RIS322969 Bijlage Nota van Beantwoording Laan van Eik en Duinen 29-04-2025

Nota van Beantwoording Concept Voorontwerp Laan van Eik en Duinen 2025 In deze nota van beantwoording wordt een reactie gegeven op alle zienswijzen die door de gemeente Den Haag zijn ontvangen met betrekking tot het concept voorontwerp Laan van Eik en Duinen (RIS320669) tussen 11 december 2024 en 11 februari 2025 Zienswijze 1 Fijn dat de Laan v Eik en duinen versmald wordt �� en de fietspaden verdwijnen!! Dan fiets je net weer vlak langs de geparkeerde en rijdende auto’s zeker als de weg versmald wordt. Fietspaden zijn juist erg belangrijk. Waar dat nou weer goed voor is. Alle wegen worden op die manier verkracht. Een middenberm verbreden heeft toch geen enkele zin! Er wordt dan gedacht de weg wordt smaller en de auto’s gaan rustiger rijden �� dat wordt gedacht ja maar in de praktijk komt daar niks van terecht. Men ergert zich alleen maar aan zulke veranderingen. Gaat de weg weer paar maanden dicht. Schiet allemaal niks op zo. Reactie 1 Dank u wel voor uw zienswijze. Fietsstroken en fietspaden zijn belangrijk op wegen waar een snelheidslimiet van 50km/u geldt, zoals nu het geval op dit deel van de Laan van Eik en Duinen. Gezien het grote snelheidsverschil tussen auto's en fietsers op dit soort wegen is het veiliger om de fietsers met fietsstroken een eigen ruimte op de weg te bieden. In het nieuwe ontwerp van de Laan van Eik en Duinen is de weg ingericht als woonstraat.

Een weg waar maximaal 30km/u mag worden gereden. Op dit soort wegen is er minder verschil in snelheid tussen fietsers en auto's en kunnen alle weggebruikers veilig op dezelfde weg rijden. Fietsers hebben in de nieuwe situatie dus meer ruimte en het autoverkeer rijdt rustiger, waardoor er meer ontspannen kan worden gefietst. Het is dan wel erg belangrijk dat er ook echt maximaal 30km/u wordt gereden op de Laan van Eik en Duinen. Daarvoor is meer nodig dan alleen een verkeersbord met een maximumsnelheid. Er is een pakket aan maatregelen nodig om ervoor te zorgen dat het verkeer rustiger gaat rijden. Drempels en plateaus zijn daar een onderdeel van. Maar ook de klinkers die in plaats van asfalt worden aangebracht helpen mee. Tot slot is de versmalling van de rijbaan een belangrijke maatregel. Hoe breder de weg, hoe makkelijker auto's harder gaan rijden. Ook de automobilist die zich aan de regels wil houden rijdt onderbewust snel te hard op een brede weg. Zienswijze 2 Ik ben een fietser en woon op de Laan v Eik en Duinen. De Azaleastraat, verlengde van bedoelde Laan v Eik en Duinen, is al paar jaar ingericht als 30km zone met drempels. Ik fiets daar iedere dag en heb in die periode nog niemand 30km zien rijden. De zebrapaden weghalen lijkt me daarom ook zeer onverstandig. Hoe gaat die 30km in de stad gehandhaafd worden? Reactie 2 Dank u wel voor uw zienswijze.

Op basis van uw zienswijze hebben wij de Azaleastraat bekeken. Daar staat inderdaad een 30km/u-bord, maar de inrichting van deze straat wijkt op bijna alle punten af van hoe wij de Laan van Eik en Duinen en andere 30km/u straten gaan inrichten. De Azaleastraat is een weg die te breed is voor een 30km/u-weg en daarmee te snel rijden uitlokt. Daarnaast hoort bij een 30km/u-weg geen asfalt, maar klinkers als wegdek. Asfalt wordt doorgaans met een maximumsnelheid 50km/u of hoger geassocieerd. Tot slot lijken de drempels op de Azaleastraat aan de lage kant, waardoor ze minder goed de snelheid van het autoverkeer afremmen. Kortom, zal de Laan van Eik en Duinen niet komen te lijken op de Azaleastraat, maar meer op de achterliggende straten zoals de Vogelkersstraat. De snelheid van maximaal 30km/u wordt gehandhaafd door middel van een ontwerp wat past bij een 30km/u-weg. Het ontwerp straalt uit dat er rustig moet worden gereden omdat de Laan van Eik en Duinen een woonstraat is. Zienswijze 3 Aangezien wij vlak bij de laan van eik en duinen wonen, kregen wij een folder met het voorlopig ontwerp van de herinrichting. Het ziet er werkelijk prachtig uit, echter is er wel een punt van aandacht. De snelheid verlagen naar 30 en drempels maken is natuurlijk nodig, er wordt namelijk vaak te snel gereden.

Kijkend naar de foto op de folder, maken wij ons erg ongerust, aangezien het erg smal wordt en er steeds meer bezorgdiensten langs de kant van de weg staan. Als dit aan het begin van de straat het geval zal zijn, vanaf de Mient gezien, zal er een gevaarlijke situatie ontstaan, omdat auto’s die de laan niet op kunnen stil komen te staan op het erg drukke fietspad van de Mient. Er moet ook gedacht worden aan hulpdiensten natuurlijk, het is en blijft een doorgaande verbindingsweg. Het moet veiliger, dat staat vast, maar op deze manier hebben wij daar onze twijfels bij. Reactie 3 Dank u wel voor uw zienswijze. We begrijpen uw zorgen over opstoppingen op de Laan van Eik en Duinen. Op de inloopavond hebben enkele andere bewoners vergelijkbare zorgen geuit. Alle ontwerpplannen zijn meerdere keren afgestemd met politie, ambulance en brandweer en met hun goedkeuring openbaar gemaakt. De Laan van Eik en Duinen maakt geen deel uit van het hoofdnetwerk voor de nood- en hulpdiensten en kan daarom worden ingericht als woonstraat, zonder dat de nood- en hulpdiensten gehinderd worden in het uitvoeren van hun werk. Daarnaast bestaan er in een grote stad als Den Haag veel wegen die even smal of smaller zijn dan de nieuwe plannen voor de Laan van Eik en Duinen waar dagelijks bezorgdiensten moeten leveren.

Dit leidt lokaal wel eens tot een korte opstopping, maar deze situaties functioneren over het algemeen goed. Zienswijze 4 Veel leuke ideeën mijn enige zorg is het weghalen van het fietspad. Er zitten twee basisscholen in vlakbij (vliermeent/ vierboom), kinderen komen op de fiets naar school en fietsen nog niet geweldig op die leeftijd. Ondanks de 30 km grens merk ik in de Vlierboomstraat ook dat er toch vaak harder gereden wordt ondanks zebrapaden en drempels. Dan moeten autos, ebikes, fatbikes, scooters, fietsers en kinderfietsen op hetzelfde stuk. Ik zou sterk aandringen dit te heroverwegen. Reactie 4 Dank u wel voor uw zienswijze.

Op basis van uw zorgen hebben wij de Vlierboomstraat opnieuw bestudeerd. Daarbij valt op dat de Vlierboomstraat voor een 30km/u weg vrij breed is, wat hard rijden uitlokt. Zeker als er weinig geparkeerde auto's langs de weg staan, is er veel wegbreedte vrij om hard op te rijden. Dit heeft ermee te maken dat er op de Vlierboomstraat op de rijbaan wordt geparkeerd (er zijn dus geen gedefinieerde parkeervakken). Dit betekent dat als er weinig auto's geparkeerd staan, de beschikbare rijbaan breder wordt. In het nieuwe plan van de Laan van Eik en Duinen worden parkeervakken aangelegd. Daarnaast lijken de drempels op de Vlierboomstraat erg vlak, waardoor deze een stuk minder snelheidremmend werken dan wat steilere drempels. Op de Laan van Eik en Duinen worden de drempels steiler aangelegd, wat een afremmend effect heeft. Zienswijze 5 Nav uw voorontwerp heb ik het volgende bezwaar: De wegversmalling is een slecht idee. 1) In deze straat staan regelmatig “vracht”auto’s dubbel geparkeerd (ivm onvoldoende parkeer ruimte) om hun (bestel)lading te lossen. Op dit moment is er net voldoende ruimte om dan nog te passeren. Na een wegversmalling zal dit tot de nodige vertraging van het verkeer leiden. Wellicht is het overbodig te stellen dat de Laan van Eik en Duinen de belangrijkste toegangsweg voor het noorden van de vruchtenbuurt is.

