RIS321960 Bijlage Eindrapport - Sport in de Vlietzoom DEF
Tekst van het document
Eindrapport
Sport in de Vlietzoom Projectnummer: 23-2111
Opdrachtgever: Provincie Zuid-Holland Datum:
9 december 2024
Versie:
Definitief
Auteur(s): Projectleider:
Inhoudsopgave Inleiding ....................................................................................................................................................................................................................... 2 1. Vlietzoom anno 2024 ........................................................................................................................................................................................ 3 1.1 De Vlietzone ................................................................................................................................................................................................. 3 1.2 Gemeentelijke sportambities ................................................................................................................................................................ 3 1.3 Gezamenlijke ambities ............................................................................................................................................................................. 5 1.4 Sporten in de Vlietzoom ......................................................................................................................................................................... 5 2.
Vlietzoom anno 2040 ........................................................................................................................................................................................ 8 2.1 Sociaal-demografische ontwikkelingen tot 2040 ......................................................................................................................... 8 2.2 Ontwikkelingen in de ongeorganiseerde sport ......................................................................................................................... 11 2.3 Ontwikkelingen in de georganiseerde sport op de Vlietzoom ........................................................................................... 13 2.4 Sportbehoefte in 2040 ........................................................................................................................................................................ 14 2.5 De totale ruimtevraag voor sport in 2040 .................................................................................................................................... 15 3. Vlekkenplan Sport Vlietzoom .....................................................................................................................................................................
16 3.1 Algemene uitgangspunten ................................................................................................................................................................. 16 3.2 Multifunctionele uitgangspunten .................................................................................................................................................... 16 3.3 Planologische uitgangspunten ......................................................................................................................................................... 17 3.4 Binnensportaccommodatie in de Vlietzoom ............................................................................................................................... 17 3.5 Zoekgebied vlekkenplan ...................................................................................................................................................................... 17 3.6
Vlekkenplan Vlietzoom ............................................................................................................................................................... 18
Scenario 1: Gecentreerd sportcluster ten oosten van de A12 ..................................................................................................... 19 Scenario 2: Sportclusters ten oosten en westen van de A12 ....................................................................................................... 21 Scenario 3: Sportcluster Westvliet en direct westelijk van de A12 ............................................................................................ 22 Scenario 4: Sportcluster Westvliet en cluster rondom tennis en padel .................................................................................. 23 3.6 Aandacht voor verkeersveiligheid ................................................................................................................................................... 24 3.7 Conclusie scenario’s ............................................................................................................................................................................... 25 4. Kansen Sportpark plus in de Vlietzoom ................................................................................................................................................. 26 Een natuurlijk, duurzaam en landschappelijk sportpark..........................................................................................................
26 Een sportief sportpark voor iedereen.............................................................................................................................................. 27 Een bereikbaar sportpark ..................................................................................................................................................................... 29 Een gezond sportpark ............................................................................................................................................................................ 29 Een veilig en vitaal sportpark .............................................................................................................................................................. 29 Een multifunctioneel clubhuis ............................................................................................................................................................ 29 3.8 Tot slot ........................................................................................................................................................................................................ 30 Bijlage: scenario’s ................................................................................................................................................................................................. 32
Vrijgave Titel:
Projectnummer:
Auteurs:
Projectleider:
Status:
Sport in de Vlietzoom 23-2111
Definitief
Datum:
9 december 2024
Opdrachtgever:
Provincie Zuid-Holland
Adres opdrachtgever:
Zuid Hollandplein 1
Naam:
Postcode en plaats:
Contactpersoon:
2596 AW Den Haag
KYBYS B.V.
Bosscheweg 107-8 5282 WV Boxtel
Tel: +31 (0)411 67 80 55 www.kybys.nl
info@kybys.nl
Controle NEN-ISO 9001: Eindcontrole:
De algemene voorwaarden van KYBYS B.V. zijn van toepassing. Deze kunt u raadplegen via de website: https://kybys.nl/algemene-voorwaarden/.
1
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
Inleiding Begin 2024 is ingenieurs- en adviesbureau KYBYS gestart met een verkennend onderzoek naar sport in de Vlietzoom. Aanleiding voor dit onderzoek is de ‘Toekomstvisie Vlietzone’, waarin de uitdagingen en ambities voor dit gebied zijn vastgelegd.
Dit onderzoek focust zich op de Vlietzoom, als onderdeel van de Vlietzone, en is uitgevoerd in opdracht
van de Provincie Zuid-Holland, de gemeente Den Haag, de gemeente Leidschendam-Voorburg en de
Vlietzoom Alliantie. Het onderzoek vormt één van de bouwstenen ten behoeve van het ontwikkelen van
een integrale gebiedsvisie voor de Vlietzoom. De andere bouwstenen bestaan onder andere uit het onderzoek naar de toekomst van het Bedrijventerrein Westvlietweg en het Verkeersonderzoek ten
aanzien van een goede ontsluiting en toekomstbestendige infrastructuur. De opdracht
De provincie en gemeenten in en rond de Vlietzone hebben een toekomstvisie ontwikkeld voor de Vlietzone, met de nadruk op groen, sport, recreatie en stedelijke ontwikkeling. Hieruit blijkt dat er specifiek in de Vlietzoom veel verschillende ambities in een relatief klein gebied gerealiseerd dienen te worden; dit maakt de druk op de schaarse ruimte groot. De gemeente Den Haag heeft daarom het voortouw genomen en is gestart met het proces om te komen tot een integrale gebiedsvisie. De provincie Zuid-Holland heeft samen met de gemeenten Leidschendam-Voorburg en Den Haag en de Vlietzoom Alliantie KYBYS de opdracht gegeven om een onderzoek uit te voeren met betrekking tot de vraag naar en het aanbod van sportaccommodaties in de Vlietzoom, nu en in de toekomst. Ook diende er een ruimtelijke inpassing gemaakt te worden. De vier partijen vormden ook gezamenlijk de projectgroep tijdens de uitvoering van dit onderzoek. In dit adviesrapport geven we inzicht -gelet op de demografische en maatschappelijke ontwikkelingen- in de vraag naar (buiten)sportvoorzieningen in de Vlietzoom in de periode tot 2040. Op basis van deze inzichten zijn vier inpassingsscenario’s uitgewerkt in de vorm van vlekkenplannen. Deze zijn door de projectgroep getoetst op basis van een aantal afwegingscriteria.
Figuur 1: De Vlietzoom
Leeswijzer
In dit rapport maken we een onderscheid tussen de Vlietzoom anno 2024 en de Vlietzoom in 2040. In
hoofdstuk 1 wordt de huidige situatie geschetst, waarbij aandacht is voor de gemeentelijke ambities ten
aanzien van sport en bewegen en huidige sportvoorzieningen. In hoofdstuk 2 wordt op basis van
analyses de sportbehoefte in 2040 geprognotiseerd. Deze behoefte is vertaald in een ruimtevraag. In
hoofdstuk 3 zijn op basis van de ruimtevraag een aantal scenario’s uitgewerkt in de vorm van
vlekkenplannen. Deze zijn getoetst door de projectgroep en uiteengezet in kansen en risico’s. Tot slot
worden in hoofdstuk 4 ter inspiratie kansen en mogelijkheden geschetst ten aanzien van een sportpark van de toekomst.
2
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
1. Vlietzoom anno 2024 De Vlietzone en in het bijzonder de Vlietzoom is een drukbezocht gebied waar vele verschillende functies
een plek hebben. In dit onderzoek hebben we ons gefocust op de sportfaciliteiten. Anno 2024 wordt er veel gesport in het gebied, in zowel georganiseerde als ongeorganiseerde vorm. Dit hoofdstuk richt zich
op de huidige situatie in de Vlietzoom en geeft een beeld van de ambities en uitdagingen in dit gebied.
