Document · PDF

RIS321388 Bijlage 1 Ambitiedocument Mariahoeve

Gemeenteraad 13 maart 2025, gemeente Den HaagBij agendapunt: Voorstel van het college inzake Ambitiedocument Mariahoeve (RIS321388)16.309 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Met het inspelen op een divers woningaanbod wordt geprobeerd doorstroming te bevorderen. Dit is lastig om op gang 34

te brengen, maar noodzakelijk om ervoor te zorgen dat mensen kunnen verhuizen naar een woning die past bij hun levensfase en behoeften. Een ander belangrijk aspect is de balans van huur- en koopwoningen. Deze dient meer evenwichtig te worden. Daarom wordt er niet alleen ingezet op betaalbare woningbouw, met nadruk op het middensegment, maar ook op het duurdere segment. Dit zorgt ervoor dat mensen met verschillende inkomensniveaus in Mariahoeve kunnen wonen, wat bijdraagt aan een gevarieerde gemeenschap. Het is daarnaast essentieel om te blijven voldoen in genoeg sociale huisvesting zodat mensen met een lager inkomen ook toegang hebben tot kwalitatieve huisvesting. Door een diversiteit aan woningtypen kan de wijk een thuis bieden aan mensen van alle leeftijden, inkomensgroepen en achtergronden. Gelet op de huidige woningvoorraad en de wens van doorstroming binnen de wijk wordt bij de realisatie van nieuwe woningen daarom ingezet op de woonwensen van 65+'ers, starters, gezinnen en studenten. Het juiste woonproduct op de juiste plek Om een fijne woonplek te realiseren is het essentieel dat het juiste type woning terecht komt op de juiste plek in de wijk. De kenmerken van de omgeving dienen aan te sluiten bij de woonwensen van specifieke doelgroepen. Jongerenhuisvesting past beter in de nabijheid van openbaar vervoer en voorzieningen, voor ouderen is het

essentieel dat er zorg, ontmoeting en een supermarkt dichtbij is en gezinnen dienen genoeg speelplekken in de buurt te hebben. Bij het toevoegen van nieuwe woningen wordt daarom rekening gehouden met het leefmilieu van de directe omgeving. Ruimte voor experimenteren De juiste woning (of het juiste woonproduct) verschilt per inwoner. In Mariahoeve wordt daarom ruimte geboden aan bijzondere en innovatieve woonvormen die aansluiten bij de woonwensen van specifieke doelgroepen. Bijzondere en innovatieve woonvormen zijn flexibele woonconcepten, gemeenschappelijk woonvormen zoals co-hosting en speciale vormen van woningdelen. Deze innovatieve benadering van woningtypen draagt bij aan een divers en dynamisch woonaanbod dat inspeelt op de wensen en eisen van de moderne samenleving.

"Maak woningen voor starters, (jonge) gezinnen en ouderen."

Bestaande woningen aanpassen aan hedendaagse behoeften Een mix van bewoners per gebouw voor een vitale wijk

Van starter tot senior: een rijk woningaanbod.

€€€

€€€ €€€

€€€

Voor Mariahoeve betekent dit: •

•

• •

De mate van verdichting is afhankelijk van de plek in de wijk. Hierbij wordt (vooral) gekeken naar de nabijheid van openbaar vervoer en aanwezigheid van voorzieningen. Bij het winkelcentrum en het stationskwartier zijn meer kleinere woningen mogelijk, waarbij gekeken wordt naar kansen voor jong en oud. Nultredewoningen voor ouderen in het betaalbare- en middensegment dragen bij aan de doorstroming in de wijk. Grotere woningbouwontwikkelingen gaan samen met de ontwikkeling van collectieveen ontmoetingsplekken.

€€€

€€€ €€€

Ruimte voor bijzondere en innovatieve woonvormen.

Van hoogbouw tot gezinswoningen. Het juiste woonproduct op de juiste plek.

Fictieve verbeelding van een naoorlogse woonwijk

Een levendige wijkeconomie

In levendige wijk is er ruimte voor een gezonde en passende wijkeconomie. Er is plek voor kleine ondernemers en voor kantoren, vooral in de buurt van het station. Meer horeca en terrassen zorgen voor levendigheid en ontmoeting in de wijk. Het draagt bij aan de levendige wijkeconomie. Ruimte voor klein ondernemerschap Naast de ruimte voor horeca is het, economisch gezien, belangrijk om ruimte te bieden voor klein ondernemerschap. Lokale ondernemers dragen bij aan de diversiteit en het unieke karakter van de wijk. Het ondersteunen van startups en kleine bedrijven kan de economische dynamiek van de wijk versterken. Kleine winkels, ambachtelijke bedrijven en dienstverleners kunnen een breed scala aan producten en diensten aanbieden, wat niet alleen de lokale economie stimuleert, maar ook werkgelegenheid creëert voor de bewoners. We zetten daarom in op het behoud van de kleinschalige bedrijfsruimten in de wijk. Werkgelegenheid in het Stationskwartier Mariehoeve Stap voor stap verandert de ruimte rondom het station Mariahoeve - ook wel Stationskwartier Mariahoeve- naar een gemengd (centrum)stedelijk gebied met ruimte voor wonen, werken en voorzieningen.

Dat betekent niet dat het belang van dit gebied als werkplek afneemt, maar dat er verschuiving plaatsvindt van het station als een plek voor alleen werken naar een omgeving waar wonen en werken in een aantrekkelijke omgeving samengaan. Hierdoor worden de sociaaleconomische 36

ontwikkelkansen voor de wijk bevorderd en heeft deze locatie een betekenis voor de gehele wijk. Een toename van gebruikers en bewoners in het Stationskwartier Mariahoeve creëert extra draagvlak voor investeringen in de bereikbaarheid van OV en mobiliteit hubs. Met de transformatie van het gebied kan het Stationskwartier Mariahoeve zich beter positioneren als onderscheidend en complementair in het economisch milieu van de stad en regio. ''Een gezellig tentje'' Horeca speelt een cruciale rol in het bevorderen van de levendigheid binnen een wijk zoals Mariahoeve. Dit zijn niet per se de grote horeca-ketens, maar de ''gezellige tentjes'' waar bewoners kunnen samenkomen en kunnen genieten van een hapje en/of een drankje. Bij de doorontwikkeling van Mariahoeve zetten we sterk in op het bieden van extra ruimte voor horeca. Door strategisch geplaatste horecaruimte te introduceren, wordt de wijk dynamischer en aantrekkelijker voor zowel huidige als nieuwe bewoners. We reserveren als gemeente daarom (extra) ruimte voor vierkante meters horeca op plekken die zich daarvoor lenen. De invulling moet overgelaten worden aan de markt. Ruimte voor stedelijk vermaak De ambitie van een levendige wijk gaat ook over ruimte bieden aan ''stedelijk vermaak'' (ontmoetingsplekken gericht op gezelligheid) met een economisch karakter. Niet overal is ruimte voor stedelijk vermaak

voorstelbaar, enkel op de plekken in de wijk waar voortgeborduurd wordt op het karakter en functies die aanwezig zijn. Een voorbeeld is Winkelcentrum Mariahoeve.

"Mariahoeve kan goed meer koffie- en lunchtentjes gebruiken."

