RIS321577 Notulen van de raad van 13 februari 2025

bloei van de bomen en de planten. Op insecten en vogels kan dit groot effect hebben omdat ze minder voedsel kunnen vinden. Toch ontbreekt in het PUK nog een verplichting om deze effecten inzichtelijk te maken, te voorkomen of te compenseren, terwijl gemeentelijk beleid voorschrijft dat er geen sprake mag zijn van kwalitatieve achteruitgang van het groen in de stedelijke groene hoofdstructuur. Daarom dien ik de motie Hoogbouw met hart voor de natuur in, om te zorgen dat nieuwbouw niet ten koste gaat van de natuur, maar in balans blijft met het bestaande groen. De motie verzoekt het college om in het definitief vast te stellen PUK expliciet op te nemen dat de Stedelijke Groene Hoofdstructuur in stand blijft en waar mogelijk versterkt wordt, vast te leggen dat dit betekent dat mogelijke negatieve milieueffecten van de hoogbouw op het naastgelegen park en de natuurkwaliteit aldaar worden geanalyseerd en inzichtelijk gemaakt en duidelijk vast te leggen dat wanneer negatieve effecten optreden, deze gecompenseerd worden door investeringen in de kwaliteit van de natuur in de Stedelijke Groene Hoofdstructuur. Joren Noorlander (D66). Ik vroeg me af waar de Partij voor de Dieren het van wil gaan betalen als er extra maatregelen genomen moeten worden in de Stedelijke Groene Hoofdstructuur. Jan Willem van den Bos (PvdD). De eerste stap is natuurlijk het inzichtelijk maken.

De conclusie van zo'n rapport kan ook zijn dat dit niet het geval is. Maar als het wel zo is, is het gewoon onderdeel van wat je in een PUK moet regelen. Als de omgeving getroffen wordt op een manier die niet met het gemeentelijke beleid samengaat, moet je daarop maatregelen treffen. Daarover moet je dan afspraken maken met bijvoorbeeld de initiatiefnemer van zo'n ontwikkeling. Joren Noorlander (D66). Wat zou de Partij voor de Dieren dan minder willen doen om toch aan het geld te komen op het moment dat toch blijkt dat er ingrepen gedaan moeten worden? Jan Willem van den Bos (PvdD). Ik wil graag benadrukken dat we nu natuurlijk een heel speculatieve discussie voeren, juist omdat we deze rapporten niet hebben. Dat is ook het pijnpunt bij zo'n instrument als een PUK. Je zit dan in een vroege fase. In het PUK wordt zelfs gezegd: raad, geef je vermogen weg om een bindend advies af te geven. Je wordt nu dus gevraagd om in te stemmen met kaders, terwijl je alle effecten nog niet in beeld hebt. Principieel moet je gewoon zorgen dat het gemeentelijke beleid dat geldt, op deze plek geldt. Bij heel veel PUK's is dat ook zo, en daarom is ons voorstel om het hier ook op die manier te regelen. De voorzitter. Door de heer Van den Bos wordt de volgende motie (J.1 PvdD) ingediend:

Motie J.1 PvdD Hoogbouw met hart voor de natuur De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 februari 2025, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake PUK Winkelcentrum Mariahoeve (RIS321151). Constaterende, dat: ▪ het PUK voorziet in een bouwhoogte van 60 meter direct naast de Stedelijke Groene Hoofdstructuur, zonder toetsing op mogelijke negatieve milieu-effecten zoals schaduwwerking en windhinder op de bestaande natuurwaarden; ▪ er in het PUK geen kaders zijn opgenomen over hoe eventuele negatieve effecten op bomen, planten, water, en de leefomgeving voor dieren worden gecompenseerd. Overwegende, dat: ▪ de Stedelijke Groene Hoofdstructuur van grote waarde is en de gemeente als doel heeft deze duurzaam in stand te houden en waar mogelijk te versterken; ▪ hoogbouw in de vorm van een schijfgebouw waarschijnlijk significante effecten heeft op zonlicht, windstromen en temperatuur, waardoor het belangrijk is om de (eventuele) negatieve impact in kaart te brengen en zo nodig te compenseren.

83

Verzoekt het college: ▪ om in het definitief vast te stellen PUK expliciet op te nemen dat de Stedelijke Groene Hoofdstructuur in stand blijft en waar mogelijk versterkt wordt; ▪ vast te leggen dat dit betekent dat mogelijke negatieve milieu-effecten van de hoogbouw op het naastgelegen park en de natuurkwaliteit aldaar worden geanalyseerd en inzichtelijk gemaakt; ▪ duidelijk vast te leggen dat wanneer negatieve effecten optreden, deze gecompenseerd worden door investeringen in de kwaliteit van de natuur in de Stedelijke Groene Hoofdstructuur. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Hinke de Groot (CDA). Voorzitter. Maatschappelijke organisaties zoals Lichtpuntjes en Kunstpost zijn van ongekende waarde voor de saamhorigheid in Mariahoeve. Het CDA vindt dat deze organisaties behouden moeten blijven en hun activiteiten in de wijk moeten kunnen voortzetten. Dat hebben we vanochtend natuurlijk ook gehoord van inspreker Langemeijer. Daarom vinden wij het belangrijk dat, hoewel het PUK niet de huisvesting regelt, de gemeente er alles aan doet deze maatschappelijke organisaties weer een plek te geven. Daarom heb ik de volgende motie, getiteld 'behoud thuis in de wijk voor Lichtpuntjes en Kunstpost'.

Die verzoekt het college het gesprek te faciliteren tussen de eigenaar en maatschappelijke organisaties zoals Lichtpuntjes en Kunstpost, over de invulling van de maatschappelijke ruimte en de mogelijkheid om hun activiteiten in het nieuwe gebouw voort te zetten. De betaalbaarheid zal dan ook een onderwerp van gesprek zijn. Te bevorderen dat er voldoende maatschappelijke ruimte in de herontwikkeling komt, zodat zowel Lichtpuntjes als Kunstpost een plek kan blijven houden in het hart van Mariahoeve, indien voortzetting op de locatie toch niet haalbaar blijkt, er actief op in te zetten dat Lichtpuntjes en Kunstpost hun activiteiten en toekomstplannen kunnen voortzetten in Mariahoeve door vanuit de gemeente samen op zoek te gaan naar een nieuwe locatie. Deze motie is mede ingediend door SP, ChristenUnie/SGP, PvdA en GroenLinks. Joren Noorlander (D66). In de constateringen geeft mevrouw De Groot aan dat de wethouder Stedelijke Ontwikkeling hierover al een toezegging heeft gedaan. Wat doet deze motie dan meer dan die toezegging? Hinke de Groot (CDA). De wethouder heeft inderdaad de toezegging gedaan om dit mee te nemen bij de afdoening van een andere motie, maar die kijkt echt op wijkniveau naar verschillende ruimtezoekers. Deze motie roept er nog extra toe op om ook te kijken in de herontwikkeling van dit gebouw, dus ook in het winkelcentrum.

