RIS322584 Notulen van de raad van 8 mei 2025

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 8 mei 2025 (Geopend te 13.30 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda Herdenking van oud-wethouder de heer Nyqvist en oud-raadslid de heer Wladimiroff A. Vaststelling agenda B. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemde fractievertegenwoordiger C. Beëdiging van de nieuw benoemde fractievertegenwoordiger Schorsing D. Stad in de raad E. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken F. Vaststelling van de notulen van 13 maart 2025 (RIS322018), 3 april 2025 (RIS322019) en geheim woordelijk verslag van de raad van 13 februari 2025 (RIS321587) G. Vaststelling van de besluitenlijst G.1 Voorstel van het presidium inzake benoeming plaatsvervangend (commissie)voorzitters (RIS321747) G.2 Voorstel tot bekrachtiging Verordening ter handhaving openbare orde NAVO-top Den Haag 2025 (RIS321983) G.3 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning dakopbouw Hof van Scheveningen 17 (RIS321703) G.4 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning toiletunit nabij Madesteinweg 30 (RIS321824) G.5 Voorstel van het college inzake Beeldkwaliteitsdocument Petroleumhaven Oost kavel A en B (RIS321735) G.6 Voorstel van het college inzake Wijziging routering gevaarlijke stoffen in verband met de Utrechtsebaan (RIS321920) G.7 Voorstel van het college inzake Beeldkwaliteitsplan Den Haag Centraal (RIS321333) H.

Datumbepaling initiatiefvoorstel VVD: Een monument voor Engelandvaarders (RIS322110) Mondelinge vragen (niet tijdig beantwoorde schriftelijke vragen) Beraadslaging over I. Raadsmededeling ongeregeldheden op Scheveningen 1 mei (RIS322111) J. Voorstel van het college inzake Planuitwerkingskader (PUK) Oude Haagweg 4 - 36 (RIS321718) K. Voorstel van het college inzake Ontwikkelvisie Beatrixkwartier en Bezuidenhout-West (RIS321791) L. Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning tijdelijke woonfunctie Maanweg 20 (RIS321561) M. Gewijzigd initiatiefvoorstel Hart voor Den Haag: Van Napels aan de Noordzee naar Singapore achter de duinen (RIS319200) (agendapunt niet aan de orde geweest) Afronding debat commissie N. Illegale blokkade A12 O. Reactie op nieuwe cijfers overgewicht Haagse kinderen (RIS320898) en Voortgang Haagse Preventieaanpak (RIS321142) 1

P. Meldingen straatintimidatie (RIS321086) Q. Buitenruimtedebat R. Raadsmededeling Noodverordening NAVO-top (RIS321925) S. Commissiebrief inzake Evaluatie pilot doneerrekjes (RIS319650) (agendapunt niet aan de orde geweest) T. Raadsmededeling inzake Programma laagdrempelig voorlichten en vaccineren (RIS321725) (agendapunt niet aan de orde geweest) U. Veilige opvang voor queer vluchtelingen (agendapunt niet aan de orde geweest) V. Beantwoording raadsadressen inzake Opvang voormalig Hagacomplex Sportlaan (agendapunt niet aan de orde geweest) W. Debat over Verkeersveiligheid (agendapunt niet aan de orde geweest) X. Afvaldebat (agendapunt niet aan de orde geweest) Y. Vervoerplanprocedure 2026 MRDH De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 43 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GL), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (Hart voor Den Haag), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GL), Van den Bos (PvdD), Butt (GroenLinks), Celik (DENK) De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Dumoulin (VVD), Van Esch (D66), Etalle (FVD), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Van den Goorbergh (Hart voor Den Haag), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Kaptheijns (PVV), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GL), Uduba (VVD), Verduin (D66) Afwezig: Sewtahal (Hart voor Den Haag), Verdonk (Hart voor Den Haag) De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Goedemiddag, geachte leden van de gemeenteraad. Hartelijk welkom bij deze vergadering van de gemeenteraad van Den Haag op donderdag 8 mei 2025. Voordat we aan de vaststelling van de agenda beginnen, wil ik u het volgende mededelen.

We hebben bericht ontvangen van het overlijden van de heer Nyqvist, oud-raadslid en oud-wethouder, en de heer Wladimiroff, oud-raadslid van onze gemeente. Ik verwelkom de hier aanwezige families van beide oud-raadsleden en de oud-wethouder. Namens ons allen condoleer ik hen met hun verlies. Ik ga nu over tot een korte herdenking en ik verzoek u om, indien u daartoe in staat bent, te gaan staan. Geachte familie, geachte leden van de raad. Op 11 april overleed, 81 jaar oud, Chris Nyqvist. Chris werd in september 1974 lid van deze gemeenteraad namens de VVD. Hij zou dat bijna 22 jaar blijven, tot maart 1996. Als raadslid maakte Chris Nyqvist onder meer deel uit van de commissies Ruimtelijke Ordening en Stadsvernieuwing, Verkeer, Binnenstad en Monumenten, Werkgelegenheid, Economie en Sociale Zaken, Personeel en Organisatie, Milieu, Leefbaarheid en Promotie en Economisch Structuurbeleid, Marketing en Personeelszaken. Uit de eerste jaren van het raadslidmaatschap stamt een bericht dat ik niet onvermeld wil laten, zeker gezien zijn latere activiteiten voor FC Den Haag. Op 3 juni 1979 wist dagblad Trouw te melden dat Chris deel uitmaakte van een voetbalteam met leden van de Haagse gemeenteraad. Dat team nam het op tegen een team van Die Haghe.

Andere leden van het team waarin Chris meespeelde, waren onder anderen Adri Duivesteijn, Michiel Hardon en Gerard van Otterloo van de Partij van de Arbeid en Jack Verduyn Lunel en Jan Geleijnse van de PPR; voor de jongeren onder ons: dat stond voor 'Politieke Partij Radicalen'. Kortom: hier bracht het voetbal op verbroederende wijze politici van uiteenlopende politieke kleuren bijeen.

2

In die vroege periode als raadslid valt ook het pleidooi van Chris op voor investeringspremies ter bevordering van de werkgelegenheid in de industrie, die in het midden van de jaren zeventig fors daalde met 22%. Eind 1979 trad Chris toe tot het college van B en W onder leiding van Frans Schols, waar ook de mij welbekende Lien Vos-van Gortel deel van uitmaakte. Met in zijn portefeuille Openbare Werken, Verkeer en Vervoer schreef Chris Nyqvist in 1981 geschiedenis door samen met zijn collega's Duivesteijn en Lex Blankesteijn van het CDA het 'historisch compromis' te sluiten. Hiermee waren de bouwplannen voor de zogeheten Dwarsweg van de baan, die het Prins Bernhardviaduct moest verbinden met de Prinsengracht, wat een fikse kaalslag in het historische deel van de stad zou hebben betekend, en dat terwijl Chris bekend stond als een hartstochtelijk voorstander van het autoverkeer. Het waren de jaren waarin grote steden als Den Haag worstelden met het gebrek aan parkeerruimte. Zelfs op het Binnenhof stonden tot 1975 auto's en overal zocht men naar locaties voor garages, bijvoorbeeld onder de Hofvijver, iets wat Chris Nyqvist wel zag zitten. De maatschappelijke tegenstand tegen dit plan leidde ertoe dat men ervan afzag. Tot de portefeuille van Chris Nyqvist behoorde ook de monumentenzorg.

In zijn tijd hebben restauraties van beeldbepalende monumenten plaatsgevonden, zoals de Boterwaag en de Sint Sebastiaansdoelen, het onderkomen van het Haags Historisch Museum. De naam van Chris is ook verbonden met de bouwplannen voor een nieuw stadhuis. In 1985 mocht hij daarvoor de eerste paal slaan aan het Burgemeester De Monchyplein. Zoals bekend besloot het volgende college, dat in het jaar daarop aantrad, om niet daar maar hier, aan het Spui, een nieuw stadhuis te bouwen. In de tijd na zijn wethouderschap bekleedde Chris twee jaar lang, van 1992 tot 1994, het voorzitterschap van FC Den Haag. Twee jaar later, in 1996, nam hij afscheid als raadslid. Bij die gelegenheid ontving hij uit handen van burgemeester Havermans de penning van bijzondere verdiensten der gemeente 's-Gravenhage. Ik kende Chris persoonlijk uit de VVD. Beiden waren we ooit kandidaat voor het partijvoorzitterschap. Chris was net als ik in Utrecht politiek actief, al speelde dat hoofdstuk zich af in een tijd waarin ik er al vertrokken was. Sinds 2002 was Chris betrokken bij Stadsbelang Utrecht als actief commissielid. Daar ging hij lastige dossiers zoals de Ring Utrecht, prostitutie, marktkramenbeleid en leerlingenvervoer niet uit de weg. Chris was als ijverig commissielid altijd voorbereid en had zijn mening klaar over alle dossiers, zelfs als ze niet de zijne waren.