Het is dus ondanks deze poging om hem onaantrekkelijk te maken voor doorgaand verkeer een drukke straat. Maar dat zal u zeker zijn opgevallen bij uw onderzoek. Vandaar dat deze versmalling ons ten zeerste verbaasd. 2) De nodige verkeersdrempels en de veranderde bestrating zullen de snelheid al aanzienlijk verlagen, dus de versmalling is daarom geen noodzakelijke maatregel. 3) Bij mijn weten zijn alleen de kruisingen een gevaarlijk voor fietsers (waarvan ik er 1 ben) omdat auto’s tot op de hoek kunnen en mogen parkeren, waardoor het overzicht op de kruisingen onvoldoende is. Over dit punt lees ik niets in uw plannen. Reactie 5 Dank u wel voor uw zienswijze. We versmallen de rijbaan als onderdeel van een pakket aan maatregelen die er samen voor zorgen dat de weggebruikers zich aan de maximumsnelheid van 30km/u houden. Drempels dwingen tot rustiger rijden, maar de klinkerbestrating en de versmalling zijn belangrijke psychologische maatregelen om weggebruikers rustiger te laten rijden. Door een deel van deze maatregelen weg te strepen, vervalt ook een deel van de snelheidsremmende werking van het ontwerp. Daarom wordt ervoor gekozen om de rijbanen van de Laan van Eik en Duinen te versmallen. Het trottoir wordt op de hoeken bij de kruispunten op de Laan van Eik en Duinen uitgebreid, zodat auto’s niet meer op de hoek/tegen het kruispunt aan kunnen parkeren.

Zo verbetert het overzicht en wordt het veiliger om langs de kruisingen te fietsen. Zienswijze 6 Naar aanleiding van de verzonden flyer over het Voorlopig Ontwerp van de Laan van Eik en Duinen stuur ik u deze zienswijze. Laat ik vooropstellen dat ik het voorstel steun. Ik rijd zowel op de fiets als in de auto op de Laan. Ik voel me nooit onveilig op de Laan, omdat de fietsstrook apart is van het autodeel. Wel vind ik 50 km/h vrij hard voor auto’s daar. Overigens ook slim om de wegwerkzaamheden samen te laten vallen met rioleringswerkzaamheden. Ik zou graag in deze email éen waarschuwing geven, waarvan ik hoop dat dat meegenomen wordt in de overweging. Die luidt: zorg ervoor dat de straat niet zoals de Azaleastraat

wordt! De Azaleastraat ligt aan de andere kant van de Laan van Meerdervoort en is een vergelijkbare straat met het VO. Ondanks dat de Azaleastraat geasfalteerd is, is dit ook een 30-zone met verkeersdrempels, geen aparte fietsstrook en zijstraten. Het gevaar van de Azaleastraat zit hem erin dat auto’s zich nét veilig genoeg voelen om fietsers in te halen, terwijl die ruimte er eigenlijk niet is. Dit resulteert erin dat fietsers zeer regelmatig afgesneden worden omdat de auto gaat inhalen maar al gauw moet terugvoegen en/of remmen door tegenliggers, drempels of verkeer uit zijstraten. De Azaleastraat zou eigenlijk iets smaller moeten zijn, zodat auto’s niet meer de neiging voelen om in te halen; of iets breder, zodat ze echt veilig in kunnen halen. Mijn zienswijze en advies is dan ook om voor de Laan van Eik en Duinen hetzelfde te doen: maak de weg iets smaller of iets breder dan de Azaleastraat. Als dat niet gebeurt vrees ik dat de Laan eenzelfde gevaar zal worden als de Azeleastraat. Reactie 6 Dank u wel voor uw zienswijze. Zoals u opmerkt, is de Azaleastraat niet ideaal ingericht als 30km/u-weg. De weg is zelfs voor een tweerichtingsweg aan de brede kant voor een 30km/u-weg. Ook liggen er geen klinkers, maar asfalt, wat geassocieerd wordt met 50km/u of hogere maximumsnelheden. Daarnaast zijn de drempels erg vlak op de Azaleastraat en remmen ze het verkeer minder af.

De Laan van Eik en Duinen heeft twee eenrichtingsverkeer rijbanen met een middenberm. Deze rijbanen zijn allebei net iets smaller dan de Azaleastraat, waar in twee richtingen mag worden gereden. Het plan is om beide rijbanen van de Laan van Eik en Duinen te versmallen, zodat het verkeer er rustiger rijdt. Een fietser kan nog wel veilig worden ingehaald. De gemeente richt de Laan van Eik en Duinen dus heel anders in dan de Azaleastraat. Zienswijze 7 Wat een slecht idee om de fietspaden en de zebra’s weg te halen op de Laan van Eik en Duinen Den Haag!! Hoe komt iemand daarbij?? En dan denken als het 30 km rijden wordt en drempels komen dat het veiliger is voor fietsers en de mensen dus langzamer houden gaan rijden! Slecht idee Begrijp niet wie dat verzint…….zeker iemand die niet fietst en dat bepaald van achter een bureau Reactie 7 Dank u wel voor uw zienswijze. De Laan van Eik en Duinen is momenteel ingericht als 50 km/u-weg, waardoor auto's hard door de straat rijden. Fietsstroken en zebrapaden zijn bij deze hoge snelheden nodig om fietsers en voetgangers een veilige plek in het verkeer te bieden. Bij 30 km/u-wegen kunnen voetgangers overal veilig oversteken. Ook krijgen fietsers op 30 km/u-wegen meer ruimte omdat ze de hele breedte van de rijbaan kunnen gebruiken, wat bijdraagt aan hun veiligheid.

Door het pakket aan maatregelen door te voeren (zoals drempels, klinkers en versmalling van de rijbaan), maakt de gemeente van de Laan van Eik en Duinen een woonstraat waar rustiger wordt gereden. Omdat de maximumsnelheid in de nieuwe situatie een stuk lager ligt en de weg smaller is, kan er overal veilig worden overgestoken, in tegenstelling tot de huidige situatie waar alleen zebrapaden een veilige oversteekplaats voor voetgangersbieden. Ook zijn fietsers niet meer beperkt tot het fietsen op een smalle fietsstrook aan de zijkant van de weg in de nieuwe situatie. Zij krijgen juist meer ruimte en kunnen de hele breedte van de rijbaan gebruiken.

Zienswijze 8 opmerking aangaande herinrichting Laan. Ik vind het een heel slecht plan om de beide zebrapaden aldaar te verwijderen met als argument dat door de aanleg van drempels en door versmalling van de Laan de automobilisten rustiger gaan rijden. Laat de zebrapaden bestaan ten behoeve van de voetgangers, zodat zij veilig kunnen blijven oversteken! Reactie 8 Dank u wel voor uw zienswijze. Het plan is om de Laan van Eik en Duinen als 30km/u-weg in te richten. Op dit moment is de Laan van Eik en Duinen een 50km/u-weg waar gemotoriseerd verkeer snel kan doorrijden en waarbij zebrapaden de enige veilige oversteekmogelijkheid bieden voor voetgangers. In het plan voor de Laan van Eik en Duinen wordt dit een woonstraat waar, door een pakket aan snelheidsremmende maatregelen (zoals drempels, klimkers en versmalling van de rijbaan), een stuk rustiger wordt gereden dan nu. Ook worden de rijbanen smaller, waardoor de oversteekafstand minder groot wordt. Dit betekent dat voetgangers niet meer beperkt zijn tot het oversteken bij zebrapaden, maar overal veilig kunnen oversteken.

Zienswijze 9 Punt 1: Bij het voorontwerp nieuwe inrichting Laan van Eik en duinen zou ik graag willen toevoegen dat op de hoek van de druivenstraat en de Laan van Eik en duinen een stuk trottoir komt te liggen, zodat er geen auto’s meer geparkeerd kunnen staan precies op het hoekje! Bij de Vlierboomstraat is dat wel het geval! De laan van Eik en duinen oprijden vanuit de druivenstraat is totaal onoverzichtelijk, vooral als er een vrachtwagen op de hoek staat! Punt 2: Wat zeer onduidelijk is voor alle automobilisten is de streep op het wegdek als je op de Laan van Meerdervoort links af wilt slaan de Laan van Eik en duinen in! Neem de proef op de som en vraag een 100 tal automobilisten of je daar nu links van de streep of rechts moet blijven! Ik denk dat daar in het geheel geen eenduidig antwoord op komt! Je ziet de gekste manouvres! Punt 3: laat de streep voor fietsers maar lekker staan. Dan is de Haagse fietsburgemeester ook tevreden! Auto’s zullen dan nog voorzichtiger langs fietsers rijden!!! Reactie 9 Dank u wel voor uw zienswijze. 1. In het voorontwerp is een ""oortje"" (een stukje trottoir op de hoek) toegevoegd met paaltjes, zodat er niet in de bocht/op de hoek geparkeerd kan worden. Dit zit dus in het ontwerp. 2.