Op deze manier benutten we dus alle sporen die er maar kunnen zijn in de wijk om te zorgen dat Kunstpost en Lichtpuntjes een mooie plek krijgen. Ik ga er natuurlijk vanuit dat D66, dat ook voor maatschappelijke organisaties is, dat kan steunen. Joren Noorlander (D66). Wij steunen dat zeker, en de toezegging van de wethouder is daarin wat ons betreft voldoende, aangezien die over de hele wijk gaat en daar misschien wel uitgebreider dan alleen op deze plek gezocht gaat worden naar een plek voor deze organisaties, en er verbinding gezocht kan worden met de eigenaren van die ruimtes. Vindt het CDA die toezegging dan niet voldoende? Hinke de Groot (CDA). Ik ben bij deze organisaties geweest en ik constateer dat zij steeds weer op zoek moeten naar een andere locatie, wat ook problemen oplevert voor hun activiteiten. Ik vind de toezegging dus nog niet voldoende. Ik vind dat de gemeente nog meer moet doen. Het zou helemaal mooi zijn als het ook op deze plek zou lukken. De voorzitter. Door mevrouw De Groot, daartoe gesteund door mevrouw Arp, mevrouw Klokkenburg en de heer Ahraui, wordt de volgende motie (J.6 CDA) ingediend:

84

Motie J.6 CDA Behoud thuis in de wijk voor Lichtpuntjes en Kunstpost De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 februari 2025, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake PUK Winkelcentrum Mariahoeve (RIS321151) Constaterende dat: • maatschappelijke organisaties zoals Lichtpuntjes en Kunstpost, nu gehuisvest in winkelcentrum Mariahoeve, van ongekende waarde zijn voor de saamhorigheid in Mariahoeve; • het volgens het college waardevol is voor de wijk als deze bewonersinitiatieven zich op een permanente plek in de wijk kunnen vestigen, maar dat dit niet publiekrechtelijk is vast te leggen in een PUK; • wethouder Stedelijke ontwikkeling, Bibliotheken en Europa, heeft toegezegd om na te gaan of de afdoening van de motie ‘Plek voor Podium Noord’ verruimd kan worden voor meerdere ruimtezoekers met een maatschappelijke functie in Mariahoeve. Overwegende dat: • de voortzetting van de activiteiten van Kunstpost en Lichtpuntjes onzeker is; • in het PUK een aantal vierkante meters is opgenomen ten behoeve van maatschappelijke ruimte, maar de huurprijzen, exacte hoeveelheid vierkante meters en invulling later nog nader worden bepaald door de eigenaar; • het belangrijk is dat maatschappelijke organisaties niet dakloos raken, maar een ‘thuisplek’ verdienen in de wijk.

Verzoekt het college: • het gesprek te faciliteren tussen de eigenaar en maatschappelijke organisaties zoals Lichtpuntjes en Kunstpost, over de invulling van de maatschappelijke ruimte en de mogelijkheid om hun activiteiten in het nieuwe gebouw voort te zetten. De betaalbaarheid zal dan ook een onderwerp van gesprek zijn; • te bevorderen dat er voldoende maatschappelijke ruimte in de herontwikkeling komt, zodat zowel Lichtpuntjes als Kunstpost een plek kan blijven houden in het hart van Mariahoeve; • indien voortzetting op de locatie toch niet haalbaar blijkt, er actief voor in te zetten dat Lichtpuntjes en Kunstpost hun activiteiten en toekomstplannen kunnen voortzetten in Mariahoeve door vanuit de gemeente samen op zoek te gaan naar een nieuwe locatie. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Samir Ahraui (PvdA). Voorzitter. Gezien de tijd en de vele onderwerpen die nog op de agenda staan, heb ik mijn inbreng op mijn stoel achtergelaten. Ik dacht: ik maak er een soort afronding debat van dit keer! Mijn fractie steunt dit PUK. We zijn er heel erg blij mee. Het is een mooi plan voor Mariahoeve. Wel maken wij ons nog zorgen over de betaalbare maatschappelijke ruimte die in het winkelcentrum terugkomt, vandaar de motie Mariahoeve verdient betaalbare maatschappelijke ruimte.

Die motie verzoekt het college om in gesprek te gaan met de initiatiefnemer over het borgen van de betaalbaarheid op de lange termijn van (een deel van) de maatschappelijke (bedrijfs)ruimte, na te gaan of woningcorporaties of andere sociale verhuurders geïnteresseerd zijn in het afnemen van deze maatschappelijke (bedrijfs)ruimte, en de raad te informeren over de uitkomsten van de gesprekken. Ik wilde hier nog even bij zeggen dat onze fractievertegenwoordiger, de heer Marck, hier heel hard aan gewerkt heeft. De voorzitter. Door de heer Ahraui wordt de volgende motie (J.2 PvdA) ingediend: 85

Motie J.2 PvdA Mariahoeve verdient betaalbare maatschappelijke ruimte De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 februari 2025, ter bespreking van het voorstel van het college inzake PUK Winkelcentrum Mariahoeve (RIS321151). Constaterende dat: ● maatschappelijke organisaties van ongekende waarde zijn voor de saamhorigheid in Mariahoeve; ● er een groot tekort is aan betaalbare bedrijfsruimte in de wijk waardoor maatschappelijke initiatieven moeite hebben met het vinden van bedrijfshuisvesting; ● het onwenselijk is dat de kans op een plek voor waardevolle maatschappelijke organisaties wordt bepaald door hun portemonnee. overwegende dat: ● er in het PUK Winkelcentrum Mariahoeve een ruim aantal vierkante meters in opgenomen ten behoeve van maatschappelijke ruimte; ● de initiatiefnemer zonder regie van het college de huurprijs van de maatschappelijke ruimte marktconform kan vaststellen; ● het realiseren van betaalbare maatschappelijke bedrijfsruimte, inzet vanuit meerdere beleidsdomeinen vereist; ● woningcorporaties regelmatig maatschappelijke ruimte afnemen om te werken aan sociale cohesie in de wijk en voor deze ruimte een betaalbare huurprijs te borgen/garanderen.

Verzoekt het college: ● om in gesprek te gaan met de initiatiefnemer over het borgen van de betaalbaarheid op de lange termijn van (een deel van) de maatschappelijke (bedrijfs)ruimte; ● na te gaan of woningcorporaties of andere sociale verhuurders geïnteresseerd zijn in het afnemen van de maatschappelijke (bedrijfs)ruimte; ● de raad te informeren over de uitkomsten van de gesprekken. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Ook ik heb omwille van de spreektijd mijn spreektekst achtergelaten. Ik dien een motie en een amendement in. Ik begin met de motie, waarvan het dictum luidt: verzoekt het college in het kader van lokaal maatwerk voorrang te verlenen aan ouderen uit Mariahoeve die willen doorstromen naar een passende woning in de herontwikkeling van Winkelcentrum Mariahoeve. Deze motie is medeondertekend door de collega's Arp van de SP en Hinke de Groot van het CDA.

Daarnaast heb ik een amendement, waarvan het dictum luidt: besluit dictumpunt I als volgt te wijzigen: in te stemmen met het bijgevoegde concept-PUK Winkelcentrum Mariahoeve, als basis voor de verdere uitwerking van de plannen en voor verdere uitwerking van de plannen en het juridischplanologisch kader, met dien verstande dat het aandeel grote woningen (90 m2-120 m²) evenredig wordt verdeeld over het woonprogramma, en geschikt is voor gezinnen. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg wordt het volgende amendement (J.A CU/SGP) voorgesteld:

86

Amendement J.A CU/SGP grote woningen voor gezinnen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 februari 2025, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake PUK Winkelcentrum Mariahoeve (RIS321151), Besluit dictumpunt I als volgt te wijzigen: ▪ I. in te stemmen met het bijgevoegde concept-PUK Winkelcentrum Mariahoeve, als basis voor de verdere uitwerking van de plannen en voor verdere uitwerking van de plannen en het juridisch planologisch kader, met dien verstande dat het aandeel grote woningen (90120m²) evenredig wordt verdeeld over het woonprogramma, en geschikt is voor gezinnen. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw De Groot, wordt de volgende motie (J.3 CU/SGP) ingediend:

