RIS322018 Notulen van de raad van 13 maart 2025

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 13 maart 2025 (Geopend te 13.30 uur) Voorzitter: de heer R. Sluijs, plaatsvervangend voorzitter Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemde fractievertegenwoordiger (agendapunt komt aan de orde na de dinerpauze) C. Beëdiging van de nieuw benoemde fractievertegenwoordiger (agendapunt komt aan de orde na de dinerpauze) D. Voorstel van het presidium inzake benoeming Jeugdombudsman/plaatsvervangend ombudsman (RIS321531) (agendapunt komt aan de orde na de dinerpauze) E. Beëdiging van de nieuw benoemde Jeugdombudsman/plaatsvervangend ombudsman (agendapunt komt aan de orde na de dinerpauze) F. Stad in de raad G. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken H. Vaststelling van de notulen van 18 en 19 december 2024, 23 januari en 13 februari 2025 I.

Vaststelling van de besluitenlijst I.1 Voorstel van het college inzake verzoek om bindend advies over aanvraag om omgevingsvergunning dakterras en zonnepanelen Surinamestraat 44A (RIS321354) I.2 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning dakopbouw Papegaailaan 11 (RIS321398) I.3 Voorstel van het college met betrekking tot Beslissing op bezwaar inzake verzoek om herziening omgevingsplan ter plaatse van de Stationsweg 6 en 10b (RIS321455) I.4 Voorstel van het college inzake Zienswijze voornemen evaluatie gemeenschappelijke regeling GGD en VT Haaglanden uit te stellen (RIS321331) I.5 Voorstel van het college inzake verzoek om bindend advies voor de omgevingsvergunning voor het tijdelijk plaatsen van een installatieruimte met hekwerk aan de De Constant Rebecquestraat ongenummerd (tegenover Marnixstraat 131) voor een periode van 4 jaar en 8 maanden (RIS321357) I.6 Voorstel van het college inzake Grenscorrectie gemeenten Den Haag en Leidschendam-Voorburg ten behoeve van Overgoo/Fleetpark (RIS321402) J. Datumbepaling initiatiefvoorstellen J.1 Initiatiefvoorstel D66 en CDA: Haagse wijken aan zet (RIS321542) J.2 Initiatiefvoorstel Hart voor Den Haag: Den Haag de game-hoofdstad van Europa (RIS321565) Beraadslaging over K.

Voorstel van het college inzake deelname aan het experiment nieuw stembiljet bij de gemeenteraadsverkiezingen 2026 (RIS321404) Agendapunten L en M worden gezamenlijk besproken L. Voorstel van het college inzake de Strandvisie 2025-2035 “Meer Strand Natuurlijk” (RIS320288) M. Voorstel van het college inzake vaststelling bestemmingsplan Strand Den Haag (RIS321152) N. Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies omgevingsvergunning tijdelijke portakabins bij het Catshuis (RIS320913) O. Voorstel van het college inzake Ambitiedocument Mariahoeve (RIS321388) 1

P. Gewijzigd initiatiefvoorstel Hart voor Den Haag: Het verhogen van het leesniveau van Haagse kinderen (RIS320005) Q. Voorstel van het college inzake Haags beleidskader Jeugd 2025 2028 (RIS320888) R. Voorstel van het college inzake Actualisatie beleidsplan professioneel welzijnswerk 20252027 (RIS321267) Afronding debat commissie S. Werkagenda circulaire economie (RIS318676) T. Actieprogramma Klimaatadaptatie en Vergroenen Versteende Wijken 2024 (RIS318503) U. Leegstandsdebat V. Themadebat WMO W. Aanstaand betaald parkeren in Morgenstond X. Schrappen voorrang statushouders Y. Goed verhuurderschap Z. Debat openbaar vervoer AA. Opvanglocatie Sportlaan AB. Beantwoording schriftelijke vragen inzake Schevenings wapen prominent in het Schevenings straatbeeld (RIS319692) AC. Beantwoording schriftelijke vragen inzake Alweer een historische huurverhoging op komst (RIS320681) De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 44 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GL), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (Hart voor Den Haag), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GL), Van den Bos (PvdD), Butt (GroenLinks), Celik (DENK) De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Dumoulin (VVD), Van Esch (D66), Etalle (FVD), Gerritsen (PvdD), Van den Goorbergh (Hart voor Den Haag), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Kaptheijns (PVV), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Sewtahal (Hart voor Den Haag), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GL), Uduba (VVD), Verdonk (Hart Den Haag), Verduin (D66) Afwezig: Faïd (HSP) De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Dames en heren, goedemiddag. Hartelijk welkom bij de vergadering van de gemeenteraad. Hartelijk welkom ook aan de aanwezigen op de rijkelijk gevulde publieke tribune en aan de kijkers thuis. De raadsvergadering van donderdag 13 maart gaat beginnen.

Na de vorige raadsvergadering heeft de heer Van den Goorbergh aangegeven zich aan te sluiten bij de fractie van Hart voor Den Haag. De plekken zijn op die manier ingedeeld en het presidium gaat nog naar een definitieve indeling en placering van de raadzaal kijken. Wij zullen vandaag rond 18.45 uur schorsen voor het diner; dat zal een uur duren. Wij hebben bericht van verhindering ontvangen van mevrouw Faïd in verband met ziekte. Wij wensen haar vanaf deze plek van harte beterschap. De burgemeester zal vanaf ongeveer 14.00 uur aanwezig zijn, in verband met de heropening van de tandartsenpraktijk aan de Tarwekamp. Vervolgens zal de burgemeester afwezig zijn rond de dinerpauze. De wethouders Van Asten en Bruines zullen vandaag op verschillende momenten afwezig zijn. Ik vraag u nog even kort aandacht voor onze vergaderafspraken; die zijn volgens mij bekend. We vergaderen via de voorzitter en voeren eventuele overige gesprekken buiten de zaal, zodat we de insprekers en het debat goed en geconcentreerd kunnen blijven volgen. 2

Voor de insprekers geldt dat zij hun bijdragen leveren op basis van de afspraken die hiervoor gelden. Dit betekent bijvoorbeeld dat u raads- of collegeleden niet bij hun voornaam aanspreekt. Ook is het niet toegestaan om namen van ambtenaren te noemen. En u mag vanaf de tribune geen blijken van instemming of afkeuring laten horen. Aanwezigheid in de raadzaal is voorbehouden aan de raadsleden. Ik zal als plaatsvervangend voorzitter op deze afspraken toezien en dat zal ook de voorzitter daarna doen. Alle stemmingen zijn aan het einde van de vergadering, waarna er gelegenheid is voor het afleggen van stemverklaringen. Met de fractievoorzitters is afgesproken om de vergadering uiterlijk om 0.00 uur te sluiten, inclusief de stemmingen.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. De voorzitter. Er is afgesproken om de nieuwe fractievertegenwoordiger van D66 en de nieuwe Jeugdombudsman te beëdigen na de dinerpauze.

Aan de orde is: F.

Stad in de raad.

De voorzitter. We hebben vandaag maar liefst 22 insprekers. De eerste insprekers hebben zich gemeld voor agendapunt K, het voorstel van het college inzake deelname aan het experiment nieuw stembiljet bij de gemeenteraadsverkiezingen. U heeft drie minuten de tijd. Ik zal u tussendoor niet onderbreken, maar na drie minuten is de tijd voorbij. Mevrouw Broese van Groenou (K). Allereerst voor iedereen die vorige week hier was mijn excuses voor het herhalen van stukken tekst die ik toen ook uitgesproken heb. Mijn naam is Patty Broese van Groenou. Ik ben een placemaker pur sang. Samen met vele andere organisaties en individuen proberen we onze prachtige stad te optimaliseren wat het woon-, werk- en leefklimaat betreft. Zo stond ik aan de wieg van PIP en de organisatie waar Polka vrouwencentrum uit is voortgekomen, maar ook politiek geëngageerde evenementen zoals Gesprekshof, de openbare achterkamer van Den Haag, De Slag om het IJspaleis en politieke pubquizzen die ik heb georganiseerd voor het Museum voor Beeld en Geluid. Het zal niemand ontgaan dat op dit moment de wereld in rap tempo verandert. Wat mij betreft staat de democratie op een wankel punt. Dat heeft mij doen beseffen hoe belangrijk het is om te stemmen. Dat doe ik dan ook al jaren, alle keren natuurlijk, maar ook dit keer is het superbelangrijk. Helaas laten veel stadsgenoten dit recht links liggen.