Hij had in zijn ogen immers - ik hoor het hem zo zeggen - alles al een keer meegemaakt in Den Haag. 'C'est l'histoire qui se répète' was een van zijn gevleugelde opmerkingen in de Utrechtse fractiekamer. Naast zijn politieke werk was hij druk doende met het schrijven van romans, waarvan er in korte tijd verschillende zijn verschenen. Ook in die pennenvruchten leeft hij voort. Jonkheer Michaïl Wladimiroff, Mischa voor eenieder die hem goed kende, overleed op 8 april. Hij was 80 jaar. Hij was wijd en zijd bekend als advocaat bij het Joegoslavië-tribunaal, als medeoprichter en een van de twee gezichten van advocatenkantoor Wladimiroff & Spong en als hoogleraar economisch strafrecht. Wat Mischa óók was, voordat hij landelijk bekend werd, was lid van onze raad namens D66, gedurende vier jaar: van september 1978 tot september 1982. Hij was onder meer lid van de raadscommissie Maatschappelijk Welzijn en Volksgezondheid. Bekenden in en rond de raad in die tijd, in die periode, typeren hem als 'een ingetogen raadslid met een bedachtzame stijl van opereren, deskundig en goed geïnformeerd'. Wat hem in hun ogen bijzonder maakte, was dat hij voor eenieder een gerespecteerd raadslid was, bereid tot advies en samenwerking met eenieder, zowel met andere fracties in de raad als met het college van B en W.

Ik citeer één van hen, het huidige raadslid Martini: 'In die tijd van de jaren zeventig had de gemeente nog een gemeentelijk politiekorps. Bij klachten over politieoptreden bleek zijn geschiktheid als raadslid. De man maakte een conflict tot een beheersbare oplossing, ieder daarbij zo veel mogelijk in zijn recht latend.' Zijn toen al behoorlijke juridische deskundigheid bleek van grote waarde bij het raadswerk, zoals bij de oprichting van vrouwencentrum Yasmin. Ik citeer Hanneke Gelderblom, destijds fractievoorzitter van D66: 'Mischa zorgde voor een doorbraak hier in Den Haag. Voor vrouwencentrum Yasmin was er geen plek waar echtgenotes van hen die wij toen gastarbeiders noemden, elkaar konden ontmoeten, een ontmoetingsplek alleen voor vrouwen waar mannen niet mochten komen. Het ging om vrouwen die amper de deur uit kwamen. Mischa zette zijn schouders eronder om zo'n centrum juridisch mogelijk te maken, uiteraard in samenwerking met het college, daar wij niet in het college zaten. Ook ging hij in gesprek met betrokken echtgenoten en wist hen over te

3

halen om in te stemmen met dit initiatief. Zowaar kreeg hij het voor elkaar. Het mooie was dat hij de enige man was die in Yasmin mocht komen.' Ik rond af. Mischa Wladimiroff overleed in Den Haag, waar hij woonde en werkte, zijn stad. Over zichzelf zei hij ooit, bij wijze van grap: 'Half Russisch, half Fries, dus geen Hollander'. Volgens mij ontbreekt daarin een stukje. Ik zou zeggen: 'Half Russisch, half Fries, dus geen Hollander, maar wel geheel Haags'. Mag ik u vragen om een moment van stilte ter nagedachtenis van beide heren? (De aanwezigen nemen staande enige ogenblikken stilte in acht) De voorzitter. Dank u wel. Ik schors de vergadering voor een enkel moment. In de Foyer kunt u condoleren. De vergadering wordt van 13.44 uur tot 13.55 uur geschorst. De voorzitter. Geachte leden van de raad, ik heropen uw vergadering van donderdag 8 mei. Hartelijk welkom, ook alle mensen op de publieke tribune en de mensen thuis. Fijn dat u er bent. Ik hoop dat u een plezierige middag en avond heeft. Berichten van verhindering zijn ontvangen van de heer Sewtahal en mevrouw Verdonk, die wel aanwezig zal zijn bij de stemmingen. De heer Mekers heeft aangegeven iets later aanwezig te zijn. Wethouder Icar en wethouder Bruines zullen vandaag op een enkel moment afwezig zijn.

Ik wil ook in het openbaar mevrouw Klokkenburg graag bedanken voor haar flexibiliteit met betrekking tot de wijziging van haar zitplaats in onze raadzaal. (Geroffel op de tafels) De voorzitter. Ik vraag de aandacht van iedereen voor onze vergaderafspraken. We vergaderen via de voorzitter. Ik verzoek u om andere gesprekken elders te voeren, zodat we met de insprekers en vooral ook met elkaar goed van gedachten kunnen wisselen en alles ook geconcentreerd kunnen blijven volgen. Het debat is stevig op de inhoud maar niet gericht op de persoon. Voor de insprekers geldt dat zij hun bijdragen leveren op basis van de afspraken die daarvoor gelden. Dit betekent bijvoorbeeld dat u raads- of collegeleden niet bij hun voornaam aanspreekt. Ook is het niet toegestaan om namen van medewerkers te noemen. We hebben ook afgesproken dat we vanaf de tribune geen blijken van instemming of afkeuring wensen. Daar zullen we streng op toezien. Dat doe ik afwisselend met de plaatsvervangend voorzitter, meneer Sluijs. Alle stemmingen zijn aan het eind van de vergadering, waarna er ook nog gelegenheid zal zijn voor het afleggen van stemverklaringen. Met de fractievoorzitters heb ik afgesproken om de vergadering uiterlijk om 0.00 uur te sluiten, inclusief de stemmingen.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De voorzitter. Ik stel de vraag der vragen: kunt u instemmen met de agenda? Dat is het geval. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: B. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemde fractievertegenwoordiger.

4

De voorzitter. Het CDA draagt de heer Cees Pluimgraaff - kent u hem nog? - voor als fractievertegenwoordiger. Ik geef het woord graag aan de voorzitter van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven, de heer Martinez van Andel, voor het verslag van de bevindingen. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). De commissie tot onderzoek bescheiden fractievertegenwoordigers deelt de gemeenteraad mee dat, gebruikmakend van artikel 4 van de Verordening raadscommissies, als fractievertegenwoordiger is voorgedragen de heer Cees Pluimgraaff (CDA). De commissie verklaart dat betrokkene aan de gestelde eisen voldoet en mitsdien op grond van artikel 4 van de Verordening raadscommissies kan worden toegelaten als fractievertegenwoordiger. Welkom terug!

Aan de orde is: C.

Beëdiging van het nieuw benoemde raadslid.

De voorzitter. Ik verzoek u allemaal te gaan staan. Ik nodig de heer Pluimgraaff uit om in het midden van de zaal te gaan staan. Goedemiddag, meneer Pluimgraaff. Ik zal de eed afnemen. 'Ik zweer dat ik, om tot fractievertegenwoordiger benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractievertegenwoordiger naar eer en geweten zal vervullen.' De heer Pluimgraaff. Zo waarlijk helpe mij God almachtig! De voorzitter. Van harte gefeliciteerd! (Applaus) De voorzitter. De vergadering is voor een enkel moment geschorst om meneer Pluimgraaff in de Foyer welkom terug te heten. De vergadering wordt van 14.00 uur tot 14.10 uur geschorst.

Aan de orde is: D.

Stad in de raad.