De streep die haaks op de stopstreep staat bij het verkeerslicht bij de Laan van Meerdervoort, wordt aangebracht om ervoor te zorgen dat auto’s niet de hele wegbreedte blokkeren als zij voor een rood licht staan te wachten. De bedoeling is dat auto’s aan de linkerkant van de streep gaan staan. De ruimte aan de linkerkant, tussen de middenberm en de streep is 2,8m breed. De ruimte aan de rechterkant, tussen de streep en het trottoir, is 1,2m breed. Hier past een auto niet tussen. Deze ruimte rechts van de streep van 1,2m breed is bedoeld voor fietsers, zodat zij stilstaande auto’s kunnen inhalen om in het vak voor de auto’s te wachten op groen licht. Dit vak is in het ontwerp aangegeven met een grote witte fiets op het wegdek. 3. De fietsstrook is kenmerkend voor 50km/u wegen. Deze is op de Laan van Eik en Duinen in de huidige situatie nodig om de fietsers een veilige plek op de weg te bieden, omdat het snelheidsverschil met het gemotoriseerde verkeer erg groot is.

In de nieuwe situatie wordt de Laan van Eik en Duinen een woonstraat waar het veilig is voor het verkeer om gemengd op dezelfde rijbaan te rijden. De gemeente Den Haag legt geen fietsstroken aan in woonstraten, omdat deze geassocieerd worden met 50km/u-wegen en het daardoor voor de weggebruiker onduidelijk kan zijn welk gedrag er precies van hen wordt verwacht. Om de uniforme uitstraling van woonstraten te behouden, worden dus geen fietsstroken aangelegd. Zienswijze 10 De volgende onderdelen van het ontwerp vind ik positieve punten: - asfalt vervangen door klinkers - snelheid verlagen naar 30 km/u - verkeersdrempels aanleggen - verbreding groen vlak middenberm Negatief punt: fietsstrook verwijderen Ik vind het echter geen goed voorstel om de fietsstrook weg te halen. Ook als er minder hard gereden mag worden, is het zowel voor fietsers als voor automobilisten veiliger als er een duidelijk onderscheid is tussen de strook voor fietsers en die voor auto's. Ik fiets hier dagelijks met mijn drie kleine kinderen en er worden hier veel kleine kinderen met de fiets naar school gebracht. Die kinderen zijn door hun geringe lengte minder goed zichtbaar voor automobilisten, ze kijken minder goed uit en slingeren vaak. Om ongelukken te voorkomen is het veiliger als fietsers en auto's niet te dicht bij elkaar komen.

Een duidelijk onderscheid tussen beide zones, bijvoorbeeld door een andere kleur klinkers, bevordert de verkeersveiligheid. Aandachtspunt: breedte parkeervakken Verder wil ik graag meegeven om goed na te denken over de breedte van de parkeervakken. Auto's worden steeds breder en ze worden nu regelmatig deels op de rijbaan/ fietsstrook geparkeerd omdat de vakken aan de smalle kant zijn. Dat leidt regelmatig tot bijnabotsingen met autospiegels en bumpers. Aanvullend: fietsparkeermogelijkheden Tot slot zou ik willen vragen om bij het ontwerp te kijken of er meer fietsnietjes en fietstrommels in de buurt geplaatst kunnen worden. Er zijn de afgelopen maanden meerdere fietsen en bakfietsen gestolen, van mijzelf en van verschillende buren. Om zowel de overzichtelijkheid op straat te bevorderen als diefstal tegen te gaan zouden meer nietjes en trommels kunnen helpen. Reactie 10 Dank u wel voor uw zienswijze. Het is fijn om te lezen wat u positief aan het plan vindt, dank u wel hiervoor. Wat betreft het verwijderen van fietsstroken: de fietsstrook is kenmerkend voor 50km/uwegen. Deze is op de Laan van Eik en Duinen in de huidige situatie nodig om de fietsers een veilige plek op de weg te bieden, omdat het snelheidsverschil met het gemotoriseerde verkeer erg groot is.

In de nieuwe situatie wordt de Laan van Eik en Duinen een woonstraat waar het veilig is voor het verkeer om gemengd op dezelfde rijbaan te rijden. De gemeente Den Haag legt geen fietsstroken aan in woonstraten, omdat deze geassocieerd worden met 50km/u-wegen en het daardoor voor de weggebruiker onduidelijk kan zijn welk gedrag er precies van hen wordt verwacht. Om de uniforme uitstraling van woonstraten te behouden, worden dus geen fietsstroken aangelegd. De parkeervakken worden in het ontwerp verbreedt van 1,80 meter naar 2,00 meter, zodat bredere auto's makkelijker kunnen parkeren zonder uit te steken.

In het ontwerp staan op zoveel mogelijk plekken fietsnietjes ingetekend, op dit moment 22 (dit aantal kan nog wat veranderen als het bij de uitvoering blijkt dat een of meerdere nietjes niet kunnen worden geplaatst). Dit is natuurlijk niet genoeg voor elke fiets in de straat, maar meer past niet zonder het trottoir te blokkeren. De nietjes zijn ingetekend op plekken waar het trottoir breed genoeg is zodat mensen er nog goed langs kunnen lopen of met een rolstoel langs kunnen komen. Fietstrommels staan in andere plekken in de buurt op het trottoir, zodat fietsen extra veilig kunnen worden gestald. Bij de Laan van Eik en Duinen is het trottoir te smal om dit soort trommels te plaatsen. Daardoor zouden mensen niet meer goed gebruik kunnen maken van het trottoir. Daarom wordt er gekozen voor de eerder genoemde fietsnietjes. Zienswijze 11 -De zebra’s moeten blijven. Er zijn 2 scholen in de vlierboomstraat. -Wordt de Druivenstraat eenrichtingsverkeer? Zie blauwe pijl in voorontwerp. Dat is dan de foute richting. Vrachtwagens voor bevoorraad van huize eikenburg kunnen alleen via de kruising Lved Druivenstraat bij de vracht deur komen. Via vlierboomstraat, Pomonaplein en Pomonalaan kunnen vrachtwagens NIET daar komen. Die aanvoer straten zijn zo smal dat een personenauto daar net doorheen kan. Richting moet zijn richt Pomonalaan.

Dan is het probleem van de onoverzichtelijke kruising met de Druivenstraat meteen voorbij. Vanuit de Druivenstraat kun je niet veilig de laan van eik …. Oprijden. -Wordt ook de kruising met de Mient veranderd? Gevaarlijk fietspad in 2 richtingen. Maak in ieder geval de oprijstrook naar de Mient langer op de Laan van eik …anders sta je als auto half op de straat en strook en fietspad. -Zorg voor een nieuwe zebrapad op die hoek om de Mient te kunnen oversteken fietsstroken moeten blijven. Er rijden dagelijks vele honderden scholieren van het Segbroek richting oude haagweg Nu rijden fietsers redelijk veilig, maar met versmalling en zonder fietsstrook zijn fietsers vogelvrij en hinderen zo auto’s die er langs willen. Nu is dat geen probleem Reactie 11 Dank u wel voor uw zienswijze. De Laan van Eik en Duinen wordt opnieuw ingericht als woonstraat met een maximumsnelheid van 30km/u. In woonstraten komen in principe geen zebrapaden te liggen, omdat door de lagere snelheid en de smallere rijbaan er overal veilig kan worden overgestoken. Alleen op plekken zoals schoolzones (zoals direct voor de PCBS aan de Vlierboomstraat) worden zebrapaden in woonstraten aangelegd, omdat hier grote stromen kinderen kunnen worden verwacht. De Druivenstraat blijft tweerichtingsverkeer. Er wordt niks aan de Druivenstraat aangepast.