Wij willen graag met stemkroeg mensen stimuleren om gebruik te maken van hun stem. Een van de redenen waarom mensen vaak niet stemmen, is dat ze óf het niet weten óf denken 'ik heb geen vertrouwen in de politiek' óf denken 'het maakt niet uit wat ik stem, ze doen toch wel wat ze zelf willen'. Met stemkroeg, eerste hulp bij stemmen willen we daar verandering in brengen. Wij willen voordat we stemkroeg gaan organiseren, buurtsessies houden in de wijken en dan juist in de stadsdelen waar de opkomst laag was, zodat we kunnen ophalen wat de problematiek van de wijk is, de dromen en de wensen die de wijkbewoners hebben en de ideeën en de kansen die zij zien. Met de opbrengsten van de onderzoeken die wij in de verschillende wijken doen, gaan we langs de redactie, bestaande uit jongeren en ouderen, en daaruit filteren we de onderwerpen voor de politieke theatrale pubquiz die we dan zullen gaan spelen. We willen tijdens de stemkroeg de kennis van de stad en de wijken toetsen bij politici en natuurlijk ook bij de deelnemers. Na afloop van de kroeg willen we de dialoog stimuleren door de ontmoeting die dan kan plaatsvinden. We denken dat we zo de kloof die is ontstaan tussen de politiek en de burger beetje bij beetje kunnen slechten. 3

We hopen dat jullie dit project op waarde schatten en omarmen, en dat jullie net zo enthousiast en blij zullen zijn met dit initiatief als wij dat zijn. De heer Althuis (K). Ik ben Omri Althuis en ik ben 28 jaar, dus de relatief jongere die dit project zal begeleiden. Ik heb me vanuit mijn jeugd altijd heel erg verbonden gevoeld met de politiek. Ik heb me altijd beziggehouden met lokaal, landelijk en geopolitiek. Zo weet ik dat het wel redelijk uniek is en dat er ook in mijn groepen heel veel mensen zijn die dat heel veel minder hebben; mensen die eigenlijk niet weten wat er gebeurt op begeleidingsniveau. Ze weten vaak helemaal niet wat er aan de hand is in de wereld en vooral niet hoe belangrijk lokaal is, want daar gebeurt eigenlijk alles. Ik zal van hieruit het projectplan schrijven en we gaan vooral de verschillende hoeken van de samenleving bij elkaar proberen te brengen. Ik denk dat deze tijd heel erg polariserend is en dat mensen het heel moeilijk vinden om te weten waar ze staan in de wereld. Toen Patty naar mij toe kwam om over dit plan te brainstormen, was ik meteen razend enthousiast. Mensen zo bij elkaar kunnen krijgen en met elkaar laten samenwerken, dat is eigenlijk waar wij voor staan. Een vraag van ons is om met jullie jongerenpartijen te gaan samenwerken.

Wij vinden het heel belangrijk om jongeren, ook jullie jongerenpartijen, hierin mee te nemen en te vragen: wat zien zij nou, waar lopen zij tegenaan en hoe denken zij dat zij jongeren kunnen motiveren om hieraan mee te doen? Wij zullen onze wijkonderzoeken heel professioneel uitvoeren. Wij zijn heel erg bezig met een soort dialoog, ook met brainstorms, eerst met heel veel jongeren en te kijken: waar lopen zij nou tegenaan, wat vinden zij nou vervelend, wat verwachten zij van de politiek? Wij willen eerst een soort dialoog creëren met de jongeren in de wijken en kijken waar zij mee bezig zijn en wat hen bezighoudt. Overigens, wanneer wij een hele mooie theatrale pubquiz hebben neergezet en daar iets heel moois voor hebben gemaakt, willen we dit ook op een onlineplatform creëren zodat mensen ook thuis lekker laagdrempelig mee kunnen doen. Het idee is dat vragen maar ook dans, muziek en theater tussendoor komen, zodat dat het netwerk een stuk vergroot. Ik denk dat het hele project sowieso een hele frisse wind kan zijn om mensen meer te laten samenwerken en om meer samenhorigheid te creëren. Ik hoop dat Den Haag op deze manier weer mee kan doen met de politiek. Mevrouw Roemeling (K). Beste leden van de gemeenteraad.

Voorall, de belangenorganisatie voor Hagenaars met een beperking, is blij met het verzoek van het ministerie van BZK om deel te nemen aan het experiment voor een nieuw stembiljet bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2026. Als grote gemeente heeft Den Haag bij de gemeenteraadsverkiezingen te maken met een enorm stembiljet, waarschijnlijk het grootste van Nederland. Voor mensen met een beperking is dit uitermate lastig. Juist daarom is het belangrijk dat Den Haag deelneemt aan dit experiment. Voorall test al jaren de toegankelijkheid van de verkiezingen, samen met ervaringsdeskundigen. Uit de testen blijkt dat het huidige stembiljet voor mensen met een fysieke beperking te groot is om goed te kunnen hanteren. Zij kunnen het niet zelfstandig dichtvouwen, waarmee hun stemgeheim in het geding komt. Voor mensen met een visuele beperking is het huidige stembiljet onoverzichtelijk. Het nu voorgestelde stembiljet is veel kleiner en daardoor beter te hanteren en duidelijker. Er is nog een andere groep stemmers die veel baat heeft bij het nieuwe stembiljet. Dat zijn de mensen die een cognitieve beperking hebben. Denkt u bijvoorbeeld aan mensen met een verstandelijke beperking, mensen met niet-aangeboren hersenletsel, mensen met een lichte vorm van dementie en mensen met een psychische kwetsbaarheid. Daarnaast is er nog de grote groep mensen die laaggeletterd, analfabeet of anderstalig is.

Samen met de mensen met een cognitieve beperking gaat het in Nederland om circa 2,5 miljoen mensen. Voor Den Haag zal het dan ook gaan om een substantieel deel van de kiezers. Voor al deze kiezers is het huidige stembiljet onvoldoende toegankelijk. Een deel van hen stemt niet vanwege de complexiteit van het stembiljet. Een groot aantal Haagse kiezers heeft dus baat bij gebruik van het nieuwe stembiljet, en voor hen worden de verkiezingen toegankelijker. De ervaringen in de experimenteergemeenten van 2024 van mensen met een beperking zijn positief. Ze ervaren het als beter leesbaar en makkelijker hanteerbaar. Door het gebruik van 4

partijlogo's en minder tekst is het stembiljet veel makkelijker te lezen. Daardoor is het toegankelijker voor een veel grotere groep kiezers. Ook Ieder(in), de landelijke belangenorganisatie voor mensen met een beperking, staat positief tegenover het voorgestelde biljet. Bij de introductie vindt Voorall het belangrijk dat er goede informatie over het nieuwe stembiljet komt en dat deze informatie toegankelijk is voor iedereen. Daarnaast moeten mensen kunnen oefenen met een proefbiljet. Om ongeldige stemmen te voorkomen bieden wij aan om uitleg te geven over het nieuwe biljet en om proefsessies te organiseren. Ook is het belangrijk om te leren van de ervaringen. Wanneer Den Haag deelneemt aan de experimenteerwet, vergroten we de invloed op de uiteindelijke vormgeving van het stembiljet. We roepen uw raad daarom op om in te stemmen met deelname aan de experimenteerwet. De heer Boenders (K). Met het nieuwe stembiljet wordt het werkelijkheid dat we politieke partijen in de raad krijgen in plaats van 45 onafhankelijke raadsleden. Op de website van de gemeente staat het al voorbereid met de woorden: politieke partijen worden ook wel fracties genoemd. Ja, je moet het niet gekker maken. Het hoort eigenlijk andersom, maar goed, we hebben hier ook verslaggevers; die bezondigen zich er ook aan.