1.1 De Vlietzone De Vlietzone is een zone tussen stad en land in de Randstad. Het is een gebied waar diverse functies
samenkomen: wonen, werken en recreëren. Het is tevens een gebied waar veel druk op staat. Druk vanuit
de landelijke en gemeentelijke opgaven ten aanzien van woningbouw, bedrijvigheid, energietransitie en klimaatadaptatie. Dit vraagt om een integrale visie op het gehele gebied. Daarom is er de afgelopen
jaren gewerkt aan een gezamenlijk toekomstbeeld voor de Vlietzone. Dit toekomstbeeld zet in op een stadslandschapspark, waarin ruimte is voor wonen en werken, verkoeling, biodiversiteit, wateropvang, cultuurhistorie, sport en ontspanning.
Binnen het toekomstbeeld zijn er vijf dragende principes benoemd: 1.
Een robuust watersysteem als sturend principe.
3.
Een groenblauwe dooradering.
5.
De Vliet als ruimtelijke drager.
2.
4.
Een sterke identiteit van de Vlietzone: Vlietwaardig.
Een sterke en zichtbare cultuurhistorische en archeologische basis.
Deze visie is overigens niet binnen alle betrokken gemeenten bestuurlijk vastgesteld. Desondanks vormt deze visie wel het vertrekpunt voor dit onderzoek.
De Vlietzoom is een gebied dat verschillende gemeenten moeten delen met elkaar. Het is wat betreft
de eigendomssituatie en de hoeveelheid aan percelen een versnipperd gebied. Dat maakt dat een
integrale visie en aanpak een uitdaging is en veel samenwerking en afstemming vereist. Zowel tussen de verschillende overheden als tussen de overheden en de stakeholders in dit gebied.
1.2 Gemeentelijke sportambities Niet alleen het eigendom binnen de Vlietzone is versnipperd, ook de gemeentelijke sportambities verschillen van elkaar. Den Haag
Den Haag heeft zich ten doel gesteld dat in 2040 iedereen binnen een straal van 1 kilometer rond het
huis een gelegenheid vindt om te sporten in de openbare ruimte. Dit sluit aan op de trend waarbij inwoners steeds meer in ongeorganiseerd en anders georganiseerd verband sporten.
Het ongeorganiseerde, flexibele of meer recreatieve sporten en de groei van nieuwe typen sporten (zoals
urban sports) vragen om het aanpassen van de stedelijke omgeving, onder andere via het sportief
inrichten van de buitenruimte. Playgrounds, parken, stranden en fitplaatsen bieden kansen om in te
3
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
spelen op deze veranderende sportvraag. Daarnaast is de spreiding van de buitensportvoorzieningen een aandachtspunt in Den Haag.
De voorziene bevolkingsgroei stelt Den Haag voor de uitdaging om de beschikbare sportruimte zowel
fysiek als organisatorisch in multifunctionaliteit te laten groeien en vraag en aanbod goed op elkaar af
te stemmen. Daarnaast groeit de vraag naar het sportief medegebruik van de buitenruimte en de noodzaak van sport- en buitenruimtebeleid.
De gemeente Den Haag wil de kracht van sport optimaal benutten en stimuleren. Doel is de sport aantrekkelijk, toegankelijk en bereikbaar te houden voor zoveel mogelijk Hagenaars. 1 Den Haag staat hiermee voor eigentijds sportvoorzieningenbeleid. Met de verwachte bevolkingstoename in Den Haag
wordt het nog belangrijker om efficiënt met sportvoorzieningen om te gaan. Bijvoorbeeld door multifunctionele, duurzame en laagdrempelige accommodaties en het stimuleren van medegebruik.
Den Haag wil sportverenigingen uitdagen om hun accommodatie open te zetten en samenwerking te
zoeken met de wijk, zodat de parken en velden voor iedereen toegankelijk en bereikbaar worden. Daarnaast stimuleert Den Haag een intensievere samenwerking tussen sportclubs om de efficiency in het gebruik van de voorzieningen te vergroten. Dit is mede nodig omdat de druk op de Haagse sportaccommodaties voor de georganiseerde sport groot is 2. Daarnaast streeft de gemeente naar slim
en sportief gebruik van de buitenruimte. Sportvoorzieningen en sportieve buitenruimte moeten een logisch geheel vormen, zodat alle bewoners worden uitgedaagd. Leidschendam-Voorburg
Leidschendam-Voorburg vindt het van belang dat de sportclubs een maatschappelijke functie vervullen in de gemeente. Dit betekent onder andere dat sportclubs hun accommodaties beschikbaar stellen aan
zorg- en welzijnsorganisaties en scholen. Daarnaast streeft de gemeente er naar de gemeentelijke buitensportcomplexen elke dag open te stellen, ook voor niet-leden. De gemeente zet ook in op
samenwerking tussen de sportclubs. Waar mogelijk delen de clubs hun complex en gaan ze gezamenlijk op in omnisportverenigingen.
De gemeente heeft tevens aandacht voor een sportieve openbare ruimte, waarbij deze zo is ingericht dat bewegen de norm is. 3 Provincie Zuid-Holland
De provincie stimuleert haar inwoners om meer te sporten en bewegen in de buitenruimte. De provincie vindt het belangrijk dat de openbare ruimte zo is ingericht dat het aantrekkelijk en veilig is om daarin te
kunnen bewegen. De recreatiegebieden en routestructuren voor wandelen, fietsen, varen en paardrijden helpen hierbij. De provincie heeft financiële regelingen om het sportief en recreatief bewegen in de wijken, recreatiegebieden en langs routestructuren te stimuleren.
Sport maakt Den Haag sterker, Den Haag sportief in beweging, Langetermijnvisie 2015-2030 met ambities voor 2015-2018. Onderzoek voor georganiseerde sport in Den Haag, 2020, Mulier instituut 3 https://www.argumentenfabriek.nl/wp-content/uploads/2021/11/Visie-SportBewegen-Leidschendam-Voorburg.pdf
1 2
4
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
Naast een sportieve openbare ruimte, zet de provincie zich ook in voor extra groen, water en klimaatadaptatie voor het stedelijk gebied en de beleefbaarheid van het landschap. 4 Vlietzoom Alliantie De
Vlietzoom
Alliantie
is
een
samenwerkingsorganisatie
bewonersorganisaties en cultuurinstellingen aan de Westvlietweg.
van
bedrijven,
sportverenigingen,
De alliantie heeft een zelf een visie gevormd over het Sportpark van de Toekomst, waarbij de belangrijkste punten zijn: 1.
Het is een samenwerkingsverband van sportaanbieders & overheden.
3.
Het biedt plaats aan veel (on)georganiseerde vormen van sport.
2.
4.
Het maakt onderdeel uit van een natuur- & recreatiegebied.
Het steunt op een efficiënt gebruik van ruimte, water & energie.
Daarnaast heeft de Vlietzoom Alliantie in 2023 een eerste schets gemaakt van een vlekkenplan voor
Sport- en recreatiepark Westvliet. Hierin wordt de ambitie geschetst dat het sportpark onderdeel zou
moeten uitmaken van een groenblauwe omgeving, waarin niet alleen plaats is voor (meer varianten van)
georganiseerde sport, maar ook voor passieve vormen van recreatie en voor andere vormen van beweging, zoals roeien, wandelen, fietsen, skeeleren en paardrijden. Daarnaast zien ze kansen voor een betere aansluiting van het sportpark op de rest van de omgeving met de daarbij behorende veilige
routes. Uiteindelijk doel is een park dat maximaal publiek toegankelijk is, waar aandacht is voor biodiversiteit en klimaatadaptie en waar slim wordt omgegaan met water, ruimte en energie. Kernwaarden hierbij zijn ‘samen’, ‘groen’, ‘open’ en ‘duurzaam’.
1.3 Gezamenlijke ambities Alhoewel er natuurlijk per gemeente verschillende uitdagingen en ambities liggen, zijn er ook diverse overeenkomsten ten aanzien van de sport en het inrichten van de openbare ruimte:
Sport- en beweegaanbod voor iedereen: sporten is voor iedereen laagdrempelig beschikbaar
en inwoners weten de weg naar het sportaanbod.
Sportverenigingen inzetten ten behoeve van maatschappelijke functies: het verbreden van het
aanbod, het bieden van maatschappelijke stages en het openstellen van de accommodatie aan niet-leden.