Om ervoor te zorgen dat er in de toekomst veiliger vanuit de Druivenstraat de Laan van Eik en Duinen opgereden kan worden, is ervoor gezorgd dat er niet meer op de hoek kan worden geparkeerd. Ook komt er een plateau op het kruispunt te liggen, waardoor bestuurders moeten afremmen voor de kruising. De kruising met de Mient verandert niet, omdat er plannen zijn om de Mient opnieuw in te richten. Deze plannen bevinden zich nog in de beginfase en er is nog weinig bekend over het ontwerp. Om te voorkomen dat we het kruispunt twee keer in een paar jaar opnieuw inrichten, wordt er in dit project voor gekozen de kruising met de Mient niet aan te pakken. De aansluiting van de Laan van Eik en Duinen op het kruispunt met de Mient wordt wel netjes afgewerkt. Fietsstroken zijn op wegen waar 50km/u mag worden gereden, zoals dat nu op de Laan van Eik en Duinen het geval is, een belangrijke maatregel om fietsers een veilige plek op de weg te

geven. In de nieuwe situatie, waar de Laan van Eik en Duinen wordt ingericht als woonstraat, zijn fietsstroken niet nodig voor de veiligheid. Auto's rijden maximaal 30km/u als resultaat van de drempels, plateaus, klinkerverharding en de versmalde rijbaan. Gezien het snelheidsverschil zoveel kleiner is in de nieuwe situatie, kunnen fietsers en auto's veilig gemengd rijden. Op een 50km/u weg zoals nu de huidige situatie in de Laan van Eik en Duinen kunnen auto’s gemakkelijk fietsers met hoge snelheid inhalen. In de nieuwe situatie is de weg smaller gemaakt om het verkeer te remmen en is het inhalen van fietsers nog steeds mogelijk, maar wel met een lagere snelheid. Zienswijze 12 Met deze mail wil ik graag mijn steun uitspreken voor het nieuwe ontwerp Laan van Eik en Duinen. Ik kijk positief naar de veranderingen, in het bijzonder naar de verlaging van de maximumsnelheid en het vergroten van het groene vlak in de middenberm. Hopelijk kan de gemeente in 2026 met dit ontwerp aan de slag! Reactie 12 Dank u wel voor uw zienswijze. Fijn dat u uw steun uitspreekt voor dit ontwerp! De gemeente hoopt spoedig met dit ontwerp aan de slag te kunnen gaan. Zienswijze 13 Persoonlijk denk ik dat het weghalen van fietspaden en zebrapaden geen positief effect gaat hebben. Er wordt heel veel gefietst en gereden in deze straat.

We kunnen nu nog prima met de auto langs te fietser, dit zal met de nieuwe plannen niet meer het geval zijn. Dit gaat alleen maar voor meer ongelukken zorgen. Mensen gaan zich eraan ergeren dat ze er niet langs kunnen met de auto, om vervolgens daarna harder gas te geven. Zonder zebrapaden weet je niet dat je op dat punt kan oversteken, steekt er net iemand over… U snapt wat ik bedoel. Er wonen veel oudere mensen in de wijk die gebruik maken van de zebrapaden, voor hen geeft dit een vorm van veiligheid. Zonder zebrapad is het minder overzichtelijk en zullen auto’s ook minder goed opletten bij punten om over te steken. Ik denk dat deze indeling alleen maar meer ongelukken gaat veroorzaken. Ik hoop dat jullie hier goed over nadenken, voordat jullie het plan definitief maken. Reactie 13 Dank u wel voor uw zienswijze. De Laan van Eik en Duinen wordt straks ingericht als een woonstraat waar maximaal 30km/u mag worden gereden. Op dit moment is het een weg waar 50km/u mag worden gereden. Omdat auto's er nu zo hard rijden, zijn maatregelen zoals zebrapaden en fietsstroken belangrijk om de zwakkere verkeersdeelnemers te beschermen in het verkeer. In de nieuwe situatie ontstaat er veel rustiger verkeer. De snelheidsverschillen tussen fiets en auto liggen in de nieuwe situatie een stuk lager, waardoor het veilig wordt voor alle weggebruikers om gemengd op dezelfde rijbaan te rijden.

Net als in veel andere woonstraten in Den Haag kan het zijn dat de auto een paar honderd meter niet achter een fietser moet rijden. Omdat niet alleen de snelheid omlaaggaat, maar ook de rijbaan smaller wordt, is het in de nieuwe situatie mogelijk overal langs de Laan van Eik en Duinen veilig over te steken. Het plateau wat wordt aangelegd bij de kruising met de Azaleastraat vergemakkelijkt het oversteken voor ouderen en mensen die slecht ter been zijn, omdat de weg hier op gelijk niveau met het trottoir komt te liggen.

Zienswijze 14 Bij deze wil ik mijn bezwaren kenbaar maken tegen de geplande nieuwe inrichting van de Laan van Eik en Duinen. Het betreft de laatste drie punten van “de belangrijkste dingen” die de gemeente wil gaan doen. 1: “De rijbaan wordt aan beide kanten iets smaller, waardoor het verkeer rustiger rijdt”. Als regelmatig gebruiker van de fietspaden/fietsstroken op de Laan van Eik en Duinen weet ik uit eigen ervaring dat het gemotoriseerd verkeer weinig op heeft met het langzamere verkeer, zoals fietsers. Door de genoemde maatregel rijdt het gemotoriseerde verkeer, nog dichter langs de fietser. Dit komt de veiligheid voor de fietsers niet ten goede. Een versmalling van de rijstroken voor autoverkeer, in combinatie met een verbreding van de fietspaden/fietsstroken lijkt mij een zinvollere aanpassing van de huidige situatie. 2: “Fiets en zebrapaden verdwijnen”. Gezien vanuit het perspectief van een overstekende voetganger die wordt aangereden, zal dat in geval van een aanrijding op een zebrapad een vrij eenvoudige aanwijsbaarheid geven van de schuldige partij, het essentiële kenmerk van een zebrapad. Nu worden de zebrapaden verwijderd en zal, in geval van een aanrijding van een voetganger tijdens het oversteken, eerst bewezen moeten worden dat een andere verkeersdeelnemer bijvoorbeeld te hard heeft gereden.

Dat is een erg omslachtige, tijdrovende en dure werkwijze die een extra belasting vormt voor de hulpdiensten. Dat het verkeer “rustiger rijdt’ zoals in de brochure van het voorontwerp staat is een aanname die van een verontrustende naïviteit getuigt. 3: “Het groene vlak in de middenberm wordt ongeveer twee keer zo breed”. Hier speelt, naast het bij punt 1 genoemde, nog het fenomeen, dat deze middenbermen dichtgroeien met onkruid en ander groen en het zicht verminderen, tenzij de begroeiing op reguliere basis wordt gesnoeid. Dit is geen verbetering van de verkeersveiligheid. Reactie 14 Dank u wel voor uw zienswijze. 1. Op dit moment is de Laan van Eik en Duinen een 50km/u weg. Daar rijden auto’s snel door en rijden de fietsers op een fietsstrookje aan de zijkant van de weg. In het plan van de gemeente wordt de Laan van Eik en Duinen als woonstraat ingericht, waarbij het autoverkeer door de nieuwe inrichting gedwongen wordt een stuk rustiger te rijden. De auto’s kunnen de fietser blijven inhalen, ook op de minder brede weg, maar wel met een stuk lager gereden snelheid. 2. Wanneer er een ongeval plaatsvindt tussen een voetganger en een auto, ligt de aansprakelijkheid bij de bestuurder van de auto, tenzij er kan worden bewezen dat er sprake is van overmacht of het (gedeeltelijk) de schuld is van de voetganger.