Op de schermen wordt u, als je dat biljetje gaat gebruiken, na de volgende verkiezingen voortaan aangeduid met de naam van je politieke partij met als toevoeging een nummertje, want meer bent u niet. U wordt aangeduid met nummers, niet meer met namen. Ik heb hier beneden gevraagd of ze ook een plattegrond hebben van de raadzaal met de namen van de raadsleden erop, zodat ik weet wie er zitten. Als je nieuwe stadsbewoners krijgt, dan denk je: die heten zus en zo. Maar die is er niet meer. Waarschijnlijk is dat vanwege de verwarring die de overlopers hebben gewekt van het ene verkiezingsprogramma naar het andere verkiezingsprogramma, maar goed, dat is weer een ander onderwerp. Wat is er mis met het bestaande stembiljet? Helemaal niks. Als je dat gewoon harmonica vouwt, dan krijg je dit en dan kan je het ook weer dichtvouwen. Je kan kijken wat erop staat en je kan het ook weer zo wegleggen als je wil. Het is ietsje groter, maar het gaat heel simpel vooral om het vouwen. Voor de rest is er niks mis mee. Dus geen nieuwe stembiljetjes. Dat moet je niet willen in de stad van vrede en recht, want je gaat dus politieke partijen benoemen. De voorzitter. We gaan door naar de insprekers over agendapunt L, het voorstel van het college inzake de Strandvisie. De heer Van Leeuwen (L). Geachte aanwezigen. Ik heb ooit stage mogen lopen bij Louis van Gaal bij Bayern München.

Die zei tegen mij de wijze woorden: als jij iets niet voor elkaar krijgt, dan is dat je eigen schuld want dan kan je de mensen niet overtuigen. We staan hier dus voor de derde keer met een aantal collega's. Ik wil u graag meenemen omdat er een aantal nieuwe mensen zijn in wat er nou allemaal is gepasseerd de laatste maand. Strandondernemers willen graag de kans om permanent te bouwen met de gedachte dat we twaalf maanden staan en acht maanden exploiteren net als nu, waarbij we niet staan maar wel acht maanden exploiteren. Er is een participatietraject geweest waarin bewoners, natuurverenigingen en ondernemers gevraagd is naar hun toekomstvisie over het Haagse strand. Van de visie van de ondernemers is niks, nul komma nul nul nul terug te vinden in deze strandvisie. Onze vraag is: hoe is dat nou mogelijk, waar de natuurverenigingen en de bewoners wel geciteerd zijn? Rijkswaterstaat en Delfland hebben kant-en-klare richtlijnen voor het permanent bouwen. Schrijft u als gemeenteraad daar de gewenste richtlijnen bij en geef de ondernemers de kans om een plan te presenteren op basis van al deze richtlijnen. We hebben zo'n twintig paviljoens. Zullen er dan echt twintig permanent willen gaan bouwen? Zal dan alle weidsheid, waar het steeds over gaat, verdwijnen? Kansloos.

In Zeeland, waar nota bene in 1953 een watersnoodramp is geweest, staan 34 permanente strandpaviljoens in of voor Natura 2000-gebied. De gemeente Rotterdam legt een tramlijn aan naar Hoek van Holland en bijvoorbeeld onze buren Katwijk en Noordwijk hebben ook jaren geleden al ruimte gegeven voor permanente bouw. Hoe kunnen wij als Den Haag dan maar blijven roepen dat alles bij het oude moet blijven? 5

Kortom, het gaat nu in eerste instantie niet meer om feiten. Het gaat erom of u als gemeente Den Haag, vertegenwoordigers van de gemeente Den Haag, samen met de ondernemers hand in hand wil gaan kijken wat wél de mogelijkheden zijn. Zoals wij allen weten grazen koeien nog steeds in de wei. Een wijze man zei laatst: verandering van weide doet de koeien goed. Laten we wegen met z'n allen. De heer Arnold (L). Goedemiddag. Ik ben Richard Arnold, al bijna 30 jaar de trotse eigenaar van strandpaviljoen La Cantina. Misschien leuk om te weten: wij zijn green key, lid van DierenLot en Greenpeace, en ook ik eet geen vlees. Wij denken ook mee en houden van de dieren, maar er zijn ook mensen en die komen graag op het Zuiderstrand, niet alleen in de zomer maar ook in de winter. Ze komen met het openbaar vervoer of op de fiets. Eindpunt bus 23 is 25 meter achter ons, inclusief een hele grote fietsenstalling. Mensen wandelen, lopen hard of gaan surfen naast het zuidelijk havenhoofd. Dat is de hotspot. Al deze mensen hoeven niet door Natura 2000. Dat geldt ook voor onze leveranciers. Je kan er niet omheen dat uit de wijken achter ons, Duindorp, Statenkwartier en sinds kort ook De Zuid, de vraag is ontstaan om ook in de winter bij La Cantina terecht te kunnen. Ook zou het prettig zijn de meer dan duizend mensen die de petitie getekend hebben een keer serieus te nemen.

We zijn al elf jaar iedere dinsdag het onderdak voor dansles voor ouderen met parkinson, gesponsord door La Cantina. Elf jaar al. Kortom, er is in de winter behoefte aan een plek op het strand. Er is EHBO en een aed aanwezig. We hebben douches en lockers voor de sporters. We hopen dat dat ook in de winter gaat gebeuren. Wat is er mooier dan vanaf het terras van La Cantina te genieten van de vreugdevuren? Ook wij zijn sponsor. Kortom, het zou zo mooi kunnen zijn. We vragen dus de raad een heel klein stukje strand van de 10 kilometer aan ons ter beschikking te stellen, het hele jaar door. Ik vraag hierbij aan de raad: stem net als in 2022 alstublieft voor jaarrond La Cantina en geef ons de kans om een mooi duurzaam paviljoen te bouwen. Het zal een aanwinst zijn voor Den Haag en zijn bewoners. De heer Struving (L). Wij komen altijd met z'n tweetjes. Dit is Patricia Heerekop. Beste voorzitter. Dank dat wij weer mogen inspreken. Het is de zevenentwintigste keer dat wij staan in te spreken. Het is niet onze hobby. Wij willen gewoon ondernemen, mensen naar Kijkduin trekken en ze een mooie tijd aan zee bezorgen. Inmiddels zijn er zo'n 400 meldingen in RIS over strandhuisjes.

Hoe vaak wilt u nog strandhuisjes op de agenda? Keer op keer moeten wij ons verdedigen tegen onzinnige moties en uitspraken, met name vanuit de wethouder en zijn tijd als raadslid, waarin hij negatief over strandhuisjes was. Mevrouw Heerekop. Denk aan de moties met onzinnige pogingen om de strandhuisjes al direct na de start, na het hele traject van de Europese aanbesteding, weer van het strand te halen om zogenaamde 'natuurschade' aan de zandmotor te herstellen, moties om graafwerkzaamheden in de duinen tegen te gaan. Echt onzin. Dat de strandhuisjes de zeehonden zouden verstoren op 200 meter afstand, was onjuist en onterecht en het zette ons steeds in een kwaad daglicht. Na de succesvolle evaluatie van de strandhuisjes zijn de huisjes alsnog in de strandnota gezet om ze hiermee opnieuw ter discussie te stellen via een vooringenomen consultatie, zoals u net hoorde. En dan de actie om de strandhuisjes uit het bestemmingsplan te halen. Gelukkig greep u in. De actie om over het bestaansrecht te beslissen via bestuurlijke afstemming. U greep gelukkig weer in. De heer Struving. En nu de actie om strandhuisjes opnieuw aan te besteden, gebaseerd op onwaarheden. Er is geen aanbestedingsplicht. Het starten via een Europese aanbesteding maakt niets uit. Toch blijft de wethouder verkondigen dat het moet. In uw eigen stukken in 2012 staat dat het niet aanbesteed hoeft te worden.

Een goede lezer haalt ook uit het stuk van Pels Rijcken dat er voor een nieuwe grondhuurovereenkomst helemaal geen aanbesteding nodig is. Wij hebben het ook laten uitzoeken en de conclusie is iedere keer in uw commissie gedeeld. We hebben een gewone huurovereenkomst, precies hetzelfde als die van de strandpaviljoens. Van een concessieovereenkomst is helemaal geen sprake.