Motie J.3 CU/SGP voorrang voor senioren Mariahoeve De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 februari 2025, ter bespreking van Voorstel van het college inzake PUK Winkelcentrum Mariahoeve (RIS321151), constaterende, dat: ▪ in de voorgenomen nieuwbouw een gemengd woonprogramma komt, dat expliciet een aanvulling is op het bestaande programma in Mariahoeve; overwegende, dat: ▪ bewoners in Mariahoeve die nu niet passend wonen, maar wel graag in hun wijk willen blijven wonen, in de voorgenomen nieuwbouw een passend thuis kunnen vinden; ▪ in de vigerende huisvestingsverordening de ruimte bestaat om lokaal maatwerk toe te passen voor senioren die in hun wijk willen blijven wonen; (1 nadere regels lokaal maatwerk woonruimteverdeling Den Haag 2023) ▪ bestaande sociale cohesie hiermee behouden kan blijven; ▪ dit eveneens de doorstroming in de wijk op gang kan helpen; ▪ het college reeds voor de nieuwbouw ’De Groene Prins’ (PUK Hanenburg) heeft aangegeven actief dit lokaal maatwerk in te gaan zetten; verzoekt het college: ▪ in het kader van lokaal maatwerk voorrang te verlenen aan ouderen uit Mariahoeve die willen doorstromen naar een passende woning in de herontwikkeling van Winkelcentrum Mariahoeve, en gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Lesley Arp (SP). Voorzitter.

Ik kort mijn tekst wat in in het kader van de agenda en de druk. Mijn fractie staat onder een motie van het CDA over de maatschappelijke organisaties die momenteel tijdelijk in het winkelcentrum gehuisvest zijn. Wij staan ook onder de motie van de ChristenUnie/SGP, waarmee we deze kans aangrijpen om senioren uit de wijk met voorrang aanspraak te laten maken op de nieuwbouw. Dat vergroot ook weer de doorstromingskansen voor bijvoorbeeld gezinnen. Zoals de maatschappelijke organisaties, die heel belangrijk zijn, toch wel in onzekerheid 87

verkeren over de vraag of ze hier kunnen blijven, horen wij ook dat er wat onzekerheid is bij de kioskeigenaren. Wij kregen het signaal van een van de kioskeigenaren dat hij überhaupt nog niet benaderd was door de ontwikkelaar over wat deze ontwikkeling precies voor de onderneming betekent. Als de wethouder toch het gesprek aangaat met de ontwikkelaar op basis van de moties, zou mijn fractie het erg waarderen als hij de ontwikkelaar ook aanspoort om snel het gesprek met de kioskeigenaren te starten, zodat de kans groter is dat zij naar tevredenheid hun plek kunnen behouden of krijgen. Nick Kaptheijns (PVV). Voorzitter. Ik ga proberen om het iets korter te doen, maar ik wil het harde werk van collega Faddegon niet allemaal tenietdoen. Vandaag bespreken we het PUK Winkelcentrum Mariahoeve. Collega Faddegon heeft daarover al het nodige gezegd tijdens de commissiebehandeling. De PVV vindt de plannen een upgrade van het winkelcentrum, maar een aantal zaken vinden wij volstrekt onnavolgbaar. Zo hebben wij het gevoel dat het college in omgekeerde volgorde werkt. Mariahoeve is immers door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed aangewezen als een van de 30 wederopbouwgebieden van nationaal belang. Daarnaast is de wijk in 2005 door de gemeenteraad aangewezen als beschermd stadsgezicht.

Maar omdat de gemeente deze aanwijzing niet heeft doorgevoerd, heeft de raad in 2023 opnieuw besloten dat het om een beschermd stadsgezicht gaat. Dank voor het initiatief daartoe aan de Haagse Stadspartij. Dit had wat ons betreft het eerste agendapunt moeten zijn, en niet de voorliggende plannen van het college. Dat er weinig aandacht wordt besteed aan het stadsgezicht blijkt wel uit het feit dat de maximale bouwhoogte in de plannen wordt neergelegd op 60 meter. Hierdoor dreigt de skyline van Het Kleine Loo ernstig verstoord te worden. Het complex aan de ene kant ervan, op 15 meter afstand, is 36 meter hoog, en het complex aan de noordkant ervan, dat er 40 meter vandaan ligt, is 43 meter hoog. Dat zijn al hoogtes die vrijwel nergens in Mariahoeve voorkomen, en nu wil het college een hoogte gaan toestaan van 60 meter. Dat is dus maar liefst 17 meter hoger dan het nu hoogste gebouw. Onzes inziens past dat op geen enkele manier in een beschermd stadsgezicht. Daarom zullen wij een amendement indienen met de titel 'Toon respect voor het beschermde stadsgezicht Mariahoeve', waarin wij een toevoeging doen aan het eerste deelbesluit.

Het eerste deelbesluit komt daardoor te luiden: in te stemmen met het bijgevoegde concept-PUK Winkelcentrum Mariahoeve, als basis voor de verdere uitwerking van de plannen en voor verdere uitwerking van de plannen en het juridisch planologisch kader, waarbij de maximale bouwhoogte van de nieuwe hoogbouw geen 60 meter, maar 43 meter ten opzichte van het maaiveld (inclusief dakrand) zal zijn. Dat er in Mariahoeve al 42% aan sociale woningen is, lezen we in de plannen waarin staat dat er 305 sociale woningen bij zullen komen. De PVV wil dan ook de volgende suggestie doen. Kijken naar de mooie ligging naast winkels, ov en groen lijkt er een unieke kans te bestaan om van sociale woningen seniorenwoningen te maken. Wanneer de ouderen in de wijk Mariahoeve het eerste recht van huur zouden krijgen voor deze seniorenwoningen, krijgt de doorstroming in de wijk een enorme stimulans. Onze fractie zal dan ook een amendement indienen met de titel 'Seniorenwoningen zorgen voor doorstroming'.

Daarmee doen wij aan het eerste deelbesluit een toevoeging, waardoor dat komt te luiden: in te stemmen met het bijgevoegde concept-PUK Winkelcentrum Mariahoeve, als basis voor de verdere uitwerking van de plannen en voor verdere uitwerking van de plannen en het juridischplanologisch kader, waarbij in het PUK Mariahoeve Winkelcentrum wordt voorgeschreven dat de 30% genoemde sociale woningen geheel worden gebouwd als seniorenwoningen en dat senioren nu wonend in de wijk Mariahoeve het eerst recht van huur krijgen voor deze woningen. De voorzitter. Door de heer Kaptheijns worden de volgende amendementen (J.B PVV en J.C PVV) voorgesteld:

Amendement J.B PVV Seniorenwoningen zorgen voor doorstroming De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 februari 2025, ter bespreking van het collegevoorstel inzake het PUK Winkelcentrum Mariahoeve (RIS321151).

88

Besluit om: ▪ I. in te stemmen met het bijgevoegde concept-PUK Winkelcentrum Mariahoeve, als basis voor de verdere uitwerking van de plannen en voor verdere uitwerking van de plannen en het juridisch planologisch kader, waarbij in het PUK Mariahoeve Winkelcentrum wordt voorgeschreven dat de 30% genoemde sociale woningen geheel worden gebouwd als seniorenwoningen en dat senioren nu wonend in de wijk Mariahoeve het eerst recht van huur krijgen voor deze woningen. ▪

II. dit besluit tot instemming met het PUK in het kader van de Omgevingswet te beschouwen als positief bindend advies voor het plan dat past binnen het PUK Winkelcentrum Mariahoeve;

▪

III. dit besluit te laten vervallen indien niet binnen 24 maanden nadat dit besluit is genomen een buitenplanse omgevingsplanaanvraag, die past binnen het kader van het planuitwerkingskader, wordt ingediend.

