RIS321405 Bijlage 1903025 NvU GAVI-kavel

Nota van Uitgangspunten GAVI-kavel 1B Duurzaam werklandschap

Maart 2025

Locatie GAVI-kavel 1B

2

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

INHOUD 1. INLEIDING 1.1 Aanleiding NvU GAVI-kavel 1B 1.2 Status en doel NvU GAVI-kavel 1B 1.3 Opgave NvU GAVI-kavel 1B 1.4 Leeswijzer

5 5 5 5 5

2. BELEID 2.1 Algemene beleidskaders 2.2 Economisch beleid 2.3 Duurzaamheid 2.3.1 Groen en natuur 2.3.2 Klimaatadaptatie 2.3.3 Mobiliteit 2.3.4 Energietransitie 2.4 Archeologie 2.5 Milieubeleid

7 7 10 12 12 14 15 16 16 16

3. LOCATIE 3.1 Positie in de stad 3.2 Historie 3.3 Analyse 2 schaalniveaus 3.4 Actuele ontwikkelingen en kansen 3.5 Ambities en uitgangspunten

18 19 20 21 29 30

4. RUIMTELIJKE VISIE 4.1 Ruimtelijk concept 4.2 Planbeschrijving 4.3 Raamwerk openbare ruimte

32 33 36 37

5. BEELDKWALITEIT 5.1 Algemene richtlijnen 5.2 Thematische indeling deelgebieden 5.3 Beschrijving deelgebieden en beeldkwaliteit

56 57 64 66

6. FINANCIERING EN UITVOERINGSASPECTEN 6.1 Ruimtegebruik 6.2 Programma 6.3 Uitvoeringsaspecten 6.4 Bovenwijkse kosten - Profijt, proportionaliteit en toerekenbaarheid 6.5 Planologische en juridische kaders 6.6 Planning en fasering 6.7 Risico’s (en kansen)

72 73 74 74 75 76 76 77

7. COMMUNICATIE EN PARTICIPATIE 79 7.1 Communicatie en participatie GAVI-kavel 1B tot en met vaststelling Nota van Uitgangspunten.  79 7.2 Stakeholders en omwonenden 79 7.3 Communicatie en Participatie na Nota van Uitgangspunten 79 A. BIJLAGE Verkeersonderzoek verkeersgeneratie GAVI-kavel 1B B. BIJLAGE Natuurtoets Tramremise Guldenpad C. BIJLAGE Nader ecologisch onderzoek D. BIJLAGE Handreiking bedrijventerreinen E1. BIJLAGE De Haagse participatie Werkwijze E2. BIJLAGE Handboek voor samenwerking met de stad

80 81 82 83 84 84

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

3

Locatie GAVI-kavel fase 1A Locatie GAVI-kavel fase 1B

4

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

1. INLEIDING 1.1

Aanleiding NvU GAVI-kavel 1B

De GAVI-kavel is eigendom van de gemeente Den Haag en is aangemerkt sinds 1998 als een strategische reservelocatie voor bedrijven en voorzieningen aan de A4 en A12. De brutooppervlakte van het terrein is ca. 24 hectares (ha) waarvan netto 16 ha is bestemd voor bedrijvigheid waarvan 8 ha voor de tramremise. De resterende ruimte is nodig voor functies zoals wegenstructuur, waterberging en ecologische zone. Het gaat om een groen en waterrijk gebied. Op de kavel zijn tijdelijke activiteiten vergund (stadslandbouw, recreatie). De raad heeft in juni 2022 ingestemd met de Nota van Uitgangspunten (hierna benoemd als NvU) voor de realisatie van de tramremise (RIS312403) op een deel van de GAVI-kavel (8 ha), waarvan HTM de eindgebruiker is en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) de opdrachtgever. Formeel maakt de tramremise deel uit van het bedrijvendeel op de GAVI-kavel 1B omdat de remise aangemerkt wordt als een bedrijf in de milieucategorie 3.1/3.2. De tramremise is gepland op het deel van de GAVI-kavel 1A, nabij de Plas van Reef. De geplande instroom van het nieuwe trammaterieel vraagt om huisvesting voor het nieuwe materieel. Hiertoe wordt de projectplanning afgestemd met HTM en MRDH en continu geanalyseerd en geoptimaliseerd. (Voortgangsbrief Tramremise Ypenburg RIS316653).

door een ontwikkelingsprogramma dat invulling geeft aan de bestemming voor bedrijven. Met name bedrijven die niet in de Binckhorst of het CID kunnen of willen blijven zouden mogelijk een plek op de GAVI-kavel 1B kunnen vinden. De NvU is de basis voor een op te stellen wijziging omgevingsplan. De wijziging omgevingsplan zal de NvU planologisch-juridisch vertalen en daarbij dienen tevens de regels uit de omgevingsverordening van de provincie voor bedrijventerreinen in acht te worden genomen. De wijziging omgevingsplan vormt het toetsingskader voor toekomstige aanvragen omgevingsvergunning op de GAVI-kavel 1B. Daarnaast hebben de gemeente en de provincie afgesproken dat ruimte voor bedrijvigheid uit de Binckhorst, terugkomt op de GAVI-kavel 1B (RIS314758).

1.2

Status en doel NvU GAVI-kavel 1B

Deze NvU geeft de kaders voor toekomstige ontwikkelingen op de GAVI-kavel 1B en vormt de onderlegger voor de aanpassing van het juridisch-planologisch kader. Het doel van deze NvU is aan te geven binnen welke kaders en randvoorwaarden de GAVI-kavel 1B ontwikkeld kan worden, en wat daarbij wenselijke en mogelijke ontwikkelingen zijn die het bedrijventerrein versterken. Daarbij wordt rekening gehouden met de bestaande context.

Het college heeft na vaststelling van de NvU GAVI-kavel 1A (Tramremise), vervolgens opdracht gegeven tot het opstellen van een NvU voor het overige deel van de GAVI-kavel 1B. Dit deel van de GAVI-kavel is bestemd voor bedrijvigheid met een milieucategorie vanaf 3.1 en hoger. De beschikbare ruimte op de kavel wordt wel ingeperkt door bijvoorbeeld hindercirkels van TNO, ruimte voor belangrijke leidingen (met beperkingenzones) en ecologische zones.

1.3

De NvU voor de GAVI-kavel 1B richt zich op de ruimtelijke en beleidsmatige uitgangspunten voor het terrein en wordt gevolgd

De NvU voor de GAVI-kavel 1B is een integrale afweging voor de toekomstige invulling en inrichting van het terrein. Bij

Opgave NvU GAVI-kavel 1B

Den Haag heeft grote behoefte aan bedrijventerreinen. In het Woonwerk-akkoord (RIS311248) en de Bestuursovereenkomst Binckhorst (RIS314758) zijn hierover afspraken gemaakt. De opgave voor de GAVI- kavel 1B is het realiseren van een duurzaam werklandschap, waarin, naast het realiseren van een werklocatie, ook ecologische waarden worden geïntegreerd.

deze integrale afweging wordt concreet rekening gehouden met de ecologische verbindingszone, de huidige bestemming (bedrijvigheid) en de toekomstige tramremise Ypenburg. Voor de GAVI-kavel 1B worden de afspraken uit de bestuursovereenkomst Binckhorst (RIS314758) meegenomen en vertaald in het ontwerp omgevingsplan. De planologische compensatieopgave van Binckhorst (4,6 ha) zal plaatsvinden in een nieuw op te stellen omgevingsplan voor de GAVI-kavel 1B (ca 16 ha netto) waarin de GAVI-kavel 1B wordt voorzien van een bedrijven-bestemming conform de regels die daarvoor gelden op grond van de omgevingsverordening van de provincie. Deze 16 ha bedrijventerrein behelst zowel de NvU voor GAVI-kavel 1B als GAVI-kavel 1A - de locatie tramremise. In de Bestuursovereenkomst met de provincie Zuid-Holland zijn afspraken gemaakt over de planologische compensatie van 4,6 hectare bedrijvigheid in de milieucategorie 3.1 en hoger ten behoeve van de Binckhorst. Daarnaast is een reservering opgenomen ten behoeve van het niet watergebonden deel van het afvalcluster van de Binckhorst (ca 1,6 ha) en ten behoeve van de HTM (kantoor en opslag: 0,53 ha).

1.4

Leeswijzer

De NvU bevat zeven hoofdstukken: • Hoofdstuk 1 gaat in op de aanleiding van de ontwikkeling, de beschrijving van het planinitiatief en de overwegingen van de gemeente om het initiatief te faciliteren. • Hoofdstuk 2 beschrijft de locatie en stedelijke context. • Hoofdstuk 3 gaat in op bestaande beleidskaders. • Hoofdstuk 4 is de ruimtelijke visie. • Hoofdstuk 5 gaat in op de ruimtelijke uitgangspunten en stedenbouwkundige randvoorwaarden. • Hoofdstuk 6 behandelt de vervolgstappen, financiering, de juridisch planologische procedure en de planning. • Hoofdstuk 7 behandelt de communicatie met belanghebbenden.