Optimale benutting van sportaccommodaties: het openstellen van sportaccommodaties voor
diverse doelgroepen en activiteiten en inzet op multifunctionaliteit.
Sportverenigingen werken samen waar mogelijk en delen kennis en accommodaties met elkaar.
1.4 Sporten in de Vlietzoom Er wordt momenteel volop gesport in de Vlietzoom. Zowel in georganiseerd als ongeorganiseerd
verband. In tabel 1 is opgenomen welke georganiseerde sporten momenteel gevestigd zijn in de
Vlietzoom, waarbij we ook aangeven wat anno 2024 -volgens een actuele opgave- afgerond het aantal leden is. Vervolgens wordt er per sport een korte toelichting gegeven op de huidige situatie. In de bijlage ‘Capaciteitsbehoefte sport in de Vlietzoom’ -opgenomen in een afzonderlijk document- is nadere informatie over de analyse van de capaciteitsbehoefte weergegeven.
4
5
https://www.zuid-holland.nl/onderwerpen/gezonde-veilige-leefomgeving/sport-recreatie/sport-bewegen/
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
Tabel 1: Georganiseerde sport in de Vlietzoom (2024)
Sport
Atletiek Beachvolleybal Cricket Golf Handbal Honk- en softbal Korfbal Padel Rugby Tennis Voetbal
Huidige voorziening
1 atletiekbaan met 4 rondbanen en technische nummers 4 beachvolleybalvelden 1 cricketveld en multifunctioneel gebruik van 4 voetbalvelden Golfbaan van 45 hectare 2 handbalvelden, waarvan één overdekt (ballonhal) 1 veld dat fungeert als honk- én softbalveld 3 korfbalvelden en een natuurgras trainingsveld 11 padelbanen 1 rugbyveld 18 tennisbanen 5 voetbalvelden
Aantal actieve leden (afgerond)
780 leden: evenredig verdeeld over accommodaties Westvliet en Zuiderpark Volevo heeft 535 leden die gebruik kunnen maken van de velden 290 leden 1.100 actieve leden en 400 geassocieerde leden 240 actieve leden 130 leden 315 leden 360 leden 280 leden 650 leden 1.100 leden
De atletiekvereniging maakt gebruik van twee accommodaties: één in de Vlietzoom en één in het
Zuiderpark. De leden zijn evenredig verdeeld over de accommodaties en de gebruikers van de
atletiekbaan in de Vlietzoom komen veelal uit de directe omgeving. Verder maakt het onderwijs overdag gebruik van de voorzieningen.
De beachvolleybalvelden zijn recent aangelegd en worden nog niet optimaal benut. Er wordt nu met
name beachtennis en beachvolleybal op gespeeld. De velden zijn ook inzetbaar voor andere beachsporten, zoals beachsoccer, beach handbal en beach korfbal. Hiermee zijn de velden nu en in de toekomst intensief multifunctioneel bruikbaar.
Er is op dit moment één dedicated cricketveld aanwezig. Daarnaast maakt de vereniging gebruik van vier voetbalvelden van V.V. Wilhelmus (dit staat gelijk aan twee cricketvelden). Omdat het cricketseizoen
en het voetbalseizoen elkaar steeds meer overlappen, worden nu ook de mogelijkheden verkend om gebruik te maken van het rugbyveld van de Voorburgse Rugbyclub.
De golfbaan bestaat voor 65% uit holes en voor 35% uit groen. Dit maakt de golfbaan geschikt om breder in te zetten dan alleen voor de golfsport. Met name sporten buiten verenigingsverband kunnen hier een plek vinden. Denk hierbij aan buitenyoga, bootcamp en hardlopen.
De handbalvereniging beschikt over twee velden, waarvan er één overdekt is door middel van een ballonhal. In de toekomst liggen er kansen ten aanzien van beach handball en multifunctionele inzet van (eventueel een extra) ballonhal voor de seizoenssporten, zoals zaalhockey en korfbal.
De honk- en softbalvereniging heeft regelmatig praktische uitdagingen bij het inplannen van de
wedstrijden door de ligging van hun velden. Er is één natuurgrasveld honkbal en één natuurgrasveld
softbal. Deze velden zijn echter met elkaar gecombineerd, waardoor het niet mogelijk is om twee seniorenwedstrijden tegelijk te spelen.
Korfbal wordt van maart tot november buiten gespeeld. Op dit moment ondervindt de vereniging buiten
geen capaciteitstekort, maar zijn er wel knelpunten bij de huur van binnensportaccommodaties in de
winterperiode. Naast de korfbalvelden beschikt de vereniging over een stuk grasveld, dat andere
6
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
sportverenigingen kunnen huren op piekmomenten. Dit grasveld biedt ook mogelijkheden voor andere sporten zonder dat er momenteel een structureel aanbod is, zoals yoga en bootcamp.
Op dit moment beschikt de rugbyclub niet over een clubhuis. De voorbereidingen tot de realisatie van
een clubhuis lopen wel. Er worden veel nieuwe leden geworven, onder andere door de doorverwijzing vanuit de Haagse Rugby Club in verband met een ledenstop.
De paden- en tennisbanen zijn geprivatiseerd en liggen ten westen van de A12. Met name padel heeft
de afgelopen jaren een enorme vlucht genomen en op dit moment is er sprake van een wachtlijst. Er komen steeds meer padelbanen in de plaats van tennisbanen.
V.V. Wilhelmus is een grote voetbalvereniging die voor een aantal categorieën een wachtlijst hanteert.
De vereniging is voorbereidingen aan het treffen voor het ontwikkelen en realiseren van een multifunctioneel en toekomstbestendig clubhuis.
7
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
2. Vlietzoom anno 2040 Om tot een goed beeld te komen van de benodigde capaciteit in 2040 is er binnen dit onderzoek op
basis van diverse data, bronnen en interviews een analyse uitgevoerd van de toekomstige behoefte naar sporten en bewegen.
De analyse is uitgevoerd op basis van:
Sociaal-demografische ontwikkelingen in Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk. Woningbouwontwikkelingen in Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk. Normen vanuit de sportbonden.
Sportdeelname per sport in dit gebied ten opzichte van de landelijke en regionale cijfers.
Relevant sportaanbod in de nabije omgeving en invloed ervan op het aanbod in de Vlietzoom.
Input inzake de lokale en regionale trends en ontwikkelingen vanuit sportbonden waarvan er momenteel sportverenigingen zijn gevestigd in de Vlietzoom én grote sportbonden waarvan de sport nog niet wordt aangeboden binnen de Vlietzoom.
Ontwikkelingen binnen diverse andere (georganiseerde en ongeorganiseerde) sporten.
Input over ontwikkelingen en ambities van de sportverenigingen die momenteel gevestigd zijn in de Vlietzoom.
In dit hoofdstuk wordt een korte samenvatting gegeven van de resultaten van de analyse, waarbij we
ook in gaan op de gevraagde ruimte voor sport in 2040. De uitgebreide analyseresultaten zijn terug te
vinden in de bijlage ‘Capaciteitsbehoefte sport in de Vlietzoom’.
2.1 Sociaal-demografische ontwikkelingen tot 2040 In 2040 hebben de gemeenten rondom de Vlietzoom een sterke groei doorgemaakt wat betreft het aantal inwoners. Per gemeente ziet dit er als volgt uit. Den Haag
In Den Haag vindt er op grote schaal woningbouw plaats in de Binckhorst en het Central Innovation Tabel 2 Gebiedsontwikkelingen gemeente Den Haag (2040) uit de Structuurvisie CID en ‘Zuidwest’
District (CID).
Gezien de ligging ten opzichte van de Vlietzoom, is dit een relevante ontwikkeling die van invloed zal
zijn op de sportbehoefte in het gebied. De gemeente Den Haag groeit van 563.000 inwoners (cijfers
2023) naar circa 630.000 tot 640.000 inwoners in 2040 5.
5
8
Bevolkingsprognose Den Haag, 2023-2040.
