RIS321576 Notulen van de raad van 23 januari 2025

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 23 januari 2025 (Geopend te 13.30 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemde fractievertegenwoordiger C. Beëdiging van de nieuw benoemde fractievertegenwoordiger Schorsing D. Stad in de raad E. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken F. Vaststelling van de besluitenlijst F.1 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot vierde wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning Den Haag 2018 (RIS320816) F.2 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning dakopbouw met dakterras Van Pomerenvaart 13 (RIS321084) F.3 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor de omgevingsvergunning voor het vervangen van de schuur met overkapping bij de woning Balistraat 74 (RIS321083) F.4 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning uitbouw Anthony Fokkersingel 92 (RIS321082) F.5 Voorstel van het college inzake Ontwerp Verklaring van geen bedenkingen voor omgevingsvergunning bouwen woning bij Gele Lis 127 (RIS320911) F.6 Gewijzigd voorstel van het college inzake Aanpassing maximale hoogte reserve Activafinanciering (RIS320831) G. Datumbepaling initiatiefvoorstel (Hart voor Den Haag) Actieve en gezonde jongeren, elke meter telt! (RIS321030) Beraadslaging over H.

Voorstel van het college inzake voorontwerp herinrichting Pletterijkade incl. 2 richtingsfietsoversteek (RIS320293) I. Voorstel van het college inzake Verordening nadeelcompensatie Den Haag 2024 (RIS320848) J. Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening voor de gemeente Den Haag (RIS320934) K. Voorstel van het college inzake Nota van Uitgangspunten Hofzichtlaan-Het Kleine Loo (RIS319905) L. Gewijzigd voorstel van het college inzake concept Plan Uitwerkingskader Badhuisweg 4 (RIS319455) M. Voorstel van het college inzake uitgangspuntenbrief en schetsontwerp herontwikkeling de Pier (RIS320846) N. Voorstel van het college inzake herziening grondexploitatie Trekvlietzone (RIS320794) O. Voorstel van het college inzake Nota Grondbeleid 2024 en verder (RIS319970)

1

Afronding debat commissie P. Blokkades A12 Q. Themadebat taalaanpak R. Themadebat primair en voortgezet onderwijs S. Beantwoording schriftelijke vragen Ratten grijpen de macht in Mariahoeve (RIS318022) T. Werkagenda duurzame mobiliteit (RIS318678) U. Huisvesting culturele en maatschappelijke organisaties (agendapunt niet aan de orde geweest) V. Werkagenda circulaire economie (RIS318676) (agendapunt niet aan de orde geweest) W. Actieprogramma Klimaatadaptatie en Vergroenen Versteende Wijken 2024 (RIS318503) (agendapunt niet aan de orde geweest) Beraadslaging over X. Openbare aankondiging tot sluiting van de deuren ten behoeve van een besloten vergadering in verband met bespreking geheim Initiatiefvoorstel Hart voor Den Haag: Opheffen geheimhouding (RIS320635) (behandeling wordt voortgezet tijdens raadsvergadering van 13 februari 2025) Stemmingen (incl. gestaakte stemmen raad 19 december) De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 45 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (Hart voor Den Haag), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GL), Van den Bos (PvdD), Butt (GroenLinks), Celik (DENK), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Dumoulin (VVD), Van Esch (D66), Etalle (FVD), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Van den Goorbergh (Groep Van den Goorbergh), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Kaptheijns (PVV), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Sewtahal (Hart voor Den Haag), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GL), Uduba (VVD), Verdonk (HvDH), Verduin (D66). De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Geachte leden van de gemeenteraad, u merkt dat er een beetje verkoudheid op mijn stem is geslagen. Verder voel ik me prima. Ik heb hier allerlei dingen die mij misschien helpen, maar ik vraag er enig begrip voor als het helemaal niet meer gaat.

Dan merkt u dat vanzelf, maar ik heb dus nodig dat u goed naar me luistert en ik zal zo dicht mogelijk bij de microfoon zitten. Welkom, allemaal, ook de mensen thuis en de mensen op de publieke tribune. We hadden zojuist nóg meer belangstelling, bij de kinderraad. De gemiddelde leeftijd was net iets lager dan ik nu denk te zien, maar ik ben ook nu blij dat u er met zovelen bent. Ik vraag aandacht voor onze vergaderafspraken. We vergaderen via de voorzitter. Voer eventuele andere gesprekken alsjeblieft buiten deze vergaderzaal, zodat we de insprekers en elkaar in het debat goed en geconcentreerd kunnen blijven volgen. Het debat mag natuurlijk stevig op de inhoud zijn - we zijn niet van suiker - maar niet gericht op de persoon. Voor de insprekers geldt dat zij hun bijdragen leveren op basis van de afspraken die daarvoor gelden. Dit betekent bijvoorbeeld dat u raads- of collegeleden niet met hun voornaam aanspreekt. Ook is het niet toegestaan om namen van ambtenaren te noemen. Vanaf de tribune wensen we geen blijken van instemming en afkeuring; zo hebben we dat geregeld en zo ligt het vast in het reglement van orde. Aanwezigheid in de raadzaal is voorbehouden aan de leden van de gemeenteraad. Ik zal op de naleving van deze afspraken toezien, net als de plaatsvervangend voorzitter, de heer Sluijs.

Voor het goede begrip: alle stemmingen zijn aan het eind van de vergadering, waarna er ook weer gelegenheid is voor het afleggen van stemverklaringen. Met de fractievoorzitters heb ik 2

afgesproken om de vergadering uiterlijk om 0.00 uur af te sluiten, inclusief de stemmingen. Dat hoeft niet; het mag eerder.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De voorzitter. Kunt u instemmen met de agenda? Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Ik wil graag het voorstel doen om het initiatiefvoorstel Opheffen geheimhouding van Hart voor Den Haag als laatste agendapunt bij de beraadslagingen te behandelen. Daar stond het eerst ook; nu staat het aan het eind van de agenda, na de punten ter afronding van debatten. Ik snap de praktische punten, maar ik stel toch voor om het terug te zetten op de oorspronkelijke plek. De voorzitter. Het stond inderdaad op de plek die u nu aangeeft en het is inderdaad om praktische redenen, waar ik ook achter sta, op de huidige plek gezet. Maar ik heb hier op zich geen bezwaar tegen. Ook technisch kan het. Het kost iets meer tijd en het is praktisch een beetje ingewikkeld. Ik kijk de kring rond. Zullen we dit doen? Ik constateer dat de raad daarmee instemt. Prima, we gaan doen wat u net voorstelde. Voordat we aan de afrondingen van debatten beginnen, dus na agendapunt O, moeten de mensen op de tribune even weg en gaan we geheim vergaderen. Dat gaan we doen. De agenda wordt aldus gewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: B.

Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemd raadslid.

De voorzitter. De ChristenUnie/SGP draagt de heer Johan Hofland voor als fractievertegenwoordiger. Het is een keurige jongen; ik heb hem ontmoet. Ik geef het woord aan de voorzitter van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven voor het verslag van de bevindingen, de heer Martinez van Andel. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). De commissie tot onderzoek bescheiden fractievertegenwoordigers deelt de gemeenteraad mee dat, gebruikmakend van artikel 4 van de Verordening raadscommissies, als fractievertegenwoordiger is voorgedragen de heer J. Hofland. De commissie verklaart dat betrokkene aan de gestelde eisen voldoet en mitsdien op grond van artikel 4 van de Verordening raadscommissies kan worden toegelaten als fractievertegenwoordiger. De voorzitter. Dank u wel, meneer Martinez van Andel en de overige leden van de commissie.

Aan de orde is: C.

Beëdiging van de nieuw benoemde fractievertegenwoordiger.