De voorzitter. Er zijn zeven insprekers aangemeld. Die ga ik het woord geven. Ik zeg er aan de voorkant bij dat u drie minuten heeft. Probeer de tijd in de gaten te houden, want na drie minuten zeg ik: 'Het is klaar.' Dan moet u echt stoppen. Verder heeft u de regels gehoord. Veel succes! De eerste drie insprekers spreken in over de raadsmededeling ongeregeldheden op Scheveningen. Mevrouw Van Leeuwen (I). Geachte voorzitter. Vijf jaar geleden stonden we hier ook, met zorgen, vragen en hoop. Scheveningen werd toen 'niet beheersbaar' genoemd. Volgens beheersers moesten we naar 'beheersbaar' toe, maar laten we eerlijk zijn: 'beheersbaar' is geen fijne plek om te leven, te werken of te recreëren, zoals toen ook al werd gezegd. Afgelopen donderdag was zelfs dat woord ver te zoeken. De rellen die toen plaatsvonden, toonden duidelijk aan dat we te maken hebben met een nieuwe realiteit, een realiteit waarin klassieke maatregelen en oud beleid tekortschieten. De relschoppers die Scheveningen teisterden, zijn niet zomaar in een actieplan te vangen. Het is geen vaste groep met vaste patronen. Ze organiseren zich razendsnel, vaak online, ver buiten het zicht van wie geacht wordt toezicht te houden. En als ze komen, komen ze niet voor een gesprek. Ze komen 5

voor de confrontatie. De sfeer die kantelt van een mooie drukke dag naar een grimmige sfeer, is bij bewoners en ondernemers op een veel eerder moment merkbaar en wordt ook gemeld aan de hulpdiensten en de gemeente, maar blijkbaar niet in die aard dat er al vroegtijdig opgeschaald wordt, zoals te lezen is in de stukken: volgens de gemeente startte de onrust rond 17.00 uur, terwijl de ondernemers en bewoners dit al rond 13.00 uur of 14.00 uur bemerkten en meldden. Hadden we dan grotere escalaties kunnen voorkomen? Dat is koffiedik kijken, maar het is het uitproberen waard om hier wat aan te doen. Ook zijn er te weinig signalen vanuit het ov, waar de grimmige sfeer blijkbaar al uren eerder zichtbaar was. Deze signalen worden niet gehoord of niet opgepakt. Laat één ding helder zijn: het ligt niet aan de politie en niet aan de handhaving, die zich elke dag weer inzetten met gevaar voor eigen veiligheid. Dit ligt aan beleid aan de voorkant, aan het ontbreken van inzicht, aan het gebrek aan voeling met wat zich digitaal afspeelt. Laten we duidelijk zijn: het gaat niet alleen om de onlinewereld. Er is meer waar we zicht op moeten krijgen. De toestroom van bezoekers, de drukte op bepaalde dagen en de massale aanzuigende werking van sociale media op warme dagen spelen ook mee.

Vijf jaar geleden werd al voorzichtig geopperd dat het beperken van die toestroom, al was het tijdelijk, een bijdrage zou kunnen leveren aan veiligheid, maar dat idee werd toen weggewuifd. De gedachte was dat ondernemers daar niet achter zouden staan, maar kijk eens om ons heen: deze rellen, die zijn pas slecht voor ondernemers. Die zijn funest voor de toekomst van Scheveningen, de gastvrijheid waar we trots op zijn en de uitstraling van ons dorp aan zee. Dus ik zeg: sta nu op, stop met populistisch praten hier in de raad en daarbuiten, durf echte beslissingen te nemen en wees harder voor de groep waar we het over hebben, niet achteraf maar voortijdig, zodat we voorkomen dat Scheveningen verder beschadigd wordt, niet met nog meer rapporten maar met daadkracht, met keuzes die ertoe doen voor de bewoners, de ondernemers en dus voor Scheveningen. De heer Pronk (I). Voorzitter. Mijn naam is Nico Pronk en ik kom uit Scheveningen. Voor mij is dit de eerste keer dat ik hier inspreek en wat mij betreft ook de laatste keer. Vandaag sta ik hier omdat wat afgelopen donderdag gebeurde mij direct aan het hart gaat. Ik ben persfotograaf en ik stond donderdag midden in de ellende. Het was eigenlijk een slagveld; dat was het. Dit werk doe ik al vele jaren, maar dit heb ik nog nooit meegemaakt. Het rellende tuig had geen enkel respect voor de politie, voor bewoners en voor ondernemers.

Ze maakten trots filmpjes voor TikTok en postten die met een lacherige tekst erbij: 'Kom naar Scheveningen'. Tegen de raadsleden die straks gaan zeggen dat het wel meeviel of dat de politie te streng optrad omdat het om 13-jarige kinderen zou gaan, zeg ik: u was er niet bij. Hoe denkt u dat het voelt als agenten via de mobilofoon moeten zeggen: wij kunnen het niet meer aan? De situatie was voor hen niet meer te houden. De situatie was zo bedreigend dat ik even dacht: wat moeten we hiermee? Ik zag het zelfs somber in. Dat was dankzij zogenoemde kinderen. Ik ben bang dat dit de nieuwe norm gaat worden, want we hebben op Scheveningen de laatste jaren al zoveel meegemaakt dat we dingen normaal zijn gaan vinden. We kijken er niet meer van op dat de boulevard op warme dagen wordt geterroriseerd door hangjeugd. Ik kan er echt niet bij dat er partijen zijn die de politie nu gaan aanwijzen als schuldige. Nogmaals, jullie stonden niet midden in de regen van stenen, glas, stalen voorwerpen en zelfs koevoeten die werden gegooid; ik wel. Voorzitter, ik doe een beroep op u als burgemeester om niet te zwichten voor dit tuig. Op deze manier verliezen we de wedstrijd. U heeft regels waar u zich aan moet houden en dat tuig hoeft dat niet.

Zij winnen de strijd dus te allen tijde, tenzij u alles doet wat u binnen uw macht kan doen om herhaling van vorige week donderdag te voorkomen, zodat er arrestaties volgen, en veel ook, zodat ik net als de politie-eenheden in Den Haag mijn werk kan blijven doen. De heer Wörsdorfer (I). Voorzitter. Een korte inbreng namens de ondernemers van ScheveningenStrand en de boulevard, dus mede namens mijn collega Henk Kool. Dit was een ongelofelijk irritant incident en uiteraard moeten relschoppers hun straf krijgen. Misschien nog belangrijker is dat we moeten nadenken over gemiste signalen en hoe die eerder opgepakt kunnen worden, onder andere vanuit de social media, de NS en de HTM, om daarop te handelen en dat we voldoende capaciteit klaar hebben moeten staan, zeker op zo'n eerste warme dag, waarvan we weten dat er altijd een gevaar kan zijn.

6

Maar nog belangrijker is dit: het gaat om een incident op Scheveningen; het is niet tekenend voor de badplaats. Scheveningen heeft positieve berichten nodig. We hopen dat daar in het debat ook genoeg aandacht voor is. Dit incident doet daar ernstig afbreuk aan, maar doorgaans is het totaal anders. Sterker nog: u zit nu hier, maar kom eens kijken. Het weer is top, het strand en de zee liggen er fantastisch bij, de terrassen van de paviljoens en op de boulevard staan vol gastvrije mensen die de bezoekers een toffe dag willen bezorgen. Zorg voor een goede campagne om dit te benadrukken en het imago te herstellen; dat zou uw raad kunnen vragen aan het college, met daarbij speciale aandacht voor goed geslaagde evenementen, want juist die kunnen Scheveningen positief op de kaart terugzetten. Dat hebben we nodig. Uw raad zou ons helpen door daar bijvoorbeeld extra geld voor te bestemmen. Ik zeg geen nieuwe dingen, want u heeft het al kunnen lezen in de brief die u vanmiddag van ons ontving: de ondernemers op Scheveningen smachten naar die positieve aandacht en we hopen dat vandaag terug te horen in uw inbreng. De voorzitter. Er zijn ook drie insprekers over het voorstel van het college inzake Planuitwerkingskader (PUK) Oude Haagweg 4-36. De heer Van Vliet (J). Geachte voorzitter, burgemeester, wethouders en raadsleden.