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
Het is aannemelijk dat het deel van de 60.000
nieuwe
inwoners
in
de
Binckhorst en CID dat wil gaan sporten, dit met name in de Vlietzoom zullen gaan doen. Dit verschilt echter
per sport en hangt af van de omvang van het verzorgingsgebied en van de
afstand en tijd die men bereid is te reizen om deze sport te beoefenen. De gebiedsontwikkeling Zuidwest, zoals weergegeven in figuur 2, is door zijn ligging minder relevant voor de ontwikkeling van
de sport(behoefte) in de Vlietzoom.
Voor enkele sporten met een ruimer verzorgingsgebied (zoals atletiek) is het denkbaar dat nieuwe inwoners uit Zuidwest gebruik gaan maken van de sportvoorzieningen in de Vlietzoom.
Binckhorst CID Zuidwest Vlietzoom
Figuur 2 Gebiedsontwikkelingen Den Haag
Bevolkingssamenstelling
De bevolking in de gemeente Den Haag zal onder andere van samenstelling veranderen door de komst
van 4.900 kenniswerkers (expats). Verder blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut (grafiek 1) dat de bevolking tegen 2040 steeds sterker vergrijsd.
9
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
Grafiek 1: Bevolkingssamenstelling gemeente Den Haag 2019, 2030 en 2040
Het aandeel mensen van 65 jaar en ouder is in 2040 6% hoger ten opzichte van 2019. Het percentage inwoners tussen de 20 en 65 jaar is naar verwachting 4% lager en het aantal inwoners jonger dan 20 jaar 2% lager.
Leidschendam-Voorburg
De gemeente Leidschendam-Voorburg groeit van ongeveer 78.000 inwoners in 2024 naar circa 80.300
inwoners in 2040 6. Deze groei wordt voor een groot deel bewerkstelligd door de realisatie van
woningbouw(plannen) nabij de Vlietzoom, zoals te zien is in figuur 3.
Woningbouwplan De Star Gebiedsontwikkeling Overgoo Klein Plaspoelpolder Herontwikkeling Schakenbosch Vlietvoorde Vlietweg Damlaan Rijlandstraat Noord Leidschendam Leytsche Hof Herontwikkeling Diaconessenhuis
Aantal woningen 155 1.000 350 325 233 140 55 60
Herontwikkeling Appelgaarde 2-4 en omgeving
450 (schatting)
153 127 tot 164
Figuur 3: Overzicht woningbouwplannen gemeente Leidschendam-Voorburg
6
CBS Statline Regionale prognose 2023-2050 bevolking.
10
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
De verhouding tussen het aantal nieuwe woningen (3.000) en de verwachte groei van aantal inwoners
(2.300) is scheef; dit kan verklaard worden doordat de cijfers van het CBS (bevolkingsprognose, de gemeente beschikt niet over eigen cijfers) achterlopen op de geplande woningbouw van de gemeente.
De verwachting is dat de bevolking bij realisatie van de voorgenomen woningbouw meer zal groeien
dan het CBS nu aangeeft. Rijswijk
De gemeente Rijswijk groeit van ongeveer 59.000 inwoners in 2024 naar circa 75.200 inwoners in 2040 7. Deze groei wordt, evenals in de gemeente Leidschendam-Voorburg, voor een deel bewerkstelligd door de realisatie van woningbouw(plannen) nabij de Vlietzoom. Dit is weergegeven in figuur 4.
Woningbouwplan Ter-Werve-Oost Havenkwartier Rijkswijk Buiten Kessler Park Bogaard stadcentrum Landgoederenzone
Aantal woningen 550 2.500 (rechts in figuur) 3.500 2.100 (enkel eerste fase bekend) 2.500 (links) Exact aantal woningen onbekend
Figuur 4: Overzicht woningbouwplannen gemeente Rijswijk
Op dit moment is er nog geen inzicht in het profiel van de nieuwe bewoners die in de nieuwe wijken in
Leidschendam-Voorburg en Rijswijk komen wonen. We gaan er van uit dat nieuwe inwoners uit deze
gemeenten in de Vlietzoom vooral sporten zullen gaan beoefenen die in Rijswijk en LeidschendamVoorburg niet worden aangeboden, zoals rugby en honk- en softbal.
2.2 Ontwikkelingen in de ongeorganiseerde sport Het afgelopen decennium is ongeorganiseerd sporten steeds populairder geworden. Dit effect is verder versterkt door de coronapandemie, We zien ook in dit onderzoek dat de vraag naar
informele/ongeorganiseerde sporten verder zal toenemen. Denk hierbij aan hardlopen, urban sports (zoals skaten en calisthenics) en fietsen.
7
CBS Statline Regionale prognose 2023-2050 bevolking
11
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
Sporten op straat
Waar vroeger vrijwel iedereen lid was van een sportvereniging, is er nu al een aantal jaren een
verschuiving gaande naar individueel sporten. Mensen sporten waar en wanneer ze willen, al dan niet in
groepsverband. Zo’n 40% van de sporters, sport op straat. Denk hierbij aan hardlopen, fietsen, skeeleren, rolschaatsten of freerunnen. Maar er wordt ook op formele en informele plekken gesport, zoals buitenfitness, yoga, calisthenics en skaten. Deze ontwikkeling heeft invloed op de openbare ruimte die
steeds meer gebruikt wordt als plek om te sporten en bewegen. Andere kijk op speelruimte
De inrichting van speelplekken is door de jaren heen flink veranderd. De moderne speelplekken worden
minder eenvormig en bestaan niet langer uit enkel traditionele schommels en glijbanen. Bij de
ontwikkeling van speelplekken wordt er steeds vaker gekozen voor speelelementen die op verschillende manieren gebruikt kunnen worden. Hiermee wordt er een beroep gedaan op de eigen invulling van het spelen en de fantasie van kinderen. Hierdoor wordt spel, leren en sociale interactie gestimuleerd. Figuur 5: Een beweegroute met QR code naar oefeningen
Technologische ontwikkelingen
Nieuwe technologieën als gaming en social media zorgen er vaak voor dat vooral jongeren minder gaan bewegen. Echter speelt technologie ook een steeds grotere rol in het sporten in de openbare ruimte. Technologie kan worden ingezet om mensen juist actiever te laten worden of om een sportactiviteit in
het dagelijks aantrekkelijker te maken (door bijvoorbeeld
gamification,
denk
aan
Pokemon Go). Er zijn interactieve games
ontwikkeld (the floor is lava) waarmee via een app
tegels
in
de
openbare
ruimte
daadwerkelijk lava worden. Ook zijn er bijvoorbeeld slimme sport- en speelvelden in ontwikkeling,
waarbij
met
behulp
van
poortjes prestaties worden bijgehouden in een app 8.
Daarnaast bieden de technologische middelen mogelijkheden om de omgeving meer beweegvriendelijk te maken. Door de opkomst van het zelfmonitoren van beweeggedrag en prestaties met behulp van het gps (bijvoorbeeld vanuit Strava) komt er veel data beschikbaar die kan worden gebruikt bij het (gericht) inrichten van de openbare ruimte.
Urban Sports Urban sports is een verzamelnaam voor sport- en beweegactiviteiten waarbij je je vaardigheden laat zien in de bebouwde omgeving. Denk aan freerunning, BMX-en of breakdancen. Ook zijn er straatvarianten van bepaalde grote sporten, zoals street football en 3x3 basketbal. Deze activiteiten worden beoefend in speciaal ontworpen sportfaciliteiten zoals skateparken. Maar kunnen ook in de openbare ruimte Provincie Noord-Brabant heeft via een project ‘Stad in actie’ partijen uitgedaagd om de stad als een groot speel-en beweegplein te ontwikkelen.
8
12
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
plaatsvinden. Urbans sports maakt deel uit van een brede jongerencultuur en is niet meer weg te denken uit de huidige samenleving. Een beweegvriendelijke omgeving De wijze waarop we de openbare ruimte beweegvriendelijk inrichten
moet passen bij de behoeften van de inwoners. Kinderen willen iets
anders dan jongeren en 40-plussers beoefenen andere sporten dan senioren. Dit vraagt om een toekomstbestendige inrichting, waar het voor elke doelgroep mogelijk is om te sporten, bewegen en ontmoeten. Belangrijk
aandachtpunt
hierbij
is
het
integreren
van
de
georganiseerde sportvoorzieningen in de openbare ruimte, zodat er voldoende plek is voor formele en informele sporten. Denk hierbij aan groene zones, wandel- en fietspaden en multifunctioneel gebruik
van de velden en direct omliggende ruimtes.