De voorzitter. Ik verzoek u allen te gaan staan. Ik nodig de heer Hofland uit voor de beëdiging. Dag, meneer Hofland, fijn dat u er bent. Ik ga u de eed afnemen. De tekst van de eed luidt als volgt. 'Ik zweer dat ik, om tot fractievertegenwoordiger benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat

3

ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractievertegenwoordiger naar eer en geweten zal vervullen.' De heer Hofland. Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Van harte gefeliciteerd. Veel plezier en succes! (Applaus) De voorzitter. De vergadering is geschorst. U kunt in de Foyer even gedag zeggen. De vergadering wordt van 13.51 uur tot 14.06 uur geschorst.

Aan de orde is: D.

Stad in de raad.

De voorzitter. Er zijn zes insprekers aangemeld. De insprekers krijgen allen drie minuten. Na drie minuten is het echt over. Let u dus een beetje op, zodat u niet wordt verrast. De eerste inspreker wil iets zeggen over het voorontwerp Herinrichting Pletterijkade. De heer Schram (H). Goedemiddag. Zojuist ging de bel; dat deed me denken aan de school van vroeger. Ik zat al een tijdje in de zaal hiernaast, met allemaal jasjes over de vloer, de tafels en de stoelen. Ze zaten allemaal heel aandachtig te luisteren naar de burgemeester, die iets minder goed bij stem is - beterschap - en naar degenen die hier toen al waren. Daarna gingen ze daarnaartoe. Dat was een geren en een gevlieg. Ik was blij dat ik niet van suiker ben; ik heb diabetes. Ik ben een rots in de branding. Ik bleef een beetje staan, maar ik herkende het: als wij met schoolklassen gaan varen naar Drievliet of Madurodam zijn ze ook uitbundig en blij; 'joepie!'. Dan komen ze de trap af rennen en dan zijn ze snel beneden. Ik heb hier al een keer ingesproken over de Pletterijkade. Ik heb al gezegd dat ik het een prachtig mooi ontwerp vind. Alleen is er die trap zonder leuning. Daarom is dit een beetje een tweede ronde. Die leuning vinden we echt belangrijk. Ik word daarbij gesteund door Voorall, waarmee we sinds 2009 al vaker dingen ontwikkeld hebben. Maar ook anderen zeggen dat daar een leuning hoort te zijn.

De wethouder zei dat het esthetisch niet zo mooi is, maar als je naar de andere kant van hetzelfde water kijkt, naar Het Zieken, zie je ook een trap naar beneden naar de aanlegplaats en daar zit aan de waterkant wél gewoon een leuning. Die trap is wat smaller, maar dat doet er niet zoveel toe. Die trap is recht; de trap die er komt, heel mooi, heeft een heel flauwe bocht. Die trap aan de andere kant heeft hetzelfde soort hekwerk in de leuning als de hekwerken van de bruggen. Dat staat al gaaf, mooi en chic. Als je straks aan komt varen en als er dan een leuning is, is dat dus erg handig. Ik zat net boven. Daar zit ik vaak een beetje te kijken; dan zien ze mij niet zo, met de grimassen in mijn gezicht. Meneer P. Drijver, die u ook kent, had overleg met één van u; ik mag geen naam noemen. Hij leunde even op een leuning. Een leuning is erg handig voor kinderen, maar ook voor mensen die mindervalide zijn en dus een handicap hebben. Zij zien die flauwe bocht misschien helemaal niet en dan liggen ze beneden. Ik heb het de vorige keer al gezegd: voor mensen die een beetje wankel op hun benen staan - of dat nou komt doordat ze vorig jaar een been gebroken hebben of gewoon doordat ze misschien een drankje op hebben - is een leuning belangrijk. Ik heb maar drie minuten. Ik kan een uur over deze leuning babbelen. Dat is een gave, maar ik ga dat niet doen.

Ik heb mijn punt gemaakt en ik wens u sterkte en wijsheid. De voorzitter. Eén inspreker wil iets zeggen over de Verordening nadeelcompensatie. De heer Boenders (I). Dit lampje is rood. Dat hoort toch eigenlijk groen te zijn? Want rood staat voor 'stop'. Ik sta hier op persoonlijke titel, omdat een BIZ-vereniging door het college niet-ontvankelijk

4

wordt verklaard als zij zich bemoeit met iets aan of achter de gevel in haar gebied. Het risico bestaat dat de raad dat ook gaat doen; dat verwacht ik in ieder geval van de collegepartijen. Geld maakt niet gelukkig, maar geld missen door overheidshandelen maakt wel heel ongelukkig, want kun je van tevoren weten hoe groot het werkterrein zal zijn? Nee. Kun je weten dat er ook nog een verkeersbesluit wordt genomen waardoor je maanden niet bevoorraad kan worden of goederen niet afgeleverd kunnen worden? Nee. Is het logisch dat er veel meer geld wordt uitgegeven aan het behandelen van de aanvraag van nadeelcompensatie dan wat er door de gedupeerden gevraagd wordt? Nee. En waar blijft de vergoeding voor immateriële schade ofwel de emotionele en psychische schade die is ontstaan, zoals verdriet, slapeloze nachten, geestelijk leed, hoogoplopende ruzies thuis of verminderde levensvreugde als gevolg van onvoorzienbaar rechtmatig handelen van de gemeente? Werk dat nog eens uit in een nadere aparte beleidsregel, zou ik zeggen. Waar blijft die voldoende ruimte voor het terras op het Piet Heinplein, zoals door de raad beloofd is in het ontwerp voor de nieuwe kades aldaar? Nog steeds is dat niet gecompenseerd. Langs de reling is een probleem, want dan kom je uit bij de buren. Dat staat het college absoluut niet toe. Dit is een probleem.

Ergens anders? Ja, er is een bankje neergezet dat nergens op de tekening te vinden is. Er wordt nog meer nadeel ondervonden dan alleen vanwege herinrichtingen die uit de hand lopen. Hebben bijvoorbeeld de groenteboer en de kringloopwinkel ooit nadeelcompensatie gekregen omdat zij in tegenstelling tot hun buurman als horecaondernemer het bedrijfsoppervlak niet mogen uitbreiden met de helft van het trottoir? Dat is pure discriminatie, want hier wordt onnodig onderscheid gemaakt. 'Salus populi suprema lex esto' zei Cicero. Dat wil zeggen: het welzijn van het volk is de hoogste wet. Dat vraagt om een dienstbaar gemeentebestuur. Verder ben ik van mening dat het vertonen van TikTokfilmpjes mogelijk moet zijn als inspraak, want die hebben invloed. Verder zou dit lampje eigenlijk groen moeten zijn. Tot slot: de geruchten dat ik niet goed bij mijn hoofd zou zijn, zijn op niets gebaseerd. De voorzitter. Nu komen er twee insprekers over het voorstel inzake het Planuitwerkingskader Badhuisweg 4. De heer Crefcoeur (L). Toen de sloopwoede in de badplaats ongeveer 50 jaar geleden een hoogtepunt bereikte, was dat niet alleen beperkt tot de boulevard en omstreken. Ook in de wijk daarachter vielen steeds meer gaten, waar grote appartementengebouwen verschenen. Bewoners dachten dat er alleen bescherming kon worden geboden met een bestemmingsplan, maar de gemeente dacht daar anders over.

Zij vond die woningen best wel fijn; er was ook toen woningnood. De gemeente gaf daar dus geen toestemming voor. De provincie dacht daar anders over. Uiteindelijk hebben de bewoners dus zelf een bestemmingsplan gemaakt, dat voor de Dienst Monumentenzorg bovendien aanleiding was om een groot deel van dat gebied te bestemmen tot rijksbeschermd stadsgezicht. Dat deed de Dienst Monumentenzorg niet zomaar, want deze wijk heeft een heel bijzonder karakter, dat je nergens ter wereld in een badplaats ziet: die woningen zijn gebouwd als verblijfplaats voor badgasten toen de badplaats nog de parel aan de Noordzee was. Dit heeft er op initiatief van bewoners ook toe geleid dat het Kurhaus als icoon van de badplaats met de zichtas van de Badhuisweg behouden is als monument. We zien nu dat dezelfde problematiek weer optreedt. Er wordt gezegd dat er meer woningen nodig zijn. Wat is 'meer'? Er stonden helemaal geen woningen, ook eerder niet, want het waren horecaplaatsen waar hooguit een paar krakers gewoond hebben. Wat is dus 'meer woningen'? Eén woning erbij bouwen is al meer. De vraag is dus eerder: hoeveel woningen moet je dan gaan bouwen en voor wie? Want gisteren kwam het rapport uit van de koepel van corporaties, die er nog eens op wees dat gemeenten te weinig doen aan de huisvesting van mensen die zulke woningen nodig hebben.