Ruimte bieden aan ‘‘stedelijk vermaak’’. Vooral focus op horeca. Een milieu voor klein ondernemerschap (innovatie bedrijvigheid, ambacht, flexplekken).

Gebruik maken van ongebruikte garages

Voor Mariahoeve betekent dit: •

•

• •

Het stimuleren van klein ondernemerschap op verschillende plekken in de wijk. Herontwerpen van plinten en garageboxen biedt hier kansen voor. Buurtcentra spelen een belangrijke rol in het voorzien van werkgelegenheid, bijvoorbeeld in de vorm van een werkplaats, repaircafé of flexplekken (onder meer bij ontmoetingsplekken of publieke voorzieningen). Bewoners kunnen hier ook ontmoeten of activiteiten organiseren. Een aantrekkelijke mix van werken en wonen in het Stationskwartier Mariahoeve, versterkt het karakter van werkgelegenheid in de wijk. Horeca (bijvoorbeeld een café of restaurant) bij het Winkelcentrum en het stationskwartier kan bijdragen en versterken van het economisch karakter.

m m uu ss iiee kk ss cc hh oo oo ll O n t w e rp

Kapper

cafe Buurt

Fietsenmaker

RE-cycle hub

Inzetten op meer levendigheid op daarvoor geschikte plekken

Ruimte voor lokale economie

Fictieve verbeelding van een naoorlogse woonwijk

Goed en veilig verbonden

In het toekomstbestendige Mariahoeve is het de ambitie om veilig, fijn en makkelijk te lopen en fietsen door de wijk. Het maakt de wijk fijner en gezonder. Het openbaar vervoer in de wijk is goed verbonden met de stad en erbuiten. De wijk blijft per auto bereikbaar, maar die zal niet meer overal in het straatbeeld P domineren. Optimaal verbonden De mobiliteitstransitie in Mariahoeve vraagt om veel aandacht. De wijk is vanuit de wederopbouw gedachte vooral ingericht als een wijk waar rijdende P en geparkeerde auto's het straatbeeld bevolken. De wegen die de buurten ontsluiten worden als slecht oversteekbare barrières ervaren door voetgangers en fietsers. De verdichting, vergroening en sociale opgaven vraagt om een omslag in de mobiliteitsbenadering en -gedrag. Daarom wordt in Mariahoeve voorrang gegeven aan gezonde en schone manieren van verplaatsen. Om de mobiliteitstransitie in gang te zetten is het noodzakelijk ruimte vrij te maken voor veilige wandelen fietsroutes, openbaar vervoer, deelmobiliteit en efficiënte parkeeroplossingen. Daarnaast zullen aanpassingen in de verkeerstructuur bijdragen aan een gezondere leefomgeving: schonere lucht, minder geluidsoverlast en veiligere openbare ruimte. Het is daarom van belang om te zorgen voor goede verbindingen binnen Mariahoeve, waar ook te waarborgen dat de wijk goed verbonden blijft met de stad en de regio. 38

Fijnmazig en beweegvriendelijke netwerken Oók in Mariahoeve staat de mobiliteitstransitie centraal. Er wordt daarom ingezet op een verbeterde bereikbaarheid voor wandelaars, fietsers en het openbaar vervoer. Een fijnmazig netwerk van comfortabele en veilige wandel- en fietsroutes door de wijk heen verbindt de buurten onderling beter met elkaar en zorgt voor een verbeterde bereikbaarheid van OV-haltes. Belangrijk is om deze routes te combineren met schaduwrijke plekken om wandelen en gebruik van openbaar vervoer te stimuleren. Daarnaast ontstaan kansen om straten her in te richten door snelheden in de buurtstraten te verlagen, autoluwe gebieden te creëren en ontstaat er daarmee meer ruimte voor groen en klimaatadaptie. Slimme parkeer- en deelsystemen Op het moment neemt parkeren voor auto's een groot deel van de openbare ruimte in beslag. De druk op maaiveld zal alleen maar toenemen met de aankomende verdichtingsopgaven. Het toenemen van aantallen inwoners en woningen mag niet leiden tot meer verharding voor parkeren in de openbare ruimte. Om de wijk als aantrekkelijk woongebied te behouden is de noodzaak om mobiliteit slimmer en efficiënter te organiseren. Er wordt gekeken waar in de wijk mobiliteitshubs een bijdrage kunnen leveren aan het verminderen van parkeren op maaiveld. Grotere bouwopgaven zijn mogelijk nabij OV-haltes, waarbij het uitgangspunt is

om parkeren op te lossen in gebouwde voorzieningen (ondergronds, verdiept of goed ingepast in een parkeergebouw). Bij nieuwbouw wordt het integreren van deelsystemen in de ontwikkeling gestimuleerd, te denken valt aan elektrische fietsen, scooters en deelauto's. Voor deze ontwikkelingen kunnen lagere parkeernormen gehanteerd worden. Het parkeren van fietsen, scooters en scootmobielen wordt bij nieuwbouw inpandig opgelost. Bij renovatie en optoppen wordt onderzocht waar dit mogelijk in de gebouwen past. Voor mindervaliden en mensen die slecht ter been zijn is het wel van belang dat zij de mogelijkheid behouden om dicht bij huis te parkeren. Nieuwe betekenis voor station Mariahoeve De meeste nieuwe woningen en werkplekken bouwen we rondom het station omdat dit één van de best bereikbare plekken is met het OV. Op het moment is het aandeel in- en uitstappers bij station Mariahoeve vrij laag. De meeste gebruikers zijn verbonden aan de kantoren die zich daar bevinden. Met de transformatie van het stationsgebied naar een meer centrum-stedelijk gebied waar ook een aanzienlijk deel woningen bij komen, krijgt het station een nieuwe betekenis als ‘Stationskwartier Mariahoeve”. Voor deze ontwikkeling wordt gekeken naar het realiseren van een mobiliteitshub waarbij dubbelgebruik, deelmobiliteit en buurtfuncties aan elkaar gekoppeld worden.

Maatregelen voor het verminderen van de afhankelijkheid van privéauto’s door bijv. hubs en deelsystemen

Prioriteit geven aan voetgangers en fietsers.

Voor Mariahoeve betekent dit: • •

•

Aandacht voor goede trottoirs om veilig en fijn te kunnen wandelen. Inzetten op goede wandel- en fietsverbindingen naar OV-haltes en treinstation Mariahoeve. Verbeterde toegang naar openbaar vervoer biedt bewoners en bezoekers een duurzaam alternatief. Nieuwe verbindingen realiseren voor een meer fijnmazig voetgangersnetwerk in de wijk. Bij renovatie en nieuwbouw verkennen waar dit mogelijk is. Mobiliteitshubs en deelsystemen integreren op strategische (verdichtings)plekken in de wijk. Bij voorkeur te combineren met andere functies (bijvoorbeeld flexibele werkplekken, repaircafé of een koffiecorner).