Amendement J.C PVV Toon respect voor het beschermde stadsgezicht Mariahoeve De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 februari 2025, ter bespreking van het collegevoorstel inzake het PUK Winkelcentrum Mariahoeve (RIS321151),. Besluit om: ▪ I. in te stemmen met het bijgevoegde concept-PUK Winkelcentrum Mariahoeve, als basis voor de verdere uitwerking van de plannen en voor verdere uitwerking van de plannen en het juridisch planologisch kader, waarbij de maximale bouwhoogte van de nieuwe hoogbouw geen 60 meter, maar 43 meter ten opzichte van het maaiveld (inclusief dakrand) zal zijn; ▪

II. dit besluit tot instemming met het PUK in het kader van de Omgevingswet te beschouwen als positief bindend advies voor het plan dat past binnen het PUK Winkelcentrum Mariahoeve;

▪

III. dit besluit te laten vervallen indien niet binnen 24 maanden nadat dit besluit is genomen een buitenplanse omgevingsplanaanvraag, die past binnen het kader van het planuitwerkingskader, wordt ingediend.

De amendementen maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Van Asten (D66). Voorzitter. We hebben dit plan uitgebreid besproken in de commissie en ik ben blij dat het plan in de basis op veel steun kan rekenen. Het is natuurlijk ook een mooie ontwikkeling voor Mariahoeve in het algemeen dat het winkelcentrum een flinke upgrade krijgt, plus een goed woningbouwprogramma. Dat kan natuurlijk de doorstroming in de wijk flink gaan verbeteren. Omwille van de tijd en aangezien er nog vele debatjes volgen, ga ik gewoon aan de slag met de moties. Ik heb hier de officiële nummering niet, dus ik behandel ze op volgorde van indiening en zal daarbij de titel noemen. Eerst de motie van de heer Martinez van Andel van Hart voor Den Haag, Los onveilige situatie op. Daar gaan wij graag mee aan de slag, dus deze motie kunnen wij aan de raad laten. Dan de motie Terras achterzijde winkelcentrum, ook van Hart voor Den Haag. Dat kunnen wij gaan verkennen, zoals de motie ook vraagt. We zullen natuurlijk wel goed met de omgeving gaan kijken hoe we dat het beste zouden kunnen inpassen, omdat een terras natuurlijk ook reuring met zich meebrengt. Ik zeg het positief, maar niet iedereen waardeert dat. We gaan dus in goed overleg om te kijken of we dat mogelijk kunnen maken. Deze motie is dus aan de raad.

Dan ben ik bij de derde motie, Hoogbouw met hart voor de natuur, van de heer Van den Bos van de Partij voor de Dieren. De motie vraagt ons om dit goed uit te zoeken. Dat zullen wij ook gaan doen, als deze motie wordt aangenomen natuurlijk, maar dat is volledig aan de raad. Aanbevolen.

89

Dan de motie van mevrouw De Groot van het CDA, Behoud thuis in de wijk voor Lichtpuntjes en Kunstpost. Ook deze motie kunnen wij aan de raad laten. Er waren wat debatten over waar de motie staat ten opzichte van de toezegging. Laten we daar eens even wat ruim mee omgaan, in ieder geval met de specificaties erbij. Eén punt wil ik nog wel maken. De gemeente staat in principe niet aan de lat voor de huisvestingslasten van de instellingen zelf. Dat hoort eventueel thuis in de subsidieaanvraag en dergelijke. Dus ja, wij kunnen heel veel gesprekken aangaan en wij kunnen ook kijken of zo'n maatschappelijke verhuur tegen nog iets schappelijker prijzen zou kunnen, maar deze organisaties zitten er nu natuurlijk zo'n beetje om niet. Ze hebben hele lage huren, en bij nieuwbouw is dat automatisch duurder. Maar we gaan ons best doen in het winkelcentrum en zeker ook in de hele omgeving, om deze mooie instellingen te behouden. Deze motie laat ik dus aan de raad. Dan de motie over een betaalbare maatschappelijke ruimte in Mariahoeve. Die is een beetje van hetzelfde laken een pak. Ook deze motie laten we dus aan de raad. De motie spreekt wel steeds over 'maatschappelijke (bedrijfs)ruimte', met 'bedrijfs' tussen haakjes, en ik ga de motie lezen alsof dat 'bedrijfs' er niet staat. De bestemming is immers maatschappelijk. Het woord staat tussen haakjes, dus dan zijn dit de haakjes.

Dan de motie over voorrang voor senioren in Mariahoeve. Ik heb mij laten vertellen dat de projecten waaraan mevrouw Klokkenburg refereert, onder een pilot zijn gevat. Op deze wijze wordt die pilot volgens mij stiekem wat opgerekt. Nou ben ik vandaag van de rekkelijken en misschien wat minder van de preciezen, dus we kunnen deze motie aan de raad laten. Maar laten we daarbij wel de pilots, die lopen via de heer Balster, goed in de gaten houden om te zien hoe dit werkt. Als we namelijk overal in de stad steeds hetzelfde groepje voorrang geven, doen we ook geen recht aan de dynamiek van de stad Den Haag. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Als er over rekkelijken gesproken gaat worden, wil ik natuurlijk wel even wat zeggen! De Groene Prins is niet als pilot neergezet. Het dictum is namelijk hetzelfde. Lokaal maatwerk zouden we al kunnen toepassen, maar het wordt niet altijd toegepast. De vraag is nu gewoon om het wel toe te passen. Wethouder Van Asten (D66). Zo 'precies' zit ik er dan niet in. Nou ja, los daarvan kunnen wij deze motie warm aanbevelen aan de raad. We kunnen er dus mee aan de slag gaan. Nu denkt u: de heer Van Asten is in een goede bui, dus hij is namens het college alles vrolijk aan de raad aan het laten. Bij het volgende wil ik dat ook wel doen. Dat is het amendement over grote woningen voor gezinnen, van mevrouw Klokkenburg.

Dat roept op om toe te voegen aan dictumpunt I: met dien verstande dat het aandeel grote woningen, van 90 m2 tot 120 m2, evenredig wordt verdeeld over het woonprogramma. Het woonprogramma bestaat uit 30% sociaal, 50% middenhuur en 20% vrije sector. Uiteindelijk zal de corporatie die de 30% gaat afnemen zelf bepalen of zij dat op die plek wil doen. Dus ja, ik kan een beroep op hen doen als ik ze spreek. Ik kan ze er alleen niet toe dwingen. Op dictum I zegt u nu heel strak: 'evenredig wordt verdeeld'. Als u daar iets van kan maken als 'zo veel mogelijk', dan geeft dat ruimte en doet het recht aan de verhoudingen die we daarin hebben. We kennen uw wensen hierin. Als u dit dus zou willen aanpassen, gaan wij daar graag mee aan de slag. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Uitgestoken handen nemen wij natuurlijk van harte aan. Ik zal het amendement dus op die manier aanpassen. Gaat de wethouder zich er dan ook echt voor inzetten dat dat ten principale zou kunnen en dat het, als het écht niet lukt, zoveel mogelijk in het betaalbare segment terechtkomt? Wethouder Van Asten (D66). Wij zullen een stevig gesprek voeren met de woningbouwcorporatie die dat gaat afnemen. Die zal uiteindelijk moeten bepalen welk product zij dit gebouw wil afnemen en of dat kleinere woningen zijn of gedeelde woningen.