Hier ligt een terrein dat die grondpositie voor een deel ook heeft. Aan onze bewoners is ook goed uit te leggen dat je, als je dan toch zo nodig buitenplans moet bouwen, ten minste ervoor zorgt dat ook aan die doelstellingen een goede fundering wordt gegeven. Daar zijn ze best voor in, want ook in onze wijk is de behoefte aan zulke voorzieningen erg groot. We zien nu dat er wel een laagje van het plan af is, maar dat dat is uitgesmeerd over de andere lagen. Het resultaat is dat je nu eigenlijk een gebouw krijgt met twee skihellingen aan beide zijkanten. Dat wij als wijkbewoners worden neergezet als een groepje weerbarstige actievelingen, is echt niet juist. Wij gaan niet met toeters en spandoeken de straat op. Nee, wij doen dit liever in goed overleg 5

met de gemeente en andere instanties. Wij denken dat er meer te bereiken is met goed overleg en met een platform dat de gelegenheid daartoe biedt. Dat is wat wij vragen. Wij vragen ook om toch nog eens goed na te denken over onze badplaats en over de toekomst van onze badplaats. Niet alleen de Pier is een icoon; deze hele wijk is evengoed een icoon. De voorzitter. Dank u wel. De drie minuten zijn voorbij. De heer Sanders (L). Hierbij vraag ik uw aandacht voor het PUK voor Badhuisweg 4. Ik heb een mail gestuurd met foto's van de omgeving van Badhuisweg 4. Hierin heb ik de contouren van het plan ingetekend aan de hand van de kaders van dit PUK. Ik schrok van de impact en ik was niet de enige; waarschijnlijk schrok u ook. Het geplande gebouw wordt tot vier meter hoger dan de hiernaast liggende bioscoop. Ik herhaal: vier meter hoger. Ik zou u allen willen aanraden naar Badhuisweg 4 te gaan en u dan in te beelden hoe een gebouw even hoog en massaal als de bioscoop op die plek zou staan. Dan begrijpt u wat ik bedoel. Ik hoop dus dat u het lef heeft het PUK tijdelijk aan te houden en nu nog niet goed te keuren. Een nieuw, gewijzigd PUK met door de buurt gedragen kaders kan dan op korte termijn weer ter stemming worden gebracht, maar dan gedragen door de omgeving. Laat u niet opjutten. Beter een uitgesteld goed besluit dan een voor eeuwig staande massale puist.

Mijn dank voor uw aandacht en vergeet vooral niet te gaan kijken. De voorzitter. Er is één inspreker over de uitgangspuntenbrief en het schetsontwerp herontwikkeling de Pier (RIS320846). De heer Mohammadi (M). Geachte voorzitter en leden van de gemeenteraad, mijn naam is Saman Mohammadi. Ik ben hier niet geboren, maar wel getogen met enorm veel dierbare herinneringen aan Den Haag, Scheveningen en de Pier. Ik sta hier ook als eigenaar, ontwikkelaar en medegebruiker van de Pier. Onze ambitie is helder: dit icoon behouden en versterken en daar een stuk mooi Nederland terugbrengen. Dat hebben we ook gedaan bij andere projecten. Seaview is gisteren opgeleverd in Scheveningen; daar blijven we ook eigenaar van. Het Spaansche Hof, hier in het centrum, is in verbouwing. Bij de Pier willen we hetzelfde doen. Bij de Pier willen we er ook voor zorgen dat de vrije toegankelijkheid behouden blijft voor iedereen, zoals ik die ook had als kind hier in Nederland. De uitgangspunten uit het participatietraject hebben we meegenomen in de planvorming. Daarbij hebben we bewoners, ondernemers en stakeholders allemaal nauw betrokken. Dat blijven we doorzetten richting het VO en het DO. We zijn ook een voorbeeld in de participatie en dat willen we graag zo houden.

Naast de uit de participatie meegenomen kernpunten en de feedback die we hebben gehad, passen we ook onze eigen 3D toe: we maken de meest duurzame pier ter wereld met energiezuinigheid, groen, slim en water. We laten nota bene de ronde toren van De Nederlandsche Bank, die we in Amsterdam uit elkaar hebben gehaald, landen op de bungeetoren. Dat is wereldwijd nog nooit gebeurd. In Amsterdam is dat niet gelukt. Het gaat ons hier in Den Haag wél lukken om dat te doen. We maken een dierbaar gebouw. We maken het icoon dus sterker. We brengen een stuk grandeur terug in de architectuur. En we maken een dynamisch gebouw, dat 24 uur per dag en 365 dagen per jaar, met name in het laagseizoen, blijft functioneren. Alle vierkante meters hebben we eigenlijk ingevuld. We hebben de beautycase en de businesscase, zoals we die noemen. De beautycase gaat over kunst, cultuur, onderwijs en 6.000 meter park op zee, met vrije toegankelijkheid. De businesscase is het hotel met het minimale aantal kamers die wij nodig hebben om een gezonde businesscase te draaien. Die twee gaan hand in hand. Vandaag sta ik hier met een duidelijke boodschap: elke dag vertraging levert meer risico op voor de levensvatbaarheid van het project.

Wij hebben daarom jullie steun nodig middels het verlenen van medewerking aan de BOPA die we de komende tijd gaan indienen en door daar snelheid in te houden om in 2026 te starten met de bouw en in 2028 de meest duurzame pier ter wereld op te kunnen leveren voor ons land. Daarom zit hier enorm veel urgentie achter. Als RE:BORN nemen wij alle risico's op ons om dit als ontwikkelaar, eigenaar en medegebruiker tot een succes te maken. Dat doen we binnen de bestemmingsplankaders. De voorzitter. Dank u wel. Uw drie minuten zitten erop. 6

De heer Mohammadi. Helemaal goed. Dank voor uw steun. De voorzitter. De laatste inspreker wil iets zeggen over de Werkagenda circulaire economie. De heer Geurst (V). Goedemiddag, ik ben Rob Geurst. Ik zou graag het thuisladen even willen toelichten, zonder eigenbelang. Ik heb er zelf al één. Ik weet dus hoe het werkt; ik probeer dat gewoon even uit te leggen. Vanwege de snelheid lees ik het op vanaf een papiertje, maar ik vind het sowieso geweldig dat Den Haag nu de handschoen wil oppakken en dit als een soort laaghangend fruit wil gaan opstarten, in tegenstelling tot heel veel projecten die soms heel lang duren. Ik probeer even uit te leggen hoe het werkt. Ik heb thuis zonnepanelen. Ik heb een dynamisch contract. Ik betaal stroomtarief per uur. Ik heb een laadstationnetje aan huis en een kabelgoot in de stoep. Buiten de spitsuren - 's morgens en 's avonds zijn natuurlijk de spitstijden qua stroomgebruik kost de stroom bijna niets of is de stroom heel goedkoop. Wat doet een burger? Die komt pas in beweging bij subsidie of als de prijs van iets echt laag is. Voor de rest kan het milieu mensen helaas vaak gestolen worden. Bij mij ligt het iets anders, maar ik ben ook degene die zo goedkoop mogelijk wil laden. Ik doe dat dus 's nachts, overdag als de zon schijnt of wat dan ook. Het kost mij op dit moment per laadbeurt vaak maar € 7,50.