6

Mevrouw Heerekop. Dus wat heeft u voor ogen? Een onnodige en kostbare papierwinkel? Het slopen en verkrotten van de strandhuisjes? Het onteigenen van onze private infrastructuur, die we in opdracht van u hebben moeten aanleggen door Natura 2000-gebied? Moeten we die infrastructuur weghalen? Daar gaat de wethouder niet over. Dat ligt in de duinen. Dat valt onder de provincie en de omgevingsdienst. Het specialiteitsbeginsel van behoorlijk bestuur is meermalen met voeten getreden. Een wethouder mag niet op de stoel van de provincie of van het waterschap zitten. De heer Struving. Door welke vergunningsjungle moeten wij of een mogelijke andere ondernemer zich heen vechten? U mag raden wat het resultaat is. De wethouder vraagt om een aanbesteding die niet nodig en hij weet dat er nieuwe vergunningen aangevraagd moeten worden en dat hij per saldo daarmee de strandhuisjes de nek omdraait. Beste raadsleden, geef gehoor aan het gelijkheidsbeginsel en geef het college opdracht om onze grondhuurovereenkomst simpelweg te verlengen, net zoals u onlangs voor de strandpaviljoens hebt gedaan. Gelijke monniken, gelijke kappen, ook op het strand. Mevrouw Wooning (L). Geachte voorzitter, raadsleden, college en wethouder. Vandaag sta ik hier niet alleen als ondernemer, maar als iemand die gelooft in de kracht van samenwerking en vooruitgang voor onze stad.

Na het luisteren naar de afgelopen raadsvergaderingen heb ik besloten om toch ook wat te zeggen. De stem van de mensen die hier zitten, de ondernemers die hun hart en ziel in hun zaken steken en daarmee een aanwinst zijn voor Den Haag, moet gehoord worden. Wij komen niet met lege handen, maar met concrete, goed onderbouwde voorstellen voor de toekomst van ons strand. Dat is precies wat wij van u vragen. Geef ons de ruimte om samen te werken aan een visie die niet alleen het heden, maar ook de toekomst van deze prachtige stad vormgeeft. De ondernemers die hier aanwezig zijn, dromen groot. We durven te dromen van een toekomst waarin Den Haag en zijn stranden een volgende stap kunnen zetten. Wij werken keihard om het onmogelijke mogelijk te maken en wij zijn bereid om verantwoordelijkheid te nemen voor de uitdagingen die voor ons liggen. Dat is waarom wij keer op keer pleiten voor de mogelijkheid om jaarrondpaviljoens te bouwen. Een toekomst waarin wij het milieu serieus nemen, waarin we ons steentje bijdragen aan de lokale economie en waarin we respect hebben voor het unieke karakter van het strand en de duinen van Den Haag.

De wethouder geeft aan dat er ruimte in de strandvisie komt voor andere soorten initiatieven en dat strandpaviljoens niet gedwongen weg hoeven, maar is dat werkelijk genoeg? Werken wij niet juist aan een visie voor de komende tien jaar, voor de toekomst van onze stad? De stad aan zee, zoals Den Haag zichzelf graag promoot. Moet er niet veel meer ruimte komen voor creativiteit, voor vernieuwing, voor duurzaamheid? Het jaarrond staan van de paviljoens is niet slechts een praktische keuze. Het is een keuze voor de Haagse burger met de volle acht maanden genieten van de strandtenten en de voorzieningen, voor een sterke lokale economie en voor het ondersteunen van milieu-initiatieven. Waar is de betrouwbaarheid van de overheid die de wethouder belooft? Waar is het vertrouwen, als er maar niet naar ons geluisterd wordt? Wij kunnen niet blijven wachten totdat het stikstofprobleem zich vanzelf oplost. We kunnen niet blijven hopen dat de technologie voor elektrische machines op tijd beschikbaar komt. Want de realiteit is dat de kranen, shovels en ander zwaar materieel dat we nodig hebben voor de op- en afbouw niet zomaar elektrisch zullen worden en zeker niet goedkoop zullen zijn. En dan is er het gelijkheidsbeginsel.

Hoe kunnen wij uitleggen dat paviljoens op verschillende stranden door Nederland en zelfs in Natura 2000-gebied wel jaarrond mogen blijven, terwijl onze ondernemers op het Zuiderstrand worden uitgesloten? Wat is er eerlijk aan een beleid dat de ene groep bevoordeelt en de andere zonder duidelijke verklaring uitsluit? Raadsleden, wat ik u vandaag vraag is simpel: luister naar ons, werk met ons samen en durf te kiezen voor een duurzame, creatieve en rechtvaardige toekomst voor Den Haag. Wij hebben de ideeën, de passie en de ervaring om die toekomst vorm te geven, maar wij hebben u nodig om deze visie te omarmen. Durf anders te denken, durf buiten de gebaande paden te treden en durf de volgende stap te zetten in de ontwikkeling van onze stad. Uw keuze bepaalt niet alleen de toekomst van de ondernemers, maar ook de toekomst van Den Haag.

7

De heer Oosterbaan (L). Ik spreek hier namens de bewoners van Duindorp in verband met de strandtenten. Duindorp gaat een hele goed kant op. Iedereen ziet dat er een hoop gebeurt in positieve zin. Alleen, we missen in de winter een strandtent, en dat is zo jammer. Op de boulevard heb je dat wel en er wordt tevens gezegd dat sommige mensen het er niet mee eens zijn. Ik hoor alleen maar goede berichten. Wij doen ook vrijwilligerswerk voor de voetbalclub Duindorp, voor De Afrit met mensen vanaf 60 jaar, met klaverjassen. We doen alles. Alleen, dit missen we. De mensen vragen erom en telkens horen we weer: joh, gaat het nou nog door? Dat vind ik zo jammer. Daarom vind ik het mooi dat ik hier het woord kan doen. Ik hoop dat we erover na gaan denken dat er steun komt. Dat is uit mijn hart. De heer Kuiper (L). De mensen van de commissie Leefomgeving kennen mij wel. Voor de andere mensen: ik ben eigenaar van strandpaviljoen De Staat. Ook wij doen alles aan duurzaamheid: acht jaar green key gold, we hebben nu een visie op de toekomst, een biologische keuken, enzovoorts. Dat even ter introductie. U moet weten dat er bij mij elk jaar duizenden mensen van het strand genieten. Elk jaar moet ik keer op keer mensen tot vervelens toe uitleggen waarom wij de boel weer moeten afbreken en daarna weer moeten opbouwen, afbreken, opbouwen. Het is een gedoe, je wil het niet weten.

Nu moet ik dus kennelijk antwoorden. Ik heb geleerd uit de laatste bijeenkomst van de commissie Leefomgeving dat het kennelijk puur en alleen gaat om de weidsheid van het strand en het zicht daarop. Dat vind ik zelf eerlijk gezegd natuurlijk ook het allermooiste. Begrijp mij niet verkeerd, maar … In heel Nederland zijn er bouwstops vanwege stikstof. Er worden geen nieuwe vergunningen meer afgegeven vanwege stikstof. Boeren worden uitgekocht vanwege stikstof. En wij moeten ieder jaar twee keer per jaar - ik had allerlei foto's die dat gingen ondersteunen met hijskranen, shovels, noem het allemaal maar op om een indruk te geven, maar ik zie ze helaas niet voorbijkomen - die paviljoens op- en afbouwen om vier maanden per jaar te kunnen genieten van de weidsheid van het strand. Nou, oké. We maken het hele gebied vanaf de Laan van Meerdervoort tot en met de zeereep emissievrij. Nou, ik zeg: helemaal prima, maar kunnen jullie mij dan uitleggen waarom wij dus twee keer per jaar nog steeds moeten op- en afbouwen. Dat lijkt mij niet heel erg duurzaam, maar goed, voor die vier maanden dat we dan kunnen genieten van de weidsheid van het strand. Als onze paviljoens niet meer worden afgebouwd, dan geeft dat meer rust aan de natuur, lijkt mij; zie de ingebrachte foto's. Daar hoeven we geen dure onderzoeker voor in te huren. Misschien kunnen we die conclusie zelf trekken; zie de foto's.