Burgemeester, dank u wel voor uw perfecte leiding over onze stad Den Haag; we waarderen u. Mijn naam is Kenneth van Vliet. Ik dank u dat ik hier mag spreken. Onze kerk bestaat 35 jaar en is diep geworteld in de gemeente Den Haag. Zonder subsidie te ontvangen doen wij een heleboel werk. Wij geven mensen in nood hulp. We ondersteunen alleenstaande moeders, geven gratis budgetcursussen, bieden jongeren een creatieve plek aan in onze gemeente, in ons muziekcenter. Wij versterken de zelfredzaamheid van mensen en de maatschappelijke samenhang. We hebben een eigen ruimte nodig voor dit werk. In 2010 kochten wij ons pand met jarenlang eigen gespaard geld. In 2016 vroegen wij de gemeente Den Haag om de erfpacht af te kopen. Dat werd om onduidelijke redenen afgewezen. In 2022 zagen wij ons genoodzaakt om ons pand te verkopen vanwege de aflopende erfpacht en de geplande herontwikkeling. Wij stonden de bouw van 350 huizen niet in de weg en wij zagen het als kerkelijke gemeente als onze morele en maatschappelijke plicht om ons pand te verkopen. Dat hebben we gedaan aan projectontwikkelaars met de mondelinge afspraak dat wij terug konden keren in het project, naast het Behangparadijs, dat een nieuw pand krijgt. Later liet de gemeente weten dat er geen ruimte voor ons wordt opgenomen in het project. Het blijkt heel erg moeilijk om alternatieven te vinden.

Kerkgebouwen zijn schaars, duur en monumentaal. Herbouw wordt niet toegestaan. DSO staat kerken alleen in een maatschappelijke of kerkelijke bestemming toe. Ontheffing voor bedrijfs- of kantoorpanden wordt nauwelijks toegestaan. Dat is voor ons onbegrijpelijk. Op bedrijventerreinen is er op zondagen geen parkeerdruk, die juist wél ontstaat in woonwijken. Op locaties zoals Zichtenburg/Kerketuinen zijn wel dans-, kook- en klimscholen, peuterspeelzalen en andere maatschappelijke functies toegestaan in bedrijfspanden. Wij mogen dat niet. Wij ervaren dit als rechtsongelijkheid en eigenlijk ook een beetje als discriminerend en beperkend. Wij zijn niet de enigen: 34 kerken in Den Haag zijn op zoek naar ruimte. Zonder oplossing worden wij aan die lijst toegevoegd, terwijl het juist gemeentelijk beleid is om kerken onderdak te bieden. Ons verzoek is heel simpel: neem ons op in het project De Burgemeester met een maatschappelijke ruimte van een vergelijkbare grootte, zodat we terug kunnen keren. Mocht dit niet mogelijk blijken, verleen ons dan ontheffing, zodat we ons ergens in Den Haag Zuidwest kunnen vestigen in een bedrijfspand. Onderzoek of er ruimte beschikbaar is of grond waarop wij zelf kunnen bouwen. Als dat allemaal niet mogelijk is, zorg dan voor een versnelde procedure, zodat wij, als wij geschikte ruimte krijgen, die ruimte in een versnelde procedure kunnen betrekken.

De voorzitter. Uw tijd zit erop; het spijt me. De heer Van Vliet. Dank u; ik was klaar. De voorzitter. Ik had moeten opletten; sorry.

7

De heer Teiwes (J). Voorzitter en dames en heren van de raad. Met gevoel voor de actualiteit kan ik zeggen dat mijn cliënte op zoek is naar witte rook. Ik spreek u toe namens Beheersmaatschappij Mani Den Haag B.V. Mani heeft twee vestigingen: één op de Soestdijksekade en één op de Oude Haagweg 24 in Den Haag. Vandaag staat de vestiging aan de Oude Haagweg 24 centraal. Mijn cliënte is erfpachter van die locatie. Het gaat lang terug; mijn cliënte is daar vanaf 2001 gevestigd. Ze hebben een bedrijf opgebouwd waar je u tegen zegt. Ik ben daar gaan kijken. Het is mooi; het is echt heel mooi. Ik heb de dochter, Jennifer, meegenomen. Ze zit achter mij en zwaait nu even, want ik vind het belangrijk dat u het gezicht achter het bedrijf ziet. Ik kan dit immers stijf en formeel vertellen, maar het gaat om een bedrijf. De kern is dat mijn cliënte een intentieovereenkomst heeft gesloten met OC OHW B.V. en dat haar is beloofd dat zij een vergelijkbaar pand terugkrijgt. Wijlen de vader van mijn cliënte heeft aangegeven: 'Daar wil ik mee instemmen. Ik wil vertrekken. Ik zie het maatschappelijk belang. Ik wil mijn maatschappelijke verantwoordelijkheid ook nemen, maar ik wil ook het voortbestaan van mijn bedrijf borgen.' Daarmee is er nadrukkelijk afgesproken dat een vervangende bedrijfsruimte ter beschikking wordt gesteld en dat dit met gesloten beurzen wordt afgewikkeld.

De bottomline is dat mijn cliënte wil en kan, maar dat er geen geschikte ruimte is. Er is twee jaar verstreken sinds het tekenen van de intentieovereenkomst. U raadt het al, want anders zou ik hier niet staan: er is nog steeds geen vervangende ruimte. De belangrijkste reden waarom ik u hier vandaag toespreek, is dat mijn cliënte absoluut de schijn wil vermijden dat zij het project dwarsboomt. Dat wil zij niet. Zij wil vertrekken, maar zij heeft wel vervangende bedrijfsruimte nodig. Namens cliënte - ik weet niet of Jennifer dat leuk vindt - nodig ik jullie van harte uit om eens te komen kijken op het bedrijf. Steek uw licht op, zie wat er speelt en wees u bewust van het feit dat mijn cliënte wil, maar dat het wel moet kunnen. Ik heb nog 29 seconden en ik dank u voor uw aandacht. De heer Sharma (J). Helaas ben ik niet zo goed voorbereid. Ik heb het niet opgeschreven en ik heb waarschijnlijk ook geen drie minuten nodig. Wij hebben een rouwcentrum, dat eigenlijk een begrip is geworden in Loosduinen. Het bestaat al bijna vier decennia. Ik heb het overgenomen. Het is het Rouwcentrum Loosduinen. Wij hebben met mensen te maken. Wij doen het laatste werk voor iedereen.

Wij krijgen tot de dag van vandaag mensen van verschillende leeftijden, van 80 à 90 jaar, die zeggen dat hun vader, zoon, moeder of andere familieleden hier zijn weggegaan en dat zij hier het laatste afscheid van hen hebben kunnen nemen. Dat willen wij voortzetten voor hen. Voor ons geldt hetzelfde: we hebben nu nog geen andere locatie, maar we zouden wel graag terug willen. Die optie is er, maar ik heb begrepen dat het bestemmingsplan waarschijnlijk gaat veranderen, wat ik frappant vind, want wij hebben een maatschappelijk bestemmingsplan nodig. Bij ons heb je geen overlast, we hebben geen gillende mensen, we hebben geen rare situaties en we hebben geen calamiteiten gehad. Mijn vraag is dus heel simpel: waarom mag ik niet terugkomen als het pand straks verbouwd is? Als de mogelijkheid er is, dan graag. Zo niet, dan moeten ook wij weggaan, maar dan moet ik straks tegen een 80-jarige vrouw zeggen: het rouwbezoek voor uw man was hier, maar ik kan het nu niet meer doen, want wij moeten weg omdat er een nieuw pand komt. Dat is voor ons het belangrijkste. Het laatste werk, dat wij doen, heeft te maken met emoties en gevoel. Dat is niet zomaar weg te halen. Ik hoop dat iedereen daar begrip voor heeft, want eenieder hier heeft weleens iemand verloren en eenieder hier weet ook hoe moeilijk het is als je op zo'n plek komt. Een andere locatie is lastig.