Daar kan ik dus 450 à 500 kilometer mee rijden. Ik sta dus nooit meer aan een publieke paal, want dat zou mij ongeveer € 27,50 per lading kosten. Wat is buiten de prijs nu het voordeel? Er zijn veel voordelen. Er zijn minder extra laadpalen nodig. Je hebt er immers zelf eentje en je kan goedkoper bij jezelf thuis laden. Zonnepanelen gaan veel meer opleveren. Je gebruikt immers je eigen opgewekte energie direct zelf voor je eigen auto. Er zullen dus geen of bijna geen kosten meer zijn voor de teruglevering, waar we allemaal voor moeten gaan betalen. De zonnepanelen staan daardoor op dit moment onder druk. In de nabije toekomst kan je bidirectioneel laden: in de spitsuren, dus in de dure uren, kan je bijvoorbeeld thuis gaan koken via je auto. Ik kan dat nu al met mijn auto. Eigenlijk staat mijn thuisbatterij dus al buiten. Hij heeft vaak meer stroom in de accu dan wat je een hele week thuis gebruikt. Je hoeft dus geen dure thuisbatterij meer te kopen. Als er een overschot is aan zonne-energie en windenergie, zijn de prijzen dus heel erg laag en laad je over het algemeen je auto met echt 100% groene energie op. De huidige palen geven ook wel groene energie, maar volgens mij wordt daarbij biomassa meegerekend. Dat is in mijn ogen niet echt schone energie; dat zijn de meeste mensen met ons eens.

Dit alles is keurig opgelost door een kabel die in een tegel is gedrukt, waar niemand meer iets negatiefs van kan vinden. De voorzitter. Dank u wel, de drie minuten zitten erop.

Aan de orde is: E.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Raadsadressen Nr. Afzender en onderwerp Voorstel afdoening 1 Bewoners Boylestraat en omgeving d.d. In handen van het 17 december 2024 inzake voornemen overdracht college van B en W perceel Boylestraat (10838869) 2 Belanghebbende d.d. 30 december 2024 inzake In handen van het projectontwikkeling voormalig ministerie college van B en W Plesmanweg en parkeerfaciliteiten en elektrische laadpalen (10841572) 3 Belanghebbende d.d. 4 januari 2025 inzake grieven In handen van het tegen voorstel zero-emissiezone kuststrook college van B en W inclusief Duinvallei Kijkduin (10841595)

Kopie antwoord commissie Ruimte

commissie Leefomgeving

commissie Leefomgeving

7

4

5 6

7

Bewonersorganisaties Vogelwijk, Bomenbuurt en In handen van het Bloemenbuurt d.d. 6 januari 2025 inzake college van B en W planvoorbereiding herontwikkeling voormalige Haga locatie (10841656) Belanghebbende d.d. 8 januari 2025 inzake verzoek In handen van het aanpassen regelgeving (behoort bij 10786682) college van B en W Buurtcomité Behoud Bosjes van Poot d.d. 6 januari In handen van het 2025 inzake toekomst voormalige Appelloods college van B en W (10844217) Belanghebbenden d.d. 14 januari 2025 inzake In handen van het ontbreken mogelijkheid om afval te lozen college van B en W (10844740)

Zienswijzen verbonden partijen Nr. Zienswijze voornemen evaluatie Gemeenschappelijke Regeling GGD en VT Haaglanden uit te stellen 1 GR GGD-VT Haaglanden d.d. 17 december 2024 (10838888)

commissie Samenleving

commissie Bestuur commissie Samenleving

commissie Leefomgeving

Voorstel afdoening Aan het college van B en W is verzocht om een voorstel aan de raad

Ter kennisnemingen Nr. Afzender en onderwerp Voorstel afdoening 1 Stichting BOK d.d. 16 december 2024 inzake Kafka in Den Voor kennisgeving aannemen Haag..? (10837357) en 3 januari 2025 (10837357 behoort bij) 2 Platform OVHA d.d. 19 december 2024 inzake besluit MRDH Voor kennisgeving aannemen inzake afwijzing heropening tramhalte lijn 1 Ary van der Spuyweg Scheveningse weg (10838827) 3 GR GGD-VT Haaglanden d.d. 17 december 2024 inzake Voor kennisgeving aannemen geüpdatete bestuursagenda 2023-2026 GR GGD-VT Haaglanden (10838857) 4 Gemeente Tynaarlo d.d. 20 december 2024 inzake motie meer Voor kennisgeving aannemen taken meer knaken (10841974) 5 Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland d.d. 19 december 2024 Voor kennisgeving aannemen inzake financieel toezicht begroting 2025 (10841987) 6 Belanghebbende d.d. 5 januari 2025 inzake landelijk vuurwerk Voor kennisgeving aannemen verbod (10842007) 7 Belanghebbende d.d. 4 januari 2025 inzake artikel over vuurwerk Voor kennisgeving aannemen (10842017) 8 Federatie Eritrese Gemeenschappen in Nederland d.d. 4 januari Voor kennisgeving aannemen 2025 inzake reactie op rapport Bureau Berenschot (10842049) 9 Alliantie Schooltuinen netwerk d.d. 6 januari 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen ondersteuning schooltuinieren door de gemeente (10842065) 10 Economic Board The Hague d.d.

7 januari 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen steunbetuiging kandidatuur Den Haag als culturele hoofdstad van Europa in 2033 (10843922) ): op verzoek afzender als NIET VERZONDEN beschouwen 11 De Haagse Hogeschool d.d. 9 januari 2025 inzake motie ‘Geef Voor kennisgeving aannemen ruimte aan meiden om te spelen’(10843937) 12 Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor ’sVoor kennisgeving aannemen Gravenhage en omstreken d.d. 8 januari 2025 inzake kansen voor dieren (10844238)

8

13 Belanghebbende d.d. 21 december 2024 en 6 januari 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen klacht tegen Stroom (10844438) 14 Belanghebbende d.d. 13 januari 2025 inzake klacht en verzoek tot Voor kennisgeving aannemen herziening parkeerplaatsen gehandicapten in Trooststraat (10844499) 15 Taal aan Zee d.d. 13 januari 2025 inzake Mensen maken Taal aan Voor kennisgeving aannemen Zee (10844768) 16 Belanghebbende d.d. 14 januari 2025 inzake klacht over verkeerd Voor kennisgeving aannemen aangeboden vuilnis en vervuiling in de straat (10844781) 17 Belanghebbende d.d. 15 januari 2025 inzake woonunits lego Voor kennisgeving aannemen (10846662) 18 Stichting Baron Hop d.d. 16 januari 2025 inzake produceren Voor kennisgeving aannemen Haagsche Hopjes (10846707) 19 Belanghebbenden d.d.16 januari 2025 inzake grieven tegen het Voor kennisgeving aannemen voorstel tot invoering zero emissiezone kuststrook inclusief Duinvallei Kijkduin (10846716)

Aan de orde is: F.

Vaststelling van de besluitenlijst.

F.1

Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot vierde wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning Den Haag 2018 (RIS320816) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning dakopbouw met dakterras Van Pomerenvaart 13 (RIS321084) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor de omgevingsvergunning voor het vervangen van de schuur met overkapping bij de woning Balistraat 74 (RIS321083) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning uitbouw Anthony Fokkersingel 92 (RIS321082) Voorstel van het college inzake Ontwerp Verklaring van geen bedenkingen voor omgevingsvergunning bouwen woning bij Gele Lis 127 (RIS320911) Gewijzigd voorstel van het college inzake Aanpassing maximale hoogte reserve Activafinanciering (RIS320831)

F.2 F.3 F.4 F.5 F.6

Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.

Aan de orde is: G. Datumbepaling initiatiefvoorstel (Hart voor Den Haag) Actieve en gezonde jongeren, elke meter telt! (RIS321030). De voorzitter. Namens het college kan ik melden dat de reactie van het college uiterlijk in het tweede kwartaal van 2025 verwacht mag worden.

Aan de orde is: H. Voorstel van het college inzake voorontwerp herinrichting Pletterijkade inclusief 2 richtingsfietsoversteek (RIS320293). De beraadslaging wordt geopend.