Het idee is: acht maanden open, vier maanden gesloten. Welke rust verstoort een paviljoen dat is gesloten? Duurzaam is het al helemaal niet, en dat allemaal voor het aanzicht van de weidsheid van het strand, vier maanden per jaar. Het is waanzin. Kunnen de windmolens die in zee staan mijn uitzicht op de horizon verstoren ook in de winter worden afgebouwd alstublieft? Het is veel mooier, echt waar, geloof me. Als we daar een onderzoek naar laten doen, denk ik dat de conclusie bij voorbaat ook al vaststaat: de mensen vinden dat ook allemaal veel mooier. In zijn strandvisie laat de wethouder alles zoals het is. Niet heel erg vooruitstrevend in mijn optiek. Sterker nog, we draaien dingen terug, zoals bij La Cantina bijvoorbeeld. We bouwen 2.500 huizen bij de ingang van het Westduinpark. Maar als je daar de duinen inloopt, zie je een bord staan met 'Ssst! Hier leven wij!' Het rijmt niet helemaal, maar goed, daar kom ik later op terug. De voorzitter. Dank u wel. De drie minuten zijn voorbij. De heer Roos (L). Goedemiddag allemaal. Voor de derde keer spreek ik in over dit onderwerp, dus ik ga proberen een ander verhaaltje te houden. Een tijd geleden, volgens mij twee wethouders geleden, zijn we een weg ingeslagen waarbij ons is verzocht om duurzaamheid te gaan zoeken zodat we langzaamaan de weg konden gaan vrijmaken naar jaarrondpaviljoens. Hiermee zijn we aan de slag gegaan.

Stap één was energietransitie. Dat was een lange weg met veel hobbels en heel veel kosten, maar we zijn om. De paviljoens op het Zuiderstrand zijn van het gas af. Daarna zijn we de beleveringsketen gaan aanpakken. Resultaat: onze leveranciers zijn zo veel mogelijk elektrisch gaan leveren en veel leveranciers combineren ladingen nu 8

via Hubbel, zodat het aantal transportbewegingen flink is afgenomen. Op het zuiderstrand zijn de meeste paviljoens green key. Nu kunnen we de laatste stap maken: duurzame paviljoens. Nog maar één keer opbouwen. Paviljoens, energieneutraal, met zonnepanelen, geïsoleerd en met hergebruik van regenwater voor de toiletten. Acht maanden open en in de winter dicht. Dat scheelt enorm veel transportbewegingen met de op- en afbouw, overlast en stikstof. Maar bovenal kunnen we weer verder met het traject dat we al lang geleden hebben ingezet. We hebben de investeringen gedaan en we hebben laten zien dat we het kunnen. Nu is het aan u om het laatste stukje over de streep te trekken. Er is enorm veel te doen om de strandhuisjes, maar ze zijn een succes, positief geëvalueerd en een welkome aanvulling voor Kijkduin. De bewoners zijn tevreden. Nu loopt de concessie af, dus u besluit om opnieuw aan te besteden. Dit hoeft niet, het kost tijd en overheidsgeld. Willen we dat? Kom op, verleng die grondovereenkomst. Dat kan. Laat u geen Kijkduins zand in uw ogen strooien. Het is maar net hoe je het aan Pels Rijcken vraagt, maar er zijn meerdere wegen om het op een andere manier te verlengen dan opnieuw aanbesteden. De voorzitter. We gaan door naar een inspreker over het voorstel van het college inzake vaststelling bestemmingsplan Strand Den Haag. De heer Drijver (M).

SOS Den Haag zal beroep aantekenen tegen het bestemmingsplan Strand, niet omdat we in de stad een leeg strand willen hebben, maar allereerst omdat het college de wettelijke termijnen enorm heeft overschreden. Daarbij heeft het college nagelaten de tussentijdse wijzigingen, zoals het opnemen van strandhuisjes, voor te leggen aan de raad en de indieners van zienswijzen hierover. Ik maak van de gelegenheid gebruik om mee te delen dat door SOS Den Haag vandaag ook beroep is aangetekend tegen het bestemmingsplan Zichten 2, 3 en 7, ten eerste vanwege dezelfde overschrijding van de termijn met 46 weken en ten tweede omdat bij de digitale tervisielegging meer dan de helft van dit bestemmingsplan van 25 pagina's niet is opgenomen bij de publicatie. Een doodzonde, alweer. De voorzitter. We gaan naar twee insprekers over het onderwerp portakabins bij het Catshuis. De heer Drijver (N). De wethouder maakte het vorige week, 6 maart, wel weer bont in uw commissie. Niet alleen haspelde hij procedures en stukken door elkaar, maar ook zaaide de wethouder zoveel verwarring dat elk weldenkend raadslid zou hebben gedacht: oké, laat allemaal maar zitten. Wethouder Van Asten vond het overleg dat een zestal buurt- en belangenorganisaties op 5 december hadden vormvrije participatie.

Onjuist, want participatie moet ingevuld worden op het aanvraagformulier omgevingsvergunning bouwen, en dat is van september ervoor. Wethouder Van Asten vond dat een zienswijze tegen een BOPA helemaal niet bestaat en zeker niet in de korte tijd die het college heeft om een vergunning af te geven. Maar de zienswijze die zes organisaties indienden op 10 december 2024 is helemaal niet ingediend tegen de BOPA, al was het alleen al omdat die toen nog niet bekend was. De zienswijze is ingediend bij het college ten behoeve van de behandeling van de aanvraag, geheel in overeenstemming met de Algemene wet bestuursrecht. Ook in Den Haag beantwoordt het college bij afgifte van de vergunning de ingediende zienswijzen om aan te geven dat de hierin aangegeven belangen herkend en gewogen zijn door het college. Verder vond Van Asten dat er een fatale termijn van acht weken is tussen de aanvraag vergunning en de afgifte vergunning, maar die termijn kan altijd eenmalig met zes weken verlengd worden. En die wettelijke termijn is alleen van kracht als het een initiatief is in overeenstemming met het bestemmingsplan. Dat heet de gebonden beschikking. Maar die containers zijn in strijd met het bestemmingsplan en het omgevingsplan en in strijd met heel veel andere beschermingsmaatregelen die getroffen zijn voor Zorgvliet, het park, het landgoed en het Catshuis.

Wanneer u en het college de containers op deze wijze vergunnen, overweegt SOS om in beroep te gaan tegen de desinformatie aan de gemeenteraad en tegen deze wijze van vergunningverlening. Dat heeft niets te maken met de discretionaire bevoegdheid van het college. De heer Boenders (N). Er gebeurde in de commissievergadering over het Catshuis iets heel bijzonders, iets waar we in april 2024 het presidium al eens op hebben gewezen. Wat was er aan de hand? Er is een tekortkoming in de relatie tussen de inspreker en de commissie. Want wat was het 9

geval bij de bespreking van de portakabins naast het Catshuis? Inspreker had een afwijkende mening naar het college gestuurd tijdens de behandeling van de vergunningaanvraag. Die werd bij de vergunningverlening een zienswijze genoemd door het college. De wethouder kende die zienswijze niet, zei die niet te hoeven kennen omdat het hier geen zienswijzeprocedure betrof en bleef dit eindeloos herhalen. Een tweede termijn zat er niet in voor de inspreker om te kunnen zeggen dat het college het zelf een zienswijze noemde. Commissieleden lezen kennelijk ook nooit omgevingsvergunningen en gaven inspreker ook geen kans door simpel in een tweede termijn aan de inspreker te vragen wat hij nou vond van de opstelling van de wethouder. Dat vind ik heel erg jammer, en dat moet toch eens herzien worden. Ik heb laatst ook gevraagd bij de aanvang van de commissievergadering: gun mij een tweede termijn om op antwoorden van wethouders, die soms niet helemaal juist zijn, te kunnen reageren. Dan kan de commissie alsnog beslissen: oké, we houden nog een tweede termijn. De voorzitter. We gaan we door naar de insprekers over het voorstel van het college inzake Ambitiedocument Mariahoeve. De heer Drijver (O). We weten nog goed hoe u hier het college in 2022 eraan heeft gehouden om zo snel mogelijk het stadsgezicht Mariahoeve alsnog te beschermen, zoals u in 2005 al had besloten, nu 21 jaar geleden.

Het college voelde zich toen geremd door de onbereidwilligheid van de corporaties om daaraan mee te werken. Het touwtrekken tussen een meerderheid van de raad en de wethouder in 2022 ging precies over die beschermde status. De wethouder wilde eerst een ambitiedocument vaststellen en natuurlijk zou ze daarbij rekening houden met de te beschermen culturele waarde. Een apart beschermd stadsgezicht zou dan niet nodig zijn. Maar u en wij geloven het college niet meer na het buiten werking stellen van het beschermd stadsgezicht Vrederust-West. Toch liet u zich in de raadscommissie vorige week helaas meeslepen in de agenda van het college. Het college gooit een tak weg en de raadsleden rennen er goedbedoeld achteraan. Zo kon het gebeuren dat terechte vragen over voorzieningen in Mariahoeve niet beantwoord konden worden door de wethouder, omdat er geen demografisch en planologisch onderzoek ten grondslag ligt aan het ambitiedocument. Den Haag in Cijfers leert ons dat in Mariahoeve interessante verschuivingen aan de hand zijn de laatste vijftien jaar die om een antwoord vragen. Er is een volgordelijkheid in ruimtelijk beleid, waarbij eerst vastgesteld moet worden met wat voor buurt we te maken hebben: de bewoners, hun inkomen, hun scholing, hun kansen en ja, ook het erfgoed, het stadsgezicht. Dit ambitiedocument is enkel afgeleid uit generieke beleidsnota's.

Het document is vooringenomen en het erfgoed wordt niet als conditionerend gezien, maar als een van de ingrediënten, gelijkwaardig aan het potentieel woonprogramma en dus bij voorbaat de boekhoudkundige verliezer. Stel de vaststelling uit tot na de behandeling van het beschermd stadsgezicht Mariahoeve, wat is aangekondigd voor de zomervakantie. Mevrouw Langemeijer (O). Goedemiddag, ik ben Hubertine Langemeijer, directeur van Stichting KunstPost en sinds 2007 actief in Mariahoeve. U zult wel denken 'daar is ze weer', want ik heb hier ook al een paar keer eerder ingesproken. Wist u dat er elke week 350 wijkbewoners een activiteit bij KunstPost bezoeken? Van jong tot oud weten ze ons te vinden. U hebt natuurlijk ons magazine gelezen en gezien dat KunstPost een breed palet aan activiteiten organiseert, mede mogelijk maakt, huisvest en ondersteunt. KunstPost draagt bij aan de ambitie zoals genoemd in het voorliggende ambitiedocument, omdat wij sinds 2008 bijdragen aan de geestelijke gezondheid van Mariahoeve en een levendige wijkeconomie. Doordat veel bezoekers wekelijks bij ons komen, verminderen gevoelens van sociale eenzaamheid, voelen ze zich verbonden en krijgen ze weer zin in het leven. Ongeveer een derde van de bewoners van Mariahoeve heeft iets met ggz.

Een deel hiervan komt bij ons en heeft zo een zinvolle dagbesteding, waardoor het beter lukt om geestelijk stabiel te blijven. We zijn een plek voor ontmoeting, waarbij niets moet en veel mag. Het samen koffiedrinken is een corebusiness waaruit vaak de mooiste projecten voortkomen. Ook VvE's en andere groepen in de wijk kunnen bij ons vergaderen en ideeën uitwisselen. Het is in het beleid opgenomen dat Mariahoeve een blijvend betaalbare ruimte voor sociaalculturele buurtinitiatieven zoals KunstPost moet blijven behouden. Op dit moment hebben we een 10

pand van 720 vierkante meter, maar voorheen hadden we drie oude schoolpanden, waardoor we nog veel meer voor de wijk en haar bewoners konden doen. KunstPost is uitgegroeid van een kunstenaarsinitiatief naar een sociaal-maatschappelijke buurtorganisatie op basis van kunst die bewoners verbindt en uit hun isolement haalt, juist omdat veel van onze activiteiten gratis te bezoeken zijn. Het probleem is dat de gemeente in Mariahoeve geen eigen vastgoed meer heeft, waardoor we afhankelijk zijn van onder andere investeerders, ontwikkelaars en woningcorporaties. U hebt zelf in uw beleid aangegeven dat er in de wijk ruimte moet blijven voor bewonersorganisaties, maar ons knelpunt is duurzaam betaalbare, passende ruimte die permanent beschikbaar blijft. We zitten op LOOkatie 364, in ons vijfde pand en alweer op de schopstoel, omdat winkelcentrum Mariahoeve herontwikkeld wordt en wij niet de garantie hebben dat er voor KunstPost ruimte blijft. Als het uw ambitie is dat Mariahoeve een gezonde en sociale wijk blijft met een levendige wijkeconomie, dan hebben we samen een opgave om hier duurzaam betaalbare ruimte voor beschikbaar te houden, in ons geval minimaal 720 vierkante meter bvo. KunstPost is er klaar voor, u ook? Mevrouw Hajian (O). Geachte voorzitter, raadsleden en college.

Ik sta hier voor jullie als directeur van Podium NOORD om waardering uit te spreken voor het ambitiedocument Mariahoeve. Wij zijn blij dat we de inbreng van bewoners duidelijk terugzien in dit document. De commissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur constateerde al dat er een disbalans is tussen de cultuurankers op het gebied van budget, menskracht en de beschikking over een eigen gebouw. Haar advies aan de gemeente was helder: verklein deze verschillen in de komende beleidsperiode. We zijn heel blij om te zien dat ook dit is meegenomen. We zijn een innovatieve en inclusieve organisatie, die mensen verbindt en niet bang is om buiten de lijntjes te kleuren. Een kwaliteit die onmisbaar is gebleken in een stadsdeel zoals Haagse Hout. Mensen die nergens in beeld waren weten ons te vinden. Wij stimuleren cultuurparticipatie, maar ook zijn wij een platform dat door kunst en cultuur maatschappelijke opgaven zichtbaar maakt, waardevolle ontmoetingen tussen alle groepen in de wijk faciliteert en een brug slaat tussen bewoners, gemeente, wijkpartners en stakeholders. Podium NOORD heeft de afgelopen jaren, met beperkte middelen, een maximale impact weten te realiseren. Jongeren zijn via onze instapfuncties doorgegroeid naar vakopleidingen in kunst en cultuur.

Onze Cultuurwerkplaats geeft bewoners met een afstand tot de arbeidsmarkt letterlijk en figuurlijk een podium om hun talenten te ontwikkelen. Wij zijn stevig geworteld in Mariahoeve. Iets wat ook tot uiting kwam bij de recente ramp op Tarwekamp, waarbij we direct in actie kwamen en met een bewoner een crowdfundingactie hebben opgestart voor onze wijkpartner Lichtpuntjes van Mariahoeve, maar ook in ons convenant met Wijkz, waarin we samen de krachten bundelen voor kwetsbare bewoners. Met de groei van het aantal bewoners in Mariahoeve en de omliggende wijken in het vooruitzicht, willen wij duurzaam … De voorzitter. U bent door de spreektijd heen. We gaan naar de inspreker over het voorstel van het college inzake Actualisatie beleidsplan professioneel welzijnswerk. De heer Abarkane (R). Geachte voorzitter, leden van de gemeenteraad. Vandaag sta ik hier opnieuw. Zoals ik vorige week vertelde, sta ik hier niet alleen. Ik sta hier ook namens Lichtpuntjes van Mariahoeve, Stichting Jacobahof, Stichting Moeder en Dochter, Sport & Control en nog wat organisaties die niet met naam genoemd willen worden. Dit doen we om niet al te veel vergadertijd van jullie in agenda in beslag te nemen. Het inspreken voelt zich steeds comfortabeler. Maar wat helaas minder comfortabel is, is dat de wethouder ondanks de gemaakte afspraken wederom niet is teruggekomen.