2.3 Ontwikkelingen in de georganiseerde sport op de Vlietzoom Binnen dit onderzoek is aandacht voor de sportverenigingen die nu gevestigd zijn in de Vlietzoom. Uit
de analyse blijkt dat de nu in het gebied gevestigde verenigingen in 2040 allemaal nog bestaansrecht hebben omdat de vraag naar deze sporten blijft bestaan en in een aantal gevallen zal toenemen. Vanuit de analyse en gesprekken zijn ook andere aandachtspunten naar voren gekomen:
Er wordt op dit moment nog beperkt multifunctioneel gebruik gemaakt van de verschillende sportfaciliteiten. Wel is er vanuit alle verenigingen bereidwilligheid om actief op multifunctioneel gebruik in te zetten. Dit sluit aan bij de ambities van de betrokken gemeenten. In de analyse en de daaruit voortvloeiende ruimtevraag wordt rekening gehouden met multifunctioneel gebruik (denk aan cricket op een voetbalveld of aan multifunctioneel gebruik van de golfbaan, bijvoorbeeld voor bootcamplessen, ultimate frisbee of yoga). Ondanks de hoge druk op de sportvelden op voornamelijk de wedstrijddagen wordt er bij veel verenigingen enkel op zaterdag of zondag gespeeld. We adviseren om als gemeente in gesprek te gaan met desbetreffende sportbond en vereniging(en) om de mogelijkheden tot het uitbreiden van de wedstrijddagen te onderzoeken. Gevolg hiervan is Figuur 6: Een pumptrack dat de druk op een wedstrijddag wordt verlicht en teams meer leden/teams kunnen herbergen (mits de trainingsplanning dit toelaat). In het bijzonder bij voetbal zien wij hier de noodzaak toe. Er wordt momenteel geen hockey aangeboden in de Vlietzoom. Uit de analyse blijkt dat er in de toekomst behoefte aan het faciliteren van hockey in de Vlietzoom. De gemeente Den Haag ziet geen noodzaak voor het realiseren van een sporthal in de Vlietzoom, mede omdat er in de Binckhorst een sporthal wordt gerealiseerd.
De gemeente Leidschendam-Voorburg en de Vlietzoom Alliantie geven aan graag binnensportcapaciteit te willen toevoegen in de Vlietzoom, verder kijkend dan het huidige sportaanbod in de Vlietzoom. Herijkte richtlijnen vanuit het Mulier Instituut laten zien dat in een stedelijke context sporthallen een draagvlak hebben van 10.000 tot 17.500 inwoners. Uitgaande van meer dan 50.000 nieuwe inwoners in ontwikkelgebieden Binckhorst en CID zal de sporthal in de Binckhorst deels voorzien in de nieuwe behoefte, maar mogelijk niet volledig.
13
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
Voor relatief nieuwe sporten en recent aangelegde sportfaciliteiten geldt dat monitoring gedurende de komende jaren extra relevant is om de ontwikkelingen te volgen. Denk hierbij aan beachvolleybal, hockey en padel.
2.4 Sportbehoefte in 2040 Voor de sporten is de behoefte en bijbehorende ruimtevraag voor 2040 zo accuraat als mogelijk ingeschat. Deze ruimtevraag voor 2040 is opgenomen in tabellen 3 en 4. In de tabel 3 is per sport achtereenvolgens weergegeven:
Huidige capaciteit; Benodigde capaciteit in 2040; Prioritering in de fasering, wanneer er sprake er sprake is van een uitbreiding van de capaciteit. Deze prioritering verandert niks aan de totale ruimtevraag voor 2040, maar geeft enkel aanvullend inzicht met betrekking tot de urgentie in relatie tot de druk op de sporten. Een uitgebreide onderbouwing van de berekening van de benodigde capaciteit is terug te vinden in de bijlage ‘Capaciteitsbehoefte sport in de Vlietzoom’.
De in tabel 3 opgenomen prioritering moet als volgt geïnterpreteerd worden: Hoge prioriteit: op korte termijn is uitbreiding nodig (binnen 0-5 jaar).
Midden prioriteit: op middellange termijn is uitbreiding nodig (binnen 5-10 jaar). Lage prioriteit: op lange termijn is uitbreiding nodig (binnen 10-15 jaar).
In tabel 4 is de huidig en toekomstige benodigde capaciteit omgezet naar de ruimtevraag in hectares.
Sport
Huidige capaciteit
Atletiek
1 atletiekbaan: 4 rondbanen en technische nummers 4 beachvolleybalvelden 1 cricketveld en multifunctioneel gebruik van 4 voetbalvelden Golfbaan van 45 hectare 2 handbalvelden, waarvan één overdekt (ballonhal) Geen
Beachvolleybal Cricket Golf Handbal Hockey Honk- en softbal Korfbal
1 veld dat fungeert als honkén softbalveld 3 korfbalvelden en een natuurgras trainingsveld
Padel Rugby Tennis Voetbal
13 padelbanen 1 rugbyveld 18 tennisbanen 5 voetbalvelden
14
Benodigde capaciteit in 2040 (tussen haakjes het verschil t.o.v. huidig) 1 atletiekbaan: 4 rondbanen en technische nummers (gelijk) 6 beachvelden (+2) 1 cricketvel, multifunctioneel gebruik van 6 voetbalvelden en incidenteel gebruik van 2 rugbyvelden Golfbaan van 45 hectare (gelijk) 2 handbalvelden (gelijk)
Prioriteit in de fasering -
Laag Hoog (zie voetbal) -
4 hockeyvelden (+4) 1 veld dat fungeert als honk- én softbalveld met een kleine uitbreiding 4 korfbalvelden en een natuurgras trainingsveld (+1, multifunctioneel in te zetten) 13 padelbanen (gelijk) 3 rugbyvelden (+2) 18 tennisbanen (gelijk) 8 voetbalvelden (+3)
Midden Hoog Hoog Hoog
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
Tabel 3 Huidige en toekomstige capaciteitsbehoefte per sport
Tabel 4 Huidige en toekomstige capaciteitsbehoefte in hectares Sport Atletiek Beachvolleybal Cricket Golf Handbal Hockey Honk- en softbal Korfbal Padel Rugby Tennis Voetbal
Huidig aantal hectares 1,39 ha 0,27 ha 1,91 ha 45,07 ha 0,23 ha 1,36 ha 0,65 ha 0,4 ha 0,93 ha 1,44 ha 4,57 ha
Benodigd aantal hectares in 2040 1,39 ha 0,41 ha 1,91 ha 45,07 ha 0,23 ha 2,41 ha 1,43 ha 0,76 ha 0,4 ha 2,82 ha 1,44 ha 7,24 ha
Verschil benodigd huidig + 0,14 ha + 2,41 ha + 0,07 ha + 0,11 ha + 1,89 ha + 2,67 ha
Naast het in 2040 benodigd aantal hectares voor de in de tabel genoemde sporten, wordt er rekening
mee gehouden dat commerciële sportaanbieders die nu een aanbod in de Vlietzoom hebben, gehandhaafd blijven. Dit betreft onder meer Monkeytown en Stal Meyvliet.
2.5 De totale ruimtevraag voor sport in 2040 Uit de analyse blijkt dat in totaal 9,7 hectare extra benodigd is aan ruimte voor sport. Deze ruimtevraag bestaat uit:
7,5 hectare sportvelden: 7,3 hectare voor de sportvelden die vermeld staan in tabellen 3 en 4, aangevuld met 0,2 hectare voor overige/nader in te vullen (informele) sporten.
0,75 hectare verharding: 10% van de aanvullende ruimtevraag aan sportvelden.
1,5 hectare groen: 20% van de aanvullende ruimtevraag aan sportvelden. Hierin
Momenteel nemen de sporten en commerciële sportaanbieders 59 hectare in beslag. In totaal is er in 2040 68,7 hectare benodigd (59 + 9,7).
15
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
3. Vlekkenplan Sport Vlietzoom Op basis van de ruimtevraag die beschreven is in hoofdstuk 2 is er een ruimtelijke analyse op hoofdlijnen
uitgevoerd. De vertaling van de analyse in vlekkenplannen (scenario’s) is uitgevoerd op basis van onderstaande uitgangspunten.
3.1 Algemene uitgangspunten 1.
Optimalisatie gaat voor uitbreiding (eerst accommodatie beter benutten door bijvoorbeeld
aanleg kunstgras, verlichting en betere spreiding van de uren): doelmatig gebruik van de sportvoorzieningen. Bij het berekenen van de capaciteitsbehoefte per sport is uitgegaan van een optimale bezetting van de sportfaciliteiten.
2.
De vastgestelde toekomstige ruimtebehoefte van de huidig in de Vlietzoom gelegen
3.
Velden van een vereniging hoeven niet per sé bij elkaar te liggen.
4. 5.
sportverenigingen krijgt een plek in de ruimtelijke analyse.
De bestaande commerciële partijen in het gebied worden meegenomen in de ruimtelijke analyse met de ruimte die ze op dit moment innemen.
Er wordt rekening gehouden met de VNG-richtlijnen voor sport (zoals de afstand van een sportveld met verlichting tot woningen).
6.
Er wordt bij het uitdenken en opstellen geen rekening gehouden met de economische
7.
Er wordt geen rekening gehouden met de tussentijdse resultaten van de twee andere lopende
8.
Er wordt rekening gehouden met een parkeernorm van 15 parkeerplaatsen per hectare
9.
haalbaarheid. Bij het afwegen van de scenario’s kan dit echter wel een rol spelen.
onderzoeken in het gebied (bestuurlijke afweging).
sportveld en meervoudig gebruik bij buitensportaccommodaties.
Er wordt rekening gehouden met aanvullend 10% aan verharding rondom de formele
sportruimte, en 20% aan groen. Deze ruimte wordt deels ook deels benut voor ongeorganiseerde sport.
3.2 Multifunctionele uitgangspunten 1. 2. 3.
4.
Multifunctioneel is uitgangspunt, onderwijs heeft hierin overdag een voorrangspositie. Voorzieningen worden -waar mogelijk- gedeeld.
Tijdsindeling van de sporten is flexibel, dus niet enkel volgens richtlijnen van de sportbonden.
De sportparken zijn open* en ook toegankelijk voor niet-georganiseerde sporters.
* Onder een open sportpark wordt verstaan:
Een sportpark dat ook is opengesteld voor andere partijen of individuen dan de vereniging(en) op het
sportpark. Het is een sportpark dat geïntegreerd is in de (openbare) ruimte. Open sportparken bestaan
in verschillende vormen en zijn zeker niet alleen accommodaties waarvan de hekken verwijderd zijn; het zijn ook sportparken die wel omheind zijn, maar waar op bepaalde dagen activiteiten voor andere doelgroepen dan de verenigingsleden plaatsvinden.
16
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
Een open sportpark heeft vijf kenmerken: 1. 2.
3. 4. 5.
Functiemenging: het sportpark heeft meer doelen dan alleen sport. Ruimtelijke integratie: het sportpark is via actieve verkeersroutes, groen en recreatiestructuren verbonden met de openbare ruimte. Openheid: het sportpark is open voor iedereen (dit kan onder bepaalde voorwaarden zijn). Optimale benutting van de ruimte: de sportparken worden zowel maatschappelijk als sportief goed benut door verschillende doelgroepen. Bestuurlijk vitaal: het activiteitenaanbod en het draagvlak onder vrijwilligers is op orde.
3.3 Planologische uitgangspunten 1.
Grond die niet in gemeentelijk bezit is, kan aangekocht kan.
2.
Er wordt rekening gehouden met de technisch fysieke situatie wanneer deze zorgt voor een no-
3.
We gaan er van uit dat bestemmingsplannen aangepast kunnen worden.
4.
go.
Er wordt rekening gehouden met de veilige bereikbaarheid van de buitensportaccommodaties
of er worden suggesties gedaan in het geval er op dit moment geen veilige toegangswegen zijn.
3.4 Binnensportaccommodatie in de Vlietzoom Zoals uit paragraaf 2.4 blijkt, zijn er binnen de gemeenten Den Haag en Leidschendam-Voorburg
verschillende behoeften zijn ten aanzien van een binnensportaccommodatie. Binnen de projectgroep is afgesproken dat er in het vlekkenplan geen binnensportaccommodatie wordt ingepast.
De gemeente Leidschendam-Voorburg en de sportverenigingen in de Vlietzoom hebben echter wel de
uitdrukkelijke wens om een binnensportaccommodatie te realiseren in de Vlietzoom. De gemeente voorziet een vraag in extra behoefte aan binnensportcapaciteit. De sportverenigingen in de Vlietzoom
zien kansen omdat een deel van de sportverenigingen een deel van het jaar hun sport ook binnen beoefenen (zoals handbal en korfbal). Het parkeerterrein bij Westvliet kan een potentiële locatie voor een binnensportaccommodatie zijn, in combinatie met verdiept parkeren.
3.5 Zoekgebied vlekkenplan Het zoekgebied voor het vlekkenplan beslaat de gehele Vlietzone, zoals aangegeven in figuur 7.
17
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
Figuur 7: Het zoekgebied
3.6 Vlekkenplan Vlietzoom Op basis van de uitgangspunten is een viertal scenario’s uitgewerkt. Binnen de scenario’s is de maximale variant qua ruimtebehoefte uitgewerkt, zodat er altijd voldoende ruimte is voor de sportbehoefte.
Binnen de vlekkenplannen is deels uitgegaan van multifunctioneel gebruik, maar alleen daar waar het ook echt realistisch is dat dit in de praktijk werkbaar is. Daarnaast zijn er per scenario kansen om het
gebruik van ruimte te beperken door extra inzet op multifunctioneel gebruik of het samenvoegen van
voorzieningen. Dit moet in de verdere uitwerking nader onderzocht worden en afgestemd worden met de betrokken stakeholders. De kansen hiervoor worden per scenario benoemd.
Alle vier de scenario’s zijn door de projectgroep op basis van een stoplichtmodel getoetst aan de hand van een aantal afwegingscriteria. De afwegingscriteria zijn: 1.
2.
3.
4.
5. 6.
7.
Een logische clustering van sportvoorzieningen in samenhang met het bestaande sportareaal.
Een goede en logische ligging ten opzichte van de groeigebieden, met name Binckhorst en CID.
De financiële haalbaarheid van een scenario.
De impact op bestaande belangen, zoals volkstuintjes of de golfbaan.
De bijdrage aan landschappelijke kwaliteit, inclusief kansen voor biodiversiteit, klimaatadaptatie en vergroening.
De bijdrage aan sociale veiligheid.*
De bijdrage aan toegankelijkheid en mogelijkheden voor multifunctioneel gebruik.
* Onder sociale veiligheid verstaan we: de mate waarin mensen veilig zijn en zich veilig voelen in een openbare ruimte. Concreet betekent dit dat er voldoende verlichting is, er overdag en ’s avonds voldoende levendigheid is door bijvoorbeeld menging van functies en het beperken van zicht belemmerende beplanting en bebouwing. Het stoplichtmodel bestaat uit drie kleuren: 1.
18
Groen: het scenario voldoet aan het afwegingscriterium. Er zijn geen significante risico’s.
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
2.
3.
Oranje. Er is aandacht nodig op bepaalde punten. Er kunnen enkele risico’s of zorgen zijn die
eerst aangepakt moeten worden voordat er groen licht mogelijk is. Het kan ook betekenen dat er eerst meer informatie nodig is voordat er een besluit genomen kan worden.
Rood. Het scenario is op een bepaald afwegingscriterium niet haalbaar of te risicovol.
In onderstaande paragrafen worden de scenario’s en de uitkomsten van de toetsing toegelicht.