9

Voorzitter: de heer Sluijs. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Voorzitter. U klinkt nu weer een stuk beter. Voor ons ligt een heel slecht plan. Dit college lijkt het maar niet te leren: weer gaat men een zeer belangrijke weg die de stad ingaat, autoluw maken en parkeerplekken ontnemen in een wijk waar ze keihard nodig zijn. De nieuwe inrichting van de Pletterijkade, een 30 km-fietsstraatprofiel, is ontworpen vanuit de voetganger en de fietser. Dat dit niet werkt, heeft de wethouder volgens mij aan den lijve kunnen ondervinden bij het plan dat hij had voor het Hobbemaplein. Die parkeerplekken zijn hard nodig. Dat hebben we al kunnen lezen in een reactie van een bewoner, die nu al, tijdens deze werkzaamheden, geen plek meer kan vinden voor zijn voertuig; laat staan hoe dat na de herinrichting zal zijn. Op de tekening zie ik ook dat aan de overkant, bij Het Zieken, geen enkele parkeerplek ingetekend is. Klopt deze tekening en, zo ja, hoeveel plekken wil men daar dan wegsaneren? Ook hier zien we weer dat het autoverkeer dat komt vanaf de Rijswijkseweg, straks niet meer kan afslaan naar de Pletterijkade en zodoende ook weer richting de Schilderswijk wordt geleid. Hoelang wil het college nog doorgaan met deze autohaat en het onder druk zetten van de Schilderswijk? En ook hier was de participatie natuurlijk helemaal ruk en ook hier wordt een paar ondernemers de nek omgedraaid.

Ik heb er vanmorgen toevallig twee gebeld. Zij gaven aan weer niet meegenomen te zijn in de plannen. Eén ondernemer was bij de inloopavond aanwezig geweest en zag dat er een boom op zijn uitrit was getekend. Hij is naar de volgende vergadering gegaan. U raadt het al: die boom stond nog steeds ingetekend. Maar nu dan toch even een positief berichtje: de oplossingen voor de gracht zijn top. Die steunen we daarom. De motie van de SP om daar voor de veiligheid hekjes te plaatsen, vinden wij heel belangrijk. Ik heb een andere motie, ook geïnspireerd door de SP, met als dictum: verzoekt het college de rijrichtingen en alle parkeerplekken te behouden, op de plek waar ooit de haringkiosk stond een uiterste inspanning te doen om een nieuwe ondernemer te vinden voor deze plek en een verwijzing in de buitenruimte of op de kiosk te plaatsen naar deze veelvuldig bezongen plek en in de reeds toegezegde brief over de cultuurhistorische aankleding van de Pletterijkade nader in te gaan op de uitwerking hiervan. De voorzitter. Door de heer Meinesz, daartoe gesteund door de heer Bingöl en de heer Kaptheijns, wordt de volgende motie (H.4 HvDH) ingediend:

Motie H.4 HvDH Behoud een plekje voor een Haags icoon De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 23 januari 2025, ter bespreking van Voorstel van het college inzake voorontwerp herinrichting Pletterijkade incl. 2 richtingsfietsoversteek (RIS320293). Constaterende, dat: ▪ op het Rijswijkseplein decennialang een haringkraam/ -kiosk heeft gestaan met iconische waarde voor de buurt en de stad; ▪ de wethouder daarnaast heeft toegezegd suggesties voor de ‘aankleding’ van de omgeving Pletterijkade – bijvoorbeeld verwijzingen naar het historische verleden – mee te nemen in de volgende stap van de herinrichting. Overwegende, dat: • als een nieuwe ondernemer hier een kiosk start ter vervanging van de iconische Haringkraam, een stukje Haags cultuur behouden blijft. Verzoekt het college: ▪ de rijrichtingen en alle parkeerplekken te behouden;

10

▪ ▪

op de plek waar ooit de haringkiosk stond een uiterste inspanning te doen om een nieuwe ondernemer te vinden voor deze plek en een verwijzing in de buitenruimte of op de kiosk te plaatsen naar deze veelvuldig bezongen plek; in de reeds toegezegde brief over de cultuurhistorische aankleding van de Pletterijkade nader in te gaan op de uitwerking hiervan.

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. Eigenlijk heb ik na de commissievergadering één belangrijke vraag. We staan op zich positief ten opzichte van het voorontwerp. We hebben, zoals in de commissievergadering ook is aangegeven, met name vragen en zorgen over het niet meer bereikbaar zijn van de Pletterijkade vanaf het Rijswijkseplein. Je kan daar namelijk niet meer linksaf slaan. Het college heeft aangegeven dat het een onderzoek meeneemt naar een omkeermogelijkheid verderop, onder het Schenkviaduct, maar we weten heel goed wat de neveneffecten kunnen zijn bij het Spaarneplein. Daar wordt nu al gebruik van gemaakt om daar te keren. Dat wordt gelukkig gemonitord. Mijn vraag aan de wethouder is wanneer hij verwacht dat een nadere uitwerking heeft plaatsgevonden van de mogelijkheid om daar verderop te keren en of dat nog afhankelijk is van iets. Gaat dat alleen gebeuren als er problemen zijn op het Spaarneplein of is het sowieso al de bedoeling om dit mogelijk te maken? Waarvan is dat uiteindelijk afhankelijk? En tot slot: over welke termijn hebben we het hier? Als het voorontwerp hier straks wordt aangenomen en als de werkzaamheden zijn uitgevoerd, wanneer kunnen we dan die omkeermogelijkheid verwachten onder het Schenkviaduct? Caroline Peeck (VVD). Voorzitter.

De Haagse VVD is voorstander van meer groen en meer water in onze stad, van Haagse lanen tot mooie grachten. Dit geldt zeker voor het centrum, dat op veel plekken versteend is. Ten aanzien van het voorontwerp voor de Pletterijkade vroegen we aandacht voor verlichting, groen en bewonersparkeren. Het verheugde ons om te horen dat met het oog op sociale veiligheid maar natuurlijk ook het romantische, gezellige gevoel van de kades de verlichting nog ingetekend zal worden in het definitieve ontwerp en dat er bij de oplevering van het ontwerp nog alle ruimte is voor input van bewoners voor meer groen. We geven toch graag nog de suggestie mee om ook ter voorkoming van parkeren op de stoepen, dat echt een grote last is voor bewoners, in het definitieve ontwerp naar extra groen te kijken. Daarop krijgen we graag een reflectie. Ook kijken we uit naar het voorstel van het college dat in overleg met bewonersorganisaties en ondernemers dit halfjaar komt, waardoor beschikbare parkeerplekken in de buurt niet bezet zullen worden door ambtenaren en musici die daar voor een heel laag tarief de hele dag staan. In dat voorstel wordt gekeken naar de parkeertarieven, de venstertijden en de invoering van bewonersparkeren voor de straatjes erachter.

We steunen het voorstel van de SP waarin het college gevraagd wordt om in overleg te gaan over hoe de kade voor iedereen veilig toegankelijk is, waarvan een mooie esthetische leuning een onderdeel kan zijn. We gaan op verzoek van de buurt de komende weken kijken naar de verkeersveiligheid van de Scheldestraat, het aanliggende park en de basisschool aan de Dommelstraat om de resultaten mee te nemen naar het debat van 17 april over verkeersveiligheid. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Ik wil even kwijt dat ik het heel bijzonder vind om woorden uit een motie van de SP te horen uit de mond van de heer Meinesz. Sommige mensen noemen dat 'plagiaat', maar ik zie het als een lofzang en een ode. Ik vond het dus heel mooi moment. Het college voorziet dat het aantal fietsers over de Pletterijkade zal toenemen. In dat licht kan de SP de voorgestelde herinrichting goed volgen. Hierover heeft de SP an sich verder dus geen vragen aan het college. Wel valt er iets op als je de tekeningen van de Pletterijkade van voor en na de inspraak met elkaar vergelijkt. Op de ene afbeelding zien we nog de veelvuldig bezongen haringkiosk en op de andere niet. Zo zijn meer verwijzingen uit ons officieuze volkslied inmiddels door de realiteit ingehaald. Mensen van mijn generatie en jonger zijn bijvoorbeeld op Google aangewezen om te leren waar de Marathon ooit stond.