Fietsenstalling

eren Park

e halt tram

Voorzieningen zijn goed bereikbaar per voet, fiets en OV Gemakkelijk toegankelijk openbaar vervoer Fictieve verbeelding van een naoorlogse woonwijk

3.2 Van ambities naar toekomstperspectief De zes ambities geven een vooruitzicht welke richting en welk programma voor Mariahove nodig is voor de doorontwikkeling naar de toekomst. Zij beschrijven echter vooral ‘wat’ er wordt beoogd voor de toekomst van de wijk. De ambities worden in samenhang bekeken en zullen uiteindelijk één toekomstbeeld moeten vormen. De structuur van de wijk is bijzonder en dat maakt dat de beschikbare ruimte schaars is. Om concreet te maken welke opgaven waar kunnen landen moeten er keuzes worden gemaakt. Ontwerpend onderzoek, gesprekken en discussies binnen de gemeente en met stakeholders hebben geleid tot heldere keuzes voor de toekomst. Deze keuzes zijn verdeeld over vier thematische lagen in het volgende hoofdstuk. Elke laag laat zien hoe de ruimtelijk en programmatische opgaven van de ambities in de wijk kunnen worden gerealiseerd. Samen vormen deze kaarten hét toekomstperspectief voor Mariahoeve tot 2050.

Toekomstperspectief 42

Gezonde en vitale wijkvernieuwing Het toekomstperspectief voor Mariahoeve is een aantrekkelijke groene parkwijk die voortborduurt op de bestaande waarden en karakterieken van de wijk. De wijk transformeert van een woongebied met werken voorzieningenclusters naar een groene gemengde stadswijk.

Het toekomstperspectief volgt het principe van gezonde en vitale wijkvernieuwing. Hierbij staat een veerkrachtige wijk centraal waar de basis ligt bij een robuuste structuur van de wijk. Dat bepaald de mate van ontwikkelmogelijkheden en uiteindelijk het toekomstperspectief.

De zes ambities voor Mariahoeve zijn vertaald in thematische lagen die de basis vormen voor het toekomstperspectief. De ambities kunnen niet los van elkaar worden gezien, omdat er sprake is van onderlinge afhankelijkheid. Dat vraagt om keuzes en prioritering in de zes ambities.

De ontwikkeling via het principe van gezonde en vitale wijkvernieuwing sluit erg goed aan bij de brede wens om te allen tijde voort te borduren op de bestaande waarden en karakteristieken van de wijk Mariahoeve.

Het principe van gezonde en vitale wijkvernieuwing Een toename van het aantal inwoners draagt bij aan een verbeterd draagvlak voor een gezonde en levendige wijk. Echter, de bouwopgave gaat verder dan alleen het toevoegen van woningen. Het draait vooral om het realiseren van een gezonde en aantrekkelijke woonomgeving met een duurzaam woningaanbod en voldoende voorzieningen. Het doel is om toe te werken naar een veerkrachtige wijk . Dit vraagt om een robuuste structuur van de wijk waar een aantrekkelijke en groene buitenruimte de basis vormt. Op basis van deze robuuste structuur kan de draagkracht voor het aantal voorzieningen en inwoners bepaald worden. Een gezonde ondergrond en groene structuur zijn daarmee bepalend voor het karakter en laadvermogen van een veerkrachtige en toekomstbestendige wijk. Dit vormt het vertrekpunt. Volgordelijk betekent dit: • Groen, water en bodem als sturende elementen • Duurzame bereikbaarheid • Voldoende werkgelegenheid en voorzieningen • Groei van aantal woningen Door deze elementen te integreren, kan een wijk ontstaan die niet alleen aantrekkelijk en leefbaar is, maar ook klaar is voor de toekomst.

Gezonde ondergrond: groen en duurzaam Duurzaam en veilig bereikbaar Draagkracht voor voorzieningen Ruimte voor identiteit, betekenis en sociale mix

Gezonde verstedelijking start met een groene en duurzame ondergrond

4.1 Toekomstperspectief Mariahoeve Dit toekomstperspectief geeft een overkoepelend ruimtelijk beeld voor de opgaven en aandachtsgebieden voor de komende jaren. Het dient als leidraad voor gebieds- en buurtgerichte uitwerkingen. Het toekomstperspectief voor Mariahoeve geeft prioriteit aan: • •

• •

Een robuuste groenblauwe structuur en ordening van de ondergrond als basis voor een duurzame en gezonde leefomgeving. Actieve verbindingen voor voetganger en fietser tussen o.a. (buurt)voorzieningen, scholen en woningen waarbij veiliger bewegen door de wijk gestimuleerd wordt. Meer en passende buurt- en wijkvoorzieningen die leiden tot reuring, ontmoeten en kansen voor leren en ontwikkeling. Verdichten op maat, passend bij het leefmilieu en inzetten op een hoogwaardig stationskwartier waar werken en wonen samenkomen tot een dynamische stedelijke omgeving.

cultuurhistorische waarden. De belangrijkste thematische lagen waaruit het toekomstperspectief vanuit de ambities is opgebouwd wordt in vier kaarten nader toegelicht. • • • •

Groen, blauw en gezondheid Netwerk en systemen Gemengde stadswijk Stedelijke structuur en wonen

Ontwikkeling ontwikkeling binnen de bestaande structuur afwijkend plotontwikkeling gemengde gebiedsontwikkeling Gemengd-stedelijk milieu Waardevolle stedenbouwkundige opzet Buurtnetwerk

Legenda

Het ruimtelijk toekomstperspectief, zoals hiernaast geschetst, volgt en versterkt de waarden en karakteristieken van de wijk. Zo worden de groene randen, de twee grotere groene parken in het midden van de wijk en het buurtgroen versterkt en geschakeld aan elkaar. Hierdoor worden de zes buurten verbonden met elkaar en is er een prettige route via de groene structuren om te voet en per fiets door de wijk te bewegen en buurtbewoners te ontmoeten. De voorzieningen en werkgelegenheid zijn geconcentreerd in het winkelcentrum en in het stationskwartier Mariahoeve. De kleinere buurtcentra bieden meer ruimte voor voorzieningen en functies op maat en zorgen daarmee voor levendigheid. Woningtoevoeging wordt gebiedsgericht toegepast en borduurt voort op de wijkstructuur en 44

Groen Bomenlaan Vergroening laan Versterken ecologische zone Verbeteren kwaliteit groengebied Georganiseerde sportvoorziening Recreatie en ontspanning Waterberging maatregelen Maatregelen verbetering waterkwaliteit Biodiversiteit en ecologie bevorderen Ontmoetingsplek Speelvoorzieningen kinderen Fijnmazig loop- fietsnetwerk Omgeving verbinding