De bewijslast blijft dus bij de autobestuurder liggen, niet de voetganger (of fietser). Het verkeer in de Laan van Eik en Duinen rustiger laten rijden, zoals in de brochure vermeld staat, is alleen goed mogelijk als de weg goed wordt ingericht als woonstraat. De inrichting van de weg moet duidelijk maken aan de gebruiker dat zij zich in een woonstraat begeven en de daarbij horende omstandigheden (overstekende mensen, spelende kinderen, etc.) kunnen verwachten. De maatregelen die in het ontwerp worden voorgesteld zijn nodig om dit aan de weggebruiker duidelijk te maken. Deze maatregelen zijn gebaseerd op decennia aan praktijkonderzoek naar verkeersveiligheid in Nederland. Zie voor meer informatie de richtlijnen van het Handboek Openbare Ruimte van de

gemeente, maar ook de richtlijnen van het CROW en de Visie Duurzaam Veilig Wegverkeer 2018-2023 (DV3) van het SWOV. 3. Deel van dit plan is om meer geld vrij te maken voor het onderhoud aan deze straat en het openbaar groen, waaronder de middenberm, Om ervoor te zorgen dat de openbare ruimte in de Laan van Eik en Duinen er fatsoenlijk uit blijft zien. Zienswijze 15 Samenvatting van mijn zienswijze: 1. Ik ben van mening dat de bestrating van de weg moet worden uitgevoerd in asfalt. 2. Daarnaast vind ik dat de gekozen breedte van parkeervakken onvoldoende rekening houdt met de huidige ontwikkelingen van het Nederlandse wagenpark. 3. Ten slotte ben ik van mening dat zebrapaden ook onderdeel moeten zijn in de nieuwe uitvoering van de Laan van Eik en Duinen. Ik zal nu mijn standpunten verder toelichten: Bestrating Ik ben ervan overtuigd dat de keuze voor asfalt als bestrating een duurzamer alternatief biedt dan klinkers. De keuze voor asfalt heeft belangrijke meerwaarde voor het rijcomfort van zowel fietsers als automobilisten aangezien de kans op kuilvorming bij de toepassing van asfalt minder groot is dan bij het gebruik van klinkers.

In de Vlierboomstraat (tussen Pomonaplein en Appelstraat, in beide richtingen) is enkele jaren geleden de bestrating vernieuwd waarbij nu, met name na de verkeersdrempels, kuilvorming is ontstaan wat autorijden hier bijna tot “terreinrijden” maakt, ook bij lagere snelheden dan 30 km/uur. Als dan tijdens een bewonersbijeenkomst in buurt- en wijkvereniging Jasmijn door één van de organisatoren/ beleidsmedewerkers wordt gemeld dat de keuze voor klinkers of asfalt financieel gezien geen verschil maakt, en de financiering van de herbestrating uit de begroting van het vernieuwen van de riolering afkomstig is (programma 9 Buitenruimte, activiteit Riolering) en niet uit de inrichting van verkeer, kan beter voor maximale duurzaamheid en comfort voor de weggebruikers worden gekozen voor asfalt. Parkeervakken Er moet meer rekening worden gehouden met een breedte van parkeervakken die aansluit bij de steeds breder/ groter wordende auto’s in het Nederlandse wagenpark. Mijn vermoeden is dat, ondanks de vergroting van de breedte van 1,80 m naar 2,00 m onvoldoende is om ook toekomstbestendig te zijn.

Zeker nu er (meer dan) voldoende ruimte is in het nieuwe profiel door fietsen en auto’s op dezelfde rijbaan te laten bewegen, kan de middenberm zodanig breed worden dat auto’s voldoende parkeerruimte hebben en dat fiets en auto normaal over de weg kunnen rijden zonder vrees voor aanrijden/ schade. Mijn voorstel is dan ook om de vakken uit te voeren op een minimale breedte van 2,25 m. Zebrapaden Ten slotte wil ik benadrukken dat zebrapaden een belangrijk onderdeel zijn voor de voetgangers die gebruik maken van de Laan van Eik en Duinen. De stelling dat het verkeer rustiger rijdt en daarmee oversteken veiliger wordt, blijkt niet uit de situatie op de Vlierboomstraat (ook een 30 km/uur-zone) waar ook meerdere zebrapaden zijn toegevoegd. Vast met de bedoeling om het voor voetgangers veiliger te maken deze zone! Zebrapaden toevoegen bij de kruising Laan van Eik en Duinen - Vlierboomstraat lijkt daarmee de verkeersveiligheid in ieder geval te dienen. Reactie 15 Dank u wel voor uw zienswijze.

Aan klinkerverharding moet inderdaad vaker klein onderhoud plaatsvinden dan aan asfaltverharding, hiervoor is ook extra beheergeld vrijgemaakt in het raadsbesluit. Echter, wordt er in woonstraten toch voor klinkerverharding gekozen in Den Haag. Dit wordt gedaan omdat de klinker in Nederland door weggebruikers wordt geassocieerd met rustig rijden en een maximumsnelheid van 30km/u. Dit komt door de bekende rode uitstraling van de klinkers, maar ook door het gevoel en het geluid wat de weggebruiker ervaart als er over klinkers wordt gereden. In tegenstelling tot klinkers, is asfalt kenmerkend voor wegen waar 50km/u of zelfs harder mag worden gereden. Deze associatie willen wij juist vermijden wanneer de Laan van Eik en Duinen als woonstraat wordt ingericht. Daarom wordt er in het herinrichtingsplan van de Laan van Eik en Duinen gekozen voor klinkerverharding. De parkeervakken van 2.00 meter zijn nu de landelijke standaard richtlijn. Gemiddeld worden auto's steeds breder door onder andere veiligheidseisen, maar ook elektrische auto's zijn vaak breed om het batterijenpakket ruimte te bieden. De gemiddelde auto is nu net iets breder dan 1.80m en deze breedte zal naar verwachting de komende tijd blijven toenemen. Op dit moment en in de nabije toekomst zullen gemiddelde auto's dus nog goed in de parkeervakken van 2.00m passen.

Er wordt voor een breedte van 2.00 meter gekozen omdat er hiermee een balans wordt getroffen tussen de (toekomstige) bruikbaarheid van de parkeervakken en het gebruik van de schaarse openbare ruimte voor andere doeleinden dan autogebruik, zoals loopruimte voor voetgangers en groen in de straat. Op basis van uw opmerkingen over de zebrapaden hebben wij de Vlierboomstraat bekeken. De keuze om hier zebrapaden aan te leggen is in het verleden (zeker meer dan tien jaar terug) gemaakt. Tegenwoordig is het beleid om in 30k/u woonstraten geen zebrapaden aan te leggen tenzij er grote stromen voetgangers worden verwacht, zoals een oversteek direct bij een schoolplein. De Vlierboomstraat is destijds aangelegd als woonstraat 30km/u, maar heeft wel erg lange rechtstanden en de drempels zijn erg vlak in vergelijking met de soort drempels die tegenwoordig worden aangelegd. Dit kan in de praktijk leiden tot hogere snelheden dan 30km/u. In het plan voor de Laan van Eik en Duinen worden de drempels stijler/hoger en zit er minder afstand tussen kruispunten en drempels dan op de Vlierboomstraat. Dit zorgt ervoor dat het verkeer op de Laan van Eik en Duinen rustiger zal rijden dan nu en rustiger dan op de Vlierboomstraat. In zo een woonstraatomgeving kan overal worden overgestoken omdat er rustiger wordt gereden, zonder dat zebrapaden nodig zijn. Zienswijze 16 Ziet er mooi uit.

Mijn opmerking /aanmerking op het voorontwerp: Het is een illusie te denken dat door de inrichting men niet hard gaat rijden, we leven in Den Haag !! Daarom wel zebrapaden en een markering van het fietspad. Het zou wel eens te smal kunnen gaan worden voor de veiligheid van (jeugdige )fietsers. Vooral de jeugdige fietsers rijden van en naar school met zijn drieën naast elkaar , dan wordt het gevaarlijk in combinatie met de automobilist. Reactie 16 Dankuwel voor uw zienswijze, De keuzes in het ontwerp voor de Laan van Eik en Duinen zijn gebaseerd op tientallen jaren aan wetenschappelijke studies waarbij in heel Nederland verkeerssituaties zijn beoordeeld op hun verkeersveiligheid. Daaruit is gebleken dat het goed ontwerpen van de straat de meest efficiënte manier is om ervoor te zorgen dat mensen zich aan de verkeersregels houden. Voor een straat als de Laan van Eik en Duinen, die als 30km/u woonstraat gaat worden ingericht is het belangrijk dat er een compleet pakket aan verkeersmaatregelen wordt

genomen, zodat het voor de weggebruiker in een keer duidelijk is dat ze rustig moeten rijden. Daar horen drempels en een klinkerverharding bij, maar ook een smallere rijbaan, omdat een bredere rijbaan uitnodigt tot harder rijden. De ruimte blijft voor de automobilist om de fietser in te halen met 30km/u. Een bredere rijbaan kan juist betekenen dat auto's met een veel hogere snelheid de kwetsbare fietsers gaan proberen in te halen. Fietsstroken en zebrapaden zijn belangrijk op wegen waar 50km/u mag worden gereden. Daar bieden zij een veilige ruimte voor de zwakke verkeersdeelnemer, omdat het snelheidsverschil met de auto veel groter is. In een woonstraat ligt de snelheid van het gemotoriseerde verkeer lager, de remweg is kleiner, de weggebruiker moet opletten en rechts voorrang geven. Dit is een heel ander soort situatie dan de huidige 50km/u-weg. In een woonstraat kunnen mensen overal langs de (nog smallere) rijbaan veilig oversteken en krijgen fietsers meer ruimte, omdat zij niet beperkt worden tot het fietsen op een fietsstrook. Daarom wordt er in woonstraat ontwerpen zoals voor de Laan van Eik en Duinen nu het plan is, gekozen voor een rijbaan waar het verkeer gemengd kan rijden en worden er geen zebrapaden aangelegd, tenzij er een grote bestemming zoals een school aan de weg ligt.

Zienswijze 17 Hierbij maak ik gebruik van de mogelijke inspraak op het voorlopig ontwerp, zoals kenbaar gemaakt met een flyer door de brievenbus en mede gelet op online gepubliceerde stukken. Als buurtbewoner en frequent gebruik van deze Laan heb ik belang bij een goede herinrichting. Ben het helaas niet eens met veel belangrijke onderdelen. Ik licht kort toe welke dat zijn en ben graag bereid dat nader te specificeren en te bediscussiëren als jullie daar belangstelling voor hebben. Mijn voorstellen worden gevoed door mijn lange werkervaring bij het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Daarvan ken ik overigens ook de wethouder Arjen Kapteijns persoonlijk. De doelen van de herinrichting zijn verbetering verkeersveiligheid en leefbaarheid. Daar ben ik uiteraard ook voorstander van. Snelheidsverlaging van gemotoriseerd verkeer door versmalling, klinkers en drempels zijn bekende maatregelen, maar verdienen ook herziening. Het leidend perspectief zou niet langer die van de automobilist moeten zijn maar die van fietsers en voetgangers. Die zijn juist gebaat bij verbreding en zo min mogelijk oneffenheden en objecten. Zie bijvoorbeeld bijgevoegde recente publicatie in NRC, waaruit blijkt dat vier op de vijf ernstige verkeersongevallen met fietsers eenzijdig zijn en pleidooi voor een afstand van 1,5 meter bij passerend voertuig.

Dat laatste zal nooit lukken bij de voorgestelde algehele versmalling. Het is bekend dat personenauto’s steeds breder worden nu al gemiddeld bijna 2m breed zijn. De parkeervakken moeten dus breder zijn dan dat. Daarbij komen dan nog eens de hindernissen van meer laadpalen en kabels bij. Door voertuigen schuin in het midden van de laan te laten parkeren, tussen en onder de bomen, verdwijnen deze hindernissen voor de kwetsbare verkeersdeelnemers. Het straatbeeld, ook vanuit de huizen wordt daarmee ruimer en open. Open asfalt is veel veiliger en comfortabeler voor alles wat rolt en dat gun ik zeker aan de verouderende bewoners o.a. van Eykenburg. De slechte klinkerwegen in o.a. Druivenstraat en Vlierboomstraat moet je niet willen. De kruising met Vlierboomstraat kan worden verfraaid met een plantsoen in het midden van een rotonde. Dat haalt de snelheid er al voldoende uit. Bij kruising met Druivenstraat komt een slinger in de weg om het brede middenstuk heen met de geparkeerde voertuigen. Een 3,5m asfaltstrook aan de huizenzijde met fiets en wandelstrook getekend zonder drempels kan licht schuin aflopen naar binnen toe voor overtollig water. De strook voor auto’s kan wel worden beklinkerd en de parkeervakken met open tegels voor afvoer van water en warmte.

Reactie 17 Dank u wel voor uw zienswijze. De gemeente Den Haag heeft ingezet op beleid in de vorm van de Mobiliteitstransitie. Een van de onderdelen daarvan is meer aandacht voor voetgangers en fietsers bij het maken van een ontwerp en de privéauto een minder hoge prioriteit geven tijdens het ontwerpproces. Ook wel bekend als het STOMP-principe. In de nieuwe voorgestelde situatie waar de Laan van Eik en Duinen als woonstraat wordt ingericht, zijn fietsers niet meer beperkt tot een smalle fietsstrook aan de zijkant van de weg terwijl auto's met 50km/u langsrijden, maar kunnen de fietsers gebruikmaken van de hele rijbaan terwijl het autoverkeer een stuk rustiger rijdt. Het is echter zo dat er bij de herinrichting nog steeds rekening moet worden gehouden met auto's in de straat. Deze zullen hier blijven rijden. Om ervoor te zorgen dat het gemotoriseerd verkeer zich aan de nieuwe maximumsnelheid houdt, is het nodig het voorgestelde pakket aan maatregelen uit te voeren. De drempels, plateaus, versmalling, gelijkwaardige kruising en klinkerverharding vormen samen een geheel waardoor het voor de weggebruikers duidelijk wordt dat zij op een 30km/u weg rijden. Door elementen hiervan weg te nemen vervalt ook de afremmende werking van de woonstraatinrichting.

Zo kan een té brede weg juist zorgen voor gevaarlijke inhaalmanoeuvres vlak langs een fietser, waar een smallere rijbaan de inhaalmanoeuvre blokkeert of alleen op gepaste snelheid mogelijk maakt. De breedte van de parkeervakken wordt vergroot van 1.80m naar 2.00 meter. Op dit moment zijn auto's gemiddeld ongeveer 1.80m en de verwachting is dat auto's de komende jaren breder en breder worden. De komende tijd biedt een parkeervak van 2.00m voor bijna alle auto's voldoende breedte om in te parkeren. De breedte van de parkeervakken is een afweging tussen de huidige en toekomstige breedte van auto's en het gebruik van de schaarse openbare ruimte voor andere doeleinden, zoals vergroening en trottoirbreedte. Parkeervakken worden niet in de middenberm aangelegd om een aantal redenen. De verkeersveiligheid voor ander verkeer komt in het geding wanneer auto's schuin achteruit rijden, vaak zonder goed zicht. Een fietser kan makkelijk over het hoofd worden gezien met een ongeluk tot gevolg. Daarnaast betekenen parkeervakken op de middenberm dat een deel of al het lage groen moet plaatsmaken voor (open) verharding. Dit heeft een negatief effect op het waterbergend vermogen van de straat, de hittestress, de biodiversiteit, etc. Tot slot beperkt het de wortelruimte van de bomen, waardoor de kwaliteit hiervan achteruit kan gaan.

Zienswijze 18 Hierbij willen wij, allen bewoners van de Laan van Eik en Duinen, reageren op het Voorlopig Ontwerp Laan van Eik en Duinen. Wij vinden het ontwerp unaniem erg mooi zoals het is geschetst op de flyer en in de raadsinformatiestukken. Ook zijn wij allen voorstander van vergroening en verduurzaming. Daarbij is verkeersveiligheid altijd al een gemeenschappelijke deler geweest bij de bewoners van de Laan. Het terugdringen van ongelukken en verlagen van de maximumsnelheid is geen punt van discussie. In het voorgestelde ontwerp zien wij echter diverse punten waarbij wij niet overtuigd zijn van de positieve uitkomst voor verkeersveiligheid, woonveiligheid en woongenot. In onderstaande punten maken wij onze zienswijze kenbaar. Ons eerste punt van zorg en aandacht betreft de verkeersdrempels. Wij vragen ons af of deze niet voor overlast zullen gaan zorgen door trillingen in de huizen. Wij geven u hierbij een voorbeeld van een huidige situatie die veel last geeft bij een flink aantal bewoners. Ter hoogte van woning no. 199 zijn er werkzaamheden aan het riool geweest waarna de

rijbaan is afgewerkt met klinkers. Dit is nu aan het verzakken en geeft kuilen in de wegconstructie. Deze simpele wegreparatie veroorzaakt een schokgolf wanneer hier een iets zwaardere auto overheen rijdt. Deze schokgolf is tenminste te voelen tot in woning no. 218 richting de Druivenstraat en woning no. 178 richting de Vlierboomstraat. Dit is 10 huizen naar rechts (dit betreft zelfs een dubbele bovenwoning!) en maar liefst 11 huizen naar links. De overlast bestaat er onder andere uit dat de schuifdeuren van de schuifseparaties werkelijk staan te trillen in de sponningen. Ook op de eerste en tweede verdieping wordt deze schokgolf gevoeld en gehoord. Bewoners merken dit op als zijnde héél heftig, hoe harder men rijdt des te heftiger de reactie, en zelfs wordt gezegd dat het wel lijkt of men in een oorlogsgebied woonachtig is! Het sterk rammelende geluid en de goed voelbare schok door het huis is dus erg storend. Het dagelijks veelvuldig trillen lijkt ons daarnaast ook niet goed voor de fundering van onze huizen en een punt van zorgvuldige aandacht. Toen een bewoner, in verband met online melding bij gemeente, afgelopen week foto's ging maken van het wegdek dat deze storingen veroorzaakt, viel het op hoe lastig dit te fotograferen was. De kuilen in het wegdek waren feitelijk nog maar ondiep...