Een verwijzing in het straatbeeld naar de Haringkoning, dat andere 11

verdwenen Haagse icoon, is van meerwaarde voor toekomstige generaties die zich afvragen waar die haringen eigenlijk werden gehapt op het Rijswijkseplein. Daarom een motie met collega De Groot van het CDA, die het college verzoekt om op de plek waar ooit de haringkiosk stond een verwijzing in de buitenruimte te plaatsen naar deze veelvuldig bezongen plek en in de reeds toegezegde brief over de cultuurhistorische aankleding van de Pletterijkade nader in te gaan op de uitwerking hiervan. Dan nog een vraag aan het college. Worden in de verdere uitwerking van het plan geen ruimtelijke belemmeringen opgeworpen voor een eventuele terugkeer van een kiosk op de oude plek van de Haringkoning? Kiosken geven immers kleur en levendigheid aan de stad en het is niet de bedoeling dat we met herinrichtingen kiosken gaan uitfaseren. Ten slotte blijf ik toch in mijn maag zitten met de reactie van het college in de commissie op de oproep van de heer Schram om een trapleuning aan de waterkant bij de aanlegplaats te plaatsen. Gisteren kreeg de raad via de heer Schram een signaal dat vooral de noodzaak van de leuning onderkent, met het oog op de toegankelijkheid en de veiligheid. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Is mevrouw Arp het met ons eens dat als je daar een kiosk gaat plaatsen, het heel belangrijk is dat je daar van alle kanten kan komen met de auto? Lesley Arp (SP).

Ik hoorde die vraag van de heer Meinesz ook in de commissie. Ik moet zeggen dat er toen de Haringkoning nog bestond en ik nog wat jonger was, ook heel veel nachtbrakers langskwamen bij die haringkar. Dat waren niet per se mensen die met de auto naar de Haringkoning gingen; dat was ook veel uitgaanspubliek. Ik denk dus dat een haringkiosk of wat voor een kiosk dan ook niet alleen levensvatbaar hoeft te zijn als er auto's kunnen stoppen. Er komen naar kiosken ook andere soorten mensen, die niet rijden. Hart voor Den Haag stelt bijvoorbeeld ook altijd voor om kiosken op de Grote Marktstraat te plaatsen. Daar ben ik altijd voor. Ook daar kan je met de auto niet makkelijk even stoppen. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Een nachtvergunning is tegenwoordig wat moeilijk. Ze moeten het dus meer hebben van overdag. Dan gaat het vooral om mensen die werken met werkbusjes en die daar lekker even een broodje kunnen gaan eten. Dat is volgens mij heel belangrijk. Lesley Arp (SP). Ik sluit niet uit dat er bij bepaalde kiosken ook mensen komen die inderdaad een klus doen en met een busje rijden, maar zoals ik al zei, denk ik dat er hier ook heel veel andere soorten klanten kwamen. Ik denk niet dat het door de herinrichting per se onmogelijk is om daar een onderneming te plaatsen. De voorzitter. Debatten doen we via de microfoons. Mevrouw Arp gaat verder. Lesley Arp (SP).

Dit maakt veel los, maar ik was bij de leuning. De wethouder gaf in de commissie aan dat het niet mooi zou zijn om die leuning daar te plaatsen. Dat vindt de SP echt geen reden om dit idee af te schieten. Daarom een motie die het college verzoekt om in overleg te treden met stichting Voorall over de veiligheid van het ontwerp van de trap aan de Pletterijkade en in de toegezegde brief over de aankleding van de Pletterijkade terug te komen op de mogelijkheden van een trapleuning. De motie wordt mede ingediend door mevrouw Peeck van de VVD en de heer Meinesz van Hart voor Den Haag. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door mevrouw De Groot, wordt de volgende motie (H.1 SP) ingediend:

12

Motie H.1 SP Bewaar een plekje voor een Haags icoon De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 23 januari 2025, ter bespreking van Voorstel van het college inzake voorontwerp herinrichting Pletterijkade incl. 2 richtingsfietsoversteek (RIS320293). Constaterende, dat: ▪ op het Rijswijkseplein decennialang een haringkraam / -kiosk heeft gestaan met iconische waarde voor de buurt en de stad; ▪ de wethouder daarnaast heeft toegezegd suggesties voor de ‘aankleding’ van de omgeving Pletterijkade – bijvoorbeeld verwijzingen naar het historische verleden – mee te nemen in de volgende stap van de herinrichting. Overwegende, dat: ▪ ook als er geen kiosk terugkeert op deze plek, een verwijzing naar de inmiddels verdwenen iconische en in ons officieuze volkslied bezongen kiosk op zijn plaats zou zijn. Verzoekt het college: ▪ op de plek waar ooit de haringkiosk stond een verwijzing in de buitenruimte te plaatsen naar deze veelvuldig bezongen plek; ▪ in de reeds toegezegde brief over de cultuurhistorische aankleding van de Pletterijkade nader in te gaan op de uitwerking hiervan. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door mevrouw Peeck en de heer Meinesz, wordt de volgende motie (H.2 SP) ingediend:

Motie H.2 SP Maak de kade veilig De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 23 januari 2025, ter bespreking van Voorstel van het college inzake voorontwerp herinrichting Pletterijkade incl. 2 richtingsfietsoversteek (RIS320293). Constaterende, dat: ▪ in het voorontwerp voor de Pletterijkade bij de trap naar het water geen trapleuning wordt geplaatst aan de kant van het water; ▪ de wethouder Mobiliteit in de commissievergadering van 16 januari 2025 aangaf er geen heil in te zien om een trapleuning te plaatsen aan de kant van het water omdat dit niet nodig zou zijn, het ook niet gebruikelijk zou zijn bij andere kades in de stad en dit esthetisch afbreuk zou doen aan het ontwerp. Overwegende, dat: ▪ deze kade een opstapplaats is voor rondvaarten en hier dus geregeld grote groepen mensen komen, waaronder kinderen en ouderen; ▪ voor slechtzienden vooral de ronding bij de Pletterijkade een gevaarlijke plek kan zijn; ▪ er aan de overkant van de Pletterijkade bij de aanlegplaats voor rondvaarten Zieken sinds 2015 ook een leuning is geplaatst; ▪ volgens rondvaartorganisatie ‘De Willemsvaart’ en stichting Voorall de trappen een leuning en contrastmarkering moeten hebben, en er al geregeld gesprekken gevoerd zouden worden met de gemeente betreffende andere kades in de stad; ▪ esthetische overwegingen niet zwaarder zouden mogen wegen dan veiligheid en toegankelijkheid. 13

Verzoekt het college: ▪ om in overleg te treden met stichting Voorall over de veiligheid van het ontwerp van de trap aan de Pletterijkade; ▪ in de toegezegde brief over de aankleding van de Pletterijkade terug te komen op de mogelijkheden van een trapleuning. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Nick Kaptheijns (PVV). Voorzitter. Vandaag bespreken we het voorontwerp voor de herinrichting van de Pletterijkade. Onze fractie loopt helaas niet over van enthousiasme. De foto's zien er erg gelikt uit, maar onze fractie vindt het spijtig dat ook dit project weer uitgaat van het verminderen van autoverkeer en van inzetten op voetgangers en fietsers. Tevens neemt het aantal parkeerplaatsen af, terwijl bewoners nu al klagen over een tekort aan parkeerplekken. Het college gaat ervan uit dat de nieuwe inrichting positief gaat uitpakken voor toekomstige ondernemers, maar de PVV zou graag zien dat er goed gemonitord wordt wat de gevolgen zijn voor de huidige ondernemers tijdens de werkzaamheden. Maar waarom alleen tijdens de werkzaamheden? Hoe zit het bijvoorbeeld met Borent, dat zwaar materiaal verhuurt? Klanten moeten dus altijd met hun auto of aanhanger bij dat bedrijf kunnen komen om klant te kunnen zijn.