Scenario 1: Gecentreerd sportcluster ten oosten van de A12 In dit scenario worden alle huidige sportvoorzieningen, inclusief de uitbreiding, gerealiseerd in één groot
sportcluster. We gaan hierbij zoveel mogelijk uit van behoud van de bestaande sportaccommodaties met directe uitbreiding aan de bestaande sportpercelen. De ruimte wordt in eerste instantie gezocht in de percelen ten zuidoosten van het Sportpark Westvliet, waar nu de volkstuinen liggen, en het
drieslagenlandschap grenzend aan het sportpark. De tennisvelden en padelbanen blijven op de huidige locatie liggen, evenals golf.
Vanuit het stoplichtmodel is scenario 1 als volgt beoordeeld: 1 2 3
Scenario 1
DH
LV
VA
bestaande sportareaal.
Een goede en logische ligging ten opzichte van de groeigebieden, met name Binckhorst en CID.
De financiële haalbaarheid van een scenario.
4
De impact op bestaande belangen, zoals volkstuintjes of de golfbaan.
5
De bijdrage aan landschappelijke kwaliteit, inclusief kansen voor
6
De bijdrage aan sociale veiligheid.
7
ZH
Een logische clustering van sportvoorzieningen in samenhang met het
biodiversiteit, klimaatadaptatie en vergroening.
De bijdrage aan toegankelijkheid en mogelijkheden voor multifunctioneel gebruik.
De logische clustering van de sportvoorzieningen draagt volgens alle partijen bij aan de sociale
veiligheid, omdat er altijd reuring en levendigheid zal zijn ergens op het sportpark. Door de clustering
is het ook eenvoudiger om sportvelden en -accommodaties multifunctioneel in te zetten. Dit zorgt voor een meer effectief en efficiënt gebruik van de sportvoorzieningen.
Voor de gemeente Leidschendam-Voorburg en de Vlietzoom Alliantie is het bebouwen van de
volkstuinen ten zuiden van het sportpark bestuurlijk onwenselijk en onhaalbaar. Een mogelijkheid om
dit te ondervangen is het compenseren van de volkstuinen op een andere plek, bijvoorbeeld in het
19
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
vijfslagenlandschap of door de sportvelden te situeren op het vijfslagenlandschap in plaats van op de
volkstuinen.
Sterke punten +
Het drieslagen- en vijfslagenlandschap is grondgebied in eigendom van de gemeente Den
Haag, met uitzondering van 2 percelen in het drieslagenlandschap.
+
Prettige ligging voor de bestaande verenigingen uit Leidschendam-Voorburg, met name voor
verdere groei. Zwakke punten − − −
De parkeerterreinen liggen nu te versnipperd.
Er is weinig landschappelijke doorlaatbaarheid.
De parkeerterreinen zijn in dit scenario pal tegen de Westvlietweg ingetekend. Vanuit het oogpunt van ruimtelijke kwaliteit is dit niet wenselijk.
Kansen
Dubbelgebruik van clubhuizen zorgt voor efficiënte inzet van middelen en stimuleert
multifunctioneel gebruik. Tevens zorgt het delen van faciliteiten voor het versterken van de
onderlinge samenwerking, biedt het kansen voor gezamenlijke inkoop, energiebeheer, onderhoud en dergelijke.
Als het vijfslagenlandschap in dit scenario wordt ingezet voor sport, zou bijvoorbeeld een nieuwe hockeyvereniging en de honk- en softbalvereniging Catch daar naartoe kunnen
verhuizen. Ze kunnen dan gezamenlijk gebruik maken van een parkeerplaats en clubhuis. Op de huidige plek van Catch kan een multifunctioneel veld worden aangelegd dat ook dienst kan doen als evenemententerrein.
Door dubbelgebruik nog meer te stimuleren, wordt er extra ruimte gecreëerd voor openbaar
groen en informele sportruimte.
Er zijn ook mogelijkheden om bijvoorbeeld parkeerterreinen verdiept aan te leggen en daarboven op een sportveld te realiseren. Dit vraagt echter wel een forse investering.
Om en door het sportpark heen kunnen wandel- en hardlooproutes worden aangelegd.
Hiermee ontstaat er een centrale plek voor zowel georganiseerde als ongeorganiseerde sport. Risico’s
Met het aanleggen van sportvelden over de volkstuinen (tegen de A4 en het Prins Clausplein aan) is er geen groene buffer meer ten opzichte van de rest van het gebied.
Er is binnen de gemeente Leidschendam-Voorburg geen bestuurlijk draagvlak voor dit scenario.
Kortom
Scenario 1 biedt kansen op het gebied van gedeeld gebruik (in de breedste zin van het woord), sociale veiligheid en ruimtelijke inpasbaarheid. Uitbreiding in het drie- en vijfslagenlandschap biedt kansen om de volkstuinen, en daarmee de groene buffer aan de rand van het gebied, te ontzien.
20
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
Scenario 2: Sportclusters ten oosten en westen van de A12 In dit scenario gaan we uit van behoud van de bestaande sportvoorzieningen, met uitbreiding in het drieslagenlandschap en het westelijke deel van het golfterrein. Het gedeelte van het golfterrein dat wordt gebruikt voor voetbal en hockey, wordt elders gecompenseerd. Vanuit het stoplichtmodel is scenario 2 als volgt beoordeeld: In dit scenario is met name de bereikbaarheid vanuit CID en de Binckhorst goed door de ligging van de voetbal- en hockeyvelden. Op de overige afwegingscriteria scoort dit scenario minder goed. De gemeente Den Haag is voorstander van een tweede voetbalvereniging vanwege voordelen ten aanzien van de organisatie en competitie. De Vlietzoom Alliantie geeft de voorkeur aan één voetbalvereniging
(met uitbreiding van velden) omdat een clustering van teamsporten in de Vlietzoom-Oost zorgt voor meer synergievoordelen. Sterke punten
Bereikbaarheid vanuit Den Haag.
+
Goede positie ten opzichte van bestaande fietsstructuren.
+
Zwakke punten
Grote impact op de volkstuinen.
−
Scenario 2
1
ZH
DH
LV
VA
Een logische clustering van sportvoorzieningen in samenhang met het
bestaande sportareaal.
2
Een goede en logische ligging ten opzichte van de groeigebieden, met name Binckhorst en CID.
3
De financiële haalbaarheid van een scenario.
4
De impact op bestaande belangen, zoals volkstuintjes of de golfbaan.
5
De bijdrage aan landschappelijke kwaliteit, inclusief kansen voor
6
De bijdrage aan sociale veiligheid.
biodiversiteit, klimaatadaptatie en vergroening.
7
De bijdrage aan toegankelijkheid en mogelijkheden voor multifunctioneel gebruik.
−
Vanwege de verhoogde ligging van de fietspaden, is de ruimte voor de bouw van een clubhuis zeer beperkt.
−
Het parkeerterrein van Drievliet is niet optimaal inzetbaar voor sport, vanwege drukte in de
zomermaanden. Kansen
In dit scenario is er uitbreidingsruimte mogelijk voor bestaande verenigingen in Vlietzoom-Oost in het drieslagenlandschap.
Door de spreiding van sport over drie locaties in het gebied, zorgt dit voor levendigheid en aantrekkelijkheid van het hele gebied. Waar mogelijk kunnen er sportieve routes worden
21
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
aangelegd tussen de verschillende sportclusters, waardoor er een sportief lint door de gehele Vlietzoom loopt. Risico’s
Door de aanleg van velden op de golfbaan, moet de golfbaan in zijn geheel herontwikkeld
worden om een logische routing met voldoende afstanden te realiseren. Dit vraagt om forse investeringen.
In verband met de ligging van een hogedrukgasleiding in het gebied waar de velden worden
aangelegd, is het onzeker of er ook veldverlichting aangebracht kan worden. Kortom
Scenario 2 kent meer zwakke dan sterke punten. Binnen de projectgroep is weinig draagvlak voor dit scenario.