Dit maakt onze zorg dat verkeersdrempels -die heel wat hoger zijn dan deze kuilen diep zijn- in de toekomst voor overlast en mogelijk aantasting van de fundering zullen zorgen. Al eerder hebben dergelijke situaties na werkzaamheden zich voorgedaan en moest/is de overlast verholpen door een vervangende en gelijkmatige asfaltstrook over de breedte van de weg. Iets dergelijks is dus niet incidenteel. Wij maken ons zorgen met toekomstige verkeersdrempels en plateaus, waarvan in de Plantoelichting al staat dat de huidige drempel Laan van Eik en Duinen–Mient dan zal worden aangepast vanwege huidig en actueel overlast, dit een veelvoud aan overlast zal geven. Ons tweede punt van zorg en aandacht betreft de klinkers. Het is ons niet duidelijk geworden op de inspraakavond oktober 2023 welk type klinker er gebruikt zal gaan worden en ook nu wordt er in de Plantoelichting geen nadere informatie over gegeven. Ook recentelijk was deze telefonisch niet beschikbaar. Wij hebben eerder aangegeven dat er een behoorlijk verschil bestaat tussen de (ruwe) historische klinker en de (gladdere) mangaan klinker. De historische klinker is deze zoals gebruikt in het stuk Laan van Eik en Duinen na de Mient tussen beide begraafplaatsen, maar daar ligt tevens het gladdere type, de mangaan klinker, namelijk ter hoogte van de ingang van Oud Eik en Duinen.

In de Vlierboomstraat richting de Appelstraat is de rijbaan betegeld met historische klinkers, het stuk na het Pomonaplein met mangaan klinkers. De mangaan klinkers geven een rustiger rijervaring dan de ruwe. De historische klinkers veroorzaken een ruiger geluid en een hobbeliger rijervaring. Veel bewoners slapen aan de voorkant van de woning en maken zich zorgen over het effect van juist het type klinkers, zowel aan geluidsniveau als geluidservaring. In de Plantoelichting is enkel toegelicht dat er een vergelijking is gemaakt voor geluidsoverlast op basis van snelheid. Maar dus nog niet op basis van het type klinker. Wij begrijpen dat een gladdere klinker, zoals de mangaan klinker, mogelijk uitnodigt tot harder rijden door automobilisten omdat zij minder storing in de auto ervaren. Dit is natuurlijk niet de bedoeling van het hele plan, maar alsnog zouden wij graag willen dat uitgezocht wordt voor welke klinker er is gekozen en welke precieze geluidsverschillen er zijn tussen een mangaan klinker en een historische klinker. Wellicht is het geluidsniveau daarvan toch lager en komt dit ten goede

aan de bewoners die aan de voorzijde van de woning hun slaapkamer hebben. Zeker in de zomer wanneer ramen en balkondeuren openstaan gedurende de nacht. Anderzijds zijn er bewoners die de mangaan klinker door zijn felrode kleur oerlelijk vinden en op basis daarvan de historische klinker, die een meer gemêleerd beeld geeft en minder fel van kleur is, prefereren. Van de mangaan klinkers bestaan ook weer varianten. In dit stadsdeel worden ze creatief gebruikt, dat wil zeggen waar straten in elkaar overgaan wordt dikwijls naar een andere variant geswitcht, ook zijn parkeervakken soms van andere typen klinkers dan de rijbaan. Daarover lijken geen bepalingen te bestaan, vandaar creatief. Hierbij merken wij op dat veel van de bewoners dagelijks de fiets pakken. Wij willen voorkomen dat onze mooie Laan verandert in een tergende ervaring van een erbarmelijk slechte rijbaan zoals we dat in het eerste deel van de Vlierboomstraat zien vol hobbels, kuilen en grote oneffenheden. Idem voor de Druivenstraat met tevens een volledig uit elkaar gereden wegdek. Ons derde punt van zorg en aandacht betreft de wegversmalling en het opheffen van het fietspad. Wij begrijpen het plan om deze zaken aan te passen teneinde de snelheid van gemotoriseerd verkeer te beperken. Wij willen ook graag dat dit werkt.

Onze Laan mag dan geen doorstroomfunctie meer hebben in de nieuwe setting, nog altijd zullen er dagelijks veel scholieren en jonge kinderen gebruik maken van deze route naar scholen in de buurt. De toekomstige situatie zal voor deze grote groep heel anders worden. Hierbij zijn wij bezorgd dat de stoep, dan extra makkelijk bereikbaar voor fietsers door de plateaus die worden aangelegd, zal worden verkozen om ofwel sneller door de straat te fietsen ofwel (door ouders) veiliger door de straat te fietsen. In uw reactie op een overeenkomstige vraag hierover gaat u terecht uit van het feit dat verkeersdeelnemers zich aan de gedragsregels en ge- en verboden moeten houden. Echter er is hier sprake van een heuse fietsen-overdestoep-cultuur. En dat terwijl de rijweg nog gewoon alle gelegenheid biedt om er te fietsen. Wij maken ons zorgen dat de stoep nog meer als fietspadalternatief gebruikt zal worden dan nu al het geval is. Van bewoners is dit nog door de vingers te zien maar niet van doorgaand fietsverkeer. Wij hopen oprecht dat de nieuwe situatie geen extra stimulans zal zijn om de stoep van de gehele lengte van de Laan als fietspad te gebruiken. Wellicht is het een goed idee om anticiperend extra verkeersborden te plaatsen met ‘30 km’ en borden met ‘fietsers op de weg’.

Om een soortgelijke reden vinden wij het heel goed dat in de Visualisaties van de Plantoelichting de Hagenaartjes (groene afzetpaaltjes) zijn behouden bij alle plateaus. Er is namelijk een andere categorie weggebruikers van de Laan die het bij een 4 meter brede rijbaan ook veel moeilijker gaat krijgen en dat zijn de pakketbezorgers met hun al hoge werkdruk. Deze zullen wanneer de rijbaan smal is en de ruimte voor snel parkeren beperkt zoeken naar alternatieven (brede stoepen 2,91 en 3,02 meter) -zoals we dat zien in vergelijkbare omstandigheden- te meer omdat in de nieuwe situatie bij dubbel parkeren van de bestelbus (max. 2,55 meter breed) deze in veel gevallen niet meer gepasseerd kan worden door andere automobilisten zoals nu wel het geval is. Daarnaast zijn er zorgen over de ruimte tussen automobilist en fietser wanneer deze elkaar passeren. Zoals het in de Dwarsdoorsnede van de straat staat afgebeeld kunnen automobilist en fietser naast elkaar rijden. In deze situatie is er geen enkele uitwijkruimte wanneer onverhoopt een geparkeerde automobilist zijn portier opent. Waar moet de fietser nog heen? Er is in het Dwarsprofiel 4 meter beschikbaar voor auto en fiets. In het Ontwerp Fietsverkeer (CROW, Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en

Wegenbouw en de Verkeerstechniek) is dit dezelfde breedte als voor een twee-richtingen fietspad. Daarmee kunnen we ons een voorstelling maken van de daadwerkelijke ruimte die een fietser nodig heeft… (en van de toekomstige setting). Daaraan is bij een fietsbreedte van 75 cm een vetergang (ruimte die nodig is om te slingeren, men rijdt nimmer 100% rechtuit) van 25 cm toegevoegd. In werkelijkheid blijft er in het Dwarsprofiel voor de auto een krappe 2,5 meter over, bij een gemiddelde breedte van het voortuig in 2023 van 1,80 meter. Naast de jarenlange ontwikkeling dat de breedte van de auto’s alsmaar toeneemt, is het een trend dat autofabrikanten nieuwe modellen al 5 cm breder maken dan hun voorganger! Er zijn op dit moment al personenauto’s die de breedte van 2 meter nipt aantikken dan wel overschrijden. Daarnaast staat de breedte van langzaam gemotoriseerd verkeer ook niet stil en hebben fatbikes en elektrische fietsen veel meer vrije ruimte nodig dan de ongemotoriseerde fietser nodig heeft. In de Plantoelichting staat dat alles volgens de HOR (Handboek Openbare Ruimte Den Haag) en het CROW is bemeten. Wij maken ons echter zorgen dat het Voorontwerp van onze Laan met deze voortgang geen rekening houdt. Dat de rijbaan van 5 meter breed naar 4 meter breed gaat lijkt dus in tegenspraak met de al jarenlange ontwikkelingen.