Ik heb nog een minuut, maar ik heb verder niet veel te vertellen. Dit was het belangrijkste: wij willen gewoon terug op dezelfde locatie of in een andere ruimte, waar wij dan inderdaad ook versneld terechtkunnen. De voorzitter. Ten slotte is er één inspreker over het voorstel inzake Ontwikkelvisie Beatrixkwartier en Bezuidenhout-West. De heer Snijders (K). Goedemiddag. Fijn om u allen weer fris en fruitig te mogen aanschouwen na uw reces. Het is uitstekend dat de stedenbouwkundige en het college hebben gekeken naar wat er past qua opgave. Ondanks dat zijn er enige kanttekeningen, zoals u gewend bent. Deze raad heeft met de 8

nodige tegenzin de overkluizing van de Grotiusplaats goed moeten keuren voor niet € 7 mln. maar een kleine € 40 mln. De beslissing was eigenlijk al voor u genomen door voorgaande colleges en raden. Om te voorkomen dat u toekomstige colleges en raadsleden opzadelt met hetzelfde voor veel te grote en door de stad eigenlijk niet op te brengen bedragen, vragen we u met klem om te zorgen dat eerst de haalbaarheid van een Utrechtse Baanpark technisch én financieel geborgd is voordat u bouwplannen accordeert. Dat heet goed rentmeesterschap. Dan de J.P. Coenstraat en de geplande extra parkeergarage-ingang en -uitgang, die veel extra verkeersdruk gaat geven op de toegangsweg naar Bezuidenhout-West. Het wijkberaad kan de bewoners absoluut niet uitleggen dat de huidige in- en uitgang aan de Prinses Beatrixlaan weg moet, terwijl er as we speak een nieuwe uitgang wordt gebouwd voor de ANWB, 50 meter verderop. Evenmin is uit te leggen dat de verplaatste in- en uitgang op de J.P. Coenstraat, die leidt tot 31 conflictsituaties van elkaar kruisend langzaam en snel verkeer, als veiliger wordt gezien dan de 6 conflictsituaties op de Beatrixlaan. We hopen echt dat u en het college uw uiterste best doen om de verplaatsing te voorkomen. We vragen u om nog eens heel goed naar het Schenkviaduct te kijken.

Afwaarderen van viernaar tweebaans en omrijden naar de nu al filegevoelige Neherkade zijn, gelet op de ontwikkelingen voor de komende jaren, niet echt verstandig. Het Bezuidenhout krijgt er om en nabij 17.000 inwoners bij. Zuidwest krijgt er om en nabij 20.000 inwoners bij. Hoe wilt u dat onze inwoners over en weer op bezoek gaan bij familie en vrienden of naar winkels en bedrijven gaan? We hopen op een goede ontsluiting en niet op opsluiting. Als laatste: kunt u op korte termijn de fietstunnel tussen Bezuidenhout-West en de Rivierenbuurt weer eens op de agenda zetten?

Aan de orde is: E.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Raadsadressen Nr. 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Afzender en onderwerp

Voorstel afdoening

Belanghebbende d.d. 27 maart 2025 inzake diverse In handen van het aangelegenheden openbare ruimte Tuinenbuurt (10881198) college van B en W Belanghebbende d.d. 29 maart 2025 inzake groene daken bij In handen van het opsplitsen panden (10881220) college van B en W Belanghebbende d.d. 1 en 3 april 2025 inzake huurovereenkomst In handen van het grond Valkenbosplein (10881236) college van B en W Turks Islamitische Culturele Stichting d.d. 14 april 2025 inzake In handen van het werkzaamheden Warmtelinq Kempstraat (10885739) college van B en W Padelclub Klein Zwitserland d.d.15 april 2025 inzake plannen In handen van het Padelclub Klein Zwitserland (10885803) college van B en W Frank van Nieuwenhoven Helbach Consultancy d.d. 22 april 2025 In handen van het inzake Bouw van The Hague Harbor (10889215) college van B en W Belanghebbende d.d. 18 april 2025 inzake Formele klacht over In handen van het gemeentelijke opvang Den Haag (10889256) college van B en W Belanghebbende d.d. 21 april inzake Werkzaamheden m.b.t. afval In handen van het en stadsverwarming (10889323) college van B en W Belanghebbende d.d. 28 april inzake dringende klacht en verzoek In handen van het om oplossing Parkeerproblemen en boetes in de Schildershoek en college van B en W Omgeving (10891333)

Kopie antwoord commissie Leefomgeving commissie Ruimte commissie Bestuur commissie Leefomgeving commissie Leefomgeving Ruimte Samenleving Leefomgeving Leefomgeving

9

Zienswijzen verbonden partijen Nr. Zienswijze begroting 2026 en begrotingswijziging 2025 1 Bedrijvenschap HarnaschPolder d.d. 1 april 2025 (10884552)

Nr. Zienswijze programmabegroting 2026-2029 en jaarrekening 2024 1 IPP Haaglanden d.d. 8 april 2025 (10884596)

Voorstel afdoening Aan het college van B en W is verzocht om een voorstel aan de raad Voorstel afdoening Aan het college van B en W is verzocht om een voorstel aan de raad

Nr. Zienswijze ontwerp meerjarenbegroting 2026-2029 en jaarrekening 2024 1 Veiligheidsregio Haaglanden d.d. 15 april 2025 (10886653) en d.d. 23 april 2025 (behoort bij 10886653)

Aan het college van B en W is verzocht om een voorstel aan de raad

Nr. Zienswijze begrotingswijziging 2025 en begroting 2026 1 Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden d.d. 15 april 2025 (10887125)

Voorstel afdoening Aan het college van B en W is verzocht om een voorstel aan de raad

Nr. Zienswijze op de beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen 1 MRDH d.d. 15 april 2025 (10887495)

Voorstel afdoening

Nr. Zienswijze op de ontwerpbegroting 2026 1 MRDH d.d. 15 april 2025 (10887936) Nr. Zienswijze op de ontwerpbegroting 2026 1 Omgevingsdienst Haaglanden d.d. 17 april 2025 (10887963)

Nr. Zienswijze Ontwerpbegroting 2026 1 GR GGD en VT Haaglanden d.d. 25 april 2025 (10891419)

Voorstel afdoening

Aan het college van B en W is verzocht om een voorstel aan de raad Voorstel afdoening Aan het college van B en W is verzocht om een voorstel aan de raad Voorstel afdoening Aan het college van B en W is verzocht om een voorstel aan de raad Voorstel afdoening Aan het college van B en W is verzocht om een voorstel aan de raad

Ter kennisnemingen Nr. Afzender en onderwerp Voorstel afdoening 1 Belanghebbende d.d. 29 maart 2025 inzake kapotte lift halte Voor kennisgeving aannemen Leidschenveen-Centrum (10879479) 2 Wijkoverleg Statenkwartier d.d. 29 maart 2025 inzake zienswijze op Voor kennisgeving aannemen de netwerkstrategie 2040 (10879559) 3 Stichting Armoedefonds d.d. 3 april 2025 inzake Onderzoek Lokaal Voor kennisgeving aannemen Armoedefonds (10882783) 4 Bedrijvenschap HarnaschPolder d.d. 1 april 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen Jaarrekening 2024 (10882888) 5 Belanghebbende d.d. 4 april 2025 inzake motie: Laat omwonenden Voor kennisgeving aannemen niet in het ongewisse (10882913) 6 Jantje Beton d.d. 10 april 2025 inzake prioriteit aan speelruimte en Voor kennisgeving aannemen speelkansen voor kinderen (10883660)

10

7 8 9

10. 11. 12. 13 14 15

Commissie mer d.d. 15 april 2025 inzake advies commissie mer Voor kennisgeving aannemen over het milieueffectrapport Omgevingsvisie Den Haag (10886521) Norminstituut Bomen d.d. 22 april 2025 inzake Bespaar kosten Voor kennisgeving aannemen investeer in boomkroonvolume (10889083) Belanghebbende d.d. 21 april 2025 inzake Parkeeroverlast en Voor kennisgeving aannemen leefbaarheid Rustenburg Oostbroek (10889099) en d.d. 25 april 2025 (behoort bij 10889099) Belanghebbende d.d. 22 april 2025 inzake zienswijze Ontwerp Voor kennisgeving aannemen Actieplan Geluiden Den Haag 2025-2029 (10889122) 4meinclusief d.d. 23 april 2025 inzake Herdenking op 4 mei Voor kennisgeving aannemen (10889722) The Rights Forum d.d. 23 april 2025 inzake 4 mei Herdenking Voor kennisgeving aannemen (10889804) Belanghebbende d.d. 23 april inzake Klacht Snoeiplan Frederik Voor kennisgeving aannemen Hendrikplein Statenkwartier Offerte Copijn (10889815) GR GGD en VT Haaglanden d.d. 25 april inzake Voorlopige Voor kennisgeving aannemen Jaarstukken 2024 GR GGD en VT Haaglanden (10891297) GR GGD en VT Haaglanden d.d. 25 april inzake Reactie Voor kennisgeving aannemen zienswijzeuitstel evaluatie GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden (10891264)

Aan de orde is: F. Vaststelling van de notulen van 13 maart 2025 en 3 april 2025 en het geheime woordelijk verslag van de raad van 13 februari 2025. De notulen en het verslag worden ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: G.

