | Aanpak dakloosheid 2023-2030 | 'Den Haag geeft thuis’
30
Hieronder een weergave van de kosten per soort opvang in de afgelopen jaren: Tabel 2: De opvanglocaties voor gezinnen van realisatie 2022 tot en met prognose 2025.
Realisatie (x € 1000)
Prognose (x € 1000)
Soort kosten
2022
2023
2024
2025
Hotelkosten
428
3.413
7.900
10.500
Stichting Noodopvang Haaglanden (SNH)
460
538
950
1.200
Eigen locatie
-
-
-
1.800
- Sociaal beheer
-
-
-
970
- Beveiliging
-
-
670
1.400
888
3.951
10.870
15.870
Totaal:
*De eigen bijdrage van gezinnen zijn niet meegenomen in dit overzicht
Winteropvang
• € 6,0 mln. overschot WMO MWA en BW
De winteropvang heeft de afgelopen periode meer
• € 1,0 mln. extra onttrekking reserve
gekost dan oorspronkelijk was begroot (RIS321752).
Maatschappelijke opvang
In de begroting welke is gemaakt bij het opstellen
• € 1,1 mln. DU pilot EU burgers (incidenteel)
van het beleidskader was uitgegaan van een budget
• € 1,2 mln. Ingroeipad DU Maatschappelijke
voor de PWO van € 2,5 mln. en voor de WKR van
opvang septembercirculaire 2024 (incidenteel)
€ 0,5 mln.
• € 0,7 mln. Indexatie (trend)
Dekking van het verschil 2024
Beschikbare middelen 2025/2026
Het totale tekort van € 10 mln. t.o.v. het beleidskader is gedekt vanuit verschillende (incidentele) middelen: Dekking Begroting
Totaal budget mln.
2023
2024
2025
2026
Maatschappelijke opvang begroting (excl. MWA)
16,3
15,8
15,8
15,8
Coalitiemiddelen voor PWO
2,5
2,5
2,5
2,0
DU Actieplan dakloosheid
4,5
4,5
4,5
4,5
Subtotaal structureel
23,3
22,8
22,8
22,3
1,5
1,5
Regionale reserves Maatschappelijke opvang
2,0
2,0
2,0
Reserve Maatschappelijke opvang
2,4
2,4
2,4
Bijdrage programma 7
1,6
1,6
1,6
Structureel
Incidenteel Incidentele bijdrage Rijk (Decembercirculaire ‘22)
2,8
Coalitiemiddelen voor PWO en WKR DU Pilot EU burgers
1,2
Subtotaal incidenteel
4,0
7,5
7,5
6,0
Totaal budget