€

Groen Bomenlaan Vergroening laan Groen Versterken ecologische zone Bomenlaan Verbeteren kwaliteit groengebied Vergroening laan Georganiseerde sportvoorziening Versterken ecologische zone Recreatie en ontspanning Verbeteren kwaliteit groengebied Waterberging maatregelen Georganiseerde sportvoorziening Maatregelen verbetering waterkwaliteit Recreatie en ontspanning Biodiversiteit en ecologie bevorderen Waterberging maatregelen Ontmoetingsplek Maatregelen verbetering waterkwaliteit Speelvoorzieningen kinderen Biodiversiteit en ecologie bevorderen Fijnmazig loop- fietsnetwerk Ontmoetingsplek Omgeving verbinding Speelvoorzieningen kinderen Fijnmazig loop- fietsnetwerk Omgeving verbinding Ontwikkeling ontwikkeling binnen de bestaande structuur afwijkend plotontwikkeling Ontwikkeling gemengde gebiedsontwikkeling ontwikkeling binnen de bestaande structuur Gemengd-stedelijk milieu afwijkend plotontwikkeling Waardevolle stedenbouwkundige opzet gemengde gebiedsontwikkeling Buurtnetwerk Gemengd-stedelijk milieu Waardevolle stedenbouwkundige opzet Voorzieningen Buurtnetwerk Cluster cultuur en onderwijs Onderwijs Voorzieningen Culturele instelling Cluster cultuur en onderwijs Cluster Wijkeconomie Onderwijs Recreatie en vemaak Culturele instelling Dagelijkse voorzieningen Cluster Wijkeconomie Kantoor Recreatie en vemaak Maakindustrie en kleine bedrijvigheid Dagelijkse voorzieningen Cluster

sport

€

Voorzieningen Cluster cultuur en onderwijs Onderwijs Culturele instelling Cluster Wijkeconomie Recreatie en vemaak Dagelijkse voorzieningen Kantoor Maakindustrie en kleine bedrijvigheid Cluster sport Informele sport Sportclub Cluster (maatschappelijke) dienstverlening Zorg Dienstverlening Sociale initiatieven Cluster Buitenruimte Ontmoeten in de buitenruimte Mobiliteit Hoofdfietsverbinding Verbinding omgeving Zoekgebied aansluiting velostrada Hoofdverkeer auto Buurtontsluiting auto Zoekgebied collectief parkeren autoluwe straat OV

€

Toekomstperspectief Mariahoeve

4.2 Keuzes maken met leefmilieus De ruimte in Den Haag en ook in Mariahoeve is schaars, er zijn steeds meer zaken die vragen om ruimte. De ambities beschrijven de koers van de ontwikkeling van de wijk, zodat er grip is op het ruimtebeslag. Hierbij is het nodig keuzes te maken waaraan meer of minder ruimte wordt gegeven. Alleen op deze manier kan de gezonde en vitale wijkvernieuwing worden gerealiseerd, die ook recht doet aan de cultuurhistorische waarden van de wijk. Het maken van de (eerste) keuzes doen we aan de hand van drie leefmilieus. Een leefmilieu bepaalt het karakter van een gebied geeft hiermee richting aan welke zaken er (meer of minder) ruimte zullen krijgen. Deze leefmilieus sluiten aan bij de Omgevingsvisie Den Haag.

Centrum-stedelijk milieu

De leefmilieus die in het toekomstperspectief worden onderscheiden zijn: • Het centrum-stedelijk leefmilieu: het winkelcentrum en het stationskwartier zijn centrum-stedelijke gebieden. Er is een hoge concentratie economische functies en cultuur en er is dan ook veel levendigheid, ook 's avonds. Hier kan de grootste verdichting plaatsvinden. De bereikbaarheid te voet, te fiets of met het openbaar vervoer is goed. • Het gemengd-stedelijk leefmilieu: gebieden waar sprake is van een relatief hoge woningdichtheid. Er is een afwisseling tussen rust en levendigheid en er is sprake van functiemenging. Ontmoetingsplekken, detailhandel, horeca en cultuur zijn dicht in de buurt. In dit leefmilieu is ruimte voor nieuwe (afwijkende) typologieën van bebouwing. Hierbij is er meer ruimte voor verdichten en vernieuwen.

Gemengd-stedelijk milieu

•

Het stedelijk leefmilieu: gebieden met een lagere woningdichtheid. Wonen en groen zijn de primaire functies, voor voorzieningen moet men een stukje lopen/fietsen. Veranderingen in de bebouwing en openbare ruimte doet eer aan de cultuurhistorische waarden van Mariahoeve.

De systematiek van leefmilieus is vooral bedoeld om te komen tot de ‘ideale’ balans in ruimtegebruik. Om tot deze balans te kunnen komen is het volgende nodig: er zijn meer inwoners nodig om voldoende draagvlak te krijgen voor voorzieningen, het woningaanbod moet worden verbreed en er zijn investeringen nodig zodat vastgoed kan worden verduurzaamd. Om dit te realiseren zal de inwonersdichtheid hoger moeten worden dan de huidige situatie. Daarom wordt er gestreefd naar het vergroten van het inwonersaantal van Mariahoeve naar ca. 20.000.

Stedelijk milieu

4.3 Groen, blauw en gezondheid Groen en blauw vormen de basis voor een duurzame en gezonde leefomgeving. Mariahoeve heeft veel waardevol groen. Er wordt uitgegaan van behouden P en verbeteren. Openbare groenstructuren, waaronder grote groengebieden, sportterreinen en ecologische verbindingen worden niet bebouwd. P Bibliotheek

•

Sporten

Ontmoeten

Huisarts

Een nieuwe blik op de openbare ruimte Er wordt ingezet op het versterken van de landschappelijke structuur van de wijk. Het groene netwerk wordt beter verbonden en krijgt een kwalitatieve impuls. Hierbij wordt uitgegaan van: • Gezonde en schone manier van bewegen en verplaatsen krijgt voorrang. De weg wordt vrij gemaakt voor lopen, fietsen en openbaar vervoer. • Verbetering van de oversteekbaarheid en verbinding tussen buurten, parken en aangrenzende natuurgebieden. • In de hele wijk wordt ingezet op het toevoegen van groen en bomen en het verbeteren van de kwaliteit van het groen. Voor projecten binnen Mariahoeve, is het uitgangspunt te streven naar een vergroting van het oppervlak openbaar groen met 5%, conform de Kadernota Openbare Ruimte RIS310884. Versterken ecologie en groenblauwe structuur De groenblauwe structuur van de wijk wordt in en naar buiten de wijk verstevigd voor natuur en mens. We zetten in op: • Het behouden en versterken van de groene hoofdstructuur en het robuuster maken van de ecologische verbindingszones. • Natuurinclusief bouwen, waarbij verticale verbindingen van groenvoorzieningen en nestgelegenheden in en op gebouwen verbeterd worden. • De Schenkzone is een cultuurhistorisch en 48

• •

ecologisch waardevol natuur- en recreatiegebied. Het verbinden en combineren van deze waarden met duurzame stedelijke ontwikkelingen in en om de stationsgebieden is goed voorstelbaar. Een nieuwe landschappelijke inrichting die de nu versnipperde sportplekken in de Loo Zone integreert tot één sportpark met verbeterde toegankelijkheid voor voetgangers en fietsen. De (sport)gebouwen in de Loo Zone zoveel mogelijk met natuurinclusieve maatregelen te verbeteren en waar mogelijk in het groen te integreren. Er wordt ingezet op het verbeteren van de waterkwaliteit van het oppervlaktewater (watergangen en vijverpartijen) en het versterken van de beleefbaarheid daarvan.

Recreatieve verbonden kernen In de kernen van de wijk staat gebruik van het groen door inwoners centraal. • Er wordt ingezet op het versterken van de landschappelijke structuur van de wijk. Het groene netwerk wordt beter verbonden en krijgt een kwalitatieve impuls. Hierbij wordt uitgegaan van: Toevoegen van groen en bomen aan het groene netwerk als uitgangspunt. • Het activeren van recreatief gebruik van de groene zones nabij de buurtcentra en woningen. Een goed voorbeeld is ''De Tuinen van Mariahoeve''. • Ruimte voor natuurlijk en vrij spelen en bewegen in de openbare ruimte, met bijbehorende elementen. • Een goede balans tussen groen met natuurwaarde en open gebruiksgroen. • Inzet op realisatie van wandelroutes tussen en naar de gebouwen, die het recreatieve buurtgroen met elkaar verbinden.

Een integrale klimaatbenadering Naast aandacht voor de buitenruimte is er ook aandacht voor groen en klimaatadaptatie i.r.t. bebouwing: • Benutten van gevels en daken voor klimaatadaptieve oplossingen • Vergroening gaat gepaard met beplanting die bevorderend is voor de biodiversiteit. • Herinrichten van de boven- en ondergrond om ruimte te maken voor waterbuffers en -infiltratie. Er dient wel goed onderzoek gedaan te worden naar passende oplossingen in relatie tot de hoge grondwaterstand. • Verbeteren van isolatiewaarden en het realiseren van duurzame energievoorzieningen (zoals een warmtenet) bij verouderde gebouwen. 1. Ecologische verbindingszone 2. Centrale wijkpark (groen hart) 3. Groene buurtzones 4. Schenkzone 5. Wijkpark Vlaskamp 6. Sporten in Loo Zone

1 5

6 3 6

Ecologische verbindingen en groen in Mariahoeve

Groen voor bewegen, spelen en ontmoeten Centraal in de wijk zetten we in op een robuust wijkpark door een versterkt netwerk van groen, recreatie en voorzieningen. Hierbij wordt het wijkpark met Sportpark Vlamenburg verbonden. • Een aantrekkelijke ruimte waar sport en spel verweven worden in het landschap, maar waar tegelijkertijd ook ruimte ontstaat om van de rust te kunnen genieten. • Wandel- en hardlooprondjes in het groen vormen de verbinding tussen de parken aan weerszijden van Het Kleine Loo en met de rest van de wijk. • Een lichtontwerp (rekening houdend met ecologie) langs belangrijke wandelroutes in de wijk kan bijdragen aan verbeterde beleving en veiligheid. • Er wordt ingezet op een goede balans tussen gebruik (mens) en natuurwaarden (ecologie). • Sportpark Vlamenburg en omgeving krijgen een update gericht op aanvullend sport en spel in de openbare ruimte. Te maken keuzes in verdere planvorming: • Afwegen hoe de mobiliteitstransitie kan bijdragen aan het vergroenen van de wijk en het toevoegen van bomen. • Onderzoeken haalbaarheid van de ambities voor hoogwaardiger groen in relatie tot de beheerkosten daarvan. • Keuzes maken op welke plekken we het groen versterken en waar voorrang gegeven wordt aan verdichting.

• Onderzoeken of het mogelijk is om wijkpark de Horst en de ecologische zone te verbinden met het groen rond sportpark Vlamenburg, waardoor een sterk groene structuur ontstaat.

Ontwikkeling ontwikkeling binnen de bestaande structuur afwijkend plotontwikkeling gemengde gebiedsontwikkeling Gemengd-stedelijk milieu Waardevolle stedenbouwkundige opzet Buurtnetwerk

€

Mobiliteit Hoofdfietsverbinding Verbinding omgeving Themakaart : Groen, blauw en gezondheid Zoekgebied aansluiting velostrada Hoofdverkeer auto Buurtontsluiting auto Zoekgebied collectief parkeren autoluwe straat

€

werken

4.4 Netwerk en systemen Mariahoeve zet in op actieve en sociaalveilige netwerken. Aantrekkelijke voet- en fietspaden dragen bij aan een verbeterde verkeersveiligheid en P bereikbaarheid in de wijk. Een efficiënte inrichting van de ondergrond biedt ruimte aan groen en herinrichting Pvan de openbare ruimte. Aanpassingen in de verkeerstructuur dragen ook bij aan een gezondere leefomgeving, denk aan de verbetering van de lucht- en geluidskwaliteit. Basis(systemen) op orde • Water en bodemsystemen zijn sturend voor een veilige en toekomstbestendige ontwikkeling van de wijk. • Boven- en ondergrondse ruimte worden gezien als één gezamenlijke ontwerpruimte. • Voor zowel boven- als ondergronds wordt een optimale en toekomstbestendige indeling van infrastructuur nagestreefd. • Het elektriciteitsnetwerk raakt vol en moet in Mariahoeve worden verzwaard in de toekomst. Hiervoor voegen we elektriciteitshuisjes en kabels toe. Overstap naar schone energie • Er komt een collectief warmtenet gevoed door geothermie. • Andere lokale schone energiebronnen zijn ook mogelijk voor bijvoorbeeld mini-warmtenetten. • Samenwerking met bewoners en hun initiatieven is belangrijk in de overstap op schone energie. • De komst van een warmtenet zorgt voor minder belasting van het elektriciteitsnet in de wijk. • Voor schone warmte en elektriciteit is meer ruimte nodig boven en onder in de grond.

• Het gebruik van ruimte voor energievoorzieningen goed en met kwaliteit inpassen. 50

Duurzame mobiliteit Mobiliteit wordt in Mariahoeve benaderd vanuit de menselijke maat. Dit schept ruimte voor de herinrichting van de openbare ruimte vanuit het perspectief van de fiets- en voetganger. Vanuit deze benadering kunnen bewoners en bezoekers vaker en makkelijker kiezen voor schoon en duurzaam (deel)vervoer. Lopen en fietsen Voor lopen en fietsen wordt ingezet op: • Veiliger lopen en fietsen in de openbare ruimte met voldoende maat en passende inrichting. • Veilige en logische routes door de wijk voor zowel lopen als fietsen. Met speciale aandacht voor bereikbaarheid van voorzieningen die daarom vragen (zoals scholen, zorginstellingen, winkels, etc.). • Fietsvoorzieningen (stallingen in de openbare ruimte zowel als inpandig)realiseren op logische plekken in de buurten. Openbaar vervoer (OV) Voor het openbaar vervoer wordt ingezet op: • Goede bereikbaarheid vanuit de buurten door middel van routes van en naar de haltes. • Heroverwegen van de ligging van OV-haltes in relatie tot belangrijke bestemmingen of hogere woondichtheden. • Herinrichting van haltes naar duurzaam aantrekkelijke plekken. Deelsystemen en -mobiliteit (M-a-a-s) Voor deelmobiliteit wordt ingezet op: • Faciliteren van deelsystemen op logische plekken in de wijk. Wanneer de keuze moet worden gemaakt in de openbare ruimte wordt deze beoogt op plekken van bestaande parkeerplaatsen.

• Het introduceren van mobiliteitshubs op

•

strategische plekken in de wijk: op plekken waar duurzame (deel)systemen samenkomen. Waar de kans zich voordoet wordt aangesloten bij voorzieningenclusters centraal in de buurten.

(Privé)auto gebruik Bij het gebruik van auto's is het uitgangspunt: • Voor parkeren in de openbare ruimte is het uitgangspunt dat deze niet ten koste gaan van de kwaliteit van de openbare ruimte. • Zoals nu gebruikelijk is parkeren bij nieuwe

Verbeterde bereikbaarheid openbaar vervoer

Naar een robuust en veilige fietsstructuur

•

Cluster cultuur en onderwijs Cluster Wijkeconomie: Dagelijkse voorzieningen & kantoor Cluster sport Dienstverlening Zorg Sociale initiatieven Recreatie Ontmoeten in de buitenruimte

ontwikkelingen op eigen terrein, waarbij de voorkeur uitgaat naar een inpandige oplossing. Als er kansen ontstaan, denk bijvoorbeeld bij integrale ontwikkelingen, maken we gebruik van centrale parkeeroplossingen waar mogelijk ook voorzieningen (bijv. pakketpunt ) en woningen aan gekoppeld kunnen worden.

Mobiliteit Hoofdfietsverbinding Verbinding omgeving Zoekgebied aansluiting velostrada Hoofdverkeer auto Buurtontsluiting auto Zoekgebied collectieve parkeren autoluwe straat OV Buurtkern

Verkeersveiligheid Doorgaand verkeer wordt zoveel mogelijk naar randen van de wijk geplaatst. Het verlagen van de verkeerssnelheid naar 30km/u voor overige straten (voor zover dat nog niet is ingevoerd) biedt ruimte voor een veiligere inrichting. • De oversteekbaarheid van de grootste barrières en de verbindingen tussen buurten wordt daarmee verbetert. • Fietsers en voetgangers kunnen daardoor veiliger bewegen door de wijk. • Bezuidenhoutseweg en Finnenburg blijven wegen waarmee het verkeer snel en veilig de wijk in en uit kan.

P P P

Te maken keuzes in verdere planvorming: • Keuzes maken over het verlagen van snelheden in de wijk en waar dit mogelijk is. • Mogelijk concurrerende ruimteclaims voor schone energie en andere functies in de wijk. Boven en onder in de grond. • Aandacht voor tempo, koppelkansen en volgordelijkheid in ruimtelijke ontwikkelingen als herinrichting openbare ruimte, rioleringsvervanging etc. • Nieuwe inwoners gaan gepaard met een parkeervraag. Er moet een keuze worden gemaakt hoe dit op te lossen.

Themakaart: Netwerk en systemen

werken

4.5 Gemengde stadswijk Er komen meer functies in Mariahoeve, maar de wijk blijft uiteraard primair een woonwijk. Meer werkplekken en voorzieningen in de wijk zorgt voor meer dynamiek, levendigheid, diversiteit, ontmoetingen en kansen voor leren en ontwikkeling. Bibliotheek

Sporten

Ontmoeten Huisarts

Een as van voorzieningen Daar waar Mariahoeve van oudsher een spreiding had van (buurt)voorzieningen, zetten we voor de toekomst in op een concentratie van voorzieningen langs de hoofdas van de wijk: Het Kleine Loo-Hofzichtlaan richting station Mariahoeve. Gekozen wordt voor: • Een stapeling van functies waarbij dynamische functies (zoals dienstverlening, bedrijvigheid en horeca) zich op de begane grond bevinden en minder dynamische functies (zoals wonen en kantoren) op de verdiepingen. • De keuze voor het type functie is afhankelijk van de situatie. Maatwerk is noodzakelijk. Versterken programma ''Hart van de wijk'' De centraal gelegen voorzieningen in het ''Hart van de wijk'' (omgeving Park de Horst, Winkelcentrum Mariahoeve en omgeving sportpark Vlamenburg) worden versterkt door: • Een diverser programma in het gebied. Er wordt ingezet op de aanwezigheid van een brede reeks aan functies. • In het verlengde hiervan wordt extra aandacht besteed aan een evenwichtige verdeling tussen financieel aantrekkelijke en sociaal waardevolle functies. • Winkelcentrum Mariahoeve transformeert van een naar binnen gekeerd centrum naar een alzijdig wijkwinkelgebied waar winkelen, wonen, sporten en ontmoeten samenkomen. • Horeca, pleinen en reuring worden in het Hart 52

•

van de wijk gestimuleerd. Hierbij is een goede stedenbouwkundige inpassing voorwaardelijk. Rondom het park wordt ingezet op maatschappelijke en/of culturele voorzieningen. Dit ten behoeve van ontmoeting voor wijkbewoners. Multifunctioneel ruimtegebruik wordt aangemoedigd.

Opbouw buurtcentra De buurtcentra zijn aan een update toe. Er wordt ruimte geboden aan ontwikkelingen waarbij aandacht wordt besteed aan de volgende opgaven: • Ruimte bieden voor nieuwe woningen door extra bouwlagen toe te staan. Dit passend in de stedenbouwkundige context van de omgeving. • De begane grondlaag behouden voor functies met een sociale waarde voor de wijk. Hierbinnen is ruimte voor maatwerk. • Er zijn steeds minder kleinschalige buurtvoorzieningen aanwezig in de wijk. Daarom zetten we voor de begane grondlaag in op grotere, publiek aantrekkende functies als ondersteuning van de wijkeconomie. Een voorbeeld is een ServicepuntXL, eventueel met ondersteunende horeca. • Bijzondere en innovatieve woonvormen krijgen hier volop ruimte. • Ontwikkeling van de buurtcentra dient gepaard te gaan met een update van de buitenruimte. Toegankelijkheid en vergroening staan hierbij centraal. Dynamisch stationskwartier Het stationsgebied is bij uitstek een locatie waar Mariahoeve een bijdrage kan leveren aan de ambities om een diverser woonaanbod te realiseren. De combinatie van wonen en werken op deze plek versterkt

de levendigheid en de dynamiek. Door (compact) te bouwen op bereikbare plekken zetten we in op: • Een stedelijke functiemix in het gebied. De economische (kantoor)functie blijft aanwezig, maar de inzet is om deze te verbeden met (innovatieve) bedrijvigheid. • Ruimte bieden aan stedelijk vermaak in de vorm van meer ontmoetingsfuncties. Te denken valt aan horeca, cultuur en recreatie. • Een flinke impuls aan de woningbouwopgave. Dit ten behoeve van de leefbaarheid in de wijk en voor het vergroten van het draagvlak voor de voorzieningen.

Dienstverlening Winkelen en vermaak Wonen, werken en vermaak

Voorzieningen in de wijk Mariahoeve

Sporten in de Loo zone • De sportfunctie in de Loo zone blijft behouden. • Verbreding van de (sport)functies en multifunctioneel ruimtegebruik wordt aangemoedigd, ook met andere functies dan sport. • Kansen aangrijpen voor transformatie van nietsport gerelateerde functies.

Omgeving verbinding

Waardevolle stedenbouwkundige opzet Buurtnetwerk

Ontwikkeling ontwikkeling binnen de bestaande structuur afwijkend plotontwikkeling gemengde gebiedsontwikkeling Gemengd-stedelijk milieu Waardevolle stedenbouwkundige opzet Buurtnetwerk

€

Te maken keuzes in verdere planvorming: • Het verkennen van een evenwichtige verdeling van de programmatische invulling van het “Hart van de wijk” en de buurtcentra. • Keuzes maken in een nieuw op te stellen voorzieningenprogamma: welke voorzieningen, waar kunnen deze een plek krijgen en hoeveel vierkante meter in een betreffende gebied nodig is. • Het aanwijzen van nieuwe ruimte voor wijkeconomie. • De definitieve verdeling van vierkante meters tussen verschillende functies (economie, wonen, voorzieningen) in het dynamische stationskwartier. • De functies die worden gecombineerd met de sportfunctie in de Loozone.

Mobiliteit Hoofdfietsverbinding Verbinding omgeving Zoekgebied aansluiting velostrada Hoofdverkeer auto Buurtontsluiting auto Zoekgebied collectief parkeren autoluwe straat OV

€

Themakaart: Gemengde stadswijk

4.6 Stedelijke structuur en wonen In Mariahoeve wordt de keuze gemaakt voor gebiedsgerichte woningtoevoeging met aandacht voor de woonbehoeften van bewoners en respect voor P cultuurhistorische waarden. Dit omvat een mix van woningen voor verschillende doelgroepen en biedt P ruimte voor zowel kleinere als grotere woningen. Door verdichting en integrale gebiedsontwikkeling ontstaat er een levendige en duurzame woonomgeving. Gebiedsgericht woningen toevoegen De keuze wordt gemaakt voor gebiedsgerichte toevoeging van woningen. De uitgangspunten voor het stedelijk leefmilieu zijn: • Groei met oog voor woonbehoeften van bewoners binnen de wijk en met respect voor de cultuurhistorische waarden. • Doorstroommogelijkheden voor zowel ouderen als startende huishoudens die willen kijken naar een vervolgstap in hun woon carrière. • Ruimte bieden aan grotere woningen ten behoeve van gezinnen. De uitgangspunten voor het gemengd-stedelijk leefmilieu zijn: • Een flinke impuls aan de woningbouwopgave in combinatie met andere voorzieningen of werkgelegenheid. • Nieuw woningaanbod dat aansluit bij de woonwensen van starters, ouderen en studenten. • De focus ligt op kleinere woningen dichtbij de vervoersverbindingen. • Ruimte bieden aan grotere woningen ten behoeve van gezinnen. Echter in mindere mate dan in het stedelijke leefmilieu.

De uitgangspunten voor het centrum-stedelijk leefmilieu zijn: • Integrale gebiedsontwikkeling met introductie van nieuwe bouwtypologieën en een grote mate van verdichting. • De programmatische uitganspunten zijn vergelijkbaar het gemengd-stedelijk leefmilieu waarbij dit leefmilieu zich onderscheid door meer levendigheid in de avonduren. Verhouding woonsegmenten Voor het totaal van het toekomstige woonprogramma in het gebied wordt ingezet op: • 30% sociale huur; • 50% middensegment (midden huur en betaalbare koop). • 20% vrij in te delen. Zoals de woonvisie beschrijft is er ruimte voor maatwerk op projectniveau, maar deze verdeling dient in beginsel op gebiedsniveau te worden gehandhaafd. Verdichten op maat Er wordt uitgegaan van drie verdichtingsprincipes, met verschillende uitgangspunten. Het eerste principe is optoppen, aan- of bijbouwen. Hiervoor geldt: • Optoppen, aan- of bijbouwen sluit aan op de bestaande stedenbouwkundige opzet van de wijk. • Als optoppen wordt toegepast dient dit gepaard te gaan met een verbetering van de leefbaarheid, verbinding binnen de wijk. • Activatie van ''dode plinten''. Dit betekent het toevoegen van (toegankelijke) functies aan de onderste lagen van gebouwen. Een voorbeeld is door bestaande souterrains en garages te transformeren naar gemeenschappelijke ruimtes. • Verdichten gepaard laten gaan met verbetering van het groen.

Het tweede principe is sloop-nieuwbouw: • Sloop-nieuwbouw is mogelijk indien dit bijdraagt aan kwalitatieve en kwantitatieve verbetering van programma of (stedenbouwkundige) structuur. • Er vindt een bijdrage plaats aan de leefbaarheid, verbindingen in de wijk of ruimte voor voorzieningen. • Bij toepassing van dit principe wordt meer (woon) programma gerealiseerd op maaiveldniveau. • Op gebied van afwijkende bouwtypologieën is maatwerk mogelijk. Cultuurhistorie en de stedenbouwkundige structuur spelen hier altijd een belangrijke rol.

Gemengd-stedelijke leefmilieu: ruimte voor hogere mate van verdichting van woningen De rest van de wijk: herstructurering of verdichten met mate binnen bestaande wijkstructuur

Leefmilieu's in Mariahoeve

Versterken ecologische zone Verbeteren kwaliteit groengebied Georganiseerde sportvoorziening Recreatie en ontspanning Waterberging maatregelen Maatregelen verbetering waterkwaliteit Biodiversiteit en ecologie bevorderen Ontmoetingsplek Speelvoorzieningen kinderen Fijnmazig loop- fietsnetwerk Omgeving verbinding

Het derde principe is integrale gebiedsontwikkeling: • Dit principe wordt voornamelijk toegepast rondom OV-haltes met een centrumstedelijk leefmilieu (lees: het winkelcentrum en het stationskwartier). • Wonen, werken en voorzieningen vormen hier te allen tijde een mix. • De ruimtelijke structuur mag op deze locaties meer afwijken van de bestaande situatie dan bij de andere verdichtingslocaties.

Ontwikkeling ontwikkeling binnen de bestaande structuur afwijkend plotontwikkeling gemengde gebiedsontwikkeling Gemengd-stedelijk milieu Waardevolle stedenbouwkundige opzet Buurtnetwerk

Met deze verdichtingsstrategie liggen er kansen om ruimte te bieden voor 3.000 tot 5.500 nieuwe inwoners. Dit betekent, uitgaande van 1,8 inwoners per huishouden, dat er een bandbreedte ontstaat van 1.600 tot 3.000 nieuwe woningen. Tijdens het opstellen van het gebiedsprogramma wordt het aantal nieuwe inwoners nader gespecificeerd.

€

Milieu: • Bij woningtoevoeging, voornamelijk in de dynamische leefmilieus, dient aandacht te zijn voor gezondheid en milieuaspecten. • In de stedenbouwkundige uitwerking van plannen moet ten minste worden voldaan aan de milieunormen.