Vaststelling van de besluitenlijst.

G.1

Voorstel van het presidium inzake benoeming plaatsvervangend (commissie)voorzitters (RIS321747) Voorstel tot bekrachtiging Verordening ter handhaving openbare orde NAVO-top Den Haag 2025 (RIS321983) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning dakopbouw Hof van Scheveningen 17 (RIS321703) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning toiletunit nabij Madesteinweg 30 (RIS321824) Voorstel van het college inzake Beeldkwaliteitsdocument Petroleumhaven Oost kavel A en B (RIS321735) Voorstel van het college inzake Wijziging routering gevaarlijke stoffen in verband met de Utrechtsebaan (RIS321920) Voorstel van het college inzake Beeldkwaliteitsplan Den Haag Centraal (RIS321333)

G.2 G.3 G.4 G.5 G.6 G.7

Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.

11

Aan de orde is: H. Datumbepaling initiatiefvoorstel (VVD) Een monument voor Engelandvaarders (RIS322110). De voorzitter. Namens het college kan ik melden dat de reactie van het college uiterlijk aan het einde van het derde kwartaal van 2025 verwacht mag worden.

Aan de orde is: Mondelinge vragen (niet tijdig beantwoorde schriftelijke vragen). De voorzitter. De fractie van Hart voor Den Haag stelt mondelinge vragen over niet tijdig beantwoorde schriftelijke vragen. De procedure is als volgt. De vraagsteller heeft vijf minuten om de schriftelijke vragen te stellen. Het college beantwoordt de vragen in maximaal vijf minuten. Dit zal niet afgaan van de spreektijd. De griffier houdt bij of de vijf minuten zijn verstreken. Er zijn geen interrupties toegestaan. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. De schriftelijke vragen over voorzieningen voor Vroondaal zijn niet tijdig beantwoord. Daarom hebben wij ze aangemeld als mondelinge vragen. Vraag 1: is het college bekend met het feit dat tijdens een bewonersbijeenkomst, georganiseerd door de gemeente, op de vraag wat de wijk nog mist het volgende werd geantwoord: 'Een supermarkt, een huisarts en een tandartspraktijk'? Graag een gedetailleerd antwoord met de uitkomsten van deze bewonersbijeenkomst.

Vraag 2: is het college ook bekend met het feit dat een ondernemer een kavel van 1.200 vierkante meter heeft gekocht aan de Madepolderweg 59c, voorheen eigendom van het Hoogheemraadschap Delfland, én Albert Heijn achter zich heeft staan voor de realisatie van een supermarkt aldaar? Zo ja, deelt het college de mening dat één en één twee is? Graag een concreet antwoord, met daarbij ook waarom de gemeente niet reageert, en dat nadat een medewerker van het stadsdeelkantoor die bij de bewonersbijeenkomst aanwezig was, vond dat de realisatie van een supermarkt een goed idee is, vooral als die gecombineerd zou worden met een tandartspraktijk en een aantal studentenwoningen. Vraag 3: wil het college in gesprek gaan met de grondeigenaar en met Albert Heijn om de realisatie van een supermarkt in combinatie met andere voorzieningen voor de wijk snel mogelijk te maken? Graag een concreet antwoord, met daarbij ook antwoord op de vraag of Albert Heijn voor die locatie maar voor een beperkt aantal metrages in aanmerking zou komen, terwijl er behoefte is aan een grotere supermarkt. Wethouder Van Asten (D66). Voorzitter. Het antwoord op vraag 1: onduidelijk is welke bewonersbijeenkomst hiermee wordt bedoeld. Er is op 5 juni 2024 een bijeenkomst geweest in het kader van een breder participatieproces bij de totstandkoming van een wijkagenda.

Daar zijn de resultaten van een in de wijk gehouden bewonersenquête aan de bewoners van Vroondaal gepresenteerd en met hen besproken. Een onderdeel hiervan was het onderwerp maatschappelijke voorzieningen. Hierbij is door een gedeelte van de bewoners ook de gewenste aanwezigheid van een supermarkt, een huisarts en een tandarts in de wijk naar voren gebracht. Op deze bijeenkomst is aangegeven dat de huisartsenpraktijk gaat verhuizen van de Madepolderweg naar de Thomas Mannsingel in het voorzieningencluster in Flair 10. Inmiddels is de huisartsenpraktijk daadwerkelijk verhuisd, in februari 2025, en functioneren de apotheek en de huisartsen onder één dak, de AHOEDpraktijk. Ook is in oktober 2024 een Albert Heijn-supermarkt geopend in het voorzieningencluster, evenals een bakker met een horecapunt. Vraag 2: het college is bekend met de verkoop van een perceel van het Hoogheemraadschap Delfland aan de Madepolderweg. Het perceel heeft een agrarische bestemming en is ook als zodanig 12

verkocht door het hoogheemraadschap. Het college is er niet mee bekend dat dit een ondernemer is die een Albert Heijn achter zich heeft staan. Het college is er ook niet mee bekend dat er een uiting zou zijn gedaan dat een supermarkt daar een goed idee zou zijn. Vanwege de huidige bestemming, agrarisch, en het geldende beleid inzake supermarkten is dat ook niet mogelijk. Vraag 3: het college ziet geen aanleiding om in gesprek te gaan met de grondeigenaar dan wel een Albert Heijn om de realisatie van een supermarkt in combinatie met andere voorzieningen voor de wijk snel mogelijk te maken. Er is reeds een supermarkt gevestigd in Vroondaal, evenals de AHOEDpraktijk. Volgens beleid van de gemeente is uitbreiding van het aantal vierkante meters voor een supermarkt niet aan de orde. Het beleid is erop gericht dat grotere supermarktvoorzieningen binnen de wijkwinkelcentra gevestigd zijn. In het nabijgelegen winkelcentrum Loosduinen zijn grotere supermarktvoorzieningen aanwezig. De voorzitter. Dank u wel, wethouder Van Asten. Ik schors de vergadering voor een enkel moment voor een voorzitterswissel. De vergadering wordt van 14.39 uur tot 14.41 uur geschorst. Voorzitter: de heer Sluijs.

Aan de orde is: I.

Raadsmededeling ongeregeldheden op Scheveningen 1 mei (RIS322111).

De beraadslaging wordt geopend. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Hart voor Den Haag is geschrokken van de ernstige rellen die hebben plaatsgevonden op Scheveningen. We zijn niet alleen geschrokken; we zijn woedend over het geweld dat is gebruikt en wat dat betekent voor de bewoners, ondernemers en de daar aanwezige toeristen, maar ook onze eigen handhavers en politieagenten, die keihard hebben gewerkt met de veel te beperkte capaciteit die zij krijgen en die keihard werken om onze stad veilig te houden. Ze waren allemaal getuigen van een orgie van geweld en losbandigheid. Wat we zagen, willen we nooit meer meemaken. Het is onaanvaardbaar dat reljongeren, tuig, de dienst op straat uitmaken. We zagen opnieuw dat we in Den Haag een gezagsprobleem en een handhavingsprobleem hebben. Dat ligt niet aan de agenten en de ME op straat, maar aan de personen die verantwoordelijk zijn voor de voorbereidingen, analyses en de aansturing. Mensen in de stad maar ook in het land begrijpen het niet meer. Hoe kan het dat dit tuig regels aan zijn laars lapt en daar ook nog mee wegkomt? Dit moet keihard worden aangepakt, want anders is dit niet de laatste keer.