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

5

2. BELEID 2.1

Algemene beleidskaders

Vigerend bestemmingsplan Het plangebied valt binnen drie bestemmingsplannen; Ypenburg-Nootdorp uit 1998, Ypenburg Warmtekrachtcentrale 2014, Forepark A4-A12 uit 2014 en het ontwerpbestemmingsplan Ypenburg A12-zone uit 2023. De geldende bestemmingen voor de locatie worden hieronder per plan behandeld. Bestemmingsplan Ypenburg-Nootdorp Voor de locatie geldt het bestemmingsplan Ypenburg- Nootdorp van 1998. Voor de GAVI-kavel 1B geldt: nader uit te werken gebied voor bedrijfsdoeleinden en voorzieningen. De als uit te werken gebieden voor bedrijfsdoeleinden en voorzieningen UBV (3.1) en UBV (3.2) aangewezen gronden zijn volgens artikel 16 onder andere bestemd voor: • Bedrijven vallend in de categorie 1 t/m 3.1 en 3.2 van de Staat van Bedrijfsactiviteiten, zelfstandige kantoren, horeca in de categorieën I t\m III van de Staat van Horecaactiviteiten, maatschappelijke voorzieningen, recreatieve voorzieningen incl. sport, (boven)regionale voorzieningen, waaronder een: congrescentrum, sportvoorzieningen, een ijsbaan en themapark per perceel max. 60% bebouwing, bouwhoogte max. 40 m. • Andere voorzieningen zoals wegen en fiets- en voetpaden, waterlopen en waterpartijen, parkeergelegenheden, geluidswerende voorzieningen en groen- en speelvoorzieningen. Nutsvoorzieningen, waaronder begrepen gasdrukregelstations, gemalen en ondergrondse afvalcontainers.

• Kantoren en (boven)regionale voorziening minimaal 7 m afstand van de leidingenstrook, aardgasleiding 12 inch; minimaal. 30 m afstand van leidingenstrook, aardgasleiding 30 inch. Kantoor, (boven)regionale voorziening – maximaal. 800 m straal vanaf Station Ypenburg. Gebouwen waar als regel meer dan 50 personen: minimaal 600 m tot munitieopslag TNO.

Bestemmingsplan Ypenburg Warmtekrachtcentrale Voor het deelgebied geld voornamelijk de enkelbestemming gemengd uit te werken bestemming. Daarnaast ligt er ook 3300m2 aan bedrijfsbestemming. Binnen dit deelgebied ligt een geluidsaanduiding geluidszone, een gebiedsaanduiding veiligheidszone munitie C en een gebiedsaanduiding waterstaat beschermingszone. Bestemmingsplan Forepark A4-A12 Voor het deelgebied van circa 7500 m² in de oksel van het Prins Clausplein geldt het bestemmingsplan Forepark A4A12 uit 2014. Binnen dit gebied is de bestemming bedrijf - 2. Daarbinnen zijn bedrijven in de categorieën 2 en 3 uit de Staat van bedrijven op bedrijventerreinen, groothandel, perifere detailhandelsbedrijven en windmolens en/of windturbines. Ontwerpbestemmingsplan A12 zone Het ontwerpbestemmingsplan A12 zone betreft een overwegend conserverend bestemmingsplan. Hierin zijn grotendeels de bestaande rechten uit bestaande

bestemmingsplannen, de bestaande situatie en de tussentijds verleende vergunningen opgenomen. Ambitiedocument Omgevingsvisie Den Haag (RIS309993) Binnen de Haagse Omgevingsvisie heeft de gemeenteraad zes lange termijn ambities vastgesteld. De ontwikkeling van de GAVI-kavel 1B draagt bij aan deze ambities: 1. Een rechtvaardig en inclusief Den Haag: Toevoegen van ruimte voor bedrijvigheid om meer werkgelegenheid te creëren en de aantrekkingskracht van Den Haag te vergroten, met een integrale afweging van het programma. 2. Een betaalbare, toegankelijke en toekomstbestendige woningvoorraad: De GAVI-kavel 1B is niet geschikt voor grootschalige woningontwikkeling vanwege milieuregels, maar het opvangen van bedrijvigheid uit de Binckhorst maakt grootschalige woningbouw mogelijk, waardoor een integraal gebied ontstaat dat de fysieke leefomgeving in balans houdt. 3. Een klimaat bestendig, klimaat neutraal en natuur inclusief Den Haag: Uitbreiding en versterking van de ecologische

Concept Ontwerp Bestemmingsplan A12 zone

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

7

4.

5.

6.

verbindingszone draagt bij aan een klimaatbestendig, klimaatneutraal en natuur inclusief Den Haag, en draagt bij aan een verdere vergroening van de stad. Een economisch vitaal Den Haag: Ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen op de GAVI-kavel 1B is noodzakelijk om het tekort aan ruimte voor bedrijvigheid in Den Haag en de regio aan te pakken. Een gezond en veilig Den Haag: Stimuleren van actieve vormen van vervoer zoals openbaar vervoer, lopen, fietsen en combinaties daarvan om Den Haag gezonder en veiliger te maken, met versterking en uitbreiding van de fiets- en wandelinfrastructuur. Een duurzaam bereikbaar Den Haag: Nabijheid van het bedrijventerrein bij station Ypenburg maakt het mogelijk voor werknemers om met het openbaar vervoer te reizen.

Ruimte voor de Stad (RIS295016) De Agenda Ruimte voor de Stad is het richtinggevend document voor de ruimtelijke ontwikkeling van de stad. Met Agenda Ruimte voor de Stad kiest Den Haag voor ‘slim groeien’. Dit is nodig in een stad die volgens de prognoses tot 2040 groeit met zo’n 80.000 nieuwe inwoners, maar geen ruimte heeft voor uitbreiding buiten de bebouwde kom. Door slim te groeien wordt Den Haag aantrekkelijker, leefbaarder en duurzamer. De uitgangspunten van de Agenda Ruimte voor de Stad zijn verdichten, vergroenen en verduurzamen. Daarbij werken we vanuit bestaande (cultuurhistorisch) kwaliteiten. Deze kwaliteiten vormen ankerpunten voor nieuwe ontwikkelingen. De vijf hoofdopgaven die in de Agenda Ruimte voor de Stad benoemd worden, zijn hieronder vertaald in opgaven die voor de planlocatie/omgeving van belang zijn.

8

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

Ruimte voor de buitenruimte: • Uitbreiding en versterking ecologische verbindingszone. • Toegankelijkheid van de GAVI-kavel 1B in het algemeen en de ecologische verbindingszone in het bijzonder. • In stand houden en waar mogelijk verbeteren fiets- en voetpaden in het gebied. • Goede kwaliteit van de openbare ruimte. • De openbare ruimte als groene ontmoetingsruimte in te richten met een mix van functies en een klimaat adaptieve inrichting. Ruimte voor stedelijk wonen: • Ruimte voor bedrijven op de GAVI-kavel 1B maakt transformatie in Binckhorst mogelijk. Ruimte voor (nieuwe) economie en toerisme: • Heldere profilering bedrijventerrein. • Extra vierkante meters bedrijvigheid. • Opvanglocatie getransformeerde bedrijvigheid. • Onderzoek naar juiste milieucategorie. Ruimte voor duurzame mobiliteit: • Nabijheid station Ypenburg en aanleg tramhalte bij Spoorlaankavel dragen bij aan duurzame mobiliteit. • Prioriteit te geven aan fietsers en voetgangers bij het inrichten van de profielen. • Parkeren op eigen terrein. Ruimte voor energietransitie en klimaatadaptatie: • Benutten van de daken en gevels voor energieopwekking. • Groene daken vormgeven om daarmee de kans op wateroverlast en hittestress door klimaatverandering te verminderen. • Water als ruimtelijke drager.

Haags akkoord 2023 - 2026 (RIS316672) In het coalitieakkoord 2023-2026 wordt kort samengevat wat op de GAVI-kavel 1B gaat komen. De kavel biedt plaats aan nieuwe bedrijvigheid en voor een deel aan de nieuwe HTM-remise in een groene omgeving. Bij de GAVI-kavel 1B wordt daarnaast ruimte voor natuur behouden en wordt hierin geïnvesteerd. In het kader van de NvU is onderzocht hoe hier het beste invulling aan kan worden gegeven. Bestuursovereenkomst Binckhorst (RIS314758) De Gemeente wil op de Binckhorst op een verantwoorde en duurzame wijze circa 7.500 extra woningen toevoegen. Hierdoor is (bestuurlijk) overleg gestart met de provincie, wat heeft geleid tot het sluiten van de bestuursovereenkomst in maart 2023. Om invulling te geven aan de afspraken uit de bestuursovereenkomst heeft de provincie bij besluit van provinciale staten van 31 januari 2024 de omgevingsverordening herzien, waarbij de aanduiding bedrijventerrein op de Binckhorst (op een paar kavels na) is verwijderd en de aanduiding bedrijventerrein op de GAVI-kavel 1B is toegevoegd. De provincie heeft daarmee voldaan aan hun verplichtingen op grond van de bestuursovereenkomst. Afgesproken is dat de compensatieopgave van Binckhorst (circa 4,6 ha) zal plaatsvinden. Tevens is er afgesproken dat de compensatie opgave gespecificeerd wordt op basis van milieu categorieën.

Dit betekent de volgende compensatie opgave (4,6 ha) voor de GAVI-kavel 1B: • 2 ha minimaal milieucategorie 3.1 • 1,5 ha minimaal milieucategorie 3.2 • 0,1 ha minimaal milieucategorie 4.1 • 1 ha minimaal milieucategorie 4.2 Om de compensatie opgave op de GAVI-kavel 1B juridisch bindend te maken wordt een nieuw omgevingsplan vastgesteld met een bedrijvenbestemming. Het gaat daarbij om planologische ruimte en niet per se om het fysiek verplaatsen van de betreffende bedrijvigheid. Hiermee voldoet de

gemeente volledig aan haar compensatieverplichtingen op grond van de omgevingsverordening en zal dit geen risico vormen voor de doorontwikkeling van Binckhorst wanneer een nieuw omgevingsplan in procedure gaat. De afspraken in de overeenkomst zijn uitgangspunten van de NvU. Daarnaast is ook een reservering opgenomen in het surplus aan planologische compensatieruimte (dit is: het oppervlak aan planologisch gerealiseerd bedrijventerrein op de GAVI-kavel inclusief de beoogde Tramremise (samen in totaal circa 16 hectare) minus 4,6 hectare zoals gereserveerd ten behoeve van de compensatieopgave Binckhorst) ten behoeve van het niet watergebonden deel van het afvalcluster(ca 1,6 ha) én een ‘extra minus’ van 5.300 m2 (0,53 ha) ten behoeve van een reservering voor HTM (kantoor en opslag). Het aantal ha t.b.v. de juridisch-planologische compensatie vanuit de Binckhorst bedraagt dus circa 6,7 ha. Hier dient rekening mee te worden gehouden in de NvU, aangezien dit ook onderdeel uitmaakt van de bestuurlijke afspraken. Kadernota openbare ruimte (RIS310884). Het beleid voor de openbare ruimte ligt overkoepelend vast in de Kadernota openbare ruimte – Kwaliteit door samenhang – Openbare ruimtebeleid tot 2030. Deze nota is een toetsingen sturingskader voor ontwerpen voor de openbare ruimte en fungeert tevens als beleidskader voor het beheer van de openbare ruimte.

In de openbare ruimte streven we de volgende doelen na: • Verblijf en ontmoeting stimuleren • Gezondheid bevorderen • Veiligheid en weerbaarheid bevorderen • Bereikbaarheid garanderen • Economische functies faciliteren Omdat doelen soms onverenigbaar zijn en scherpe keuzes moeten worden gemaakt, zijn in de kadernota voor de komende jaren de volgende prioritaire opgaven geformuleerd: • Een openbare ruimte die toegankelijk, sociaal veilig en aantrekkelijk is voor iedereen.

• • •

Een openbare ruimte die uitnodigt om te wandelen en uitdaagt tot bewegen en spelen. Een klimaatadaptieve openbare ruimte. Een openbare ruimte die comfortabel en veilig is voor voetgangers en fietsers.

Om afwegingen tussen diverse objecten of activiteiten en achterliggende maatschappelijke doelen te kunnen maken worden de volgende afwegingsprincipes gevolgd. De drie principes zijn: 1. Combineren van functies boven enkelvoudige toepassingen 2. Centraal stellen van gebiedskenmerken 3. Afwentelen voorkomen (in tijd of gebied) We stimuleren integraal programmeren voor alle werken in de stad. Werk-met-werk maken blijft het uitgangspunt. Den Haag moet een beloopbare stad worden waar overal ruimte voor voetgangers is. De belangrijke herkomst-bestemmingsrelaties moeten over het volledige traject een beloopbare route bieden, dat dus niet gedeeld moet worden met fietsers en/of auto’s. De openbare ruimte hoort altijd ook voor mensen met een beperking toegankelijk en functioneel te zijn. Bij projecten of gebiedsontwikkeling is het uitgangspunt te streven naar een vergroting van het oppervlak groen/blauw met 5%. Welstandsnota (RIS297760) Om te bepalen of een bouwplan voldoet aan redelijke eisen van welstand, heeft de gemeente Den Haag welstandscriteria vastgesteld in de Welstandsnota Den Haag 2017. De gemeente hecht waarde aan de ruimtelijke kwaliteit van de stad. Die kwaliteit staat beschreven in de Welstandsnota. Voor reclameuitingen is de Reclamenota van toepassing (RIS170855).

Aangezien de welstandsnota voor de GAVI-kavel 1B niet voldoende specifiek is, worden in deze NvU aanvullende beeldkwaliteitseisen beschreven. De leidraad beeldkwaliteit die in dit document onder stedenbouwkundige randvoorwaarden is opgenomen dient als toetsingscriteria voor Welstand.

Ruimte voor de Stad, Handboek Openbare Ruimte, Welstandsnota, Haags Akkoord 2023-2026

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

9

2.2

Economisch beleid

In Den Haag staat de ruimte voor werken en bedrijven onder druk. Door transformaties neemt het aanbod aan bedrijfsruimten al jaren af, terwijl de stad blijft groeien. Als de meest dichtbevolkte stad van Nederland, moeten we slim omgaan met onze ruimte. Ook in de regio is de ruimte beperkt. In de stad is sprake van een verplaatsingsvraag onder andere op de Binckhorst. De GAVI-kavel 1B en uitbreiding Westvlietweg zijn een van de weinige plekken in Den Haag met uitbreidingsmogelijkheden. Bovendien is juist hier ruimte voor bedrijven die niet goed mengbaar zijn in de stad vooral voor bedrijven met hogere milieueisen. Dit vereist een strategisch gebruik van de ruimte en heroverweging van inrichtingsprincipes. Het is cruciaal om niet alleen te focussen op verdichting, maar ook om kansen te benutten door verschillende ruimtebehoeften met elkaar te verbinden. Dit betekent dat er naast ruimte voor bedrijven ook ruimte is voor andere ruimtevragers, zoals mobiliteit, energie, circulariteit, klimaat, water etc. Economische visie (RIS303550) Den Haag werkt aan brede economische groei. Dit willen wij realiseren vanuit ons Haagse profiel, dat waar de stad en de regio sterk in zijn. Hierbij richten wij onze energie op vier strategische doelen: 1. De stad aantrekkelijker maken. 2. De economische structuur veerkrachtiger maken. 3.

Een excellent ondernemingsklimaat, waarin ondernemers kunnen groeien. 4. Voldoende huisvesting in aantrekkelijke werkmilieus. Om economische groei te bevorderen en de beschikbaarheid van huisvesting te verbeteren, wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor nieuw aanbod langs de A4. Dit omvat onder meer een uitbreiding van het bestaande bedrijventerrein Westvlietweg en de GAVI-kavel 1B.

10

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

GAVI-kavel

Ruimtelijk-economische ontwikkelkaart Den Haag investeert samen met belangrijke spelers op stedelijk, regionaal en (inter)nationaal niveau in sectoren en clusters die waarde toevoegen aan de stad, zoals werkgelegenheidsgroei, diversificatie van de economie en aansluiting op de arbeidsmarktbehoeften. Sectoren als maak en bouw hebben een belangrijke rol in het functioneren van de stad en bieden werkgelegenheid voor bewoners van alle

opleidingsniveaus. Daarom is het belangrijk om de ruimte voor deze sectoren, de zogenoemde productiemilieus, in Den Haag en de regio te versterken. Zie hiervoor ook de commissiebrief Aanpak Haagse maakindustrie (RIS311061). Hier speelt de GAVI-kavel 1B een belangrijke rol in.

Bedrijfshuisvestigingsstrategie (RIS303177) In een stad waar weinig ruimte is en waar het aantal inwoners sterk groeit, moet de beschikbare ruimte optimaal benut worden. Om onze ambities te realiseren gaan wij aan de gang met drie pijlers: 1. Economische groei stimuleren door het toevoegen van geschikte bedrijfshuisvesting en bestaande bedrijvigheid in de stad te behouden. 2. Bijdragen aan de verstedelijkingsopgave door functiemenging. 3. Bijdragen aan de duurzaamheidsopgave van de stad door verduurzaming van bedrijfsruimte te stimuleren. Programma Bedrijfshuisvesting (RIS318690) We komen met een Nota van Uitgangspunten, die invulling geeft aan de ambitie om op de GAVI-kavel 1B een nieuw bedrijventerrein te ontwikkelen van 7,5 hectare bruto, met aandacht voor duurzame en multifunctionele gebouwen. We realiseren een substantiële netto toename van bedrijfshuisvesting, o.a. voor de uitbreiding van Technology Park Ypenburg, naast de van elders te verplaatsen bedrijven (zoals uit de Binckhorst). Dit doen we door kansen te benutten van meervoudig ruimtegebruik. Economische profilering Door de ligging langs de snelwegen A4 en A12 is dit gebied bij uitstek geschikt voor bedrijvigheid die niet goed mengbaar is.

Het gebied vormt de entree van de stad en in combinatie met de andere bedrijventerreinen Westvlietweg en Forepark een sterk bedrijvencluster rondom het knooppunt Prins Clausplein. Het doel is het realiseren van een toekomstbestendig werklandschap met aandacht voor een aantrekkelijke inpassing. Conform het Provinciaal beleid wordt op de GAVI-kavel 1B ingezet op de hoogst mogelijke milieucategorieën passend binnen de omgeving (milieucategorie 3 en 4). Een deel van de GAVI-kavel wordt ingezet voor het realiseren van een nieuwe tramremise voor de HTM, die hiermee ook deel uitmaakt van het bedrijvendeel op de GAVI-kavel omdat de remise aangemerkt wordt als een bedrijf in de milieucategorie 3.1-3.2.

Er wordt daarnaast ingezet op intensief en flexibel ruimtegebruik dat qua invulling recht doet aan de stedelijke opgaven. Het gaat om een modern gemengd bedrijventerrein met ruimte voor (middel)grote kavels tot enkele ha voor de volgende doelgroepen: • Er zijn afspraken gemaakt om de doorontwikkeling van de Binckhorst naar een gemengd woon-werkgebied mogelijk te maken door 4,6 hectare compensatie te bieden op de GAVI-kavel 1B voor hoge milieucategorie bedrijven (HMC) in categorie 3 en 4 (RIS314758). Er wordt hierbij nagedacht over de realisatie van een circulaire hub. Daarnaast is een reservering opgenomen ten behoeve van het niet-watergebonden deel van het afvalcluster van de Binckhorst (ca 1,6 ha) en ten behoeve van de HTM (0,53 ha). • Als buffer richting de bestaande woningen aan de zuidoost kant van het gebied wordt hier ruimte geboden aan kleine en middelgrote stadsverzorgende bedrijvigheid, bijvoorbeeld in de bouw, handel, productie en transport. De vraag is groot vanuit transformaties in de stad en daarnaast zijn deze bedrijven in principe goed stapelbaar. • Passend bij het profiel van Den Haag en de doelstellingen vanuit de Economische Visie (RIS303550) wordt er ook ruimte geboden voor de doorgroei van de high tech maak. Het gaat om bedrijven die qua schaal en hinder niet in de stad passen.

Op de belangrijkste locatie voor de innovatieve maakindustrie Technology Park Ypenburg is sprake van een dringend gebrek aan ruimte.

Richtafstanden bedrijven per milieucategorie

Grootschalige productie, HMC, circulair

High tech maak: Dependance TPY

(n.b., incl. ca. 4 ha verplaatsingsvraag en uitbreidingsvraag bedrijven Westvlietweg)

(ca. 2,5 tot 5 ha)

Typen bedrijvigheid op GAVI-kavel 1B

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

11

2.3

Duurzaamheid

2.3.1 Groen en natuur

De gemeente Den Haag staat voor een grote uitdaging. De gemeente Den Haag heeft zich tot doel gesteld om fase 1B van de GAVI kavel als duurzaam werklandschap te ontwikkelen. Hier liggen een aantal doelstellingen aan ten grondslag: A. Het op een duurzame en slimme wijze omgaan met de schaarse ruimte, zowel bovengronds als ondergronds, B. het toekomst bestendig maken van de leefomgeving door een multidisciplinaire, beleidsintegrerende aanpak en C het verduurzamen van bebouwing.

Agenda Groen voor de Stad (RIS294705) In de Agenda Groen voor de Stad is aandacht voor de groeiende bevolking en het daarbij toenemende ruimtegebruik, wat gevolgen heeft voor de leefkwaliteit en het groen in Den Haag. Om de stad aantrekkelijk en leefbaar te houden, zijn strategische keuzes nodig op het gebied van verdichting, vergroening en verduurzaming. De ambitie blijft om het groen in Den Haag toekomstbestendig te maken en zoveel waar mogelijk verder te ontwikkelen. Op

De volgende thema’s spelen hierin een cruciale rol: • Groen en natuur; • Klimaatadaptatie; • Gezondheid; • Energievoorziening • Mobiliteit; • Circulariteit.

GAVI-kavel 1B is de uitdaging om bedrijfsontwikkelingen te combineren met een waardevolle groenstructuur.

Deze worden in de volgende paragrafen uitgewerkt. Daarnaast heeft de gemeente het streven om in 2030 een klimaat neutrale stad te zijn. Hiervoor zijn structurele aanpassingen nodig in de manier waarop er wordt gebouwd. Voor nieuwbouw gelden dan ook hoge duurzaamheidsambities waarbij ervoor wordt gezorgd dat de gebouwen een lange levensduur hebben, zuinig in gebruik en opbouw zijn en bestand zijn tegen toekomstige klimaatveranderingen. De Nota Duurzaamheid “Schone energie in een groene stad” (RIS301829) beschrijft hoe Den Haag de energievoorziening, leefomgeving, mobiliteit en het grondstoffengebruik toekomstbestendig wil maken. Voor de GAVI-kavel 1B betekent het dat er op gebouw- en gebiedsniveau maatregelen getroffen moeten worden.

Vuistregels biotopen, Nota Stadsnatuur

12

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

Nota Stadsnatuur (RIS305824) In Den Haag zien we de natuur als belangrijk onderdeel van onze stad. Een stad met vitale stadsnatuur is een gezonde stad. In de Nota Stadsnatuur zijn handvatten opgenomen waarmee we werken aan een gezond stadsecosysteem met meer biodiversiteit. Een groene stad heeft veel te bieden aan inwoners. Een hoge biodiversiteit zorgt ervoor dat lastige soorten minder kans krijgen en er genoeg natuurlijke vijanden zijn om plaagsoorten in toom te houden.

Stedelijke Groene Hoofdstructuur SGH (RIS300506) De Stedelijke Groene Hoofdstructuur van Den Haag bepaalt voor een belangrijk deel het karakter van de stad. De Stedelijke Groene Hoofdstructuur dient duurzaam in stand gehouden te worden en waar mogelijk versterkt. De Stedelijke Groene Hoofdstructuur (SGH) bestaat uit kerngebieden (de groengebieden) met daartussen de ecologische verbindingszones. De begrenzing van de Stedelijke Groene Hoofdstructuur is bestuurlijk vastgesteld. Een brede (40 m) zone langs de Molensloot is aangewezen als ecologische verbindingszone tussen de Plas van Reef en de Tedinger Broekplas ter compensatie van de bouwontwikkeling Deelplan 20. De gemeenteraad heeft verzocht deze verbindingszone uit te breiden. Ecologisch onderzoek Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet onderzocht worden of het betreffende initiatief effect heeft op beschermde soorten, beschermde gebieden of houtopstanden op basis van de Omgevingswet (Ow), het Natuurnetwerk Nederland (NNN) en overig (provinciaal) beleid. Ontwikkelingen mogen niet zonder meer plaatsvinden als deze negatieve gevolgen hebben op beschermde natuurwaarden. De HTM is voornemens om een tramremise te realiseren op de GAVI-kavel fase 1B. In dit kader is onderzoek verricht naar beschermde natuurwaarden, zowel voor de locatie van de tramremise (GAVI-kavel 1A) alsmede voor het overige GAVIkavel 1B.

In 2024 is een eerste natuurtoets uitgevoerd door Antea Group (Antea Group, 2 juli 2024). Naar aanleiding hiervan is nader ecologisch uitgevoerd naar de aanwezigheid van en effecten op vogels met jaarrond beschermde nesten (boomvalk, buizerd, ransuil, havik en sperwer, essentiële vliegroutes voor vleermuizen, marterachtigen (boommarter en steenmarter), teunisbloempijlstaart en de platte schijfhoren (Antea Group, 4 november 2024).

GAVI-kavel

Stedelijke Groene Hoofdstructuur

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

13

Op basis van dit vervolgonderzoek en een gesprek met Antea (op 5 maart 2025) is geconcludeerd dat negatieve effecten te verwachten zijn op de buizerd (broedgeval) en boommarter (geschikte verblijfplaatsen) en mogelijk op vleermuizen (vliegroute en foerageergebied). Hiervoor dient vervolgens een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit te worden aangevraagd met bijbehorend activiteitenplan waarin wordt omschreven hoe effecten gemitigeerd en/of gecompenseerd worden. Daarnaast is aanvullend een ecologisch werkprotocol benodigd om de effecten op beschermde soorten te voorkomen, zoals het werken buiten het broedseizoen. Lichthinder Er wordt een onderzoek uitgevoerd met betrekking tot lichthinder waarbij getoetst dient te worden aan de Richtlijn lichthinder van de Nederlandse Vereniging voor Verlichtingskunde. Het gaat daarbij om de verlichting van het emplacement, reclameborden en logo’s en van voertuigen (personeel) en rijtuigen. Daarbij dient rekening te worden gehouden met zowel omwonenden als fauna (vleermuizen). Natuurinclusief bouwen (RIS313059) Groen- en natuurinclusief bouwen helpt om de stad groen en gezond te houden. Conform het raadsbesluit over natuurinclusief bouwen en de Nota Haagse hoogbouw Eyeline en Skyline (RIS298448) is een puntensysteem ontwikkeld, dat dient als instrument voor het bevorderen van groen- en natuurinclusief bouwen in Den Haag.

Ook bij bedrijfsterreinen liggen kansen om ze natuurinclusief in te richten. De uitgangspunten voor natuurinclusief bouwen worden opgenomen bij gemeentelijke bouwinitiatieven. Boomonderzoek en compensatieverplichting In het kader van de NvU dient een bomenonderzoek plaats te vinden. Hieruit blijkt tevens de mogelijke compensatieplicht. In de planning moet ook rekening worden gehouden met de procedure rondom een kapvergunning. Zeker is dat voor de meeste bestaande bomen op de GAVI-kavel 1B een kapvergunning nodig zal zijn.

14

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

2.3.2 Klimaatadaptatie Wegwijzer Den Haag Klimaatbestendig (RIS308744) Volgens de laatste scenario’s van het KNMI zal klimaatverandering ertoe leiden dat we in Nederland vaker te maken krijgen met hevige regenbuien, meer dagen met tropische temperaturen, langere droge perioden en een verdere stijging van de zeespiegel. In de Wegwijzer Den Haag Klimaatbestendig (RIS3087454) staan de vastgestelde ontwerpprincipes om de gebouwen en omgeving van de GAVIkavel 1B klimaatbestendig in te richten. Waterhuishouding, waterkwaliteit en waterveiligheid. Binnen gemeente Den Haag is de Watervisie van het Hoogheemraadschap van Delfland van belang. Deze visie bevat kaarten met specifieke informatie per gebied. Ze laten voor acht typische gebieden de opgaven zien die met water te maken hebben. Per gebied zijn twee tot vier perspectieven uitgewerkt. Deze laten mogelijke richtingen zien waarin het gebied zich in de toekomst kan ontwikkelen.

Het Hoogheemraadschap van Delfland is verantwoordelijk voor het beheer van de primaire waterkering en het waterkwantiteitsen waterkwaliteitsbeheer in het plangebied. Het initiatief dient rekening te houden met de gevolgen voor de waterhuishouding. De ontwikkeling van de GAVI-kavel 1B leidt tot een toename van verharding en daarmee versnelde afstroming van regenwater naar het watersysteem. Voor ontwikkelingen geldt een wateropgave ter compensatie van toenemende verharding. Hierbij heeft Delfland voorkeur voor compensatie door het graven van extra oppervlaktewater. Indien compensatie in oppervlaktewater aantoonbaar niet mogelijk is, kan als alternatief voor vasthoudmaatregelen gekozen worden. Vanwege het belang voor de waterhuishouding hanteert Delfland richtlijnen bij de beoordeling van vasthoudmaatregelen ter compensatie van verharding. Deze zijn te vinden op www. hhdelfland.nl/richtlijn-vasthoudmaatregelen.

2.3.4 Mobiliteit Mobiliteitstransitie Om de groeiende stad bereikbaar en aantrekkelijk te houden moeten we anders omgaan met mobiliteit. Lopen, fietsen en openbaar vervoer (OV) worden in combinatie met nieuwe mobiliteit-oplossingen op maat, steeds belangrijker in de leefbare en dynamische stad van de toekomst. Op die manier zorgen we voor minder verkeersslachtoffers, een aantrekkelijkere openbare ruimte en een klimaatvriendelijke en gezonde stad. Het alternatief is dat de wegen van de stad dichtslibben, de luchtkwaliteit verslechtert en automobiliteit steeds meer schaarse openbare ruimte vraagt.

1 2 3 4 1

Infiltratie dakvlak

2

Afkoppelen hemelwaterafvoer

3

Infiltratie wadi

4

Overstort naar oppervlakte water

Maatregelen op het perceel voor een duurzaam watersysteem (Royal HaskoningDHV)

De ideeën en plannen voor de Haagse mobiliteitstransitie staan in de nieuwe Strategie Mobiliteitstransitie 2022-2040 (RIS310664). In dit document staat hoe de Haagse mobiliteit er in 2040 uitziet en hoe de gemeente de mobiliteitstransitie wil versnellen. Deze strategie is het vervolg op de Hoofdlijnenbrief Mobiliteitstransitie (RIS302361).

Voor de GAVI-kavel 1B geldt een lage fietsparkeernorm, namelijk 0,17 per 100 m2 bvo (zie Beleidsregels Fietsparkeernormen Den Haag - RIS294386). Verder is het van belang dat de fietsenberging op het eigen terrein, mogelijk inpandig, moet worden opgelost. Voor bezoekers moeten fietsparkeervoorzieningen op het eigen terrein worden gerealiseerd. Om duurzame mobiliteit te stimuleren kan gedacht worden aan oplaadpunten voor elektrische fietsen en ruimte voor speciale fietsen. Parkeerkader en parkeernorm Uitgangspunt voor autoparkeren is de Parkeerstrategie Den Haag 2021–2030 (RIS308711) en de Nota Parkeernormen Den Haag 2021 (RIS309940). Wat betreft het fietsparkeren dient voldaan te worden aan de ‘Beleidsregels Fietsparkeernormen 2016’ (RIS294386). Het is verplicht, gezien de locatie, om het parkeren geheel op eigen terrein op te lossen. Bij realisatie van de parkeeropgave dient zowel voor de fiets als voor het autoverkeer rekening gehouden te worden met de toenemende elektrische infrastructuur.

De GAVI-kavel 1B ligt op een knooppunt van energienetwerken. Aan de westzijde ligt de warmtebron voor de stadsverwarming van Ypenburg. Hier wordt mogelijk een geothermiebron gerealiseerd. Ook het tracé van de warmteleiding naar Leiden (WarmtelinQ+) loopt door het gebied. Omdat nieuwbouw vanwege de goede isolatie met lage temperaturen verwarmd kan worden is het niet wenselijk om gebruik te maken van stadsverwarming of de WarmtelinQ+. Die warmte is nodig voor de bestaande woningen en bedrijven. Onderzocht wordt of het inzetten van retourwarmte uit de stadsverwarming helpt om dat systeem te optimaliseren. Warmte- en koudeopslag in de bodem is hier naar verwachting de meest voor de hand liggende techniek. In de dimensionering van zo’n systeem kan rekening gehouden worden met de overige ontwikkelingen rond de kavel. Om het thermisch gebruik van de ondergrond te optimaliseren stelt de gemeente bodemenergieplannen op. Voor de GAVI-kavel 1B is zo'n plan er nog niet. Maatregelen op het perceel voor duurzaam mobiliteit: voldoende ruimte voor fietsparkeren en oplaadpunten electrisch vervoer

2.3.5 Energietransitie Den Haag heeft de ambitie om in 2030 een klimaat neutrale stad te zijn. De energievoorziening van nieuwbouw, zoals de beoogde bedrijven, moet daarom toekomstbestendig worden ontwikkeld. De gekozen energievoorziening moet passen bij de oplossingsrichting die in het Stedelijk Energie Plan (RIS306869) en het ontwerp van de Transitievisie Warmte (RIS310442) vastgesteld is voor dat deel van de stad. Het Stedelijk Energieplan en de Transitievisie warmte bevatten strategische uitgangspunten voor de energietransitie in Den Haag. Een aantal hiervan zijn direct van invloed op welke duurzame warmtebronnen er wordt ingezet en hoe het wordt aangepakt. Er wordt gestreefd naar een stad die alleen nog schone energie gebruikt. Zo dienen de gebouwen op de GAVI-kavel 1B goed geïsoleerd te zijn en met lage temperatuur bronnen verwarmd te worden (Bronnenstrategie RIS318482).

2.4

Archeologie

Onder het oostelijke deel van de GAVI-kavel ligt een duin waarop vanaf de nieuwe steentijd bewoning mogelijk was. Nadat de raad in 2022 had ingestemd met de NvU GAVI-kavel 1A, voor de realisatie van de tramremise (RIS312403), is voor het deel van de kavel waar een dubbelbestemming archeologie op rust het archeologisch onderzoek opgestart. Door middel van een bureauonderzoek, verkennend booronderzoek en karterend en waarderend proefsleuvenonderzoek is vast komen te staan dat het duin sporadisch door mensen is bezocht, maar dat er geen sprake is van een behoudenswaardige vindplaats. De conclusie van deze onderzoeken is in de vorm van een besluitbrief op 30 januari 2023 (kenmerk 230102 t.a.v. MRDH) aan de initiatiefnemer voor de tramremise medegedeeld. De raad is hierover geïnformeerd middels de voortgangsbrief

Maatregelen op het perceel voor duurzame energie: PV panelen op daken

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

15

Tramremise. Voor het deel van de kavel zonder dubbelbestemming archeologie geldt geen archeologische verwachting. Dat hangt samen met de opbouw van de ondergrond. Die wordt gedomineerd door veen met daarop eventueel een dun laagje klei. Dergelijke sedimenten zijn in de periode na de nieuwe steentijd onder natte omstandigheden afgezet en boden daardoor geen geschikte basis om op te wonen. Er kunnen bij de werkzaamheden toch nog archeologische vondsten worden gedaan door de uitvoerder. Als dat gebeurt, moet dit direct gemeld worden bij de afdeling Archeologie (Erfgoedwet art. 5.10 en Omgevingswet art. 19.8 en 19.9). Dit kan per e-mail op archeologie@denhaag.nl.

2.5

maar deze heeft geen overlap met de GAVI-kavel 1B. In de B-zone (middelste cirkel) mogen geen bestemmingen voorkomen waarin uit externe veiligheidsoogpunt kwetsbare of beperkt kwetsbare objecten opgericht kunnen worden. In de C-zone zijn geen bestemmingen opgenomen die het oprichten van bouwwerken mogelijk maken met vlies- of gordijngevelconstructies of grote glasoppervlakten en waarbinnen zich doorgaans een groot aantal personen bevindt. Het gebied is van hogedruk gasleidingen omgegeven: langs de Molensloot, op een afwisselende afstand van 50-60 m vanaf de kavelgrens, langs het Valutapad en de Guldenlaan. Vanaf de as

van de buisleidingen is een 5-5 m belemmeringszone wettelijk voorgeschreven. Naast de warmtekrachtcentrale worden de realisatie mogelijkheden van een Geothermiecentrale onderzocht. De ambitie is dat het warmtenetwerk van Ypenburg op termijn van gas naar geothermie als bron overgaat. Bij het winnen van aardwarmte komt echter ook aardgas vrij. De gasscheider heeft een veiligheidscontour waarbinnen geen gebouwen waar mensen verblijven aanwezig mogen zijn. Onder leiding van de provincie Zuid-Holland en de Gasunie wordt de ligging van de warmtetransportleiding Rijswijk Leiden onderzocht.

Milieubeleid

Milieueffectrapportage (MER) Afhankelijk van de omvang en de samenhang van projecten binnen een gebied zal een project MER moeten worden opgesteld. Voor de voorgenomen ontwikkeling van de GAVIkavel 1B dient initiatiefnemer met een MER-beoordelingsnotitie te motiveren of de ontwikkeling MER-plichtig is. In de MERbeoordelingsnotitie wordt op basis van de drempelwaarden en het samenhangcriterium gemotiveerd of de ontwikkeling al dan niet leidt tot ‘belangrijke negatieve effecten op het milieu’. Op basis van de MER-beoordelingsnotitie wordt besloten of voor de ontwikkeling een project MER dient te worden opgesteld. Het is belangrijk om hier in de planning rekening mee te houden omdat het niet onaannemelijk is dat de MER-beoordeling leidt tot een project MER. Externe veiligheid Ten zuidwesten van de GAVI-kavel 1B ligt de TNO-locatie, waar vanwege een deel van hun activiteiten een externe veiligheidszone geldt van 500 meter. Op rijksniveau zijn A-B-C beschermingszones vastgelegd. Deze en de gerelateerde regelingen zijn in de bestemmingsplannen opgenomen. De A-zone (kleinste radius) legt veel beperkingen op,

16

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

Externe veiligheid, milieuzonering en geluidskwaliteit op de GAVI-kavel 1B

Milieuzonering lucht- en geluidkwaliteit In de Wet milieubeheer (Wm) zijn kwaliteitseisen voor de buitenlucht opgenomen. In artikel 5.16 van de Wm is vastgelegd dat voor een plan dat niet in betekenende mate (NIBM) bijdraagt aan de luchtkwaliteit, geen uitgebreid luchtkwaliteit onderzoek uitgevoerd hoeft te worden en het plan doorgang kan vinden. Onderzoek zal moeten uitwijzen wat de gevolgen van de ontwikkeling van de GAVI-kavel 1B zijn voor lucht- en geluidkwaliteit. De Wetgeluidhinder (Wgh) stelt eisen met betrekking tot de geluidsbelasting van geluidsgevoelige objecten. Als geluidsgevoelige gebouwen dan wel terreinen zijn onder andere aangewezen woningen.

Daarnaast dient voldaan te worden aan de uitgangspunten van Circulaire bodemsanering. Er zijn aanwijzingen dat op de GAVI-kavel 1B de grond vervuild is met Japanse duizendknoop c.q. verschillende haarden van de Japanse duizendknoop aanwezig zijn. Dit is een zeer invasieve exotische plantensoort die, voorafgaand aan het bouwrijp maken, verwijderd moet worden. Het plangebied of projectlocatie moet daarom worden geïnventariseerd op de aanwezigheid van Japanse duizendknoop, inclusief eventuele sanering. Sanering en monitoring neemt al snel twee jaar in beslag. Verspreiding van de plantensoort door bijvoorbeeld vergraven/maaien/ verplaatsen etc. moet te allen tijde worden voorkomen.

De Wgh onderscheidt drie verschillende geluidsbronnen: industrie, spoorwegverkeer en wegverkeer. Deelplan 20 is een geluidsgevoelige locatie in de buurt van de GAVI-kavel 1B. Daarom zal in het ontwerp ook alvast rekening moeten worden gehouden met mogelijke overdrachtsmaatregelen. Zodat als dat uit geluidsonderzoek nodig blijkt die op een goede manier ruimtelijk kunnen worden ingepast. De woningen van deelplan 20 liggen weliswaar op afstand, maar die woningen ondervinden al geluidsbelasting van meerdere bronnen (rijksweg, spoor en gemeentelijke weg). Het water waardoor de locaties worden omringd kunnen zorgen voor extra geluidsoverdracht (weerkaatsing). Bodem Op 1 januari 2006 trad een wijziging van de Wet bodembescherming (Wbb) in werking. Deze wet houdt in dat bodemsanering meestal wordt opgenomen in de ontwikkeling of herontwikkeling van gebieden. Saneringsverplichtingen worden gekoppeld aan risico’s verbonden aan huidig en toekomstig bodemgebruik. Voor gebieden waar nog geen onderzoek of sanering heeft plaatsgevonden en waar herinrichting of nieuwbouw plaatsvindt, is bodemonderzoek en mogelijk sanering vereist voordat een plan wordt ingediend.

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

17

3. LOCATIE 3.1

Positie in de stad

Structuurkenmerken: De GAVI-kavel 1B wordt ruimtelijk begrensd door de snelwegen A4, A12, de tramremise, de Plas van Reef, de woonwijk Deelplan 20 en de Tedinger Broekplas. De groenzone langs de Plas van Reef vormt onderdeel van de stedelijke groenstructuur. Deze valt samen met de Ypenburgse Boslaan. De groenstructuur is verbonden met de groenzone langs de Oude Polderweg/Oude Middenweg die door het bedrijventerrein Forepark loopt. De noordwest- en noordoostkant van de GAVI-kavel 1B liggen direct aan de snelwegen A4 en A12. Hierdoor liggen deze randen in de zichtzones van snelwegen. De zuidwestkant grenst aan het groen/blauwe gebied van Tedinger Broekplas en bos van TNO. Dit eveneens ecologisch waardevolle gebied vormt samen met de ligging aan de stedelijke groenstructuur en de Plas van Reef de groene randen van het kavel. De GAVI-kavel 1B ligt wat geïsoleerd ten opzichte van de hoofdwegenstructuur van Ypenburg door de ligging achter de woonbebouwing van deelplan 20, de Plas van Reef en de bebouwing in de oksel Ypenburgse Stationsweg/Guldenlaan. Daardoor is een directe verbinding van de GAVI-kavel 1B met de hoofdwegenstructuur en rest van Ypenburg niet mogelijk.

Groen Ecologische hoofdstructuur Water Hoofdwegen gebied Knooppunt afrit Fietspaden

Verschillende fietsroutes langs de GAVI-kavel 1B verbinden het gebied met zowel Ypenburg als bedrijventerrein Westvlietweg en de Vlietzone en via de onderdoorgang onder de A12 met Forepark en Leidschenveen. De fietsstructuur zal komende jaren verder geïntensiveerd worden om in de toekomst nog beter de stad Den Haag met de VINEX-wijken Leidschenveen en Ypenburg te verbinden. De nabijheid van station Ypenburg en de nabijheid van de afrit A12/Ypenburg is enerzijds een kans voor een goede multimodale bereikbaarheid, maar zet ook het bestaande wegennetwerk in dit deel van Ypenburg onder druk.

HOV HOV toekomst Wonen Winkelgebied Bedrijventerreinen bestaand GAVI kavel 1B GAVI 1A - tramremise 0

500m

1000m

Stedelijke context

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

19

3.2

Historie

Het blauwe verleden De huidige waterrijke omgeving van de GAVI-kavel 1B is het resultaat van een historisch proces van ontginning, ontvening, droogmalen en zandwinning. Het plangebied en de omgeving was moerassig en venig en is vanaf de 12e eeuw ontgonnen door graven van sloten. De Tedingerbroekpolder waarin de GAVI-kavel 1B ligt, is aan het einde van de middeleeuwen door turfwinning ontstaan en in de tweede helft van de 19e eeuw drooggelegd. De historische structuur van voor de drooglegging is in het huidige landschap onder meer te vinden in de Tedinger Broekplas en in de Plas van Reef. De Goowetering is een resultaat van de drooglegging en speelt een belangrijke rol in de waterhuishouding van Ypenburg. De Molensloot, die dwars door de huidige GAVI-kavel 1B loopt en voor de afvoer naar de Vliet zorgde, is sinds enkele jaren uit het landschap verdwenen.

De Vinexwijk van Den Haag is uit de kinderschoenen Stedelijke ontwikkeling vindt vanaf de zeventiger jaren plaats rondom het knooppunt Prins Clausplein. Omstreeks 1970 wordt aan de noordwestzijde het sportpark met ijsbaan en tennisvelden aangelegd. Het industriegebied Forepark, ten noordoosten van het knooppunt, is pas in de jaren ‘90 ontstaan. Het vliegveld Ypenburg werd in 1991 opgegeven en de aanleg van de Vinex wijk Ypenburg ging van start. In 2002 kwam de GAVI-kavel 1B ten gevolge van de door de provincie voorgeschreven gemeentelijke herindeling bij Den Haag. De locatie is in het verleden aangemerkt als locatie ten behoeve

van de geïntegreerde afvalverzamelingsinstallatie. Vandaar de naam GAVI. De komende tijd wordt verder verdicht in Ypenburg en dit vraagt om een goede afweging ten aanzien van de programmatische indeling. De, deels concurrerende, ruimteclaims vragen om een gebiedsstrategie die uitgewerkt moet worden.

Van geprezen infrastructuur tot barrière De geschiedenis van deze omgeving is gekoppeld aan de trotse bouw van infrastructuur. De spoorlijn tussen Gouda en Den Haag werd in 1870 diagonaal door de bestaande structuur van watergangen in de polder heen gelegd. De A12, eerste snelweg van Nederland, is parallel aan de spoorweg aangelegd en is in 1937 vrijgegeven voor het verkeer. De A4 is dwars door de polder gelegd, parallel aan de weteringen. De uitvoering tussen het Ypenburgse knooppunt en knooppunt Leidschendam werd pas in 1955 afgerond vanwege de oorlog. Het huidige knooppunt Prins Clausplein kreeg in de periode tussen 1975 en 1985 zijn huidige vorm. Het verkeersknooppunt Prins Clausplein en omliggend landschap is sinds oplevering bron van interesse voor landschapsarchitecten en kunstenaars. Architectuurcriticus Max van Rooy benoemde het als ‘het meest glorieuze verkeersknooppunt van Nederland’. Dit neemt niet weg dat de glorieuze knoop en de door RWS beoogde inbreiding van de snelweg tot verdere fragmentatie van het landschap leidt en barrièrewerking versterkt.

GAVI-kavel GAVI-kavel 1B

Historische structuur

20

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

3.3

Analyse 2 schaalniveaus

Algemeen De economische structuur van bedrijventerreinen aan de zuidkant van Den Haag is gekoppeld aan de snelwegen A4 en A12. Langs de A12 bevinden zich bedrijventerreinen in Nootdorp, Ypenburg, Leidschenveen en Binckhorst. Langs de A4 liggen de terreinen Forepark, Hoornwijck, Technology Park Ypenburg en Havenkwartier bij Rijswijk. De GAVI-kavel 1B ligt precies op het kruispunt tussen deze twee economische structuren, door de ligging aan het Prins Clausplein. Daardoor draagt de toekomstige inrichting in hoge mate bij aan de identiteit van de entree van de stad.

polderlandschap: het slagenlandschap. De robuuste groen- en waterstructuur van de wijk maakt Ypenburg zoals het nu is. De belangrijkste groen-blauwe lange lijn in de omgeving is de Ypenburgse Boslaan. Naast deze lange lijn completeren de plassen het huidige landschapsbeeld. De Plas van Reef, de Tedinger Broekplas, het Tedingerbroek en de Plas Boswijk zijn een aaneengeschakeld gebied die door het groene infrastructuurlandschap omsloten wordt. De Molensloot, de Plas van Reef, de Tedinger Broekplas, de wateren op de TNO kavel en de Plas Boswijk zorgen samen voor een unieke rijkdom aan wateren. De Molensloot (zuidoostelijke grens) en de watergang

langs het Guldenpad zijn primaire wateren in beheer van het Hoogheemraadschap van Delfland. De bestaande watergangen langs de Spoorlaan en het Valutapad zijn in beheer van de gemeente. Onder de naam “Haags natuurlijk” heeft de GAVIkavel 1B natuur en groen de kans gegeven zich natuurlijk te ontwikkelen. De landschappelijke kwaliteiten versterken betekent ook de aantrekkelijkheid van de leefomgeving blijvend beschermen. De nieuw aan te leggen waterlopen ten behoeve van de aanleg van het bedrijventerrein zal samen met het bestaande water bijdragen aan de ecologische kwaliteiten in en rond het gebied.

De GAVI-kavel 1B maakt onderdeel uit van de randzone tussen de wijk Ypenburg en de snelweg A4. Kenmerkend voor deze zone is de opdeling in 4 gebieden, die zijn ingebed in een groen/blauwe structuur: het bedrijventerrein TPY, de woonwijk Bosweide, het bos met bebouwing van TNO en de GAVI-kavel 1B. Samen met het bedrijventerrein Forepark vormt deze zone de verbinding van de wijken Leidschenveen en Ypenburg met de snelweg A4. Aan de noordkant van de A4 ligt de Vlietzone. Deze zone markeert de overgang tussen de zones met werkgebieden aan de kant van Leidschenveen/Ypenburg en de stedelijke gebieden van Voorburg, Rijswijk en Den Haag. De Vlietzone is door de historisch gegroeide situatie met tal van sportfuncties en recreatieve functies, woonbebouwing en werkfuncties een heel ander gebied dan de zones ten zuiden van de A4. Waar aan de zuidkant sprake is van een gestructureerde en planmatige landschappelijke structuur, is in de Vlietzone sprake van een organische en versnipperde structuur. Groen-blauw netwerk De identiteit en eigenheid van Ypenburg wordt mede bepaald door de aanwezige landschappelijke kwaliteiten. De stedelijke groenblauwe structuren borduren voort op het oorspronkelijke

GAVI-kavel

0

250m

500m

Landschappelijke structuur

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

21

Verkeersnetwerken OV De GAVI-kavel 1B ligt op ca. 500 meter van het station Ypenburg. Dit station vormt ook de P+R-locatie en OV-hub, waar ook tramlijn 19 en diverse buslijnen samenkomen. De combinatie met een aantal voorzieningen (politiebureau, zwembad en bioscoop) maakt deze plek een aantrekkelijke en cultureel belangrijke locatie voor Leidschenveen/Ypenburg. Een aandachtspunt vormt een veilig en comfortabele voetpadennetwerk tussen station en de GAVI-kavel 1B om ovgebruik te stimuleren.

GAVI-kavel 1B 0

netwerk OV

22

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

200

400m

Fiets – en padennetwerk De GAVI-kavel 1B is door de fietspaden Valutapad, Spoorlaan en Guldenlaan goed verbonden met zowel het bedrijventerrein Westvlietweg en de Vlietzone als de woonwijken en voorzieningen in Ypenburg en Leidschenveen. Het privéterrein van TNO vormt een belemmering in het fietsnetwerk langs de A4 zone. De Ypenburgse Boslaan vormt zodoende de belangrijkste interne structuur, waarop alle fietspaden samenkomen. Er wordt in de toekomst ingezet op meer directe verbindingen tussen Den Haag over de Vlietzone/A4 naar de VINEX wijken Ypenburg en Leidschenveen over de A12. Een van de potentiële nieuwe verbindingen vormt een route over de A12 in het verlengde van het Valutapad. Met de ontwikkeling van de GAVI-kavel 1B zullen extra voetpaden langs het Valutapad en Guldenlaan/pad en Spoorlaan worden aangelegd en onderdeel uitmaken van de voetpadenstructuur rond de Plas van Reef en die van de woonbuurt Deelplan 20. Het doel hiervan is het optimaal onderling verbinden van functies en het beter toegankelijk maken van de interne en omliggende groenstructuur en groengebieden. Daarnaast wordt beoogd om een veilige en comfortabele voetgangersroute aan te leggen tussen station Ypenburg en de GAVI-kavel 1B. De interne structuur zal daarom fijnmazig zijn zodat voetgangers en fietsers voldoende opties hebben.

GAVI-kavel 0

200

400m

netwerk fiets

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

23

Autonetwerk De GAVI-kavel 1B is vanwege de geïsoleerde ligging beperkt aangesloten op het hoofdwegennetwerk van de stad. De Spoorlaan, Guldenpad/Guldenlaan en Valutapad vormen de enige drie aansluitpunten om het kavel te verbinden met de hoofdwegenstructuur in de omgeving. Verkeersonderzoek naar intensiteiten op het bestaande hoofdwegennetwerk van de Ypenburgse Stationsweg en Westvlietweg hebben laten zien dat er nu al sprake is van een hoge belasting van het kruispunt Ypenburgse Stationsweg/Guldenlaan. De inzet van de gemeente Den Haag is om in de toekomst de Westvlietweg verder te ontlasten van zwaar vrachtverkeer. Hierdoor is een directe verbinding via de Spoorlaan tussen GAVI-kavel 1B en Westvlietweg voor auto-en vrachtverkeer niet gewenst. Een enkelvoudige ontsluiting van de GAVI-kavel 1B via de Guldenlaan op de Ypenburgse Stationsweg is niet gewenst vanwege de nu al te hoge verkeersdruk op dit kruispunt. Daardoor is een gedeeltelijke reconstructie van het kruispunt Ypenburgse Stationsweg/Guldenlaan noodzakelijk om het verkeer af te wikkelen en zal een tweede ontsluiting via het Valutapad noodzakelijk zijn. In een door RHDHV uitgevoerd onderzoek naar de verkeersafwikkeling van de GAVI-kavel 1B (28 maart 2024 - zie bijlage) zijn drie scenario’s (zogenaamd minimaal, maximaal en voorkeursvariant) doorgerekend middels het V-MRDH verkeersmodel versie 3.0.

Op basis van deze drie scenario’s is een analyse gemaakt op wegvak- en op kruispuntniveau, met de volgende conclusies: • Op wegvakniveau leidt de verkeersgeneratie van de GAVI-kavel 1B in alle drie scenario’s niet tot doorstromingsproblemen op de omliggende wegvakken. • Op kruispuntniveau kunnen de beide kruispunten (Guldenlaan – Ypenburgse Stationsweg en Valutapad – Ypenburgse Boslaan) de extra verkeersgeneratie van de varianten goed aan. De cyclustijden op het kruispunt Guldenlaan – Ypenburgse Stationsweg komen niet boven de 95 seconden (met tramrealisatie) en blijven

24

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

GAVI-kavel 0

netwerk wegen

200

400m

•

•

daarmee dicht bij de streefwaarde van 90 seconden. Wel is de kanttekening hier dat voor een optimale verkeersafwikkeling op dit kruispunt de opstelvakken Guldenlaan rechtsaf en de Laan van Leidschenveen rechtdoor – rechtsaf verlengd moeten worden tot respectievelijk 24 en 60 meter. Het kruispunt Valutapad – Ypenburgse Boslaan kan de extra verkeersintensiteit ten gevolge van de voorkeursvariant goed aan, met wachttijden korter dan 15 seconden. Voor de voorkeursvariant is het voor de samenhang van de kruispunten belangrijke dat de interne wegenstructuur op de GAVI-kavel 1B verbonden is voor al het verkeer. Hiermee wordt de verkeersafwikkeling gegarandeerd bij calamiteiten op een van de twee kruispunten, maar heeft ook vrachtverkeer een route waarbij ze niet hoeven te keren na het laden en lossen op het bedrijventerrein.

Deze verkeersstudie is gedaan aan de hand van een stedenbouwkundig schetsontwerp, waarbij over de typologie van de bedrijven nog veel onbekend is. Mocht er in het verdere ontwerpproces voor de GAVI-kavel 1B meer bekend worden moet er aanvullend onderzoek uitgevoerd worden. Dit omdat de gebruikte verkeersgeneratiecijfers voor werkgebieden zeker bij grote gebieden tot een overschatting van de verkeersgeneratie kan leiden. Bij verdere uitwerking van de typologie van bedrijven en het aantal werknemers kan met het verkeersmodel een nauwkeurigere berekening uitgevoerd worden.

GAVI-kavel 0

200

400m

Bestaande verkeersstructuur rondom GAVI-kavel

NVU GAVI-KAVEL - maart 2025

25

Wijzigingen tramremise en ontsluiting Voor de ontwikkeling en realisatie van de tramremise Ypenburg op een deel van de GAVI-kavel 1B is in juni 2022 een Nota van Uitgangspunten vastgesteld (RIS312403), met daarin een demarcatie waarin het programma van de remise moest landen. Bij de doorontwikkeling van de tramremise is rekening gehouden met de meest recente inzichten van GAVI-kavel 1B waardoor optimalisatie van de gehele GAVI-kavel is bereikt.

Bij het uitwerken van de Tramremise blijft de NvU Tramremise leidend voor wat betreft de kwalitatieve invulling. Een afwijking hiervan zijn de randen en erfafscheidingen. Waar de NvU Tramremise uitging van een transparante opzet, blijkt het vanuit ecologisch en milieutechnisch oogpunt noodzakelijk om licht- en geluidswerende voorzieningen te maken. Aan de zijde van de ecologische zone, alsmede aan de zijde van de A12 is daarom ruimte gereserveerd voor een begroeide grondwal en/of

schanskorf. Om een consistente beeldkwaliteit te bereiken voor de gehele GAVI-kavel en om deze afwijkingen op kwalitatieve wijze te borgen, zijn de randen van de Remise wel opgenomen in de kaders voor GAVI.

Voortschrijdend inzicht heeft ervoor gezorgd dat deze ontwikkeling op enkele punten zal afwijken van de kaders die in de betreffende NvU zijn gesteld. Zo is de in de NvU Tramremise benoemde ambitie van meervoudig ruimtegebruik niet haalbaar gebleken en heeft de remise, door gewijzigd programma en geactualiseerde technische aspecten, een groter ruimtebeslag. Onder andere door aanpassingen als gevolg van gekoppeld rijden waardoor langere opstelstroken en een dubbele lengte van de wasstraat op het terrein nodig is. Om tot efficiënt ruimtegebruik van de kavel te komen, is de remise -en haar ontwerpteam- meegenomen in het ontwerpend onderzoek van deze NvU. Dit heeft geleid tot een update van het model, waarbij de toename van het ruimtebeslag van de remise teruggebracht en de overige uitgeefbare gronden optimaal zijn te benutten. Voor de tramremise is in haar eigen NvU nog uitgegaan van een benodigd perceel van 40.500 m2. In de nieuwe opzet is dit, na veel opties verkend te hebben, 47.900 m2 geworden. Door de nieuwe grondvorm van de tramremise is een veel efficiënter ruimtegebruik mogelijk ten aanzien van uitgeefbare grond, groen, water en ontsluiting. Er is minder restruimte rond het remise-perceel en de uitgeefbare percelen hebben een logischer vorm gekregen.