Mede hierdoor zien andere bewoners een ander gevaar in het naast elkaar passeren van auto en fiets en zien liever dat de automobilist wordt uitgenodigd om de fietser ten allen tijde voorrang te verlenen. Maar dan moet het ook absoluut onmogelijk zijn anders levert ook dat weer gevaarlijke situaties op. In het verlengde van de Laan richting de Loosduinsekade ter hoogte van de begraafplaatsen kan tegelijkertijd passeren namelijk net aan wel en dit leidt tot zeer gevaarlijke situaties. In die situatie twee tegengesteld passerende auto’s en een fietser tegelijkertijd. Ook nu er drempels geplaatst zijn kunnen automobilisten zich niet beheersen en geven nog even flink gas tussen twee verkeersdrempels en houden vervolgens niet in om de fietser de ruimte te geven maar drukken deze simpelweg tegen het trottoir. De verkeersfunctie van de Laan als aanrijroute voor nood- en hulpdiensten mag dan zijn komen te vervallen, vandaag de dag rijden er wekelijks ambulances over de Laan met als bestemming Zorgcentrum Huize Eykenburg aan de dichtbijgelegen Kruisbessenstraat 12. Grotendeels gebruikmakend van de gehele rijbaan vanaf de Mient tot aan de Druivenstraat. Dit blijft niet zonder consequenties in veel van de genoemde punten van aandacht. Ons vierde punt van zorg en aandacht betreft het verdwijnen van de zebrapaden.

Hierbij willen wij nogmaals onder de aandacht brengen dat in de huidige situatie bij de zebrapaden vaker niet dan wel voor de voetganger wordt gestopt. Is eraan gedacht om deze plaatsen, plateaus, extra te markeren als oversteekplaatsen? Als bestuurders nu al amper stoppen zal daartoe nog minder reden zijn wanneer er geen sprake meer is van een gemarkeerde oversteekplaats maar suggereert wellicht wel een veilige oversteekplaats (een zebrapad is echter de enige plek in het verkeer waar de voetganger voorrang heeft). Wij maken ons zorgen om de veiligheid van de, in deze wijk momenteel groeiende groep kwetsbare verkeersdeelnemers bestaande uit kinderen en ouderen. Het doel is nastrevenswaardig maar in een door allerlei redenen alsmaar hectischer wordende tijd moet respect eigenlijk werkelijk afgedwongen worden, zo zien wij dat ook voor onze kwetsbare verkeersdeelnemers. Ons vijfde punt van zorg en aandacht betreft de lantaarnpalen. In de Plantoelichting staat dat de armaturen van de lantaarnpalen zullen worden vervangen. Er staat niet bij waardoor.

Wij willen hierbij pleiten voor het vervangen van de huidige lantaarnpalen door Berlage lantaarns, variant 2. Dit type lantaarn hoort bij deze straat al vanuit het verleden. De Berlage lantaarns hebben in de jaren dertig dus direct vanaf de bouw voor de verlichting van de Laan gezorgd. Ze vormen een stukje van de Haagse identiteit in het straatbeeld. Aldus worden deze lantaarns, tegenwoordig voorzien van ledlampen, momenteel weer in groten getale in diverse wijken in Den Haag geherintroduceerd. Ook rondom onze wijk zijn ze al waargenomen. Daarnaast zullen deze lantaarns het nagestreefde “erftoegangweg 30 km straatbeeld”, dat mede aanleiding beoogt te geven tot rustiger rijgedrag, zeker ten goede komen aan dit gewenste doel. Bewoners geven aan zelfs een groot voorstander van deze lantaarnpalen te zijn. Uiteraard hopen ook wij dat automobilisten in aantal zullen afnemen en hun rijsnelheid over de hele lengte van de straat afneemt naar de bedoelde 30 km/u. De ervaringen met hoe men nu vaak door de straat sjeest en dendert (vrachtverkeer en of busvervoer) geven helaas niet veel hoop dat de maatregelen goed zullen werken.

En ja, hoewel onze Laan in de toekomst niet meer als omleidingsroute gebruikt zal worden voor onderbroken busroutes of andere wegopbrekingen in de buurt (zo is ons verteld tijdens de inloopbijeenkomst tevens als factor bij de verwachte verkeersluwte), er zal altijd vrachtverkeer blijven, alleen al te beginnen met de grote en zware wagens (Omega Container Transport) die de ORAC's legen en onderhouden en het GFT ophalen. Ook deze denderen door de straat en rijden vermoedelijk niet zorgvuldiger om een verkeersdrempel met voorzichtige oplettendheid (en zo min mogelijk deining) te nemen. Dat de toekomstige Laan van Eik en Duinen met diverse plateaus en drempels absoluut zeker niet meer als busomleidingsroute gebruikt zal worden willen wij opgenomen zien in bepalingen over het toekomstig weggebruik. In het nog niet zo heel verre verleden, toen de bus voor de allereerste keer over de Laan werd omgeleid, heeft dit aanleiding gegeven tot tenminste één juridische procedure wegens barsten en scheuren in het huis door de veroorzaakte trillingen. Deze garantie vragen wij omdat zowel u als wij, de bewoners, niet op dergelijke situaties zitten te wachten. Het ontwerp is nogmaals prachtig en het zou een veel fijnere straat worden als alles naar wens gaat. Wij hebben onze zienswijzen opgeschreven om onze zorgen bij het bereiken van deze nieuwe straat tijdig te uiten.

Wij vertrouwen erop dat u deze punten met zorgvuldige aandacht zult behandelen. Reactie zienswijze 18 Dank u wel voor uw zienswijze. Hieronder vindt u de reactie van de gemeente. 1. Trillingen door verkeersdrempels Trillingen ontstaan wanneer zwaar verkeer met een hogere snelheid door een kuil rijdt of tegen een helling oprijdt, waardoor een deel van de energie van het voertuig wordt overgedragen aan de ondergrond en deze zich voelbaar en soms hoorbaar verspreidt in de directe omgeving. De snelheid is een belangrijk onderdeel wat bepaalt of er wel of niet voelbare trillingen ontstaan. In de huidige situatie heeft de weggebruiker op de Laan van Eik en Duinen voorrang vanaf de Mient tot aan de Laan van Meerdervoort en kan zo, op de redelijk brede rijbaan, de 50km/u makkelijk behalen. Als een voertuig met deze snelheid door een kuil heen rijdt, volgt er een flinke klap met trillingen zoals in de zienswijze beschreven wordt.

In de plannen voor de Laan van Eik en Duinen komt de maximumsnelheid straks 20km/u lager te liggen dan nu. Dat klinkt misschien niet als heel veel, maar de energie die een voertuig heeft (dus hoeveel trillingen een voertuig kan produceren) neemt per km/u dat er trager wordt gereden heel snel af. Zo heeft een voertuig wat 30km/u rijdt iets minder dan 1/3 van de energie van een voertuig wat 50km/u rijdt en veroorzaakt daardoor dus veel minder trillingen. Om ervoor te zorgen dat er ook echt 30km/u en niet harder wordt gereden wanneer de Laan van Eik en Duinen als woonstraat wordt ingericht, is het nodig om een totaalpakket aan verkeersmaatregelen te treffen, waaronder klinkers, de wegversmalling, plateaus en drempels. Door drempels uit dit totaalpakket te schrappen neemt de kans dat er te hard wordt gereden enorm toe en daarmee dus juist ook de kans op heftige trillingen door auto's die een oneffenheid in het wegdek met hoge snelheid raken. 2. Type klinkers In de Laan van Eik en Duinen komen nieuwe klinkers te liggen. Dit zullen vergelijkbare klinkers zijn als de stenen die in de Vlierboomstraat tussen de Appelstraat en het Pomonaplein liggen. Deze zijn, zoals in de zienswijze beschreven, gladder. We leggen alleen oude gebakken klinkers aan als deze vrijkomen door werkzaamheden en daarom opnieuw kunnen worden gelegd.