Dan heb ik het niet over Extinction Rebellion, want dat komt straks aan de orde, maar de gelijkenis is helaas veel te groot: regels worden overtreden, er wordt te laat en soft ingegrepen, er wordt niemand aangehouden, er is grote schade voor ondernemers en niemand in de stad die het nog begrijpt. Dat het op 1 mei volledig uit de hand is gelopen, is het gevolg van een veel te tolerant stadsbestuur. Kavish Partiman (CDA). Ik hoor de heer Guernaoui zeggen dat er te soft is opgetreden. Doelt hij op het politieoptreden? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ja, op het politieoptreden: te soft en te laat. Kavish Partiman (CDA). Over de tijd kunnen we heel veel zeggen, maar ik heb gezien dat er paarden zijn ingezet en dat de politie daar met behoorlijk wat mensen aanwezig was, met knuppels, en dat er honden zijn ingezet. Ik vraag me af hoeveel harder de heer Guernaoui het dan nog had willen zien. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). In ieder geval eerder en steviger. Daar kom ik straks nog op terug. Ik heb ook het waterkanon gemist. Er zijn nog meer maatregelen die je kunt nemen om dit soort zaken gewoon te voorkomen en direct in de kiem te smoren. Daar gaat mijn inbreng over. 13

De voorzitter. Meneer Partiman, voor de derde maal. Kavish Partiman (CDA). Ik vind dit toch wel heel erg jammer, want we zouden toch een beetje trots mogen zijn op onze politie, die daar echt massaal naartoe is gegaan en die alles wat zij in zich had, heeft ingezet om de orde daar terug te brengen. Het is geen makkelijke klus. Ik vind dit echt een schoffering van ons korps. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ik heb nog behoorlijk wat te vertellen en ik hoop dat u dan wél gaat luisteren. Ik heb net juist gezegd dat ik de inbreng van die agenten en die handhavers op straat echt enorm waardeer. Zij hebben echt keihard hun best gedaan. Dat heb ik gezien en dat waarderen we ook. Wat daar mis is gegaan, heeft niets met die mensen te maken - die doen keihard hun best - maar met de aansturing, de analyse en de wijze waarop ze mogen optreden. Daar is mijn kritiek op gericht, niet op die agenten op straat. Rutger de Ridder (VVD). Hier gaat het natuurlijk wel echt mis, want meneer Guernaoui zei in zijn eerste zinnen dat hij trots is op de politie en in de zinnen daarna dat ze niet goed heeft opgetreden. Het is het een of het ander, meneer Guernaoui. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ik hoop ook dat meneer De Ridder luistert. Ik zeg: te laat en te soft.

Daar kunnen die mensen op straat, die agenten op straat, niks aan doen, want zij krijgen de opdrachten mee van het bevoegd gezag. Daarom heb ik straks veel vragen over dat optreden en over wat de instructies zijn, maar die mensen op straat, die agenten op straat, kunnen daar niks aan doen. Die hebben echt keihard hun werk gedaan, maar dat ze met te weinig zijn, dat ze niet stevig mogen optreden en dat ze niet snel mogen optreden, neem ik de aansturing kwalijk. Rutger de Ridder (VVD). Ik kan me voorstellen dat meneer Guernaoui vindt dat we heel hard moeten optreden en dat we ook van alles moeten doen, maar hoeveel harder hadden we dan moeten optreden? Want de ME heeft ze opgejaagd en heeft gezorgd dat de straat weer veilig werd. Dat duurde lang; ja, natuurlijk, maar in die verschrikkelijke omstandigheden duurt dat ook lang. Dus wat hadden ze dan nog meer moeten doen? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Het duurde veel te lang. Het kan toch niet wat daar gebeurd is? Dat is de VVD hopelijk met mij eens. Je kan ook steviger optreden. Ik hoop dat de VVD ook dat met mij eens is, tenzij de VVD zegt: het was allemaal goed en alles was onder controle. Rutger de Ridder (VVD. Meneer Guernaoui roept wel, maar hij zegt niet wat hij dan had gewild.

Wat had meneer Guernaoui dan gewild dat de politie had gedaan? Wat had de politie dan nog meer moeten doen? Schieten met rubberen kogels? Iets anders? Zegt u het maar, want dan is het in ieder geval duidelijk. En ja, we moeten hard optreden; daar ga ik straks van alles over zeggen. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Daar kom ik zo op terug; dat staat namelijk in mijn inbreng. Ik zal straks zeggen wat er allemaal had kunnen gebeuren en wat ze dus allemaal niet hebben gedaan, waardoor het daar volkomen uit de hand is gelopen. Daar moeten wij hier vandaag wat aan doen, want dit mag nooit meer gebeuren. Adeel Mahmood (DENK). Ik hoor de heer Guernaoui al een paar keer zeggen dat de politie eerder had moeten optreden. Blijkbaar was hij daar aanwezig en heeft hij een andere tijdlijn dan de tijdlijn die in de brief van het college staat. Ik was er die avond zelf ook aanwezig en ik heb daar dingen zien gebeuren. Wanneer had de politie volgens u moeten ingrijpen? Hoe sneller en hoe eerder? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Veel eerder. Dit zag iedereen aankomen. De ondernemers zagen het al in de middag aankomen. Wij waren er ook. We waren daar aan het ombudsen. Ik heb dus met heel veel partijgenoten gesproken en ik heb met heel veel ondernemers gesproken. Die zagen dat allemaal. Als daar jongeren staan met bontkragen en sjaals zonder strandspullen, zie je wat daar 14

gebeurt. Dat hebben de politie en de gemeente blijkbaar allemaal niet gezien. Daar gaan straks heel wat vragen van mij over. Toen had er dus moeten worden ingegrepen. Dan was het niet uit de hand gelopen, zoals nu gebeurd is. Adeel Mahmood (DENK). Ik hoor Hart voor Den Haag zeggen dat de politie op basis van uiterlijke kenmerken, de kleding, bepaald gedrag had moeten vertonen, misschien in de vorm van een ID-check. Maar we zien heel goed dat in de tijdlijn staat dat er pas vanaf 19.45 uur bepaalde signalen waren van onrust en dat er iets zou gebeuren. Ik heb daar bijvoorbeeld tot 20.15 uur niet gezien dat er vechtpartijen waren. Direct daarna heeft de politie gehandeld. Dus nogmaals: u zegt 'veel eerder', maar hoe laat had de politie moeten optreden en wat had ze moeten doen? Had de politie met knuppels moeten rondlopen op basis van kleding? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ze hadden al bij Holland Spoor moeten staan. Ze hadden al bij het Centraal Station moeten staan om al die lui preventief te fouilleren, ID-checks te doen, controles uit te voeren in de tram om te zien wie er heeft betaald en wie niet heeft betaald. Daar hadden we al moeten ingrijpen. Ik heb dat al eerder gezegd tegen de burgemeester gezegd vanwege die drillrappers, toen er iemand dood was gegaan.

Toen heb ik al aangegeven: zorg ervoor dat ze er niet komen en dat we die jongeren al bij de ingang van Den Haag tegenhouden. Dat is allemaal niet gebeurd. En social media worden gemonitord door de politie. Dus mijn vraag is ook waarom dat mis is gegaan. Waarom wisten we dat niet? Wat je hier ziet, is bijna hetzelfde als bij die rellen bij Opera: ook daar te laat, niet goed ingeschat, geen bewustzijn. Dat moet stoppen. Dit mag niet meer. Dit mag nooit meer gebeuren en ik wil niet meer dat dat soort mensen Scheveningen bereiken. De voorzitter. Meneer Mahmood, voor de derde maal. Adeel Mahmood (DENK). Er waren duizenden mensen aanwezig op Scheveningen, duizenden mensen die vanuit verschillende hoeken van het land richting Scheveningen gingen, met de tram, met de bus - als de bus kwam - of met de auto, de fiets of de scooter. Had de politie volgens Hart voor Den Haag dan al die posten moeten controleren? En wie zouden ze volgens u dan op basis waarvan moeten gaan controleren? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Het was 25 graden, als het niet warmer was. Dan komen er jongeren met bontkragen, sjaals en lange broeken, zonder strandspullen, naar Scheveningen. Die komen daar niet voor een feestje. Die komen daar om te rellen en de boel te slopen. Dat is onacceptabel. Aan de voorkant moet je ingrijpen, zodat je aan de achterkant minder hoeft te doen. Dennis Groenewold (D66).