Scenario 3: Sportcluster Westvliet en direct westelijk van de A12 Er zijn ook mogelijkheden voor een cluster bij Sportpark Westvliet en in de oksel ten zuidwesten van de A12. Het huidige stuk golfterrein bij de oksel schuift dan naar het westen op en de nieuw ontstane ruimte wordt ingezet voor sportvoorzieningen. Sportpark Westvliet blijft behouden in de huidige vorm. Vanuit het stoplichtmodel is scenario 3 als volgt beoordeeld: Scenario 3
1
ZH
DH
LV
VA
Een logische clustering van sportvoorzieningen in samenhang met het
bestaande sportareaal.
2
Een goede en logische ligging ten opzichte van de groeigebieden, met name Binckhorst en CID.
3
De financiële haalbaarheid van een scenario.
4
De impact op bestaande belangen, zoals volkstuintjes of de golfbaan.
5
De bijdrage aan landschappelijke kwaliteit, inclusief kansen voor
6
De bijdrage aan sociale veiligheid.
biodiversiteit, klimaatadaptatie en vergroening.
7
De bijdrage aan toegankelijkheid en mogelijkheden voor multifunctioneel gebruik.
Dit scenario kent verschillende positieve kanten en kan op veel draagvlak rekenen bij de betrokken partijen. De gemeente Den Haag ziet wel een groot risico ten aanzien van de bestaande belangen van
het bedrijventerrein dat nu gevestigd is op de nieuwe beoogde sportlocatie. Door de gemaakte afspraken in het woon-werkakkoord over de betere benutting/uitbreiding van het bedrijventerrein, lijkt
dit scenario voor Den Haag niet realistisch. Sterke punten + +
Er is sprake van een logische clustering van sporten.
De voetbal- en (toekomstige) hockeyvereniging zijn met de nieuwe locatie beter bereikbaar vanuit Binckhorst en CID.
22
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
Zwakke punten
De verkeersroutes naar de mogelijk nieuwe sportlocatie zijn op dit moment zowel sociaal als
−
fysiek niet veilig, mede vanwege het zware vrachtverkeer dat hier rijdt. Kansen
Met de spreiding van de sporten over twee clusters, zijn er meer mogelijkheden voor het realiseren van een groene zone.
Door de ligging van het nieuwe cluster, kan er dubbel gebruik gemaakt worden van de
parkeerplaatsen/-terreinen op het bedrijventerrein.
De velden kunnen -door aanleg van collectorvelden- bedrijven van warmte en energie voorzien.
Risico’s
Er is een negatief effect op de mogelijkheden tot uitbreiding van het bedrijventerrein.
Een deel van het golfterrein wordt gebruikt voor aanleg van sportvelden. De verwachting is dat
er een groter deel gecompenseerd moet worden dan de oppervlakte van de sportvelden,
vanwege het verlies van 3,5 hole. Hierdoor heeft golf meer nodig dam de huidige 45 hectare.
In verband met de ligging van een hogedrukgasleiding in het gebied waar de velden worden
aangelegd, is het onzeker of er ook veldverlichting aangebracht kan worden. Kortom
Scenario 3 biedt veel potentieel. Voor de aanleg van sportaccommodaties in de oksel van de A12 is echter wel extra onderzoek nodig, gezien de huidige bestemming, lopende bestuurlijke afspraken en de verkeersveiligheid.
Scenario 4: Sportcluster Westvliet en cluster rondom tennis en padel In dit scenario wordt Sportpark Westvliet behouden en uitgebreid met twee rugbyvelden in combinatie met een cricketveld in het drieslagenlandschap. Daarnaast wordt er een cluster gesitueerd met hockey-
en voetbalvelden rondom de huidige tennis- en padelbanen. Het gedeelte van het golfterrein dat wordt gebruikt voor deze velden, wordt elders gecompenseerd.
Vanuit het stoplichtmodel is scenario 4 als volgt beoordeeld: 1 2 3
Scenario 4
LV
VA
Een goede en logische ligging ten opzichte van de groeigebieden, met name Binckhorst en CID.
De financiële haalbaarheid van een scenario. De impact op bestaande belangen, zoals volkstuintjes of de golfbaan.
5
De bijdrage aan landschappelijke kwaliteit, inclusief kansen voor
6
De bijdrage aan sociale veiligheid.
23
DH
bestaande sportareaal.
4
7
ZH
Een logische clustering van sportvoorzieningen in samenhang met het
biodiversiteit, klimaatadaptatie en vergroening.
De bijdrage aan toegankelijkheid en mogelijkheden voor multifunctioneel gebruik.
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
Het meest positieve aan dit scenario is de gunstige ligging ten opzichte van de groeigebieden in Den
Haag. Door aan beide kanten van de A12 de diverse sporten te clusteren is er ook positief gescoord op de sociale veiligheid. Sterke punten + +
Er is sprake van een logische clustering van sporten.
De voetbal- en (toekomstige) hockeyvereniging zijn met de nieuwe locatie beter bereikbaar vanuit Binckhorst en CID.
Zwakke punten −
De hockeyvelden zijn gesitueerd op de Elzenlaan en op de volkstuinen van Tuinvereniging
Leeuwenbergh. Hierdoor moeten fietsers over de Westvlietweg naar de sportvelden. Deze is op dit moment niet ingericht op langzaam verkeer. Dit kan opgelost worden door een nieuwe verbinding te creëren met Park Leeuwenbergh en de betrokken sportverenigingen. Kansen
Door de spreiding van sport over twee locaties in het gebied, zorgt dit voor levendigheid en aantrekkelijkheid van het hele gebied. Waar mogelijk kunnen er sportieve routes worden aangelegd tussen de verschillende sportclusters, waardoor er een sportief lint door de gehele Vlietzone loopt.
Risico’s
Er moet nog compensatie gevonden worden voor de volkstuinen van Tuinvereniging Leeuwenbergh.
Dit scenario heeft, evenals scenario 3, ook effect op de uitbreidingsmogelijkheden van het bedrijventerrein, maar dit is minder ingrijpend.
Kortom
Scenario 4 biedt potentieel, maar kent minder draagvlak dan scenario 3 dat qua clustering op dit scenario lijkt.
3.6 Aandacht voor verkeersveiligheid De verkeersveiligheid en bereikbaarheid voor de sporters en bezoekers is een belangrijk aandachtspunt
binnen de scenario’s. De bestaande ingangen van sportpark Westvliet kunnen ook in de nieuwe situatie gebruikt worden om toegang te krijgen tot de sportverenigingen.
Binnen scenario’s die vanuit bestuur perspectief en binnen de omgevingsvisie de voorkeur hebben, moet
nader onderzocht worden op welke wijze de sporters en andere bezoekers gemakkelijk en zonder risico
toegang kunnen krijgen tot de sportaccommodaties. Gezien het integrale karakter van de nog op te stellen gebiedsvisie hebben we ons binnen de scenario’s beperkt tot het benoemen van
aandachtspunten ten aanzien van de verkeersveiligheid. Tijdens het toetsen van de scenario’s bleek ook
dat geen enkel scenario 1-op-1 overgenomen zal worden in de omgevingsvisie. Op het moment dat er
geschoven wordt met velden, parkeerplaatsen en/of clubgebouwen, dient er nadrukkelijk gekeken te worden naar de exacte inpassing van de langzaam verkeerroutes.
24
KYBYS | Sport in de Vlietzoom
We zien binnen het gebied wel kansen om de sportclusters te integreren in een breder netwerk van wandel- en fietspaden, zodat er ruimte is voor zowel de sportieve bezoekers als de bezoekers die willen recreëren in de Vlietzone.
3.7 Conclusie scenario’s Uit de toekomstvisie Vlietzone blijkt dat de functie Sport en Recreatie versterkt moet worden. Met het opstellen van de vlekkenplannen is dit ook één van de leidraden geweest. Het bestaande behouden en
uitbreiden en slim combineren waar mogelijk. Want er ligt natuurlijk al een infrastructuur ten behoeve van sporten en bewegen. Er zijn toegangswegen, clubhuizen, sportvelden en routes om
ongeorganiseerd te sporten. Er liggen daarnaast voldoende kansen om sportpark Westvliet verder te optimaliseren tot sportpark van de toekomst, waar georganiseerde en ongeorganiseerde sporters terecht kunnen.