Hoe wordt voorkomen dat Bo-rent grote omzetverliezen gaat lijden als klanten het gehuurde materiaal niet comfortabel en makkelijk kunnen afhalen? Is de wethouder daartoe bereid? De gemeente moet goed op haar uitgaven letten. We hebben het immers over belastinggeld van onze inwoners. In het voorontwerp valt te lezen dat er voorzieningen worden getroffen zodat de aannemer elektrisch materieel kan gebruiken, met name klein materieel. Bemaling bij de aanleg van het riool en het maken van de kade gebeurt volledig elektrisch. De PVV zou graag willen weten wat de verhouding is van de kosten ten opzichte van fossiel materieel.

Is elektrisch werken goedkoper of duurder? En zou dat voortaan voor elk infra- en bouwproject in kaart gebracht kunnen worden? Kan de wethouder verklaren waarom mensen die vanuit Rijswijk en Laak komen, niet meer linksaf de Pletterijkade op kunnen rijden en daardoor gedwongen worden om via de Pletterijstraat, dus via de woonbuurt, of via de Beatrixlaan en het Prins Bernhardviaduct om te rijden? Geeft dit niet juist extra onveiligheid in de wijk en/of onnodige extra emissie? Staat dit niet haaks op het emissiereductiebeleid van dit college? Vandaar de motie, met als dictum: verzoekt het college om in het ontwerp van de Pletterijkade de mogelijkheid toe te voegen waarin gemotoriseerd verkeerd komende vanuit de richting van het spoorviaduct linksaf de Pletterijkade op kan rijden om verkeerscongestie en onnodige emissie te voorkomen. De motie is medeondertekend door de heer Meinesz van Hart voor Den Haag. De voorzitter. Door de heer Kaptheijns, daartoe gesteund door de heer Meinesz, wordt de volgende motie (H.3 PVV) ingediend:

Motie H.3 PVV Gemotoriseerd verkeer linksaf de Pletterijkade op De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 23 januari 2025, ter bespreking van het Voorstel voorontwerp herinrichting Pletterijkade incl. 2 richtingsfietsoversteek (RIS320293), Verzoekt het college: ▪ om in het ontwerp van de Pletterijkade de mogelijkheid toe te voegen waarin gemotoriseerd verkeerd komende vanuit de richting van het spoorviaduct linksaf de Pletterijkade op kan rijden om verkeerscongestie en onnodige emissie te voorkomen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

14

Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Ook ik ben een beetje verkouden. Ik kijk dus even hoe dit gaat. Het voorontwerp voor de Pletterijkade ziet er goed uit, waardoor het een aangename straat wordt, ook voor wandelaars en fietsers. Even een stukje geschiedenis. De Pletterijkade dankt zijn naam natuurlijk aan de ijzergieterij en -pletterij, die daar het grootste deel van de negentiende eeuw stond. Een interessant historisch feitje: eind negentiende eeuw verenigden de arbeiders in de pletterij zich in een van de eerste vakbonden van Den Haag. Dat was hard nodig, want in 1871 was er nog een spontane staking, omdat arbeiders werden ontslagen die vroegen om een loonsverhoging, terwijl de pletterij net allemaal grote klussen had binnengehaald. In 1868 vormden de Haagse metaalarbeiders samen met de Amsterdamse metaalarbeiders de IJzer- en Metaalbewerkersbond, de oudste voorloper van de FNV. Kortom, de Pletterijkade is de Haagse bakermat van de sociale strijd. Dat zou óók een monumentje waard kunnen zijn, zou je zeggen, maar voor de haringkiosk kan dat natuurlijk ook. Aan de fabriek die er stond, danken wij de overkapping van Station Hollands Spoor, de Hemsterhuisbrug en de brug aan de Boomsluiterskade, maar ook kleinere dingen, zoals het hekwerk rond het standbeeld van Spinoza en het toegangshek naar de begraafplaats Ter Navolging, op Scheveningen.

Dat is mijn haakje om ook te vragen of dit niet een goede aanleiding is om toch te kijken naar een mooi hekwerk of een mooie leuning aan de kade. Dat is ook nog eens een goede historische knipoog naar de pletterij die er ooit was en het is bovenal goed voor de toegankelijkheid. Dat lijkt mij toch belangrijker dan esthetiek. Peter Mekers (D66). Voorzitter. Dank aan het college voor dit plan. Ook mijn fractie vindt dit een mooi ontwerp voor de Pletterijkade, met goed gebruik van de kade zelf en meer toegankelijkheid voor het water, waar we in Den Haag altijd graag naartoe willen. Tijdens het commissiedebat is namens mij ook gevraagd hoe het zit met snelheidsremmende maatregelen en of die daar nou echt niet kunnen. Die zouden niet kunnen vanwege de wensen, ook vanuit de hulpdiensten. Daar heb ik alle begrip voor. Ik wil de wethouder daar nog wel één ding over vragen. Mocht er in de toekomst toch overlast ontstaan door mensen die zich niet aan de snelheidslimieten houden: het schijnt sinds kort mogelijk te zijn om bij 30 km-zones te flitsen. Ik vraag de wethouder om het toepassen daarvan in ieder geval in het achterhoofd te houden als er klachten komen. Dat is het enige wat ik wil toevoegen. Ook wij leunen op de motie van de SP over de leuning. Daar zijn we dus erg enthousiast over. Massimo Etalle (FVD). Voorzitter. Den Haag is de dichtstbevolkte stad van Nederland.

Toch lijkt het college Den Haag in te willen richten als een dorp. Het plan is niet lelijk, maar de vraag is of dit past bij een stad als Den Haag. Past dit bij hoe de straat wordt gebruikt? Daarom enkele vragen aan het college. Maakt de strook keien in het midden van het fietspad inhalen voor fietsers niet juist gevaarlijker wanneer het glad is of wanneer er blaadjes liggen? En zorgt dit niet voor minder ruimte, waardoor er oponthoud ontstaat als auto's stil moeten staan, bijvoorbeeld om dingen in te laden die bij een winkel zijn gekocht? Dat lijkt me iets wat de straat onveiliger maakt. Waarom worden de belangen van de Fietsersbond boven die van de HTM en de nood- en hulpdiensten gesteld? Zij kunnen hier straks niet meer met een politieauto doorheen rijden. Er is in deze buurt redelijk veel criminaliteit. Een goede doorgang voor politiebusjes lijkt mij dus gepast. Er verdwijnen 26 parkeerplaatsen. Volgens het onderzoek zou er dan nog genoeg ruimte zijn om te parkeren, maar al die metingen zijn gedaan in de avond en in het weekend, terwijl de drukte juist doordeweeks is. Hoe gaat het college dit oplossen? Hoe gaat het college ervoor zorgen dat er ook overdag en doordeweeks genoeg parkeerplaatsen zijn? De voorzitter. Ik kijk naar de wethouder. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Ik wil toch verzoeken om vijf minuten te schorsen.

Ik heb de motie van Hart voor Den Haag niet eerder ontvangen. We moeten daar dus echt even naar kijken om de motie te kunnen appreciëren. De voorzitter. De wethouder vraagt om een schorsing van vijf minuten. Dat is helemaal goed. De vergadering wordt van 14.29 uur tot 14.36 geschorst.

15

Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Het moge duidelijk zijn dat het college enthousiast is over dit voorontwerp. Dit biedt een hele mooie kans, niet alleen om de Pletterijkade veel verkeersveiliger te maken en een heel aantrekkelijke fietsentree te maken voor de stad, maar ook om het water aan de kade weer volledig tot zijn recht te laten komen en om heel veel groen toe te voegen zonder dat dat te veel ten koste gaat van de bereikbaarheid, want de Pletterijkade blijft gewoon bereikbaar en er kan ook gewoon in beide richtingen met de auto over de Pletterijkade gereden blijven worden. Door veel fracties zijn specifieke vragen gesteld. Die zal ik snel proberen te antwoorden. Daarna zal ik de moties appreciëren. Ik begin bij Hart voor Den Haag. Er werd gevraagd wat dit betekent voor de rijroutes. Er werd gesproken over een omleiding door de Schilderswijk. Dat is niet zo logisch; dat ligt niet zo voor de hand. Ook de PVV vroeg hiernaar. Als je bijvoorbeeld uit Rijswijk komt - dat voorbeeld werd gegeven - denk ik in eerste instantie dat je navigatiesysteem je een andere route geeft. Het is veel logischer om via de Binckhorstlaan en de Lekstraat te rijden, dus niet meer over het Rijswijkseplein. Mocht je daar toch komen, dan is het nog steeds mogelijk om via de andere kant de Pletterijkade te bereiken.

De verwachting is dus dat dit voor de verkeersafwikkeling geen problemen gaat opleveren. Er vervallen inderdaad een aantal parkeerplaatsen. Daar hebben meerdere fracties vragen over gesteld. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). U noemt de Lekstraat, maar die ligt bijna anderhalve kilometer verder. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Als je via de Binckhorstlaan gaat als je van die kant van Den Haag komt, is dat een hele logische route om uiteindelijk op de Pletterijkade te komen. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ja, maar als je in de buurt wil zijn van de Pletterijkade, is het eerste wat je denkt toch: ik ga daar linksaf? Dan rij je eigenlijk toch automatisch weer de Hoefkade op? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat is zo als je eenmaal daar bent, maar je neemt natuurlijk een heel andere route. Dat is ook het idee achter dit ontwerp: dat er meer gebruik wordt gemaakt van de doorgaande routes die we hiervoor bedoeld hebben in de stad. Er vervallen 27 parkeerplaatsen. Dat kan daar omdat de parkeerdruk 81% is. Die is gemeten; dat is meteen het antwoord op een vraag van Forum voor Democratie. We voeren gedurende de hele week, op alle momenten, parkeermetingen uit. Het drukste punt is daar op zaterdagavond: dan is de parkeerdruk 81%. Die zal een paar procent toenemen als gevolg van het vervallen van deze parkeerplaatsen, maar het blijft dus ruim onder de 90%. Het kan hier dus.

En door het vervallen van die parkeerplaatsen wordt het mogelijk om die kade weer in zijn oude glorie te herstellen. Daarom kunnen we daar een looppad maken en daarom kunnen we daar ook groen en een aantrekkelijke kade maken. Je kan niet voor een aantrekkelijke kade zijn én ook voor het behoud van parkeerplaatsen; dat is eigenlijk wat ik duidelijk probeer te maken. Wat het college betreft kiezen we echt voor een aantrekkelijke kade. Dat gaat veel ondernemers ook heel veel kansen opleveren, want het wordt daardoor een heel aantrekkelijke entree, ook richting de binnenstad. De VVD vroeg om met de bewoners gesprekken over het parkeren te voeren. Die gesprekken voeren we; daar hebben we het ook in de commissie over gehad. Vanuit het college zien we echt kansen om met venstertijden en met kijken naar het parkeertarief de bewoners tegemoet te komen om de parkeeroverlast die er soms is, terug te dringen. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Heeft deze wethouder gesproken met de ondernemers op de Pletterijkade? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Er zijn meerdere bijeenkomsten geweest. Dit traject loopt ook al wat langer. Daar ben ik persoonlijk niet bij betrokken geweest, maar dat zijn door de gemeente georganiseerde bijeenkomsten geweest, zoals we die heel vaak organiseren.

Er is natuurlijk ook een ruime inspraakmogelijkheid geweest, waar sommige ondernemers ook gebruik van hebben gemaakt. 16

Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ik heb er vanmorgen twee gebeld; dat zou u ook eens moeten doen. Zij gaven mij aan dat die parkeerplaatsen voor hen van levensbelang zijn. Zij willen dus graag alle plekken behouden. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat zijn niet de signalen die ik heb gekregen, ook als je verkeerskundig en analytisch naar dit ontwerp kijkt. De parkeerdruk van 81% op de absolute piek, op zaterdagavond, zal een paar procent hoger worden, rond de 84%. Dat is nog steeds ruim onder de kritische grens. Ik herken me dus niet in deze geluiden. De voorzitter. Meneer Meinesz, voor de laatste maal. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Een ondernemer merkt nu al tijdens de verbouwing dat zijn omzet achteruit holt en is zeer bang. Wat gaat u voor deze ondernemers doen, zodat ze daar normaal kunnen parkeren? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Tegen die ondernemers zeg ik dat er voldoende parkeergelegenheid blijft. Die zorg hoeven de ondernemers daar dus echt niet te hebben. DENK vroeg naar de mogelijkheid van een keerlus onder het Schenkviaduct. Daar hebben we in de commissie ook over gesproken. Ruimtelijk gezien zou dat daar kunnen. Als dit ontwerp gerealiseerd is, gaan we dit heel goed monitoren. We gaan kijken of de noodzaak er is. Dat doe je meestal ongeveer zes tot twaalf maanden. Dan kunnen we kijken of de noodzaak er is om zo'n keermogelijkheid te maken.

Dan zal daar een ontwerp voor moeten worden gemaakt. Dat komt dan ook uw kant op. Ik wil daarbij wel aantekenen dat we dat het liefst alleen doen als die noodzaak er is, want dit zou bijvoorbeeld ook betekenen dat er parkeerplaatsen komen te vervallen. Dat betekent, kort gezegd, dus ook weer ruimtelijke keuzes. Het moet ook op een verkeersveilige manier ingepast worden. Die mogelijkheden lijken er wel te zijn, maar als dit niet nodig is, doen we dit natuurlijk liever niet. De VVD vroeg naar groen. Ik heb in de commissie inderdaad toegezegd dat we bij het definitieve ontwerp ook in overleg met de bewoners even kunnen kijken of er nog extra mogelijkheden zijn om groen toe te voegen. Dat zeg ik dus graag toe. Ik heb al iets gezegd over de door de bewoners daar ervaren parkeeroverlast. De SP vroeg naar de haringkiosk. Naast de motie was er ook de vraag of daar een kiosk kan terugkomen. Het antwoord is dat dat op dit moment past binnen het vigerende omgevingsplan. Er wordt op dit moment in dit gebied een nieuwe gebiedsvisie opgesteld. Dat traject zal naar alle waarschijnlijkheid eind dit jaar van start gaan. Dat is ook het moment voor u als raad om ruimtelijke functies te bestendigen dan wel aan te passen. Als een ondernemer op dit moment een aanvraag doet, zal die aanvraag gewoon getoetst worden conform de thans bestaande kaders.

De PVV vroeg of elektrisch emissieloos werken goedkoper of duurder is. Dat is in principe wat we als gemeente uitvragen. Het zou dus gewoon de norm moeten zijn. Overal waar het kan en waar we als gemeente opdrachtgever zijn, stimuleren we het gebruik van emissieloos bouwmateriaal. Gelukkig ziet het ernaar uit dat dat op deze plek kan. De vraag om bij ieder project aan te geven wat goedkoper of duurder is, lijkt me dus niet zo relevant, want in principe moeten alle aannemers voldoen aan de eisen die we daar als gemeente aan stellen. Als het niet kan, dus als de aannemer aangeeft die mogelijkheid niet te hebben, is er altijd ruimte om daarvan af te wijken, maar de norm in de stad is emissieloos werken. Dat doen we om allerlei redenen, maar dat is misschien iets voor een ander debat. Nick Kaptheijns (PVV). We horen nu bijvoorbeeld al verhalen uit Amsterdam dat dit leidt tot ontzettend veel problemen. Vreest de wethouder een dergelijk scenario niet in Den Haag? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Er zijn vaak heel veel problemen in Amsterdam. Ik weet niet precies waarop nu gedoeld wordt. We kijken altijd goed naar wat er in andere steden gebeurt. We hebben ook veel contact met de collega's in Amsterdam. Dus nee, ik ben hier niet bevreesd voor.