Er heeft zelfs geen enkel contact de afgelopen week plaatsgevonden. Dit is teleurstellend, want er is behoefte aan concrete stappen. De motie van D66 en DENK die nu voorligt, biedt onze organisaties eindelijk een volwaardige plek in het welzijnswerk, niet vanaf de zijlijn maar als partner naast de professionele welzijnsorganisaties. Dit biedt ons de kans om niet van project naar project te overleven, maar met structurele budgetten te werken aan continuïteit en stabiliteit.

11

De rekenkamer heeft de wethouder terecht gewezen op het belang van breder beleid dan enkel de zes grote welzijnsorganisaties. Het welzijn van alle bewoners is belangrijk, niet alleen de continuïteit van een paar organisaties. Kleine sociale initiatieven zoals de onze leveren bewezen kwalitatieve bijdragen en verdienen een plek in de samenwerking. Helaas ontbreekt het de grote welzijnsorganisaties aan stimulansen om anders te werken. De stad heeft behoefte aan meer en beter. De initiatieven in de wijk kunnen hierin een sleutelrol vervullen. De juridische belemmeringen voor samenwerking zijn inmiddels weggenomen. Er is nu ruimte voor verandering. Verwijzingen naar extra budgetten op de sociale basis zijn geen oplossing, want daarmee verandert er fundamenteel niets. De wethouder ontneemt de stad de kans om te innoveren en duurzame samenwerkingen te vormen, wat essentieel is om het huidige werkveld voor te bereiden op de financiering vanaf 2028. Daarom vraag ik u de motie van D66 en DENK te steunen. Hiermee maken we de samenwerking tussen professionele organisaties en kleine sociale initiatieven concreet en bieden we de stad een nieuwe norm van effectief en kwalitatief welzijn, dicht bij de mensen vanuit de gemeenschap en niet vanuit instituties. De voorzitter. De volgende drie insprekers spreken in over agendapunt AA, de opvanglocatie Sportlaan. Mevrouw Wamsteker (AA).

Geachte voorzitter, geachte raadsleden. Op 6 maart jongstleden hebben 38 bewoners uit de wijk Segbroek zowel schriftelijk als mondeling hun bezorgdheid uitgesproken over hun veiligheid rondom het pand waar verschillende kwetsbare groepen tijdelijk gehuisvest worden. De wethouder heeft een document gepresenteerd als veiligheidsplan. Het is door drie veiligheidsexperts is afgewezen, maar de wethouder blijft volhouden dat dit een goed veiligheidsplan is. Dit plan is in werkelijkheid een interne veiligheidsinstructie. Tot op heden ontbreekt het aan een gedegen risicoanalyse, terwijl de gemeente vanuit haar wettelijke taak wel verplicht is risico's op het gebied van veiligheid en leefbaarheid in beeld te brengen. Zeker bij een complexe locatie met kwetsbare groepen is een risicoanalyse onmisbaar. De wethouder heeft tot op heden ook nagelaten een gedegen veiligheidsplan op te stellen. Ik wil het college wijzen op de volgende punten. De gemeente heeft vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Gemeentewet en de Wet veiligheidsregio's de plicht om de veiligheid en leefbaarheid te waarborgen, ook voor de omwonenden. Bij het realiseren van een opvanglocatie of een gemengde huisvesting moet de gemeente passende maatregelen treffen om overlast, spanningen, geweld en onveiligheid voor de omwonenden te voorkomen.

Voor de veiligheid van de omwonenden is het daarom noodzakelijk eerst een risicoanalyse uit te voeren. Op basis van de uitkomst van deze analyse kan een volledig en effectief veiligheidsplan worden opgesteld, dat ook getoetst moet worden door erkende experts. Ik verzoek de wethouder daarom met klem de juiste route en stappen te nemen voor de veiligheid van de omwonenden. Neem de verantwoordelijkheid richting zowel kwetsbare groepen als omwonenden serieus. Tot slot verzoek ik u als gemeenteraad erop toe te zien dat de wethouder haar verantwoordelijkheden hierin eindelijk neemt. Een overheid die veiligheid niet serieus neemt, speelt met vertrouwen van haar inwoners. De heer Goldbach (AA). Geachte gemeenteraad. Ik heb het debat in de commissie Samenleving van afgelopen week nog eens teruggeluisterd en schrik werkelijk van de minachting die het college heeft voor zowel de commissieleden als de bewoners rondom het Rode Kruis Ziekenhuis. De wethouder doet een en ander af met de opmerking: garanties zijn er alleen op witgoed. Hoeveel partijen moeten om een werkelijke risicoanalyse en om een gedegen veiligheidsplan vragen voordat het college luistert en dit toezegt? Een risicoanalyse die vooral ook ingaat op de risico's van het onderbrengen van zoveel verschillende deels kwetsbare doelgroepen in één gebouw.

Een klein voorbeeldje: in het gebouw zijn weliswaar gescheiden ingangen, maar er zou ook sprake zijn van een gemeenschappelijke ruimte. Hoe wordt daarmee omgegaan? Een risicoanalyse moet name ook de risico's buiten het gebouw beschrijven. Het Haga-terrein zelf is immers veel te beperkt voor 750 mensen, dus de risico's zullen ook vooraf afstralen op de directe omgeving en daarmee op de buurt en bewoners. Dan het veiligheidsplan. Nu er zoveel kritiek op het plan is, is het plotseling een levend document dat nog niet afgerond is en wordt er geschermd met de delen die geheim blijven. Hoe kan 12

het plan toetsbaar zijn als het deels geheim blijft? Harde toezeggingen over de inzet van beveiliging en politie ontbreken en worden naar de toekomst verschoven. De wethouder ziet ook geen aanleiding om in te gaan op de analyse van de deskundigen. Ja, ze betreurt het wel dat de bewoners zich niet gehoord voelen. Er wordt geschermd met het samen met de bewoners ontwikkelen van het veiligheidsplan, maar een veiligheidsplan is en blijft primair de verantwoordelijkheid van de overheid c.q. de gemeente. Bewoners kunnen daar alleen in de marge aan bijdragen. Mijn oproep aan het college is: ga aan het werk, stel alsnog een goede risicoanalyse op, luister naar de kritiek van deskundigen, kom met een nieuw veiligheidsplan met concrete toezeggingen, leg dat plan inclusief de geheime delen voor aan de veiligheidsdeskundigen en stel waar nodig bij. Mevrouw Van der Knaap (AA). Geachte voorzitter en raadsleden. Ik ben opgegroeid in de Vogelwijk en woon nu al twee jaar met heel veel plezier in de Bomenbuurt, om de hoek bij het voormalig HagaZiekenhuis. Vandaag wil ik kort stilstaan bij de veiligheid van meisjes en jonge vrouwen in de omringende wijken van het Haga-complex. Zoals andere buurtbewoners ook al eerder hebben aangegeven, is er geen risicoanalyse uitgevoerd voor de omliggende wijken.

Mijn zorgen zijn, zoals ook verschillende experts hebben aangegeven aan TV West, dat er onvoldoende garantie is voor de veiligheid van omwonenden van het Haga-complex. Als jonge vrouw wil ik er zeker van zijn dat ik 's avonds en ook in het donker veilig over straat kan en dat als ik de politie nodig heb, die dan voor mij klaarstaat. Uit ervaringen bij andere opvanglocaties voor kwetsbare groepen blijkt dat er incidenten zijn geweest, vooral ook met meisjes en jonge vrouwen. Denk hierbij aan aan straatintimidatie, aanrandingen en vormen van geweld. Dit bleek ook onder andere bij een soortgelijke opvanglocatie in Amsterdam, waar aangifte is gedaan, ook wegens aanranding. Ook recente intimidatie in de gemeente Waadhoeke in Friesland door jonge asielzoekers baart mij zorgen. Daar hebben inmiddels drie meisjes aangifte gedaan bij de politie en elf meisjes meldingen gemaakt. Het gaat hier over meldingen van seksueel getinte opmerkingen, het vasthouden van fietsen, omsingeling, achtervolging en aanrakingen. Ook dichter bij huis, bij het azc Duinrell, werden al eerder meldingen gemaakt van aanranding en verkrachting. Dat werd door de politie onderzocht. Daar gaven omwonenden aan dat ze niet meer naar de supermarkt durfden. Ik vond de opmerking vorige week van wethouder Vavier dat er gewone mensen in het Hagacomplex komen wonen een beetje verontrustend.

Het lijkt me een rooskleurig beeld van de daadwerkelijke samenstelling van de verschillende risicovolle groepen in het Haga-complex met mogelijke traumatische achtergronden. Zo blijken asielzoekers, waarvan er ruim 400 in het Hagacomplex komen te wonen, bijvoorbeeld vaker dan een gemiddelde Nederlander te kampen met psychische problemen, ook vanwege de thuissituatie waar ze vandaan komen. Ik wil u dan ook dringend verzoeken om de veiligheid van vooral meisjes en jonge vrouwen zoals ik in de omliggende wijken van het Haga-complex niet op de proef te stellen. Voert u alstublieft, net zoals andere omwonenden al hebben benoemd, een risicoanalyse uit, zodat voor deze omwonenden - ik neem aan dat het voor alle omwonenden van groot belang is - incidenten voorkomen worden. Dat is immers van groot belang. Tot slot wil ik inderdaad nog aangeven dat ik denk dat het erg belangrijk is, als een overheid de zorgen over de veiligheid van omwonenden serieus neemt. Anders verliezen omwonenden vertrouwen in de overheid. De voorzitter. De drie minuten zijn voorbij. Dit was de laatste spreker op de lange lijst van insprekers, waarvoor hartelijk dank.

Aan de orde is: G.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven.

13

Raadsadressen Nr. 1

Afzender en onderwerp

Belanghebbende d.d. 15 februari 2025 inzake verdwijnen parkeerplaatsen Datheenstraat en Menninckstraat (10859324) + 2 maart 2025 (10859324 behoort bij)

Zienswijzen verbonden partijen Nr. Zienswijze op actieplan evaluatie MRDH 1 Metropoolregio Rotterdam Den Haag d.d. 11 februari 2025 (10858387)

Voorstel afdoening In handen van het college van B en W

Kopie antwoord commissie Leefomgevin g

Voorstel afdoening Aan het college van B en W is verzocht om een voorstel aan de raad

Ter kennisnemingen Nr. Afzender en onderwerp Voorstel afdoening 1 Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland d.d. 6 februari 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen afschrift vooraankondiging juridische indeplaatsstelling huisvesting vergunninghouders (10858380) 2 GR GGD en VT Haaglanden d.d. 13 februari 2025 inzake voorlopig Voor kennisgeving aannemen rekeningresultaat 2024 en opgave ten behoeve van BCF (10859336) 3 GR GGD en VT Haaglanden d.d. 14 februari 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen voorjaarsbrief 2025 ten behoeve van begroting 2026 (10859374) 4 Belanghebbende d.d. 12 februari 2025 inzake buurtgesprek Voor kennisgeving aannemen Calandstraat 12 (10852470 behoort bij) 5 Belanghebbende d.d. 17 februari 2025 inzake ontheffing parkeergeld Voor kennisgeving aannemen (10852798 behoort bij) 6 Belanghebbende d.d. 20 februari 2025 inzake tekorten op de Voor kennisgeving aannemen gemeentelijke begroting (10861745) 7 Belanghebbende d.d. 3 maart 2025 inzake verzoek tot compensatie en Voor kennisgeving aannemen herberekening van servicekosten (10866543) 8 Stichting Wijkbelang Segbroek d.d. 3 maart 2025 inzake reactie op Voor kennisgeving aannemen notulen werkgroep Leefbaarheid en Veiligheid van 14 januari 2025 (10866704) 9 Belanghebbende d.d. 27 februari 2025 inzake 33 jaar kunstbeleid Voor kennisgeving aannemen (10866741) 10 Haagse Golfvereniging Leeuwenbergh d.d.

24 februari 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen reactie op eerste drie scenario’s voor de gebiedsvisie Vlietzoom (10866750) 11 Belanghebbende d.d. 4 maart 2025 inzake tijdelijke invulling Voor kennisgeving aannemen voormalig Haga-complex Sportlaan (10866773)

Aan de orde is: H.

Vaststelling van de notulen van 18 en 19 december 2024, 23 januari en 13 februari 2025.

De notulen worden ongewijzigd vastgesteld.

14

Aan de orde is: I.

Vaststelling van de besluitenlijst.

I.1

Voorstel van het college inzake verzoek om bindend advies over aanvraag om omgevingsvergunning dakterras en zonnepanelen Surinamestraat 44A (RIS321354) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning dakopbouw Papegaailaan 11 (RIS321398) Voorstel van het college met betrekking tot Beslissing op bezwaar inzake verzoek om herziening omgevingsplan ter plaatse van de Stationsweg 6 en 10b (RIS321455) Voorstel van het college inzake Zienswijze voornemen evaluatie gemeenschappelijke regeling GGD en VT Haaglanden uit te stellen (RIS321331) Voorstel van het college inzake verzoek om bindend advies voor de omgevingsvergunning voor het tijdelijk plaatsen van een installatieruimte met hekwerk aan de De Constant Rebecquestraat ongenummerd (tegenover Marnixstraat 131) voor een periode van 4 jaar en 8 maanden (RIS321357) Voorstel van het college inzake Grenscorrectie gemeenten Den Haag en LeidschendamVoorburg ten behoeve van Overgoo/Fleetpark (RIS321402)

I.2 I.3 I.4 I.5

I.6

Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.

Aan de orde is: J.

Datumbepaling initiatiefvoorstellen.

J.1.

Initiatiefvoorstel D66 en CDA: Haagse wijken aan zet (RIS321542).

J.2. Initiatiefvoorstel Hart voor Den Haag: Den Haag de game-hoofdstad van Europa (RIS321565). De voorzitter. Namens het college kan ik melden dat een reactie van het college uiterlijk in het tweede kwartaal van 2025 verwacht mag worden. Dat is dan drie maanden na ontvangst. Ik zie de duimpjes omhooggaan, dus ook dat is dan afgehandeld. We gaan door naar de beraadslagingen. Voordat we daartoe overgaan, wil ik eerst een kleine voorzitterswissel doen. De heer De Ridder neemt het voorzitterschap over, omdat het gaat over de opkomstbevordering en de gemeenteraadsverkiezingen en ik straks het woord mag voeren namens het presidium. De burgemeester zal er ook het woord over voeren. Voorzitter: de heer De Ridder.

Aan de orde is: K. Voorstel van het college inzake deelname aan het experiment nieuw stembiljet bij de gemeenteraadsverkiezingen 2026 (RIS321404). De voorzitter. Ik word nog even door de regie ingefluisterd dat ook het actieplan opkomstbevordering gemeenteraadsverkiezingen 2026 hierbij wordt betrokken. De beraadslaging wordt geopend.

15

Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Dank voor de reacties en de toezeggingen vanuit het presidium en de burgemeester op het zeer prettige gesprek over de plannen die er liggen in een vorige commissievergadering. Mooi dat we straks weer kunnen gaan nachtstemmen in Den Haag en goed dat de gemeente de debatten gaat faciliteren en niet zelf gaat organiseren. Omdat een opkomst van 43% voor niemand in de raad en de stad goed is, moeten we meer doen om de opkomst omhoog te krijgen. Daarom steunen we het plan volledig. Maar daarom hebben Richard de Mos en ik ook een aanvullend tienpuntenplan geschreven met aanvullende acties. Die kun je verdelen over drie lijnen. Sommige zijn aanvullend op het plan van de gemeente, namelijk de rodepotloodcampagne en het speldje. Sommige zijn faciliterend, zoals het extra verkiezingsloket, extra geld voor de lokale omroep en mobiel stemmen. En sommige zijn ludiek maar bewust om te zorgen dat mensen weten dat die verkiezingen er zijn en dat niet vergeten. Want bij de landelijke verkiezingen is de opkomst vele malen groter, maar daar is ook vele malen meer aandacht voor in de media. Dat moeten we ook in Den Haag voor elkaar krijgen. Daarom drie aanvullende acties: het Haags verkiezingsliedjesfestival, het gouden potlood en de 45 zetels van Den Haag.