Als dit amendement wordt aangenomen, zullen wij in ieder geval aangeven dat de raad ons deze opdracht mee heeft gegeven en een stevig beroep, of een appel zo u wilt, op ons heeft gedaan. Van die inzet kunt u uitgaan. Dan heb ik nog twee moties van de PVV. Sorry, dat zijn amendementen, excuus. Het eerste amendement gaat ook over het woningbouwprogramma. Het amendement ziet erop dat in het PUK voor Winkelcentrum Mariahoeve wordt voorgeschreven dat de 30% genoemde sociale woningen geheel worden gebouwd als seniorenwoningen, en dat senioren nu wonend in de wijk Mariahoeve het 90

eerste recht van huur krijgen van deze woningen. De senioren zitten al in het programma, en dan kunnen wij er niet mee leven dat die 30% sociale woningen geheel gebouwd wordt als seniorenwoningen. We willen de doorstroming graag op gang brengen, maar dan in het hele programma. Ik meende u ook te horen zeggen dat dit om 350 sociale woningen gaat, maar zoals ik verteld heb zijn die percentages net wat anders. Er wordt ook ingezet op doorstroming, dus het gaat het college te ver om deze categorie volledig aan de senioren toe te wijzen. Dit amendement moeten wij dus ontraden. Nick Kaptheijns (PVV). En als we dat niet volledig zouden doen? Want het bezwaar van de wethouder zit toch bij het 'volledige'? Wethouder Van Asten (D66). Kijk, zoals u in het PUK heeft kunnen lezen, wordt er met dit woningbouwprogramma ook stevig ingezet op het juist laten doorstromen van senioren, die nu nog vaak in een wat groter huis in Mariahoeve zitten of qua mobiliteit wat te ver van het winkelcentrum wonen. Het is dus zeker de bedoeling dat daar een product komt voor senioren. Ik vind het lastig om ons alvast te leggen op een percentage. Ik vertrouw daarin meer op de huisvesters van deze stad, zoals in dit geval de woningbouwcorporatie. U kunt er dus in ieder geval van uitgaan dat daarop stevig wordt gestuurd. Wij vinden dit amendement sympathiek, maar wij ontraden het wel.

Dan het laatste amendement, Toon respect voor het beschermde stadsgezicht Mariahoeve. Zoals ik in de commissie heb aangegeven, hebben wij u nog voor deze raad via mevrouw Bruines de brief kunnen sturen over het beschermde stadsgezicht van Mariahoeve. Daarin staat dat daarmee vol aan de slag wordt gegaan en dat we druk bezig zijn met het onderzoek naar de waarde ervan en dergelijke. Laten we nu kijken naar deze ontwikkeling. We zijn alles wat er nu in Mariahoeve gebeurt al aan het bekijken vanuit dat standpunt van een beschermd stadsgezicht en de waarden daarin. U heeft in de brief ook kunnen lezen dat juist het winkelcentrum eigenlijk een vreemde eend in de bijt is, die later pas aan het ensemble van Mariahoeve is toegevoegd. Monumentenzorg heeft dus naar dit PUK gekeken en heeft geen bezwaar tegen de hoogte, die ook de maximale hoogte in het bestemmingsplan is, en de schijf. De schijf is eigenlijk al een aanpassing aan het ensemble van Mariahoeve, dat niet zozeer met torens werkt, maar juist met die schijven. Daarom staat die schijf erin. Voordat het bouwplan komt, hebben wij ook het aanwijzingsbesluit hier in de raad liggen, zodat we er echt aan kunnen gaan toetsen. Ik snap dus het amendement van de PVV. Het was ook een goed debat en het is goed dat hier aandacht voor is, maar dit amendement vraagt ook nog specifiek naar een verlaging tot 43 meter.

Dat zou dit PUK en daarmee de haalbaarheid van het plan ook danig onder druk zetten. Daarom ontraden wij het amendement toch, maar het punt van beschermd stadsgezicht Mariahoeve is volledig onder schot, zoals u heeft kunnen lezen. Voorzitter, dit waren de amendementen en de moties. De voorzitter. Er is een interruptie van mevrouw Arp. Wethouder Van Asten (D66). O! Ik zal haar vraag gelijk beantwoorden. Dit waren inderdaad de amendementen en de moties, maar nog niet de vragen! Er is één vraag gesteld, door mevrouw Arp, over de kioskeigenaren. Mevrouw Arp heeft blijkbaar een kioskhouder gesproken. Volgens mij zijn het niet de eigenaren, want het eigendom ligt bij het winkelcentrum. Ik ga erachteraan om te zorgen dat de mensen die daarin zitten ook op de juiste manier worden geïnformeerd als dat nog niet het geval is geweest. Dat is een toezegging. De voorzitter. Dank u wel, wethouder. Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is het geval. Mevrouw Klokkenburg. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ja, heel kort. Ik zal het amendement wijzigen. Ik dien bij dezen het gewijzigde amendement in. Het luidt nu als volgt.

Besluit dictumpunt I als volgt te wijzigen: in te stemmen met het bijgevoegde concept-PUK Winkelcentrum Mariahoeve, als basis voor de verdere uitwerking van de plannen en voor verdere uitwerking van de plannen en het juridischplanologisch kader, met dien verstande dat het aandeel grote woningen (90m2-120m²) zoveel als mogelijk evenredig wordt verdeeld over het woonprogramma, en geschikt is voor gezinnen.

91

De voorzitter. Amendement J.A CU/SGP is in die zin gewijzigd, dat het thans luidt:

Gewijzigd amendement J.A CU/SGP grote woningen voor gezinnen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 februari 2025, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake PUK Winkelcentrum Mariahoeve (RIS321151), Besluit dictumpunt I als volgt te wijzigen: ▪ I. in te stemmen met het bijgevoegde concept-PUK Winkelcentrum Mariahoeve, als basis voor de verdere uitwerking van de plannen en voor verdere uitwerking van de plannen en het juridisch planologisch kader, met dien verstande dat het aandeel grote woningen (90120m²) zoveel als mogelijk evenredig wordt verdeeld over het woonprogramma, en geschikt is voor gezinnen. Het gewijzigde amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: R.

Stand van zaken erfpacht januari 2025 (RIS321116).

De beraadslaging wordt geopend. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. We hebben een uitvoerig debat gehad in de commissie. Ik denk dat we dat niet over moeten doen. Erfpacht is een bijzonder complex product. Het college gaat een onderzoek doen naar de grondwaardebepaling. De collega's zijn ervan op de hoogte. Ik heb gekeken naar de onderzoeksopzet en ook naar de hoofdvraag en de deelvragen. Toen kwam ik bij de vraag wat het historische gemiddelde van de grondquote is. Die heb ik in de commissie ingebracht … De voorzitter. Kort hè. Een korte toelichting. Het is een afronding debat. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ja, sorry, voorzitter. Daarom heb ik de volgende motie, Uitbreiding onderzoeksopdracht grondwaardebepaling.