Te maken keuzes in verdere planvorming: • Een balans tussen nieuwe bebouwing en behoud van cultuurhistorie. • Specificeren van het aantal nieuwe inwoners. • Het nieuw te realiseren woonprogramma: aantallen, grootte, verdeling segmenten, etc. • Toetsing van nieuwe bebouwing aan milieuaspecten (windhinder, bezonning, geluid) i.r.t. gezonde wijkvernieuwing. Themakaart: Stedelijke structuren en wonen

Blik op Mariahoeve in 2050 In 2050 is Mariahoeve bijna 100 jaar oud. Het is een bruisende en vitale wijk. De leefomgeving draagt bij aan de gezondheid van de bewoners en is aantrekkelijk en toegankelijk ingericht. Het robuuste netwerk van groen en water is behouden en wordt goed gebruikt door zowel natuur als mens. De openbare ruimte wordt goed gebruikt, de wijk is klimaatadaptief en de gebouwen zijn verduurzaamd. Dankzij betere verbindingen kunnen bewoners zich gemakkelijk te voet of per fiets verplaatsen, terwijl voor langere afstanden veel gebruik wordt gemaakt van het openbaar vervoer. Op geschikte plekken is Mariahoeve levendiger geworden, met ruimte waar mensen samenkomen voor ontspanning en plezier en elkaar kunnen ontmoeten. Dit komt door de ruimte die is geboden aan horeca, culturele- en maatschappelijke voorzieningen en lokaal ondernemerschap. Deze functies bevinden zich vooral op de begane grond, met daarboven woningen, waardoor de beschikbare ruimte optimaal wordt benut en er meer levendigheid op straat ontstaat. Nieuwe bewoners zijn naar Mariahoeve gekomen, maar ook bestaande inwoners kunnen, ongeacht hun leeftijd, inkomen of achtergrond, een fijne woonplek vinden. Dit wordt mogelijk gemaakt door nieuwe woningtypen die het aanbod hebben verbreed.

Met de aanwijzing als beschermd stadsgezicht is geborgd dat bij het toevoegen van nieuwe woningen en gebouwen rekening wordt gehouden met de kenmerkende cultuurhistorische waarden van de naoorlogse wijk. De bestaande structuur en opbouw van de wijk zijn behouden, tegelijkertijd is er ook het een en ander veranderd. Het ruime beeldbepalende groen tussen gebouwen is nog altijd aanwezig en verbindt bestaand en nieuw met elkaar. De wijk straalt nog steeds rust uit, terwijl in de buurtkernen en het winkelcentrum meer levendigheid is ontstaan. Naast bestaande woonblokken waar één of twee extra bouwlagen zijn toegevoegd is het landschap verrijkt door duurzame groene nieuwbouw. Plekken in de wijk die goed verbonden zijn met fiets en openbaar vervoer hebben een andere uitstraling door meer bebouwing en levendigheid. Een voorbeeld hiervan is het nieuwe stationskwartier, een aantrekkelijk en dynamisch stedelijk gebied met een bruisend karakter.

Impressie: De toekomst van Mariahoeve

Verdere planvorming 56

5.1 Van Ambitiedocument naar Gebiedsprogramma Zoals in Hoofdstuk 1 aangegeven markeert het Ambitiedocument de start van de gebiedsontwikkeling van Mariahoeve. In het schema is te zien met welke planproducten voor gebiedsontwikkeling er in Den Haag wordt gewerkt en hoe deze planproducten met elkaar samenhangen (zie ook Omgevingsvisie p. 168). Zoals uit de ondertitel van het Ambitiedocument blijkt is het de ambitie- en scopebepaling Gebiedsprogramma en valt dus onder fase 1 (verkenning) van de gebiedsontwikkeling. De volgende fase in de gebiedsontwikkeling betreft het Gebiedsprogramma. Het Gebiedsprogramma is gericht op het bereiken van concrete ruimtelijkprogrammatische doelen en heeft na vaststelling de status van programma onder de Omgevingswet. Het Gebiedsprogramma zal de basis bieden voor de ontwerpfase (fase 3) van de gebiedsontwikkeling en is daarnaast kaderstellend voor de gemeentelijke besluitvorming over BOPA’s (aanvragen voor omgevingsvergunningen die afwijken van het Omgevingsplan (fase 4 van de gebiedsontwikkeling)). Het gebiedsprogramma valt onder fase 2 van de gebiedsontwikkeling en bestaat uit de ontwikkelvisie en de ontwikkelstrategie. De ontwikkelvisie geeft duidelijkheid over een concreet programma, de uitgangspunten voor ontwikkeling en de uitwerking van deelgebieden (zoals het Stationskwartier).

De ontwikkelstrategie vormt het uitvoeringsdeel, met een voorstel voor fasering, ontwikkelstappen, en daaraan gekoppelde investeringen en afhankelijkheden. Daarnaast wordt ook aandacht besteed aan de juridisch-planologische borging van de doelen uit de ontwikkelvisie en aan hoe wordt omgegaan met kostenverhaal.

5.2 Vervolgstappen Onderzoek en variantenstudies Het is van belang dat de ontwikkelvisie in het Gebiedsprogramma haalbare doelen stelt die zullen leiden tot een wenselijke gebiedsontwikkeling, in dit geval een gezonde en vitale wijkvernieuwing . Hierbij zullen nog een aantal keuzes moeten worden gemaakt. Het gaat bijvoorbeeld om keuzes als de concretisering van het aantal bewoners en oplossingen voor parkeren. Om antwoord te kunnen geven op dergelijke onzekerheden moet er planologischruimtelijk onderzoek worden uitgevoerd. Hierbij wordt eerst onderzocht welke concrete keuzes er gemaakt kunnen worden. Vervolgens worden de effecten van de verschillende keuze-opties doorgerekend door het opstellen van een plan-milieueffectrapportage (planMER). PlanMER Het Gebiedsprogramma zal kaderstellend zijn voor de goedkeuring en/of uitvoering van planologischruimtelijke ontwikkeling, daarom verplicht de omgevingswet om een planMER te doorlopen. In het planMER worden voor verschillende scenario's de effecten doorgerekend. Dit helpt om keuzes te maken voor het gebiedsprogramma. Onderzoeken haalbaarheid In het gebiedsprogramma is ook aandacht voor de haalbaarheid van een gebiedsgerichte ontwikkeling van Mariahove, aangezien dit grote investeringen zal vragen. Er wordt een voorstel gedaan voor de fasering, ontwikkelstappen, en de daaraan gekoppelde investeringen en afhankelijkheden.

Daarnaast wordt ook aandacht besteed aan de juridisch-planologische borging van de doelen uit de ontwikkelvisie en aan hoe wordt omgegaan met kostenverhaal.

Samenwerking en participatie Parallel aan het maken van keuzes voor de ontwikkeling van Mariahoeve, zullen ook gesprekken plaatsvinden met woningcorporaties, vastgoedeigenaren en ontwikkelaars in het gebied om te verkennen hoe er kan worden samengewerkt om ambities die de gemeente stelt haalbaar te maken. Ook zal de participatie met de bewoners en belanghebbenden voortgezet worden. Hiertoe wordt er een participatieaanpak voor de fase gebiedsprogramma opgesteld.

Milieueffectrapportage (MER)

Ruimtelijk-planologische onderzoeken Cultuurhistorische waardestelling

Onderzoek potentieel woonprogramma (Voorlopige bandbreedte 1,400-2,800 woningen)

Mobiliteitsonderzoek (Incl. parkeeroplossing) Gezonde en vitale wijkvernieuwing 3.500-5.500 nieuwe inwoners

Scenario 1

Notitie reikwijdte en detailniveau

Berekening milieueffecten

Scenario 3 Voorzieningenonderzoek (bijv. sportvoorzieningen)

Scenario 2

Ontwikkelvisie en gebiedsprogramma

Scenario 4

Duurzaamheidsonderzoek (bijv. groen-blauwbalans)

Colofon Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling Stedenbouw & Planologie

februari 2025

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15174958/1