RIS322065 Pilot kabelgoottegels en netbewust laden bijlage

Geleerde lessen  Netbewust thuisladen heeft aanzienlijk impact op het reduceren van lokale knelpunten. Netbewust laden is reeds gebruikelijk bij klanten met een dynamisch energietarief. Vaste energietarieven hebben (nog) geen dergelijke prijsprikkel. Daarom zien we het meeste effect van netbewust thuisladen bij vaste energie­ tarieven.  De belangrijkste voorwaarden van klanten voor deelname zijn gemak, de mogelijkheid voor een opt-out en een vergoeding.  Er zijn meerdere manieren om congestie te voorkomen. De flex-piramide deelt deze in vijf lagen in. Netbewust thuisladen is een belangrijk instrument in de laag met expliciete flexibiliteit. Zelfs als tijdsgebonden nettarieven worden geïntroduceerd, is het wenselijk om expliciete flexibiliteit op afroep in te kunnen zetten.

Rapportage Pilot Netbewust thuisladen

27

Conclusies en vervolgstappen

Het doel van de pilot was om inzichtelijk te maken

ken te maken met marktpartijen die thuislaadsessies aan

hoe netbeheerders en marktpartijen tot een samen-

kunnen sturen, kan de flexibiliteit van EV’s achter de meter

werking kunnen komen om netbewust thuisladen

ontsloten worden ten behoeve van het laagspanningsnet.

toe te passen bij huishoudens, waarbij netbewust en klantvriendelijk thuisladen hand in hand gaan. Dit is onderzocht door het aansturen van laadsessies bij huishoudens door marktpartijen, waarbij het vermo-

Netbewust thuisladen zorgt voor piekreductie De groep deelnemers bestond zowel uit klanten met vaste als dynamische energietarieven. Voor beide groepen is een duidelijke verschuiving van de laadactiviteit te zien binnen

gen om de EV te laden tijdelijk beperkt werd tijdens

de pilot. Bij klanten met vaste energietarieven is een sub-

de avondpiek van 17.00 tot 21.00 uur. Dit hoofdstuk

stantieel effect op de piekbelasting te zien. De capaciteit is

beschrijft de conclusies en de vervolgstappen.

bij klanten met dit type energiecontract tot 68% verlaagd in

Samenwerking tussen netbeheerders en marktpartijen werkt

De resultaten laten verder zien dat slim laden op basis van

De pilot heeft aangetoond dat het mogelijk is om netbewust

dynamische energietarieven al netbewust was. Tijdens de

thuisladen toe te passen door samen te werken tussen de

onderzoeksperiode waren de dynamische energietarieven

netbeheerder en marktpartijen. Netbeheerders hebben

tussen 17.00 en 21.00 uur dusdanig hoog dat klanten hun

daarbij geen directe relatie met huishoudens. Door afspra-

auto laadden op tijdstippen met een lager energietarief.

Rapportage Pilot Netbewust thuisladen

de avondpiek.

28

Doordat de lage energietarieven samenvielen met momen-

heerder. Een overweging is om dit statische profiel enkel

ten waarop het minder druk was op het elektriciteitsnet,

toe te passen in gebieden met (dreigende) netcongestie.

was er sprake van netbewust laadgedrag. Een enkele keer

Zowel de netbeheerders als marktpartijen zien volledig

is niet netbewust geladen, bijvoorbeeld omdat deelnemers

dynamische sturing, waarbij zowel het moment als de

een vroege eindtijd hadden ingesteld en moesten laden

locatie worden meegenomen, als stip op de horizon. Het

of omdat de opt-out is gebruikt. Omdat klanten met een

vraagt om nader onderzoek naar de afweging tussen de

dynamisch energietarief financieel voordeel hebben van

toepasbaarheid op korte termijn en de daarvoor benodigde

het uitstellen van hun laadsessie naar tijdstippen met

resources en IT-ontwikkelingen.

goedkopere stroomprijzen, gebruiken zij zonder netbewust thuisladen al minder stroom tussen 17.00 en 21.00 uur ten

Verschillende opvattingen over vergoeding

opzichte van consumenten met vaste energietarieven. Dit

In de pilot is de vergoeding voor de marktpartijen vast-

liep op tot 57% in de pilot ten opzichte van consumenten

gesteld door de netbeheerders op basis van het huidige

met vaste energietarieven.

capaciteitstarief dat consumenten betalen. De marktpartijen hebben ervoor gekozen om de vergoeding volledig uit te

Huidige voorkeur voor statische sturing

keren aan de deelnemers. De marktpartijen hebben voorge-

Op dit moment heeft een statisch capaciteitsprofiel, waarbij

steld om de vergoeding te baseren op de maatschappelijke

voor een langere periode vaste kaders worden meegegeven

en economische baten die het voorkomen van netcongestie

over het tijdsvenster en de verwachte reductie, de voor-

met zich meebrengt. Aanvullend is het wellicht mogelijk om

keur. Dit is relatief eenvoudig te implementeren en dit is

een vergoeding te geven voor de implementatiekosten van

voorspelbaar voor zowel de klant, marktpartij als netbe-

de marktpartijen, los van de vergoeding richting de klant.

Rapportage Pilot Netbewust thuisladen

29

Gemak, opt-out en vergoeding belangrijke voorwaarden

geladen worden, waardoor er tussen 17.00 en 21.00 uur

deelnemers

niets geladen wordt. Via de laadpaal kan een profiel wor-

Uit de enquêtes die de marktpartijen hebben uitgezet

den ingelezen, waardoor klanten kunnen laden met een

onder de deelnemers, komt een algemeen beeld naar voren

(willekeurige) lagere capaciteit. In deze pilot is de capaciteit

dat respondenten positief zijn over de pilot. In één enquête

verlaagd naar 4 kW.

gaf 93% aan bereid te zijn om in de toekomst netbewust thuis te laden en in een andere enquête werd deelname aan

Nakoming netbewust profiel verdient aandacht

de pilot gemiddeld met een 8 gewaardeerd. Een groot deel

In lijn met bovenstaande conclusie, verdient de daadwer-

van de deelnemers vindt het belangrijk om bij te dragen aan

kelijke nakoming van het netbewuste capaciteitsprofiel bij

het energiesysteem. Dit werd benoemd door 60% bij één

deelnemers aandacht in de verdere uitwerking. Indien de

van de marktpartijen.

netbeheerder netbewust thuisladen lokaal gaat inzetten als instrument om netcongestie te mitigeren, is het van belang

Deelnemers zien een vergoeding als belangrijke factor

dat de verwachtingen over de gevraagde flexibiliteit helder

om deel te nemen. Andere belangrijke voorwaarden zijn

zijn. Mocht een klein aantal klanten de opt-out gebruiken

gemak en het beschikken over een opt-out functie. In de

dan heeft dat geen verregaande consequenties, maar resul-

pilot konden klanten, afhankelijk van de marktpartij, hun EV

teert dit wel in minder flexibiliteit voor de netbeheerder.

direct tot een bepaald percentage laden of het netbewuste

Er moeten afspraken worden gemaakt als het marktpartijen

capaciteitsprofiel volledig overrulen en met regulier ver­

niet lukt om deelnemers het gevraagde thuislaadgedrag na

mogen laden. Dit is met name relevant als het laden via de

te laten komen.

auto aangestuurd wordt. Hierbij kan enkel met 0 of 11 kW

Vervolgstappen Gezien de positieve resultaten hebben de netbeheerders en marktpartijen gedurende de pilot besloten om netbewust thuisladen verder te ontwikkelen en op te schalen op basis van de opgedane leerervaringen. De intentie is uitgesproken om in gezamenlijkheid met alle drie de netbeheerders en meer marktpartijen toe te werken naar een opschaling van het netbewust thuisladen concept. Hierbij wordt gedacht aan een contractvorm tussen een marktpartij en een netbeheerder waarmee de netbeheerder een flexdienst afneemt tegen overeengekomen (standaard) voorwaarden en condities. De komende maanden wordt dit verder uitgewerkt in nauwe samenwerking tussen de netbeheerders en marktpartijen, met als ambitie om de eerste versie van dit product te introduceren in de komende winter.

Rapportage Pilot Netbewust thuisladen

30

Colofon Titel: Rapportage Pilot netbewust thuisladen Datum: 8 april 2025 Dit rapport is het resultaat van de samenwerking tussen: • Enexis: Frans van der Steen en Raymond van Hooijdonk • Liander: Bas Trago en Sjoerd Brüggenwirth • ANWB Energie: Casper Roos, Sven Schutte en Marco van Eenennaam • Eneco eMobility: Marlee de Jonge, Pieter Roodenburg en Merel Schumacher • Vattenfall: Cor Poesiat-Kuijper • Provincie Noord-Brabant: Jo Deckers en Roy Abspoel Auteurs: Dit rapport is opgesteld door Joost van den Hove en Annabel van Zante van APPM Management Consultants met medewerking van bovenstaande partijen. Disclaimer: Dit rapport is met zorg samengesteld op basis van de beschikbare informatie. De resultaten en conclusies zijn gebaseerd op gegevens uit de pilot en weerspiegelen de situatie op het moment van onderzoek. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. Overname of verspreiding van (delen van) dit rapport is alleen toegestaan met duidelijke en volledige bronvermelding.

Rapportage Pilot Netbewust thuisladen

31