Het dictum luidt: verzoekt het college de onderzoeksopdracht uit te breiden met de taak om de gemiddelde grondquote van woningen in wijken met erfpachtcontracten over de afgelopen 25 jaar inzichtelijk te maken, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen grondquotes bij uitgifte door de gemeente, grondquotes worden geanalyseerd op basis van marktonderzoek van transacties van bestaande woningen met en zonder erfpacht (marktconforme waarderingen), te onderzoeken hoe deze gecombineerde historische data kunnen bijdragen aan het verbeteren van de methodieken voor grondwaardebepaling en het verhogen van de begrijpelijkheid en transparantie voor erfpachters, de uitkomsten van deze aanvullende analyse te betrekken bij het definitieve advies over de te kiezen waarderingsmethoden, en de raad te informeren over de impact op de planning en eventuele aanpassingen hierin, met als streven het onderzoek binnen de oorspronkelijke termijn op te leveren. Deze motie wordt mede ingediend door de heer De Ridder namens de Haagse VVD, meneer Kaptheijns namens de PVV en de heer Van den Goorbergh namens Groep Van den Goorbergh. De voorzitter. U heeft een interruptie, een hele korte, want zo kennen we meneer Mekers. Peter Mekers (D66). Ik heb toch even een vraag over de mogelijke vertraging. Als dit vertraging zou opleveren, wat is dan acceptabel voor Hart voor Den Haag? 92

Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Dat is bijna een strikvraag. Ik snap dat dit extra werk is en ik daag het college ook uit om het wel goed te doen en er niet lichtzinnig naar te kijken. Degene die het onderzoek gaat oppakken, zal wat extra handjes moeten inschakelen, want ons doel is nog steeds om voor de zomer hierover met elkaar van gedachten te wisselen. Jan Willem van den Bos (PvdD). De heer Dubbelaar zei al dat erfpacht een complex onderwerp is. Als deze motie wordt aangenomen, wat voegt dat dan precies toe? Kan de heer Dubbelaar dat misschien nog toelichten? De voorzitter. Heel kort. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Het geeft ons handvatten om de uitkomsten van het onderzoek goed te duiden. De voorzitter. Door de heer Dubbelaar, daartoe gesteund door de heer De Ridder, de heer Kaptheijns en de heer Van den Goorbergh, wordt de volgende motie (R.1 HvDH) ingediend:

Motie R.1 HvDH Uitbreiding onderzoeksopdracht grondwaardebepaling De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 februari 2025, ter afronding van de bespreking over de commissiebrief Stand van zaken erfpacht januari 2025 (RIS 321116). Constaterende dat, • er een onderzoeksopdracht wordt uitgezet voor wetenschappelijk onderzoek naar methodieken voor grondwaardebepaling bij heruitgifte erfpacht in Den Haag; • de huidige onderzoeksopdracht zich primair richt op methodologische aspecten en het selecteren van geschikte waarderingsmethoden; • het inzichtelijk maken van de gemiddelde grondquote in wijken met erfpachtcontracten over de afgelopen 25 jaar, zowel gebaseerd op de grondquotes bij uitgifte door de gemeente als op basis van empirisch marktonderzoek van transacties van bestaande woningen met en zonder erfpacht, belangrijke aanvullende inzichten kan bieden.

Overwegende dat, • historische data over grondquotes vanuit beide perspectieven cruciaal zijn voor het begrijpen van de effecten van de huidige waarderingsmethoden; • een gecombineerde analyse van gemeentelijke uitgiftegrondquotes en marktgebaseerde grondquotes inzicht biedt in de marktconformiteit en eventuele discrepanties; • deze informatie kan helpen bij het evalueren van de voorspelbaarheid en transparantie van grondwaarderingen, wat essentieel is voor zowel erfpachters als beleidsmakers; • het combineren van het huidige onderzoek met een uitgebreide historische analyse kan leiden tot een grondiger en praktijkgerichter resultaat. Verzoekt het college, • de onderzoeksopdracht uit te breiden met de taak om de gemiddelde grondquote van woningen in wijken met erfpachtcontracten over de afgelopen 25 jaar inzichtelijk te maken, waarbij: ○ Onderscheid wordt gemaakt tussen grondquotes bij uitgifte door de gemeente (beleidsmatig vastgestelde grondwaarden); ○ Grondquotes worden geanalyseerd op basis van empirisch marktonderzoek van transacties van bestaande woningen met en zonder erfpacht (marktconforme waarderingen); • te onderzoeken hoe deze gecombineerde historische data kunnen bijdragen aan het verbeteren van de methodieken voor grondwaardebepaling en het verhogen van de begrijpelijkheid en transparantie voor erfpachters; 93

• •

de uitkomsten van deze aanvullende analyse te betrekken bij het definitieve advies over de te kiezen waarderingsmethoden; de raad te informeren over de impact op de planning en eventuele aanpassingen hierin, met als streven het onderzoek binnen de oorspronkelijke termijn op te leveren.

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Hinke de Groot (CDA). Voorzitter. Ik heb de motie Betaalbaar blijven wonen bij erfpacht. Die verzoekt het college: bij de uitkomsten van het wetenschappelijke onderzoek naar de methoden van grondwaardebepaling alsook het onderzoek naar het canonpercentage bij heruitgiften, oog te hebben voor het betaalbaar houden van het erfpachtstelsel voor de erfpachters in Den Haag, om bij het opstellen van het raadsvoorstel op basis van de uitkomsten van deze onderzoeken hiermee rekening te houden en met scenario’s inzichtelijk te maken wat dit in de praktijk betekent voor verschillende type woningen en huishoudens. De voorzitter. Door mevrouw De Groot wordt de volgende motie (R.2 CDA) ingediend:

Motie R.2 CDA Betaalbaar blijven wonen bij erfpacht De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 februari 2025, ter bespreking van afronding debat Stand van zaken erfpacht januari 2025 (RIS321116) Constaterende dat: • het college wetenschappelijk onderzoek gaat uitzetten over methoden van grondwaardebepaling en een onderzoek naar het canonpercentage; • in de voorgestelde onderzoeksopdracht voor wetenschappelijk onderzoek naar methodieken grondwaardebepaling twee randvoorwaarden zijn opgenomen, namelijk: o dat een aanbevolen methode voor een langere periode van minstens 10 jaar, uitvoerbaar moet zijn; o dat de aanbevolen methode relatief snel en makkelijk op te zetten en uit te voeren moet zijn. Overwegende dat: • het belangrijk is Hagenaars en Hagenezen die zich verbonden voelen met de stad ook hier kunnen blijven wonen, en niet door hoge woonlasten als gevolg van erfpacht in de knel komen; • erfpacht geen verdienmodel moet zijn van de gemeente.

Verzoekt het college: • bij de uitkomsten van het wetenschappelijke onderzoek naar de methoden van grondwaardebepaling alsook het onderzoek naar het canonpercentage bij heruitgiften, oog te hebben voor het betaalbaar houden van het erfpachtstelsel voor de erfpachters in Den Haag; • om bij het opstellen van het raadsvoorstel op basis van de uitkomsten van deze onderzoeken hiermee rekening te houden en met scenario’s inzichtelijk te maken wat dit in de praktijk betekent voor verschillende type woningen en huishoudens. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Balster (PvdA). Voorzitter. Ik zal het kort houden. 94

Het college kan de motie Betaalbaar blijven wonen bij erfpacht, van het CDA, aan de raad laten. De motie van de heer Dubbelaar van Hart voor Den Haag moet het college ontraden. Een dergelijk onderzoek is dermate omvangrijk dat dat zeker een jaar vertraging van het onderzoek gaat opleveren. De vraag is ook welke meerwaarde het heeft ten opzichte van de analyse van de taxatiemethode, maar met name de uitvoerbaarheid in de gestelde tijd, die zeer kort is aangezien we voor de zomer met u willen spreken over hoe we verdergaan met die taxatiemethode, maakt dat het college deze motie moet ontraden. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). De wethouder kan helemaal niet weten dat het zo veel vertraging oplevert, omdat hij het nog helemaal niet heeft uitgezet. Mijn vraag is om het mee te nemen in de uitvraag voor de onderzoeksopzet. Wethouder Balster (PvdA). Nogmaals, op basis van de deskundigheid die we in huis hebben en die we hebben geraadpleegd is de inschatting dat dit een hele grote vertraging zal opleveren van het onderzoek, en dat kunnen we niet hebben. We moeten snel met elkaar verder, zodat we de mensen die afhankelijk zijn van die taxaties zo snel mogelijk duidelijkheid kunnen geven. Jan Willem van den Bos (PvdD). Ik hoor wat de wethouder zegt. De uitvoerbaarheid lijkt me inderdaad zeer relevant, gegeven de termijn. Maar stel dat dat geen factor was.

Denkt het college dat deze cijfers dan nuttig zouden kunnen zijn om het inzichtelijk te maken? Wethouder Balster (PvdA). Het is nooit weg om historische gegevens te hebben om vervolgens te kijken, ook voor de toekomst, hoe de taxaties er dan uitzien. Dat kan natuurlijk een interessant gegeven zijn. Op zich is het voor het bepalen van de nieuwe taxatiemethodiek niet noodzakelijk om dit te hebben. Hinke de Groot (CDA). Ik snap aan de ene kant dat we dit snel willen hebben, maar we willen het ook zorgvuldig doen. Volgens mij gaan we nog bureaus uitvragen. Is het niet mogelijk om het op te knippen, zodat we eerst een aantal vragen doen die al in onze onderzoeksopdracht zitten en dit nog meegenomen kan worden en iets later komt? Dan kunnen we het nog steeds voor de zomer bespreken, maar hebben we wel alle resultaten. Wethouder Balster (PvdA). Deze motie vraagt om dit mee te nemen in het onderzoek waarmee we op het punt staan te starten en waarvan we met elkaar de planning hebben doorgenomen. Het is een hele krappe planning. Net na het meireces zullen de resultaten er zijn en zullen we met elkaar dat gesprek voeren. Dan hopen we zo snel mogelijk na de zomer een raadsvoorstel met elkaar te bespreken om duidelijkheid over de taxaties te krijgen. Als dit onderzoek meegenomen moet worden, dan gaat het onderzoek veel langer duren.

Als het zelfstandig zou gebeuren, dan zou dat wellicht kunnen. Ik heb de motie op heel korte termijn gekregen. Ik wil best de komende tijd kijken of dit van meerwaarde is als apart element. Maar nogmaals, onze inschatting is nu dat dit in zijn aard en omvang een heel uitvoerig onderzoek vraagt. We zouden dan echt eerst heel zorgvuldig moeten kijken of het meerwaarde heeft, maar dan zal het echt ernaast en erachteraan zijn. We moeten echt met elkaar in september, oktober een besluit nemen over de nieuwe taxatiemethodiek. De beraadslaging wordt gesloten De voorzitter. Dank u wel. Dan doen we er nog eentje, en dan is het klaar. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik zou graag een voorstel willen doen voor dat ene punt. Bij het agendapunt Themadebat aanpak dakloosheid heeft mijn fractie als enige een motie, waar al een meerderheid onder staat. Dat hoeft geen groot debat op te leveren, maar we kunnen een mooie stemming hebben. De voorzitter. Ik constateer dat de raad hiermee instemt. 95

Aan de orde is: P.

Themadebat aanpak dakloosheid.

De beraadslaging wordt geopend. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. De motie Geen kind op straat verzoekt het college: - het principe geen kind op straat niet los te laten noch te herzien; - in een brief helder uiteen te zetten wat de beoogde wijzigingen op het beleid van toegang tot de gezinsopvang wél zijn; - hierin ten minste aan te geven hoe ervoor wordt gezorgd dat kinderen niet op straat belanden, hoe de extra begeleiding gaat zorgen voor snellere doorstroming en uitstroom uit de gezinsopvang, in kaart te brengen welke alternatieven voor gezinsopvang er zijn, wat van deze alternatieven de beschikbaarheid is en wat de financiële gevolgen van deze beoogde beleidswijzigingen zijn; - ook aan te geven hoe de belangen van het kind bij de keuze voor een alternatief voor gezinsopvang worden gewogen, hoe geborgd wordt dat ouder(s) en kind niet van elkaar gescheiden worden; - te borgen dat kinderen te allen tijde gehoord worden in een voorgenomen besluit en de Richtlijn toegang tot gezinsopvang op dit gedeelte aan te passen conform de handreiking voor professionals 'het beste besluit voor het kind' van de kinderombudsman; - de raad hier uiterlijk voor het meireces 2025 over te informeren. De motie is medeondertekend door de collega's Holman, Mostert, Faïd, Butt, Smit, Arp en Mahmood. De voorzitter.

Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw Holman, mevrouw Mostert, mevrouw Faïd, mevrouw Butt, de heer Smit, mevrouw Arp en de heer Mahmood, wordt de volgende motie (P.1 CU/SGP) ingediend:

Motie P.1 CU/SGP geen kind op straat De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 februari 2025, ter bespreking van het Themadebat aanpak dakloosheid, constaterende, dat: ▪ Den Haag het beleidsprincipe 'geen kind op straat' hanteert in het beleidskader “Den Haag geeft Thuis” (RIS316085); ▪ het college van plan is om van de huidige werkwijze af te wijken, zoals verwoord in de brief Toegang tot gezinsopvang (RIS 320151) “een gezin dat Wmo-gerechtigd is wordt altijd toegelaten in de opvang tenzij dit niet in het belang van het kind is en als een gezin niet-Wmogerechtigd is, het gezin in principe niet wordt toegelaten, tenzij dit noodzakelijk wordt geacht in het belang van het kind, bijvoorbeeld omdat de veiligheid en ontwikkeling van een kind in het geding is.”;1 ▪ het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind (IVRK) stelt dat bij alle maatregelen betreffende kinderen het belang van het kind een eerste overweging moet zijn (artikel 3) waarbij recht moet worden gedaan aan een toereikende levensstandaard, waar ook het recht op onderdak (artikel 27) en het recht op gezinsleven (artikel 9) onder vallen; overwegende, dat: ▪ de kosten voor gezinsopvang zijn toegenomen, van 1 miljoen euro in 2022 tot 9,3 miljoen euro in 2024; ▪ de belangrijkste reden van deze kostenstijging niet enkel de toename van gezinnen is, maar met name de duur en de locatie (hotels) van

de gezinsopvang; 96

▪ ▪ ▪ ▪ ▪

▪

de wethouder in het commissiedebat aangaf dat er 5fte extra wordt vrijgemaakt bovenop de huidige 10fte voor de doorstroom en begeleiding van gezinnen in de gezinsopvang om de kosten omlaag te brengen, maar dit nergens in de brief wordt vermeld of toegelicht; de wethouder ook aangaf dat hoewel langdurige opvang in een hotel voor een kind geen ideale oplossing is, dit wel beter is voor een kind dan op straat; de wethouder benadrukte dat er geen kinderen op straat komen te slapen maar dat gekeken wordt naar alternatieven voor gezinsopvang; in de brief en de richtlijn niet helder is wat in plaats van opvang een passend alternatief is voor een kind en ook onduidelijkheid bestaat of deze alternatieven überhaupt beschikbaar zijn; de kinderombudsman een handreiking voor professionals 'het beste besluit voor het kind' heeft gemaakt waarin oa is opgenomen dat een kind moet worden gehoord bij een besluit en dat dat niet een inspanningsverplichting is, zoals nu wel opgenomen in de Richtlijn toegang tot gezinsopvang (RIS320151);2 de richtlijn niet expliciteert dat kinderen niet van hun ouders mogen worden gescheiden;

verzoekt het college: ▪ het principe geen kind op straat niet los te laten noch te herzien; ▪ in een brief helder uiteen te zetten wat de beoogde wijzigingen op het beleid van toegang tot de gezinsopvang wél zijn; ▪ hierin ten minste aan te geven hoe ervoor wordt gezorgd dat kinderen niet op straat belanden, hoe de extra begeleiding gaat zorgen voor snellere doorstroming en uitstroom uit de gezinsopvang, in kaart te brengen welke alternatieven voor gezinsopvang er zijn, wat van deze alternatieven de beschikbaarheid is en wat de financiële gevolgen van deze beoogde beleidswijzigingen zullen zijn; ▪ ook aan te geven hoe de belangen van het kind bij de keuze voor een alternatief voor gezinsopvang worden gewogen, hoe geborgd wordt dat ouder(s) en kind niet van elkaar gescheiden worden; ▪ te borgen dat kinderen te allen tijde gehoord worden in een voorgenomen besluit en de Richtlijn toegang tot gezinsopvang op dit gedeelte aan te passen conform de handreiking voor professionals 'het beste besluit voor het kind' van de kinderombudsman; ▪ de raad hier uiterlijk voor het meireces 2025 over te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Vavier (GroenLinks). Voorzitter. Dank voor deze motie. Hier kan het college mee aan de slag. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter.

Collega's, we hebben twintig minuten nodig om de stemmingen voor te bereiden. Daarna is er een halfuurtje en dan is het echt twaalf uur. Ik stel voor om te stoppen. De vergadering wordt van 23.10 uur tot 23.33 uur geschorst. Voorzitter: de heer Sluijs. De voorzitter. We gaan over naar de stemmingen, het hoogtepunt van de avond. Aanwezig zijn 43 leden; afwezig zijn mevrouw Peeck en mevrouw Baboeram. Voorstel van het college inzake startnotitie referendum uitbreiding gereguleerd parkeren (RIS321259). In stemming komt amendement G.A HvDH. 97

De voorzitter. Het amendement wordt verworpen met 19 tegen 24 stemmen. In stemming komt het voorstel. De voorzitter. Het voorstel wordt verworpen met 1 stem tegen 42 stemmen. U zult begrijpen dat het voorstel onder H niet meer aan de orde is en dus niet in stemming wordt gebracht. -

Voorstel van het college inzake Uitbreiding zero-emissiezone (RIS320645).

De voorzitter. De volgorde is aangepast naar verstrekkendheid, waardoor amendement I.C VVD eerst in stemming wordt gebracht. In stemming komt amendement I.C VVD. De voorzitter. Het amendement wordt verworpen met 6 tegen 37 stemmen. In stemming komt amendement I.A CDA. De voorzitter. Het amendement wordt aangenomen met 23 tegen 20 stemmen. In stemming komt amendement I.B SP. De voorzitter. Het amendement wordt aangenomen met 23 tegen 20 stemmen. In stemming komt amendement I.D VVD. De voorzitter. Het amendement wordt verworpen met 10 tegen 33 stemmen. In stemming komt motie I.1 SP. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 29 tegen 14 stemmen. In stemming komt motie I.3 HSP. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 23 tegen 20 stemmen. In stemming komt motie I.4 FVD. De voorzitter. De motie wordt verworpen met 19 tegen 24 stemmen. In stemming komt het aldus gewijzigde voorstel. De voorzitter. Het aldus gewijzigde voorstel wordt aangenomen met 23 tegen 20 stemmen. -

Voorstel van het college inzake PUK Winkelcentrum Mariahoeve (RIS321151).

In stemming komt het gewijzigd amendement J.A CU/SGP. De voorzitter. Het gewijzigd amendement wordt verworpen met 15 tegen 28 stemmen. In stemming komt amendement J.B PVV. De voorzitter. Het amendement wordt verworpen met 7 tegen 36 stemmen. 98

In stemming komt amendement J.C PVV. De voorzitter. Het amendement wordt verworpen met 2 tegen 41 stemmen. In stemming komt motie J.1 PvdD. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 22 tegen 21 stemmen. In stemming komt motie J.2 PvdA. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 24 tegen 19 stemmen. In stemming komt motie J.3 CU/SGP. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 25 tegen 18 stemmen. In stemming komt motie J.4 HvDH. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt motie J.5 HvDH. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 40 tegen 3 stemmen. In stemming komt motie J.6 CDA. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 41 tegen 2 stemmen. In stemming komt het voorstel. De voorzitter. Het voorstel wordt aangenomen met algemene stemmen. -

Initiatiefvoorstel Hart voor Den Haag: Opheffen geheimhouding (RIS320635).

In stemming komt motie L.1 SP. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt motie L.2 CU/SGP. De voorzitter. De motie wordt verworpen met 21 tegen 22 stemmen. In stemming komt motie L.3 HvDH. De voorzitter. De motie wordt verworpen met 14 tegen 29 stemmen. In stemming komt het initiatiefvoorstel. Het initiatiefvoorstel wordt verworpen met 14 tegen 29 stemmen. -

Huisvesting culturele en maatschappelijke organisaties.

In stemming komt motie M.1 CDA.

99

De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 38 tegen 5 stemmen. In stemming komt motie M.3 HvDH. De voorzitter. De motie wordt verworpen met 14 tegen 29 stemmen. In stemming komt motie M.4 HSP. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 29 tegen 14 stemmen. -

Themadebat aanpak dakloosheid.

In stemming komt motie P.1 CU/SGP. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 38 tegen 5 stemmen. -

Stand van zaken erfpacht januari 2025 (RIS321116).

In stemming komt motie R.1 HvDH. De voorzitter. De motie wordt verworpen met 20 tegen 23 stemmen. In stemming komt motie R.2 CDA. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 42 stemmen tegen 1 stem. Verzoek tot intrekken raadsvoorstel Hobbemaplein en aanpak vervolgtraject (RIS321169). In stemming komt motie S.1 VVD. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 25 tegen 18 stemmen. Dan zijn we door de stemmingen heen. Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voorzitter. De VVD heeft voor amendement G.A gestemd, ondanks dat we het niet eens zijn met één onderdeel van het amendement, namelijk het deel over woningbouw. Dat waren wij uiteraard van plan te adresseren bij de vraagstelling wanneer de raad daarover zou beslissen. Helaas is het amendement niet aangenomen. Mairan Sewtahal (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Hart voor Den Haag heeft tegen motie M.4 gestemd, omdat de datum van de verhuizing voor Eekta niet haalbaar is. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter. De VVD heeft niet onlogisch tegen amendement I.A van het CDA over de ZE Kustzone gestemd, omdat het uiteindelijk maar een doekje voor het bloeden is en niet echt iets oplost. We hebben ook tegen het amendement I.B van de SP over verlenging sloopsubsidie gestemd, omdat er minimaal een gat van € 500.000 zit in dat amendement en het daarmee een ongedekt amendement is.

En we hebben … Even kijken, er was er nog een waar ik iets over moest zeggen, maar ik ben het even kwijt. Nou, dat was 'm. Ik ben het even kwijt. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. De ChristenUnie/SGP heeft ook tegen amendement I.B gestemd. We zijn het er helemaal mee eens dat ondernemers mee moeten komen en dat een sloopsubsidie heel belangrijk is, maar ten minste vijf ton hiervan is ongedekt. Omdat we niet weten ten koste waarvan het zal gaan, hebben we ertegen gestemd. Daarnaast hebben wij voor motie

100