RIS322389 Bijlage Havenvisie

Om onderwijsinitiatieven succesvol te maken, zijn

onderwijsruimtes, goed uitgeruste praktijkruimtes met relevante technologieën, en toegang tot

simulatiefaciliteiten die studenten voorbereiden

op het werken in offshore omgevingen. Bovendien

moeten opleidingen direct worden gekoppeld met

bedrijven die stageplaatsen aanbieden. Ook is goede bereikbaarheid van de haven essentieel, zowel voor studenten als docenten. Ten slotte kunnen publiek-

private samenwerkingen een sleutelrol spelen bij het waarborgen van financiering en continuïteit.

Operations & Maintenance Kansen

Ook al zal veel van het installatie- en onderhoudswerk voor de offshore energiesector vanuit andere havens plaatsvinden, liggen er ook voor een haven als

Scheveningen kansen als een extra uitvalsbasis voor

(gespecialiseerd) onderhoud, maar ook voor monitoring en crew changes. De haven van Scheveningen heeft

sterke potentie als locatie voor kleinschalig onderhoud, mede dankzij de centrale ligging. Door een focus op gespecialiseerde oplossingen zoals monitoring en

smart maintenance, kan de haven een niche claimen binnen de offshore energie-industrie. Dit maakt de

haven aantrekkelijk voor bedrijven die kleinschalige en flexibele activiteiten willen uitvoeren. Het gaat

dan niet altijd om structureel werk, maar veelal om

incidentele werkzaamheden. Scheveningse bedrijven als Rederij Groen, Rederij vrolijk en DTS bieden

momenteel al diensten aan voor de offshore sector. Onderhoudsbedrijven zoals Boeg Nautic sluiten

daar goed bij aan. Ook bedrijven als RIB-actie voeren incidentiele werkzaamheden uit.

Daarnaast biedt de aanwezigheid van bestaande

expertise in onderhoud en logistiek kansen om een

ondersteunend cluster van bedrijven te ontwikkelen. Dit cluster kan zich richten op innovatieve

onderhoudsoplossingen, waaronder geavanceerde

monitoring- en inspectietechnologieën. Het gebruik van autonome vaartuigen voor onderhoudsoperaties wordt ook genoemd als een toekomstgerichte mogelijkheid, waarvoor de haven van Scheveningen een ideale

uitvalsbasis kan zijn. De haven wordt hier nu al voor gebruikt. Gebruikers van deze vaartuigen zoals TNO

en Fugro testen al in en vanuit de haven en producent Demcon vestigt zich in 2025 in de plint van ‘De Zuid’. Beperkingen

De bereikbaarheid van de haven is niet optimaal, en

de afwezigheid van een helikopterplatform beperkt de

mogelijkheden voor snel transport naar offshore locaties. Verder is de supply chain nog niet volledig ontwikkeld en is er een gebrek aan ruimte, zowel voor logistiek

als voor onderhoudsactiviteiten. Het beperkte aanbod van technisch onderwijs in Den Haag en daarmee de

aanvoer van talent in de regio brengt op dit vlak extra uitdagingen. Naast ruimte voor onder andere op- en

overslag zijn is de infrastructuur t.b.v. toeleveringen niet optimaal.

Randvoorwaarden

Voor een succesvolle ontwikkeling van gespecialiseerde onderhoudswerkzaamheden zijn specifieke

voorzieningen nodig, zoals hoge en lage kaderuimte

en voldoende opslagruimte. Een beveiligd ISPS-gebied (International Ship and Port Facility) is een wettelijke

noodzaak om te voorzien in bepaalde toeleveranties en

crew changes ten behoeve van offshore werkzaamheden. Betaalbare huisvesting (inclusief hotelvoorzieningen) is belangrijk voor het onderbrengen van personeel.

Daarnaast moeten zowel toeleveranciers als personeel de haven eenvoudig kunnen bereiken. Het realiseren

van een helikopterplatform lijkt niet haalbaar, maar een drone platform zou al een grote toegevoegde waarde bieden.

HAVENVISIE SCHEVENINGEN

93

4. TRANSITIES EN TRENDS Innovatie Kansen

Op het gebied van innovatie heeft Scheveningen nu al een unieke positie, waardoor er al diverse initiatieven

in of vanuit de haven opereren. De kleinschaligheid en

flexibiliteit van de haven bieden voordelen voor start-ups en andere innovatieve initiatieven in de offshore sector. Omdat de haven buiten de grote vaarroutes ligt,

zijn de wateren voor de kust zeer geschikt voor het

testen van offshore innovaties. De aanwezigheid van de Offshore Test Site (OTC SCH) van Northseafarmers is een belangrijke asset. Bovendien worden er plannen ontwikkeld om dit testbed van een

stroomkabel te voorzien via het geëlektrificeerde

gasplatform Q13 van Eni (Poshydon, z.d.). Dit maakt

het testbed uniek en belangrijk voor de Nederlandse

energietransitie. Zeewierteelt door de North Sea Farmers (Northseafarmers, z.d.) en de drijvende zonnepanelen van Oceans of Energy (Oceans of Energy, z.d.) zijn

voorbeelden van innovaties die op de OTS zijn getest en vervolgens commercieel in windparken worden geïmplementeerd.

Daarnaast kan de haven zich profileren als broedplaats voor experimenten met nieuwe technologieën zoals

waterstofproductie, CO2 opslag en andere maritieme en offshore innovaties.

En zoals eerder benoemd, Den Haag en de Randstad in zijn geheel bieden bovendien toegang tot

een breed scala aan kennis en personeel. Het

94

HAVENVISIE SCHEVENINGEN

faciliteren van samenwerkingen tussen bedrijven,

ontwikkeling van een offshore innovatiecentrum dat

unieke positie geven binnen het innovatieve landschap

bijdragen aan het aantrekken van innovatieve bedrijven.

onderzoeksinstellingen en overheden kan de haven een van de blauwe economie.

Netwerkactiviteiten zoals evenementen,

kennisdelingssessies en gezamenlijke projecten kunnen

bedrijven, onderzoekers en professionals samenbrengen. Dit versterkt niet alleen de innovatiecapaciteit maar creëert ook een synergie die leidt tot doorbraken in technologie en procesoptimalisatie. Beperkingen

Een van de grootste uitdagingen voor innovatie is het beperkte aanbod van geschikte bedrijfsruimtes. Voor

bedrijven met een hogere Technology Readiness Level

diensten, advies en ondersteuning biedt zou significant

Door gericht in te zetten op het aanbieden

van betaalbare bedrijfs- en kantoorruimte,

netwerkfaciliteiten, toegang tot gespecialiseerde

testfaciliteiten en het creëren van een ecosysteem voor samenwerking en groei, kan de haven van

Scheveningen een aantrekkelijke locatie worden voor innovatieve bedrijven en start-ups. Dit vereist niet

alleen investeringen in faciliteiten, maar ook in het

opbouwen van sterke relaties met onderwijsinstellingen, financiers en beleidsmakers om een holistische aanpak te waarborgen.

(TRL) (RVO, z.d.) zijn er nog opties, maar voor jonge en

Om innovatie te ondersteunen is het essentieel dat start-

een brug te ver. Bovendien zijn de wel beschikbare

Dit kan gerealiseerd worden door samenwerkingen met

innovatieve ondernemers zijn de huidige huurprijzen ruimtes vaak niet geschikt voor maakindustrie.

Ook de relatief beperkte connectiviteit met grote

onderzoeksinstellingen buiten de regio kan een rem zetten op de snelheid waarmee innovaties worden geïmplementeerd. Randvoorwaarden

Voor het stimuleren van innovatie zijn diverse faciliteiten vereist, waaronder maakruimte (hoog, belastbaar en

industrieel), praktijkruimtes voor onderwijs en start-ups, kantoorruimte en testfaciliteiten. Daarnaast moet de

energievoorziening betrouwbaar en toekomstbestendig zijn om innovatieve projecten te ondersteunen. De

ups toegang hebben tot financiering en mentorschap. overheden, accelerators en investeerders. Daarnaast is

het belangrijk om een ecosysteem te ontwikkelen waarin zowel gevestigde bedrijven als nieuwe spelers de ruimte krijgen om te experimenteren, leren en opschalen.

4.2.2 Energietransitie in de haven Net als in andere havens is in Scheveningen Haven de

energietransitie in gang gezet, zowel door de gemeente als door havenbedrijven. De energietransitie vraagt om een fundamentele verandering in de manier waarop

energie wordt opgewekt, gedistribueerd en gebruikt.

In Scheveningen Haven liggen kansen om de transitie

succesvol te doorlopen. Deze kansen zijn onderverdeeld in vier thema’s: ‘Scheepvaart en Walstroom’, ‘Transport’, ‘Energiehubs en Opwek’ en ‘Vastgoed’. Een grote

uitdaging daarbij is de afgekondigde netcongestie. In het gunstige geval geldt die voor Scheveningen tot aan 2032. Er zijn echter ook veel pessimistischer scenario’s, waarbij netcongestie ook op de lange termijn een gegeven is, en daarmee de energietransitie nog noodzakelijker. Scheepvaart en walstroom

Hoewel vervoer per schip een van de duurzaamste transportvormen is, veroorzaakt de scheepvaart

in zijn totaliteit veel uitstoot van broeikasgassen. Daarnaast veroorzaken de uitlaatgassen van

scheepsmotoren zowel op open zee als in stedelijk

gebied ook lokale luchtvervuiling. Dit komt door de

uitstoot van zwaveloxiden (SO2), stikstofoxiden (NOx)

en fijnstof (PM10, PM2,5). Er zijn veel initiatieven om de

duurzaamheid van de scheepvaart te verbeteren en de

uitstoot van deze gassen en stoffen te verminderen. Deze zijn gedreven vanuit duurzaamheidsdoelstellingen van voorlopers in de logistieke industrie, maar ook vanuit

nationale, supranationale en internationale regelgeving. Zo heeft de International Maritime Organisation, de

gespecialiseerde VN-organisatie die de internationale

scheepvaart reguleert, bepaald dat de CO2 uitstoot van

De ontwikkelingen in duurzaam transport gaan

ten opzichte van het niveau in 2008.

grotere actieradius en er wordt gewerkt aan

de scheepvaart in 2040 met 80% moet zijn afgenomen

De meest kansrijke manieren om dit te bereiken is het overschakelen van fossiele brandstoffen voor de voorstuwing van schepen naar duurzamere

alternatieven zoals waterstof, ammoniak en methanol. Dit vermindert uitstoot op open zee. Ook wordt er

ingezet op het energiezuiniger ontwerpen en opereren van de scheepvaart zodat deze brandstoffen op een duurzamere manier gebruikt kunnen worden. Voor deze duurzamere brandstoffen zijn ook nieuwe bunkerfaciliteiten nodig.

Bovendien biedt walstroom een kans voor het

verminderen van uitstoot in stedelijk gebied. Walstroom kan helpen om de uitstoot te verminderen als

schepen zijn aangemeerd. Dit zorgt voor een stillere

snel; elektrische vrachtwagens krijgen een steeds waterstofvoertuigen. Hoewel elektrische voertuigen met koeltransport voor lange afstanden nu nog niet beschikbaar zijn, is de verwachting dat dit

transport op korte termijn kan worden verduurzaamd. Randvoorwaarde voor duurzaam transport is beter

beschikbare laadinfrastructuur. Dit kan gecentraliseerd worden gerealiseerd, middels een laadplein, of

gedecentraliseerd door laadinfrastructuur op meerdere locaties te plaatsen. Daarvoor moet worden uitgezocht waar de vrachtauto’s bij voorkeur opgeladen worden. Netcongestie is hierbij een grote uitdaging, en de

gemeente zoekt naar oplossingen om hier antwoord op te bieden. Een stap hierin is het onlangs gestarte smart energy grid. Met meerder partijen wordt gewerkt aan een opschaling van dit model.

en schonere omgeving. Zoals beschreven in hoofdstuk

De haven van Scheveningen is uitgezonderd van de zero-

walstroomvoorzieningen aangelegd, met recente

uitstoot van uitlaatgassen alsnog daalt. Dit wordt verder

3 zijn in de drie havenbekkens van Scheveningen

verzwaring van de walstroom in de Eerste en Derde

haven. Door walstroomvoorzieningen uit te breiden

emissiezone. Daar gaat een milieuzone gelden, zodat de beschreven in 4.4.Mbiliteitstransitie.

kunnen meer schepen en bedrijven hun bedrijfsvoering

Vastgoed

voor afname van de walstroom net als in de afgelopen

verduurzaming van vastgoed. Ook verhindert dit

verduurzamen. Voorwaarde hiervoor is dat de kosten periode voorspelbaar en redelijk zijn. Transport

De elektrificatie van het transport in de haven is

een belangrijke stap richting duurzame logistiek.

Netcongestie is momenteel een groot obstakel voor ondernemers om hun bedrijfsactiviteiten uit te breiden. Maar vastgoed biedt kansen voor de energietransitie. Middels isoleren kan het energiegebruik worden

verminderd. Restwarmte van vrieshuizen kan worden

gebruikt voor verwarming van ruimtes. Bedrijfsdaken

HAVENVISIE SCHEVENINGEN

95

4. TRANSITIES EN TRENDS kunnen worden gebruikt voor zonnepanelen.

kunnen aansluiten op een energiehub en bieden een

infrastructuur, zoals walstroomvoorzieningen, laadpalen

warmtevoorziening worden verduurzaamd. Tevens

•

stimuleren. Duidelijkheid vanuit gemeente Den Haag

Met Warmte- en Koude Opslag (WKO’s) kan de

bieden nieuwe technologieën kansen voor lokale

energie-opwek uit schone bronnen, zoals batterijen,

kleine windmolens, energiedamwanden en waterstof. Door het delen van energie tussen gebruikers kan

eigen voordeel.

•

efficiënter worden omgegaan met energie. Dat wordt hieronder beschreven bij energiehubs. Energiehubs

energie.

Gedeelde batterijen zorgen voor opslag wanneer er overschot aan duurzame energie is, zodat de

•

worden gebruikt.

Waterstof-elektrolysers kunnen waterstof maken, dat kan worden opgeslagen en getransporteerd

gemeentediensten, strandpaviljoens, zonopwek en een

Tennet noodzakelijk.

netcongestie te verminderen en de betrouwbaarheid van het energiesysteem te vergroten. Middels een groepstransportovereenkomst kunnen bedrijven

gezamenlijk een bepaald vermogen aanvragen. Achter de aansluiting stemmen de gebruikers de energieprofielen met elkaar af. Dit levert veel voordelen op, zoals het

kunnen uitbreiden tijdens netcongestie, efficiënter

omgaan met energie en transportcapaciteit, en het verduurzamen van het energiesysteem.

De meeste technologieën die hiervoor zijn genoemd

HAVENVISIE SCHEVENINGEN

kunnen stimulerende maatregelen adoptie versnellen. Aanpassing van regelgeving (zoals de Energiewet) en

beleidskaders is voor sommige alternatieve oplossingen wenselijk of zelfs noodzakelijk.

is de samenwerking tussen gemeente Den Haag,

Voor het realiseren van energiehubs is goede

Dit biedt kansen om efficiënter om te gaan met energie,

nemen. Tevens kan beleid ondersteunend werken, en

Restwarmte van vrieshuizen kan worden gebruikt

netwerk.

op het Noordelijk Havenhoofd, dat voortkomt uit het

batterij zijn aangesloten.

hebben om bepaalde investeringsbeslissingen te kunnen

Daarnaast is kennisdeling met andere havens en

•

Living Lab (zie 3.4.4.), is daar een voorbeeld van, waarop

en Stedin is cruciaal, zodat ondernemers zekerheid

via andere middelen dan het overbelaste elektrisch

opslag, conversie en het verbruik van energie te

coördineren en optimaliseren. Het Slim Strandnet

96

van voertuigen te gebruiken voor balanceren van

opgewekte energie op een later moment kan

Energiehubs zijn lokale energiesystemen waarin

meerdere partijen samenwerken om de productie,

Bi-directioneel laden maakt het mogelijk de accu’s

en energieopslagsystemen, en door initiatieven te

om ruimtes te verwarmen.

samenwerking tussen bedrijven, gemeente, Stedin en

Randvoorwaarden

Bij alle beschreven thema’s spelen een aantal

belemmeringen. Netcongestie biedt op nationaal

niveau een kans om het energiesysteem anders in

te richten. Op termijn zorgt het voor verduurzaming van bedrijfsvoering. Momenteel is het echter een

obstakel voor ondernemers die willen verduurzamen of uitbreiden.

Om deze obstakels te overwinnen, zijn bepaalde

randvoorwaarden noodzakelijk. Voor alle thema’s geldt dat de gemeente Den Haag een faciliterende rol heeft in de energietransitie. Dit kan door te investeren in

bedrijventerreinen belangrijk. Tot slot, en essentieel, havenpartijen en Stedin en de commitment van deze

partijen cruciaal. Dat begint al met delen van informatie over bijvoorbeeld energieprofielen. Door gezamenlijke

inspanningen kan de Scheveningse Haven een voorbeeld worden van duurzame havenontwikkeling.

4.3 VEILIGHEID 4.3.1 Veiligheid op zee Veiligheid op zee kan grofweg worden opgesplitst in

twee onderwerpen. Enerzijds gaat het om maritieme

veiligheid en anderzijds om de beveiliging van de vele assets die de Noordzee inmiddels rijk is.

Wanneer we spreken over maritieme veiligheid betreft

het de veiligheid van de mensen, de schepen en andere vaartuigen op zee. Met een al maar drukker wordende Noordzee met drukke vaarroutes, pleziervaart, volle

stranden, innovatie en offshore energie is de ruimte

inmiddels schaars. Hierdoor ontstaan steeds meer risico’s met drenkelingen en aanvaringen .

Het andere aspect is de veiligheid van systemen die op en onder water liggen. Omdat de Noordzee inmiddels een grote energiecentrale is geworden, zal ook onze

afhankelijkheid hiervan groeien. Op het water gaat het onder andere om platformen, sub-stations en offshore windturbines. Onder water ligt inmiddels een groot

netwerk van datakabels, pijpleidingen en stroomkabels. De geopolitieke ontwikkeling maken dit onderwerp nog belangrijker. De sabotage bij de Nordstream 2 kabel, de beschadiging van een datakabel in de Oostzee en de

mogelijkheid van spionerende schepen uit Rusland en

China, zijn enkele voorbeelden van de dreiging waar de

Noordzeelanden mee te maken hebben. Naast de fysieke dreiging, liggen er ook digitale gevaren op de loer. Het fig. 4.6.

Assets op zee, kabels, leidingen en platforms, bron: Port City Atlas

Ministerie van Defensie speelt een steeds belangrijkere

HAVENVISIE SCHEVENINGEN

97

4. TRANSITIES EN TRENDS rol bij deze beveiliging en het SeaSEC initiatief is een voorbeeld van haar opschaling van activiteiten.

Campus@Sea heeft met het aantrekken van SeaSEC

naar de Derde Haven ingespeeld op deze ontwikkelingen en zich ingezet om het ecosysteem rondom de

van specifieke minoren of modules, eventueel gekoppeld

operaties met autonome vaartuigen. Praktijkonderwijs

vaardigheden en kennis bieden die direct toepasbaar zijn

digitale beveiliging van offshore infrastructuur en

en stages kunnen studenten waardevolle ervaringen bieden in realistische omgevingen.

beveiliging van de infrastructuur vorm te geven. Hierbij

SeaSEC kan een belangrijke rol spelen door het

ontwikkelaars, kennisinstellingen en overheden die

verschillende opleidingsniveaus aan mee kunnen doen.

is inmiddels een netwerk ontstaan van technologie

samenwerken aan oplossingen om de infrastructuur

te beveiligen. Campus@Sea is, zoals reeds beschreven bij ‘Offshore Energie’, bezig met de ontwikkeling van een offshorekabel tussen Platform Q13 van Eni en de

Offshore Test Site. Deze kabels en het platform kunnen naast het transporteren van elektriciteit gebruikt

worden om testen uit te voeren rondom beveiliging van

organiseren van ‘challenges’ waar studenten uit

Deze challenges richten zich op innovatieve oplossingen voor vraagstukken op het gebied van maritieme

veiligheid en infrastructuurbeveiliging. Dit biedt niet

alleen een leermoment voor studenten, maar ook een platform voor onderwijsinstellingen om actief bij te dragen aan de sector.

infrastructuur.

Beperkingen

Door de strategische centrale ligging met snelle toegang

Het gebrek aan vanzelfsprekende animo vanuit

tot zee kan Scheveningen een cruciale rol spelen voor

de veiligheid op en onder water. Voor ‘veiligheid op zee’ kunnen de kansen voor de haven van Scheveningen worden uiteengezet in 3 subthema’s: Onderwijs,

Monitoring en Innovatie. In dit hoofdstuk worden aan de hand van deze thema’s de kansen, beperkingen en randvoorwaarden beschreven.

Onderwijs

98

Denk aan functies in monitoring, slimme technologie,

Ondanks deze kansen zijn er ook beperkingen.

onderwijsinstellingen vormt een uitdaging. Bovendien

zijn, zoals eerder benoemd, bereikbaarheid en beperkte fysieke ruimte in de haven obstakels voor studenten,

met name op mbo-niveau. Het realiseren van specifieke faciliteiten voor onderwijs blijft een noodzakelijke investering.

Randvoorwaarden

Om deze kansen te benutten, is het essentieel te

Kansen

investeren in onderwijs- en praktijkruimtes, inclusief

nadruk op veiligheid op zee, ontstaan nieuwe

onderwijsinstellingen zoals HHS, ROC Mondriaan en

Door de groei van de maritieme sector en de toenemende

state-of-the-art voorzieningen. Samenwerking met

opleidingsmogelijkheden op MBO, HBO en WO niveau.

universiteiten is van cruciaal belang. Het ontwikkelen

HAVENVISIE SCHEVENINGEN

aan SeaSEC-uitdagingen, kan studenten praktische in de sector.

Monitoring Kansen

Veiligheid op zee is een actueel en belangrijk thema, wat de urgentie en relevantie van monitoring benadrukt.

De geografische ligging van Scheveningen is bijzonder gunstig voor het uitvoeren van monitoringtaken,

met een directe toegang tot zee en een nabijheid van

belangrijke (maritieme) instellingen en instituten, zoals

het Ministerie van Defensie, Seasec, Ministerie van I en W, Deltares, TU Delft, STC, etc. Deze unieke positie maakt de

haven ideaal voor specifieke taken zoals autonoom varen, waarbij technologische innovatie en praktijktoepassing samenkomen. Scheveningen kan een toegevoegde

waarde bieden als locatie voor een Shore Control Center om autonome vaartuigen te monitoren, van Hoek van

Holland tot Noordwijk. Bovendien biedt het achterland met overheids- en kennisinstellingen een belangrijke bron van kennis en netwerk. Beperkingen

Een grote uitdaging ligt in het vinden van betaalbare ruimte voor innovatieve bedrijven die zich willen vestigen in Scheveningen. Daarnaast wordt de

hoofdaansturing vanuit de Kustwacht centraal geregeld vanuit Den Helder. Het is dan ook goed mogelijk dat

de landelijke sturing van monitoringactiviteiten van

daaruit plaats zal vinden. Dit neemt niet weg dat er voor

gespecialiseerde taken nog ruimte is, zoals het autonoom

gebied, zoals DEMCON, Rederij Groen, FUGRO en TNO.

de noodzaak van een antenne van 65 meter voor actieve

infrastructuur moet worden versterkt, passend bij het

varen. Daarnaast zijn connectiviteitsproblemen, zoals tests op zee, een uitdaging. Randvoorwaarden

Voor effectieve monitoring zijn kantoorruimtes en een controlecentrum essentieel. Verder zou een

droneplatform een waardevolle toevoeging zijn, gezien de groeiende rol van drones in maritieme monitoring.

Het benutten van FLECS (Field Lab Energy Cyber Security) om kritieke infrastructuur te beschermen, is een

Het imago van Scheveningen als nichehaven voor vitale thema Stad van Vrede en Recht. Met de NAVO top, die in 2025 in Den Haag zal plaatsvinden, biedt het Den Haag bovendien een kans zich extra in de spotlight te zetten

door ook actief een bijdrage te leveren aan de beveiliging van de infrastructuur op zee. Met deze maatregelen kan Scheveningen zich ontwikkelen tot een toonaangevend centrum voor veiligheid op zee, waar onderwijs, monitoring en innovatie hand in hand gaan.

strategische optie.

Beperkingen

Innovatie

bedrijfsruimte in de haven vormt een barrière voor start-

Kansen

Het beperkte aanbod van geschikte en betaalbare

ups en innovatieve bedrijven die zich willen vestigen in

De haven van Scheveningen biedt veel kansen op

Scheveningen.

innovatief netwerk, in combinatie met de offshore

Randvoorwaarden

en ontwikkeling. Het doel van SeaSEC is om civiele

maakruimte worden gecreëerd. Deze ruimtes moeten

worden ingezet. De haven en de wateren voor de kust

er kaderuimte beschikbaar zijn, zodat innovatieve

nieuwe technieken te ontwikkelen, zoals sensoren op

Daarnaast is praktijkruimte voor onderwijs en start-

De flexibiliteit en kleinschaligheid van de haven maken

testfaciliteiten.

het gebied van innovatie. De komst van SeaSEC, een testsite, biedt unieke mogelijkheden voor onderzoek

Om innovatie te stimuleren, moet er voldoende

innovaties te testen, die voor defensiedoeleinden kunnen

hoog, belastbaar en industrieel zijn. Daarnaast moet

lenen zich hier goed voor. Er liggen mogelijkheden om

producten snel in het water kunnen worden gelegd.

glasvezelkabels en ‘security by design’ voor windmolens.

ups van groot belang, evenals kantoorruimte en

het een geschikte locatie voor innovatieve projecten die snel kunnen schakelen. Daarnaast biedt het achterland

een schat aan kennis en personeel, wat verdere groei kan

ondersteunen. Er liggen ook kansen om samenwerkingen aan te gaan met andere gebruikers van de haven op dit

HAVENVISIE SCHEVENINGEN

99

4. TRANSITIES EN TRENDS 4.3.2 Veiligheid in de haven De trends op het gebied van veiligheid in havens

zijn voortdurend in ontwikkeling, onder andere door

technologische innovaties, veranderende regelgeving en zeespiegelstijging. Deze paragraaf gaat over het

waarborgen van veiligheid in de Scheveningse Haven,

waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen security en safety.

naar de kleinere zeehavens. Scheveningen Haven

loopt daardoor een groter risico voor ondermijnende activiteiten. De haven ligt in een stedelijk gebied en

heeft een open karakter, met als voordeel veel mensen

en ogen op straat, maar als nadeel dat criminelen snel

kunnen opgaan in de massa. Zoals beschreven kunnen

de vaarbewegingen goed worden gemonitord, de vracht op de schepen echter is veel moeilijker te controleren.

Op het vlak van security signaleren we trends op twee

gemakkelijk in- en uitgeladen kunnen worden

Cybersecurity

Het beveiligen van digitale systemen wordt steeds

belangrijker voor mensen en organisaties. Criminelen en kwaadwillende statelijke actoren hebben toenemende

belangen bij het hacken van publieke organisaties (zoals de bediencentrale) en particuliere ondernemingen. De

doelen om te hacken variëren van ideologische redenen tot financieel gewin. Ook kunnen vaartuigbewegingen

worden gefraudeerd, waardoor schepen niet traceerbaar zijn.

Ondermijning

Nederland is een belangrijk handelsland met een goede infrastructuur, op een cruciale locatie in West-Europa. Hiermee zijn de logistieke knooppunten in Nederland helaas ook kwetsbaar en een spil in de internationale drugs- en mensensmokkel. In de afgelopen jaren is

met name in de havens van Rotterdam, Amsterdam en die in Zeeland ingezet op de aanpak van drugs-

HAVENVISIE SCHEVENINGEN

ondermijnende activiteiten zich van de grote zeehavens

Security gebieden: cybersecurity en ondermijning.

100

en mensensmokkel. Mede hierdoor verplaatsen

Bovendien zijn de kades relatief laag, waardoor goederen

Kansen

De sociale controle in de haven is sterk. Dit komt onder andere door het hechte netwerk van de havenpartijen en de korte lijnen met de politie. Ook de Wijkagenda

en het Actieprogramma Scheveningen zetten in op het versterken van dit netwerk. Voor zowel ondermijning als cybersecurity geldt dat risico’s kunnen worden

beperkt door bewustwording onder ondernemers,

organisaties en bewoners. Dit kan door bijvoorbeeld

trainingen te organiseren. Het aanwezige netwerk van de havenpartijen kan mogelijk effectiever worden ingericht en aangesloten op een centraal meldpunt.

Daarnaast is het belangrijk de samenwerking tussen

veiligheidsinstanties (koninklijke marechaussee, politie, douane) te versterken. Ook betere samenwerking

binnen gemeentelijke afdelingen (BSD, DSO, DSB, DPZ,

Havendienst) zal effectiviteit en efficiëntie bevorderen. Verder wordt de samenwerking met de andere kleine