Ik hoor de heer Guernaoui net zeggen dat hij vindt dat aan de voorkant ingegrepen moet worden omdat mensen bepaalde kleiding aan hebben. Ik vond het interessant dat hij ook zei dat hij of in ieder geval Hart voor Den Haag daar ook was om te ombudsen en dat ze dat ook al zagen. Mijn vraag is dus of Hart voor Den Haag, als jullie die signalen al eerder hadden, toen contact heeft opgenomen met de burgemeester of de locoburgemeester om te melden dat het gigantisch uit de klauwen zou kunnen gaan lopen. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). De burgemeester was er niet. Die zat aan de andere kant van de wereld voor zijn werk; dat ten eerste. Ondernemers hebben het gemeld en bewoners hebben het gemeld. Mijn motie gaat ook over het melden, want dat is ook allemaal niet goed gegaan. Dus wat we hebben gedaan, hebben we gedaan. Dennis Groenewold (D66). Dat is dus niets. U zegt zelf net: we hebben niks gedaan. U zag het, maar u heeft geen melding gedaan omdat de burgemeester in het buitenland was. U heeft hele korte lijntjes met het college. U heeft zelf in het college gezeten. U weet precies hoe het werkt. U bent zelf locoburgemeester geweest. U heeft gezien - dat zei u net zelf; dat zijn uw woorden - dat het mis dreigde te gaan, maar u heeft geen melding gemaakt. U heeft niet gezegd: college, let op; dit gaat straks helemaal mis. Dat vind ik best kwalijk, meneer Guernaoui.

15

De voorzitter. En u bent zelf plaatsvervangend voorzitter geweest. U weet dus dat we via de voorzitter spreken. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Wat ik kwalijk vind, is dat Scheveningen vol hangt met camera's maar dat dit allemaal niet wordt gezien, dat we hierop hebben gewezen, dat mensen die hier verantwoordelijk voor zijn in de uitvoering, daar op locatie, dit allemaal niet hebben gezien. Dát vind ik kwalijk. Wat ik kwalijk vind, is dat er geen paraat peloton was en dat dat half was gevuld. Dát is kwalijk. Zo heb ik nog heel veel kwalijke dingen, bijvoorbeeld dat die ondernemers het al zagen maar het niet konden melden en dat bewoners het zagen maar dat dat niet gemeld is. Mijn vraag is ook hoeveel mensen dit hebben gemeld. Ik heb heel veel vragen. Dat is kwalijk, want dit had voor een groot gedeelte en misschien wel helemaal voorkomen kunnen worden als er op tijd actie was ondernomen. De voorzitter. Meneer Groenewold, voor de derde maal. Dennis Groenewold (D66). Ik hoor de heer Guernaoui eerst zeggen dat de ondernemers het hebben gemeld. 'Daarom hebben wij het niet gemeld', zei hij eerst nog. Nu hoor ik hem zeggen: 'Ondernemers konden niet melden.' Ondernemers konden dus niet melden, maar Hart voor Den Haag vond het dan niet nodig om die eigen korte lijntjes te gebruiken. Dat is dan eigenlijk de conclusie die ik daaruit kan trekken.

Klopt dat? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ik wou dat ik korte lijntjes had met deze mensen, want dan was het echt anders gegaan. Degene die korte lijntjes heeft, bent u. U woont volgens mij ook op Scheveningen. U bent vast ook geappt en u bent vast ook gebeld. Ik hoop dat u gebruik heeft gemaakt van uw korte lijntjes. De voorzitter. Ook graag via de voorzitter, meneer Guernaoui, want ook u heeft op deze plek gezeten. Hera Butt (GroenLinks). Ik vind het heel jammer, want ik hoor nog steeds geen oplossing vanuit Hart voor Den Haag. Ik hoor wel: het had op allerlei manieren voorkomen kunnen worden, maar dit college is voor Hart voor Den Haag zo onbereikbaar en ik heb dus niks gedaan. Maar de politie dan? Wat heeft Hart voor Den Haag met de politie gedaan? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Mijn oplossingen komen straks; daar zal ik het straks dus over hebben. Daar zal ik straks een motie over indienen. Ik hoop dat u die steunt. Ik hoop ook dat GroenLinks nu eindelijk zo verstandig is om te zorgen dat dit voorkomen kan worden. Ik ben ook benieuwd naar de reactie van GroenLinks op het optreden van de locoburgemeester die daar verantwoordelijk voor was, wat die de afgelopen dagen en op dat soort momenten allemaal heeft gedaan en wat haar instructies waren om dit aan te pakken. Daar ben ik dus ook heel benieuwd naar. Hera Butt (GroenLinks).

Hart voor Den Haag doet alsof GroenLinks hier alle macht heeft en alles kan regelen. Als het aan GroenLinks lag, was dit ook niet gebeurd. Ik denk dat geen enkele partij in deze zaal vindt dat dit had mogen gebeuren; laat dat duidelijk zijn. Maar ik hoor inderdaad nog steeds geen oplossing. Het feit dat Hart voor Den Haag zo negeert dat Hart voor Den Haag met al die duidelijke signalen voor rellen niet eens naar de politie is gestapt, vind ik echt kwalijk. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Weet u wat echt kwalijk is? Dat er te laat is ingegrepen. Wat kwalijk is, is dat de politie en de gemeente het niet van tevoren hebben gezien, dat ze niet op tijd hebben opgeschaald, dat het parate peloton er niet was en dat de locoburgemeester niets heeft gedaan. Dát is pas kwalijk. Wat nog kwalijker is, is de brief die we hebben gekregen, waar de antwoorden niet in staan. Dat is superkwalijk, maar laten we verdergaan. Lesley Arp (SP). Ik wil het niet hebben over wat de heer Guernaoui of zijn fractie die avond specifiek heeft gedaan, maar volgens mij zei de heer Guernaoui eerder dat de politie niet hard mocht ingrijpen. Ik ben benieuwd op welke feiten de heer Guernaoui dat baseert. Je kan een hele discussie voeren - die 16

gaat straks waarschijnlijk ook gevoerd worden - over de vraag of we op tijd waren met bepaalde signalen en of we de goede inschatting hebben gemaakt, maar ik ben benieuwd op basis van welke feiten de heer Guernaoui zegt dat de politie niet hard of stevig mocht ingrijpen. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Kijk naar de beelden die zijn gemaakt. Kijk wat de politie zegt, wat die mensen doen en hoe de politie ingrijpt, namelijk níét. Ze zitten gewoon te praten. Die lui trekken zich daar niets van aan, gaan daarna met stenen gooien en dan gebeurt er nog steeds niks. Dat is wat ik heb gezien, wat iedereen heeft gezien en wat de mensen op straat echt niet meer begrijpen. Dat er aan het einde eindelijk is opgetreden en de lange lat eindelijk is gebruikt, is te laat. Dat mag en moet steviger, want als mensen daar na uren nog steeds staan te rellen, zijn er in al die tijd echt gigantisch veel zaken misgegaan. Lesley Arp (SP). Ik ben nu echt een beetje met stomheid geslagen, want zoals de heer De Ridder al zei, spreekt de heer Guernaoui eerst respect en dankbaarheid uit voor het optreden van de politie. Die heeft een verschrikkelijk zware avond gehad. Dat respect en die dankbaarheid zijn dus terecht, zou ik zeggen, maar tegelijkertijd hoor ik nu weer een insinuatie dat er bijzonder slap is opgetreden door de politie.

Dan denk ik dus inderdaad ook: wat is nu het verhaal van Hart voor Den Haag richting de politie? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Heel simpel: de politie voert uit wat ze als opdracht en als instructie meekrijgt. Ze bepaalt dat niet zelf. Degenen die bepalen wat de politie moet doen, zitten hier. Dat zijn de burgemeester en de locoburgemeester; het is de driehoek die dat mede bepaalt. Daar gaat het fout, niet alleen hierbij, maar ook bij de rellen bij Opera. Het gaat ook continu fout bij de illegale blokkades van de A12. Dat is wat er fout gaat. Daarom hebben wij in Den Haag een gezagsprobleem en een handhavingsprobleem, want we treden te laat op en we treden niet stevig genoeg op. Rutger de Ridder (VVD). Meneer Guernaoui doet nu net alsof de burgemeester of in dit geval de locoburgemeester op een paard ter plaatse zegt: 'En nu charge!' Dat gebeurt toch niet? Het zijn toch de commandanten die dat doen, de mensen die daar verstand van hebben? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). U weet toch ook dat daar van tevoren contact over is met het bevoegd gezag en dat dit het bevoegd gezag is? Rutger de Ridder (VVD). Ik moet gewoon concluderen dat meneer Guernaoui net doet alsof hij er verstand van heeft, maar er eigenlijk de ballen van begrijpt. De voorzitter. Meneer Guernaoui, via de voorzitter. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag).