RIS321384 Notulen van de raad van 28 november 2024

GroenLinks spreekt de hoop uit dat in de Hobbemastraat, het volgende traject, het college extra aandacht geeft aan de veiligheid van de fietser daar, bij voorkeur met een goede, brede fietsstrook. Caroline Peeck (VVD). Voorzitter. Gezien de tijd lees ik alleen het dictum voor: verzoekt het college geen van de 26 parkeerplaatsen op te heffen voordat er (betaalbare) afspraken zijn gemaakt over 82

compensatie voor deze plaatsen. Deze motie dien ik mede in namens Jelle Meinesz van Hart voor Den Haag. Peter Mekers (D66). Als we dit voortaan bij alle broodnodige vernieuwingsprojecten voor de tramlijnen gaan doen, gaan we dan de boel niet vertragen? Hebben we dan überhaupt de stad op orde voordat de nieuwe trams instromen? Hoe kijkt de VVD daar dan tegenaan? Caroline Peeck (VVD). Voor deze casus is het zo dat de wethouder al heeft toegezegd dat die plekken er zijn. Die komen namelijk in de Van Mierisstraat. Die garage is alleen nog niet open. Daarom hebben we tot die tijd vastgelegd, als deze motie wordt aangenomen, dat het in ieder geval geregeld wordt. Maar het komt dus. Peter Mekers (D66). Goed om te horen dat het gaat om plekken die al in het vooruitzicht zijn gesteld. Ik was even bang dat de VVD de stad op slot wilde gooien voor nieuwe projecten. Caroline Peeck (VVD). Nee, dat is niet zo. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Over zacht op de tijd gesproken: u heeft nu 30 seconden om te antwoorden zonder dat uw tijd gaat lopen. Dat is het voordeel van interrupties krijgen. U zegt zelf dat de wethouder al heeft gezegd dat er plekken komen. Dus wat doet deze motie dan nog? Caroline Peeck (VVD). De garage is nog niet open. Het is dus nog niet geregeld. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dat heb ik inderdaad mevrouw Peeck horen zeggen.

Maar u vraagt om betaalbare afspraken, niet dat de plekken er al zijn. Dan zijn die afspraken er toch dat daar die plekken komen? Caroline Peeck (VVD). We hebben nog geen garantie dat het en betaalbaar is en dat ze er komen. De wethouder heeft gezegd dat het de bedoeling is, net zoals bij de Hoefkade. Ook daarbij is toen de motie aangenomen dat er geen plekken worden weggehaald voordat dit echt geregeld is. Het is gewoon nog niet geregeld. De voorzitter. Door mevrouw Peeck, daartoe gesteund door de heer Meinesz, wordt de volgende motie (L.1 VVD) ingediend:

Motie L.1 VVD Laat ook hier niets verdwijnen voordat bewoners zekerheid hebben De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 28 november 2024, ter bespreking van de Voorstel van het college inzake Voorontwerp INTHR lijn 6B (Schilderswijk) (RIS319991) Constaterende dat: - in het voorstel voor het voorontwerp inzake Voorontwerp INTHR lijn 6B (Schilderswijk) 26 parkeerplaatsen zullen verdwijnen. Overwegende dat: - het college aangeeft dat als compensatie voor de 26 parkeerplekken er gebruik gemaakt kan gaan worden van de leegstaande parkeergarage in de Van Mierisstraat (onder het Cruyff court Schilderswijk) die heropent wordt; - er nog geen datum gecommuniceerd is dat deze parkeergarage heropend zal worden. - de parkeerdruk in de Schilderswijk en Transvaal zeer hoog is; 83

-

er een integraal plan voor parkeren in de wijken Schilderswijk en Transvaal ontbreekt.

Verzoekt het college: - geen van de 26 parkeerplaatsen op te heffen voordat er (betaalbare) afspraken zijn gemaakt over compensatie voor deze plaatsen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. Gezien de tijd hou ik het kort. Ik heb in de commissie wat vragen gesteld. Ik heb daar antwoord op gehad. Voor de rest verwijs ik naar mijn inbreng in de commissie; geen toevoegingen. Peter Mekers (D66). Voorzitter. Ook mijn fractie is natuurlijk blij dat we beter toegankelijke, bredere trams krijgen, zodat het openbaar vervoer aantrekkelijker wordt. Daarvoor moeten we zaken aanpassen, waaronder dit traject. Ik ben ook blij met de plannen die er liggen, met nog wel de opmerking erbij dat onder andere de Fietsersbond opmerkingen heeft gemaakt over de Hobbemastraat en dat die nog niet voldoende fietsveilig is. Ik wil de wens uitspreken dat bij het definitieve ontwerp daar nog zo veel mogelijk rekening mee wordt gehouden. Dat gaat ons helpen om in de toekomst minder mensen op de fiets tussen de tramrails te krijgen en te zorgen dat het voor iedereen veilig fietsen is. Dus dat punt zou ik graag willen meegeven aan de wethouder om te kijken of hij daar iets over kan toezeggen voor het definitieve ontwerp. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter.

Eerst de vraag van D66: de Hobbemastraat valt buiten de scope van dit project en is ook niet zo heel lang geleden heringericht. Het eerlijke antwoord is dus dat we geen plannen hebben om daar wijzigingen door te voeren. Ik maak ook even van de gelegenheid gebruik om de vraag van GroenLinks op het vorige agendapunt te beantwoorden over de 30 km/uurstraten. Die komen eraan binnen enkele weken. Die vraag was ik vergeten te beantwoorden. Ik ben blij met de steun die ik verwacht bij de stemming zo meteen voor dit plan. Dat is ook belangrijk. Die brede trams gaan veel betekenen voor de stad. Er is een motie van de VVD: Laat ook hier niets verdwijnen voordat bewoners zekerheid hebben. Ik snap de motie heel goed. Er verdwijnen in totaal 26 parkeerplaatsen, maar die gaan we compenseren in de parkeergarage aan de Van Mierisstraat, onder het Cruyff Court daar. Ik heb in de commissie toegezegd dat u dat voorstel uiterlijk het tweede kwartaal van 2025 kunt verwachten. We gaan starten met de herinrichting van Om en Bij eind 2026, begin 2027. Dat zijn de lijnen waarlangs dit soort processen lopen. Dus ruim voordat de herinrichting start, is er zekerheid voor de bewoners dat ze hun auto in die stallingsgarage kwijt kunnen. Dat heb ik toegezegd. De motie is dus overbodig. Maar als die wordt aangenomen, dan hebben we een toezegging die we met deze motie gestand doen.

U begrijpt wat ik bedoel, denk ik. Tot zover. De voorzitter. Dank u wel, wethouder Kapteijns. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. We gaan aan het einde van de vergadering stemmen. Aan de orde is:

84

M. Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor tijdelijke omgevingsvergunning Permanente Winter Opvang Sportlaan 600 (RIS320169). De beraadslaging wordt geopend. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. De ChristenUnie/SGP is blij dat we ook op het zand werk maken van de opvang van mensen die onze hulp nodig hebben. Hoewel het wat ons betreft enigszins beschamend is dat deze opvang er wel al vier weken is, maar nog steeds geen vergunning heeft, willen we nu toch wel vooruitkijken. We vragen al lang aandacht voor de groep ernstig zieke mensen die noodgedwongen op straat leven. Al jaren groeit die groep en de ziektebeelden lijken steeds ernstiger. Het is tijd dat we als stad, nu er zeker een vaste locatie is voor de PWO, beter voor deze mensen gaan zorgen. Dat is de doelstelling in het beleidskader, maar nog niet geregeld. Daarom een motie samen met collega Arp, waarvan het dictum luidt: verzoekt het college bedden in de PWO beschikbaar te houden na 1 april 2025 voor somatisch zieken, totdat voor hen een passende oplossing is gevonden en de raad hierover voor 1 april 2025 te informeren. Ook voor de winterkouderegeling is het college op zoek naar een vaste locatie. De ChristenUnie/SGP begrijpt dat het lastig is om in een stad met beperkte ruimte een locatie te vinden voor de WKR.

Maar als we serieus werk willen maken van onze ambities om te investeren in Zuidwest, waar al veel gebeurt voor kwetsbare mensen en waar veel zorgdoelgroepen worden gehuisvest, moeten we wat de ChristenUnie/SGP betreft in de toekomst geen WKR willen in Zuidwest. Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college in de zoektocht naar een permanente locatie voor de WKR geen locaties in Zuidwest te onderzoeken. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg worden de volgende moties (M.1 CU/SGP en M.2 CU/SGP) ingediend:

Motie M.1 CU/SGP Bied somatisch zieken onderdak De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 28 november 2024 ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor tijdelijke omgevingsvergunning Permanente Winter Opvang Sportlaan 600 (RIS320169), constaterende, dat: ▪ de GGD-evaluatie stelt dat er een groeiende groep somatisch zieke dak- en thuisloze mensen is waarvoor geen passende plek is; overwegende, dat: ▪ deze groep al in het beleidskader “Den Haag geeft thuis” (RIS316085) als doelgroep is gedefinieerd met als doelstelling om een specifieke opvang voor somatisch zieke dak- en thuisloze mensen te realiseren; ▪ tot op heden deze opvang niet is gerealiseerd; ▪ de PWO aan de Sportlaan een vaste locatie heeft gevonden voor de komende jaren en per 1 april 2025 zal sluiten na aankomende winterperiode; verzoekt het college: ▪ bedden in de PWO beschikbaar te houden na 1 april 2025 voor somatisch zieken, totdat voor hen een passende oplossing is gevonden en de raad hierover voor 1 april 2025 te informeren, en gaat over tot de orde van de dag.

85

Motie M.2 CU/SGP WKR, maar niet meer in Zuidwest De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 28 november 2024 ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor tijdelijke omgevingsvergunning Permanente Winter Opvang Sportlaan 600 (RIS320169), constaterende, dat: ▪ de WinterKoudeRegeling (WKR) 2024/2025 is gevestigd in Bouwlust, Zuidwest; ▪ er wordt gezocht naar een permanente locatie voor de WKR; overwegende, dat: ▪ de spreiding van zorgdoelgroepen in onze stad ongelijk is, met een hoge concentratie in de vier wijken van Zuidwest; ▪ het Nationaal Programma Zuidwest stelt dat inwoners van de wijken in Zuidwest vaker te maken hebben met armoede, werkloosheid, gezondheidsproblemen, slechte woningen en sociaal isolement en daarmee dus kwetsbaar zijn; ▪ met het NPZW en de Regiodeal veel geïnvesteerd wordt in Zuidwest, zodat de kwetsbaarheid van de mensen en de wijken minder wordt; ▪ het toevoegen van meer kwetsbare doelgroepen tegengesteld zijn aan de doelstellingen van het NPZW; verzoekt het college: ▪ in de zoektocht naar een permanente locatie voor de WKR, geen locaties in Zuidwest te onderzoeken, en gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Voorzitter. De PWO is gestart op 1 november jongstleden. Het is nu 28 november.

Dat betekent vier weken open zonder vergunning. Ik heb daarom een vraag aan de burgmeester in zijn verantwoordelijkheid voor de uitvoering van wetten en verordeningen. Wat is zijn mening over deze illegale situatie? Het veiligheidsplan is nog steeds niet beschikbaar voor omwonenden. Daarom een motie die het college verzoekt voor 12 december aanstaande het veiligheidsplan PWO te delen met omwonenden. De voorzitter. Door mevrouw Verdonk wordt de volgende motie (M.3 HvDH) ingediend:

Motie M.3 HvDH Waar is het veiligheidsplan? De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 28 november 2024, in een debat over de Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor tijdelijke omgevingsvergunning Permanente Winter Opvang Sportlaan 600 (RIS320169).

Constaterende dat, - De eerste bewoners 1 november j.l. zijn ingehuisd in de PWO; - Het college meerdere malen een veiligheidsplan voor omwonenden heeft toegezegd. 86

Overwegende dat, - Omwonenden nog steeds niet weten welke voorzieningen de gemeente heeft getroffen om hun veiligheid te waarborgen; - Tijdens de openstelling van de PWO in 2023 meerdere incidenten hebben plaatsgevonden; - De capaciteit van de PWO, op advies van betrokken organisaties, is teruggebracht van 120 naar 80 plaatsen. Van mening dat, - Haagse burgers recht hebben om te weten hoe er wordt omgegaan met incidenten mbt de veiligheid in hun eigen wijk. Verzoekt het College, -

Voor 12 december a.s. het Veiligheidsplan PWO te delen met omwonenden.

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Caroline Peeck (VVD). Voorzitter. De Haagse VVD is ervan overtuigd dat we alleen een fijne en veilige stad kunnen hebben als we ons met zijn allen houden aan de regels. Wij vinden het dan ook onbegrijpelijk hoe dit nu gaat. Ik dien dan ook een motie in samen met Lotte van Basten Batenburg en Rita Verdonk van Hart voor Den Haag, met als dictum: verzoekt het college zich voortaan aan de regels te houden. De voorzitter. Door mevrouw Peeck, daartoe gesteund door mevrouw Van Basten Batenburg, wordt de volgende motie (M.4 VVD) ingediend:

Motie M.4 VVD Regels zijn er voor iedereen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 28 november 2024, ter bespreking van het Voorstel van het college om een bindend advies voor tijdelijke omgevingsvergunning Permanente Winter Opvang (PWO) Sportlaan 600 (RIS320169). Constaterende dat: - het college blijkens het raadsvoorstel bewust heeft gekozen om het Haga-complex te verbouwen en te beginnen met de PWO zonder de daarvoor benodigde vergunning. Overwegende dat: - de gemeente als toezichthouder verantwoordelijk is voor het naleven van de regels die ze zelf schendt. Van mening dat: - het feit dat de gemeente beperkt juridische risico’s loopt, omdat er ‘concreet zicht op legalisatie’ is geen excuus is om zonder vergunning aan het werk te gaan; - de gemeente haar geloofwaardigheid als toezichthouder verliest door zelf onvergund te werken.

87

Verzoekt het college: - zich voortaan aan de regels te houden. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Meneer Dubbelaar, u heeft een punt van orde? Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ik wil een ordevoorstel doen om de tijd aan te vullen voor een lange raad, want ik merk dat het debat een beetje verdwijnt. Dat vind ik echt jammer, omdat alle onderwerpen de ruimte moeten krijgen. Mensen gaan heel snel door de tijd heen. Ik snap het allemaal, maar volgens mij zitten we hier om debat met elkaar te voeren. Ik vind het jammer. Dus daarom het voorstel, voorzitter. De voorzitter. Dus het concrete voorstel dat u doet, is om de spreektijden aan te vullen naar die van een lange raad. Ze zijn nu van een reguliere raad en die zou u willen aanvullen tot die van een lange raad. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ja, dat klopt, voorzitter, om een aantal collega's daarmee tegemoet te komen. Ik begreep dat er net ook al naar geïnformeerd werd. Dus dat is het voorstel. De voorzitter. Het concrete ordevoorstel van de heer Dubbelaar, waar we direct over gaan stemmen, is om de spreektijden aan te vullen tot die van een lange raad. Leonie Gerritsen (PvdD). Ik vind dat wel ingewikkeld, want we hebben wel fractievoorzittersoverleg gehad hierover. Daarnet is ook niet het verzoek van de heer De Ridder ingewilligd.

We hebben met elkaar afgesproken dat dit een reguliere raad is. Ik heb ook zitten schrappen in mijn teksten. Dat is dan even zo. De voorzitter. Dat mag, maar het staat ook iedereen vrij om een ordevoorstel te doen, natuurlijk. Meneer De Ridder, u wil daar ook wat op zeggen? Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter. Het is natuurlijk zo dat het fractievoorzittersoverleg van de week heeft besloten dat het een reguliere raad was. Toen was er nog geen discussie over het extra vergadermoment. Vanmorgen is dat misschien niet te berde gebracht - want ik hoor dat wel van mijn rechterkant - maar ik zou wel willen voorstellen dat we dat nu wel in ogenschouw nemen. In het debat over de duiding van de situatie hebben we die tijd allemaal wel gebruikt. Dan zou ik het in het kader van de samenwerking tussen oppositie en coalitie heel vriendelijk vinden als een aantal collega's over hun hart zouden strijken en zouden zeggen: laten we die paar minuten per fractie erbij nemen. De voorzitter. Laten we dat in stemming brengen. Dan hebben we daar direct duidelijkheid over. Als ik even de aandacht mag? Iedereen is heel erg druk met elkaar, maar laten we vooral even dit ordevoorstel netjes afhandelen. Dan kunnen we daarna ook snel door. Het ordevoorstel is om de spreektijden aan te vullen tot aan die van een lange raad. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voor. Yousef Assad (D66). Tegen.

Rutger de Ridder (VVD). Voor. 88

Maarten De Vuyst (GroenLinks). Tegen. Leonie Gerritsen (PvdD). Tegen. Janneke Holman (PvdA). Tegen. Adeel Mahmood (DENK). Voor. Fatima Faïd (HSP). Tegen. Lesley Arp (SP). Voor. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voor. Massimo Etalle (FVD). Tegen. Martin van den Goorbergh (Groep van den Goorbergh). Voor. Kavish Partiman (CDA). Tegen. De voorzitter. De PVV is niet aanwezig. Het is een beetje een onbevredigende uitslag voor zowel de voor- als de tegenstanders. Het is 22-22. Daarmee staken de stemmen en blijft het zoals het is. Mooier kan ik het niet maken. We gaan nu naar de beantwoording van het college op agendapunt M, want daar hadden we het over voordat dit ordevoorstel kwam. Ik geef het woord aan wethouder Vavier. Wethouder Vavier (GroenLinks). Voorzitter. Dank aan de raadsleden voor de ingediende moties. Ik handel ze op volgorde af. Ik begin dus met M.1 van de ChristenUnie/SGP. Die gaat over somatisch zieke dakloze mensen. We hebben het hier vaker over gehad in de raad. Het college heeft aangegeven dat we bezig zijn met overleg met zorgorganisaties om nieuwe opvang te organiseren. Wij kunnen deze motie aan de raad laten, maar ik wil daar wel een kanttekening bij plaatsen. Dakloze mensen met somatische klachten vangen we nu dus op in de PWO. Er wordt ook met de mensen samen steeds gezocht naar een duurzame oplossing. Dat is het hele doel van de permanente winteropvang.

Het uitgangspunt is dan ook dat ze ook na 30 april zorg en ondersteuning krijgen als ze die nog nodig hebben. Als er geen adequate opvang voor hen beschikbaar is aan het einde van de PWO-periode, proberen we voor deze groep wel de PWO-opvang te verlengen. Dan gaat het alleen om mensen die tijdens de PWO-periode opvang en zorg kregen. We moeten wel even onderzoeken of dit mogelijk is binnen deze vergunning. Als dat niet zo blijkt te zijn, dan moeten we naar een andere oplossing zoeken. Met deze interpretatie kan ik deze motie aan de raad laten. Motie M.2. De indiener gaf zelf ook al aan dat we niet de luxe hebben in de stad om wijken en stadsdelen uit te sluiten als we zoeken naar locaties. Daarom moet het college ook deze motie ontraden. Motie M.3 van Hart voor Den Haag gaat over het veiligheidsplan. Ook hier hebben we over gesproken in de commissievergadering. Daar heb ik aangegeven dat het veiligheidsplan voor de PWO is gedeeld met de bewonersorganisaties en de BIZ. Maar wel met het verzoek om dat niet te delen, omdat in het veiligheidsplan ook onzichtbare maatregelen staan die we liever niet in de openbaarheid willen hebben. Wij zullen de veiligheidsmaatregelen die we wel openbaar kunnen maken, heel graag delen met de bewoners. Die zullen we dan ook delen in de eerstvolgende nieuwsbrief.

Zoals de motie is geformuleerd, moet het college die dus ontraden, maar we willen wel heel graag tegemoetkomen aan de wens van Hart voor Den Haag.

89

Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). De volgende nieuwsbrief is uitgesteld. Die komt op 14 januari. Dat is wel erg laat. Wethouder Vavier (GroenLinks). Het zou een mogelijkheid zijn om het in een nieuwsbrief te delen. Bewoners weten ons heel goed te vinden wanneer er meldingen zijn van overlast of als er zorgen zijn in de buurt. Wij zien ook dat de afspraken die we hebben gemaakt met de zorgorganisaties, de politie, de boa's en de Haagse hosts, werken. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Wanneer wordt het stuk met de raad gedeeld? Wethouder Vavier (GroenLinks). Wij kunnen de openbare veiligheidsmaatregelen delen in de eerstvolgende voortgangsrapportage die naar uw raad toe komt. Dat is, zoals we hebben afgesproken, voor ieder reces. We kunnen het veiligheidsplan met alle zichtbare en onzichtbare maatregelen onder geheimhouding met uw raad delen, als u dat wenst. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Graag. Dan nog iets: als overheid een geheim stuk delen met omwonenden, hoe ziet u dat voor zich? Wat mogen die mensen dan wel en wat mogen ze niet? Wethouder Vavier (GroenLinks). Dit is overigens geen overheidsdocument. We zien het als onderdeel van de goede samenwerking met de bewonersorganisaties en de BIZ. Dus op die manier kunnen we heel goed met elkaar samenwerken.

Ook de bewonersorganisaties en de BIZ begrijpen heel goed dat ze onzichtbare veiligheidsmaatregelen waarvan je liever niet wil dat die op straat terechtkomen, niet moeten delen. Motie M.4 van de VVD heet Regels zijn er voor iedereen. Het college onderschrijft dat volledig. Deze motie is overbodig, want het college heeft zich ook aan de regels gehouden. Het college handelde in dit geval precies hetzelfde als bij alle andere onvergunde situaties waarbij er concreet zicht is op legalisatie door een kansrijke vergunningaanvraag. In het geval van concreet zicht op legalisatie kan ook het bevoegd gezag niet handhavend optreden. Het is dus niet aan de orde dat de gemeente voor zichzelf andere regels hanteert dan voor Haagse burgers of ondernemers. Het college ontraadt deze motie. Dank. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Ik had nog een vraag gesteld aan de burgemeester. Die is er niet. De voorzitter. Ik heb doorgekregen dat die vraag doorgekomen is en dat hij onderweg is voor de beantwoording. We kijken even hoe het ermee staat. Ik krijg door dat de burgemeester heel kort even buiten de deur is. Het voorstel is om de vraag later in de vergadering te beantwoorden. Is dat akkoord voor u? Dan gaan we dat doen. Dank voor die flexibiliteit. De beraadslaging wordt geschorst. De voorzitter.

We gaan aan het einde van de vergadering stemmen, na natuurlijk eerst de beantwoording van de openstaande vraag.

Aan de orde is: N. Voorstel van het college inzake Visie Museumkwartier 2033 - Oude Meesters en Nieuwe Helden in de Haagse Binnenstad (RIS320071).

90

O. Gewijzigd voorstel van het college inzake Formalisering voorbereidings- en uitwerkingskrediet transformatie Lange Voorhout 102 naar het Nieuwe Eschermuseum (RIS318437). De voorzitter. Deze onderwerpen worden als één agendapunt besproken. Er zal uiteraard wel apart over gestemd worden. De beraadslaging wordt geopend. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Voorzitter. We gaan de Nachtvisie en de Museumvisie doen. Ik kan alleen maar de dicta voorlezen, omdat niemand ons twee minuutjes extra gunt. Ik kan daar heel boos om worden. Dat ga ik ook doen zo meteen. Ik had een motie over het Eschermuseum. Dat heeft te maken met het kant-en-klare plan dat hier al gemaakt is en destijds is goedgekeurd. Ik wil niet vragen aan iedereen of ze dat plan willen goedkeuren, maar wel of ze een werkbespreking willen houden zodat we het plan nog een keer kunnen aanhoren als nieuwe raad. Daarom de motie met het verzoek om op korte termijn een werkbespreking te organiseren, waarin de huidige gemeenteraad in ieder geval de plannen van IQNN kan aanhoren alvorens te beslissen over het huidige voorstel. Het duurt allemaal zo lang dat we pas in 2032 een keer de opening van het Eschermuseum zouden kunnen hebben. Over de museumvisie doe ik ook al mijn tekst weg; echt belachelijk. Ik heb een motie over de tentoonstelling Voorhout Monumentaal van de Pulchri Studio; die is ook buiten de subsidieregelingen gevallen.

Dat vinden wij een heel kwalijke zaak. Daarom een motie: overwegende dat de tentoonstelling meer dan 100.000 bezoekers per maand trekt, een keer per twee jaar; de tentoonstelling voor ongeveer € 30.000 gerealiseerd kan worden; verzoekt het college om fondsen te vinden binnen de begroting om de continuïteit van 'Voorhout Monumentaal' te waarborgen; en in gesprek te gaan met Pulchri Studio omtrent de verdere invulling. Tot mijn grote spijt tot hier! De voorzitter. Ik wil aangeven dat het wel in stemming is gebracht, meneer Bom. De stemmen zijn gestaakt. Ik kan het ook niet mooier maken dan het is. Door de heer Bom wordt de volgende motie (N.1 HvDH) ingediend:

Motie N.1 HvDH Behoud de tentoonstelling Voorhout Monumentaal van Pulchri Studio De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 28 november 2024, ter bespreking van Visie Museumkwartier. Constaterende dat, • • •

Pulchri Studio een beeldbepalende instelling is in het museumkwartier; De tentoonstelling van Pulchri, ‘Voorhout Monumentaal’ eens per 2 jaar, gedurende drie maanden op het Voorhout te zien was; Voorhout Monumentaal geen subsidie toegewezen heeft gekregen vanuit het MJB 2025-2028.

Overwegende dat, • •

Voorhout Monumentaal meer dan 100.000 bezoekers per maand trekt; De tentoonstelling vaak nationale pers genereert, zoals vorige keer met de ‘ANWB-borden’ die verwezen naar ‘Vanaf hier mag Alles’; 91

• •

De tentoonstelling een fraai uithangbord is voor het museumkwartier, precies datgene wat we willen uitstralen met de ambitie; De tentoonstelling voor ongeveer €30.000,- gerealiseerd kan worden.

Verzoekt het College: • Om fondsen te vinden binnen de begroting om de continuïteit van ‘Voorhout Monumentaal’ te waarborgen; • In gesprek te gaan met Pulchri Studio omtrent de verdere invulling; • De raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Bom, daartoe gesteund door de heer De Mos, wordt de volgende motie (O.3 HvDH) ingediend:

Motie O.3 HvDH Verspil geen onnodig geld aan nieuwe plannen Escher De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 28 november 2024, ter bespreking van Formalisering voorbereidings- en uitwerkingskrediet transformatie Lange Voorhout 102 naar het Nieuwe Eschermuseum. Constaterende dat, • •

Er een voornemen is om in het huidige pand aan het Lange Voorhout 102 (de Amerikaanse Ambassade) op termijn het Escher Museum te huisvesten; Het College daartoe een voorstel doet om 1,8 miljoen Euro uit te geven aan het maken van 3 voor-voorontwerpen, die in 2026 klaar moeten zijn, waarna er in 2027 een raadsvoorstel zal volgen.

Van mening dat, • • •

Er een -door de Raad reeds goedgekeurd- kant en klaar plan ligt van Architectenbureau IQNN dat in een veel verder gevorderd stadium is; De directeur van IQNN gaarne bereid is het destijds aangenomen ontwerp op punten aan te passen indien gewenst; Het huidige voorstel zodanig veel tijd vergt dat pas in 2028 een akkoord van de Raad gevraagd wordt, zodat we pas jaren daarna daadwerkelijk kunnen gaan bouwen, tegen totaal onbekende bouwprijzen.

Verzoekt het College: • Om op korte termijn een werkbespreking te organiseren, waarin de huidige Gemeenteraad in ieder geval de plannen van IQNN kan aanhoren alvorens te beslissen over het huidige voorstel; • De raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

92

Andrew van Esch (D66). Voorzitter. Het ging ineens heel snel. Ik was net bezig om een nieuwe tekst te maken. Nu ga ik wat uit het hoofd doen. Kijken hoe dat lukt. Vandaag hebben we het over Escher in Het Paleis. Laat ik er geen doekjes om winden. Mijn fractie is er groot voorstander van dat we zo snel mogelijk van start gaan met het verder uitwerken van de plannen voor de inhuizing in de voormalige Amerikaanse ambassade. Het is belangrijk dat we dat nu doen. Want laten we wel wezen: als we nu weer gaan wachten op allerlei onderzoeken, dan wordt het er uiteindelijk alleen maar duurder en niet beter van. We hebben er al lang genoeg over gesproken. Laten we er nu een klap op geven. Maar er zijn nog een aantal andere dingen die spelen en die erbij worden gehaald. We zijn een groot voorstander van het Museumkwartier, hartstikke goed. Jammer dat er zo weinig geld voor is, maar laten we er maar mee beginnen. Dan kunnen we vanzelf wel zien wat er nog meer nodig is. In het Museumkwartier, wat een prachtig marketingidee is, zitten allerlei instellingen. Daar zit ook in West Den Haag. West Den Haag heeft veel geld gekregen van ons en ook van het Rijk, maar zij hebben straks geen ruimte. Dat is natuurlijk jammer. Daar moeten we wat aan doen.

Tegelijkertijd kunnen zij nog steeds … Want we hoeven niet alleen maar over stenen te praten, maar ook over de rol die zij kunnen spelen binnen het Museumkwartier. Daar moeten we veel langer over praten, maar we moeten niet dingen met elkaar gaan verknopen op dit moment. We moeten het hebben over die Amerikaanse ambassade. Daar moeten we mee doorgaan. Ten slotte moeten we het ook niet hebben over Escher in Het Paleis, want dan zijn we zeven tot acht jaar nog aan het wachten, omdat het paleisje voorlopig nog vol zit met Escher in Het Paleis. Wij denken dat het niet verstandig is om daar nu al beslissingen over te nemen. Daarmee zeggen we niet dat West straks niet naar het Paleis mag gaan. Dat zeggen we helemaal niet. We zeggen alleen: hou dat nog even vast. We zeggen ook niet dat er geen Oranjemuseum of Delfts blauw in mag. We zeggen: hou dat nou even vast, laten we het nu hebben over het gebouw van de Amerikaanse ambassade en zeggen dat het Eschermuseum daarnaartoe gaat. We hebben er lang genoeg over gesproken. Het is een prachtig plan. We hebben er allerlei presentaties over gehad. Dus vooruit met de geit. Fatima Faïd (HSP). Begrijp ik nu goed dat u het amendement dat ik straks ga indienen, volmondig gaat omarmen, meneer Van Esch? De voorzitter. We hebben slechte ervaringen in deze raad over een debat voeren over niet ingediende amendementen. Fatima Faïd (HSP).

Maar hij heeft het natuurlijk wel al gelezen. Daar kan hij vast een beetje filosofisch iets over zeggen. De voorzitter. Vooruit maar weer; meneer Van Esch, heel kort. Andrew van Esch (D66). Mevrouw Faïd, ik vind het altijd fijn om het voor u spannend te houden. Weet u, de grondhouding is dat we graag nu geen afspraken willen maken over het paleisje. Dat doen we later. We zeggen niet wat er wel en wat er niet in mag. We willen dat uitstellen. We willen gewoon doorgaan met het Escher. Dat vinden we belangrijk. En we vinden het belangrijk - dat had ik nog niet gezegd - dat wij verder gaan praten met West over wat ze wel kunnen doen. Er zijn een aantal dingen. Je kunt nog genoeg met elkaar organiseren in de openbare ruimte. We moeten het met elkaar vragen. Ik roep u ook op om met alle woordvoerders samen met West aan tafel te gaan zitten, zodat we samen kunnen gaan praten over wat er nog meer mogelijk is. En ik denk ook een klein beetje aan de Binckhorst. We willen daar ook fantastische cultuur gaan ontwikkelen. Het lijkt me hartstikke goed om bij zo'n instelling als West, die juist cultuur wil ontwikkelen, juist daarin wil ondernemen, juist ook met de studenten van de KABK en allerlei andere afgestudeerden, daar te gaan kijken wat we daar nog meer kunnen doen. Dus het stopt niet. Het gaat gewoon door. We moeten alleen los van de stenen denken. 93

De voorzitter. Ik merk wel dat wij een verschillende interpretatie van 'kort' hebben, maar we gaan nog een keer naar mevrouw Faïd. Fatima Faïd (HSP). Ik begrijp het nu even niet. Meneer Van Esch zei net als eerste: laten we naar het Museumkwartier kijken en naar de Amerikaanse ambassade, er zijn heel veel mogelijkheden. Nu haalt u het paleisje erbij. Dat kan, maar daar gaat mijn verhaal straks niet over. Dus ik begrijp het niet. Want nu heeft u het ineens over de Binckhorst. Maar in uw inbreng zei u: we moeten kijken naar allerlei scenario's. Wat is nu precies het verhaal van D66? Andrew van Esch (D66). Met alle liefde ga ik dat nog een keer herhalen in een heel korte vorm. Nu ja zeggen tegen het krediet, nee zeggen tegen allerlei dingen die we in het Escher willen en ja, we moeten verder praten met West over een nieuwe toekomst in het Museumkwartier. Daarnaast kunnen we misschien gaan praten over de Binckhorst. We willen vol gaan werken met West. Dat is een hartstikke goede instelling. Is dat genoeg? Fatima Faïd (HSP). Mwah. (Hilariteit) De voorzitter. Maar u gaat het er maar mee doen, denk ik, want u bent zelf aan het woord. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. De Haagse Stadspartij maakt zich zorgen dat het nieuwe Eschermuseum dreigt uit te draaien op een Amare 2.0: veel kosten, weinig alternatieven.

Het plan voor de Amerikaanse ambassade lijkt nu vast te liggen op één scenario, zonder breder te kijken naar de kansen in het hele Museumkwartier, met name ook voor hedendaagse kunst. We zien dat dit scenario vooral op de toerist is gefixeerd. Wat is nu precies het publiek belang voor de Hagenees? Daarom pleiten we ervoor om ook andere opties en instellingen te overwegen, zodat de raad goed geïnformeerde keuzes kan maken zonder financiële verrassingen. Laat ons niet in dezelfde valkuil lopen. Het verleden heeft ons geleerd dat een frisse blik en gezonde twijfel goed kunnen zijn. Daarom dient mijn partij het amendement in Escher Museum: bijzonder complex - niet heel origineel, geef ik toe. Misschien kan de tijd uit. Het dictum luidt: 'De opdracht voor de uitwerking van de verschillende scenario's wordt aangepast zodat deze ook gericht is op de toekomst van het gehele gemeentelijke bezit in het Museumkwartier. Hierbij wordt rekening gehouden met de visie op het Museumkwartier en de kansen die het Haagse culturele veld biedt aan initiatieven en instellingen, met als doel een versterking van het Museumkwartier, waarbij de toe te voegen onderdelen elkaar versterken.' Het is medeondertekend door mevrouw Arp van de SP. We hopen dat dit project uiteindelijk even helder en logisch wordt als Eschers kunst.

Maar laten we dan wel zorgen dat we niet verdwalen in een oneindige trap zonder uitgang! De voorzitter. Die is heel mooi, mevrouw Faïd. Er worden allemaal tips gevraagd aan mevrouw Faïd. 'Waar haalt ze dit vandaan?' Door mevrouw Faïd, daartoe gesteund door mevrouw Arp, wordt het volgende amendement (O.B HSP) voorgesteld:

Amendement O.B HSP Escher Museum: bijzonder complex De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 28 november 2024, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Formalisering voorbereidings- en uitwerkingskrediet transformatie Lange Voorhout 102 naar het Nieuwe Escher Museum. 94

Besluit om aan het dictum toe te voegen VI. De opdracht voor de uitwerking van de verschillende scenario’s wordt aangepast zodat deze ook gericht is op de toekomst van het gehele gemeentelijke bezit in het Museumkwartier. Hierbij wordt rekening gehouden met de visie op het Museumkwartier en de kansen die het Haagse culturele veld biedt aan initiatieven en instellingen, met als doel een versterking van het Museumkwartier, waarbij de toe te voegen onderdelen elkaar versterken. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. In 2009 diende GroenLinks-raadslid David Rietveld een initiatiefvoorstel in met daarin het plan om de voormalige Amerikaanse ambassade als gemeente te behouden en om er een internationaal stoelenmuseum in te vestigen. Hij heeft gister verteld dat dat echt helemaal uit elkaar viel. Nou ja, ik heb hier de tijd niet voor. Ik constateer dat dit college in elk geval een deel van het plan heeft overgenomen, niet alles. Geen stoelen, maar Escher dus. Mijn fractie waardeert het dat de wethouder extra momenten in het proces heeft ingebouwd om goed te kunnen afwegen of de investeringen bijdragen aan het publieke belang en tegemoetkomen aan de stad. Zo voorkomen we dat we ons blindstaren op maar een mogelijke uitkomst. Met die opmerking wil GroenLinks ook markeren wat dit is.

We nemen nu een besluit om € 1,8 mln. te investeren in de voorbereiding en de uitwerking. Daarna komt pas echt het investeringsbeleid, met bijbehorend kostenplaatje. Mijn fractie kan instemmen met het voorbereidingsbudget, maar zal bij de wegingsmomenten steeds kritisch blijven kijken voordat we instemmen met verdere investeringen. Dan over de museumvisie. Oude meesters en nieuwe helden: dat is wat het college wil uitstralen in het Museumkwartier. GroenLinks hecht aan het behouden van een instelling voor hedendaagse kunst in het Museumkwartier. Wij steunen dan ook de motie van de Partij voor de Dieren die hiertoe oproept. Onder nieuwe helden vallen wat ons betreft ook de potentiële helden van de toekomst: de huidige studenten van de KABK. We hoorden de inspreker hier vanochtend al over inspreken. Vandaar de volgende motie met als titel Betrek KABK-studenten bij Museumkwartier: verzoekt het college de KABK-studenten actief te betrekken bij de verdere uitwerking van de plannen voor het Museumkwartier, en in het bijzonder bij plannen om de buitenruimte in het Museumkwartier tijdens de verbouwing van het Haags Historisch Museum en de Amerikaanse ambassade zo aantrekkelijk mogelijk te houden. De voorzitter. Door de heer De Vuyst wordt de volgende motie (N.2 GL) ingediend:

Motie N.2 GL Betrek KABK-studenten bij het Museumkwartier De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 28 november 2024, ter bespreking van Visie Museumkwartier. Overwegende, dat: ▪ Er in die visie voor het Museumkwartier terecht wordt geconcludeerd dat in het Museumkwartier 13 culturele instellingen zijn gevestigd; ▪ Hierbij de nabijheid van de Koninklijk Academie van Beeldende Kunsten (KABK) niet genoemd wordt. Constaterende, dat: 95

▪ ▪

De nabijheid van de KABK op verschillende uiteenlopende vlakken kansen schept voor de verdere ontwikkeling van het Museumkwartier; De gemeente Den Haag veel waarde hecht aan participatie en co-creatie met de stad.

Van oordeel, dat: ▪ Het een gemiste kans zou zijn om de KABK en haar studenten niet actief te betrekken bij de verdere ontwikkeling van het Museumkwartier. Verzoekt het college: ▪ Haagse makers en KABK-studenten actief te betrekken voor de verdere uitwerking van de plannen voor het Museumkwartier; ▪ KABK-studenten in het bijzonder te betrekken bij plannen om de buitenruimte in het Museumkwartier tijdens de verbouwing van het Haags Historisch Museum en de Amerikaanse Ambassade zo aantrekkelijk mogelijk te houden. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Ook ik heb wild wat dingen moeten schrappen. De oproep van de SP is om het bestaande aanbod in het Museumkwartier op waarde te schatten en te behouden. We willen het college wijzen op de brief over het museum West, waarin staat dat deze instelling open zou staan voor een locatie buiten dit gebied. Echter hoorden wij dat dat nooit zo duidelijk uitgesproken is. Dus graag een reflectie hierop van het college. Onze fractie schrok ook wat toen de wethouder onthulde dat de verkoop van het Paleis mogelijk op tafel lag ten dienste van de businesscase van het Eschermuseum, ook al vond ze dit zelf onwenselijk.

We hebben als raad vaak genoeg over de verschraling van het culturele landschap gesproken en de noodzaak om grip op gemeentelijk vastgoed te houden, dat we in kunnen zetten voor maatschappelijke doelen. Maar aangezien het Paleis duidelijk al een rol speelt in het Museumkwartier, kunnen we hier als raad ook al prima afspraken over maken. Hierom ons amendement Geen verkoop Paleis als wisselgeld. Stop de tijd, wil ik graag verzoeken, voorzitter. Het amendement luidt: 'Besluit om: V. in te stemmen met de dekking voor het onder IV genoemde krediet vanuit de reeds in de begroting 2023-2026 beschikbaar gestelde structurele middelen; met dien verstande dat het Paleis in ieder geval niet zal worden verkocht om financiële gaten te dichten voor de financiering van het Eschermuseum.' Dit is medeondertekend door de heer Bom van Hart voor Den Haag. De tijd kan door. Ook maken we ons zorgen om de scenario's die door het ontwerpteam gaan worden uitgewerkt. De raad heeft al eerder de wens uitgesproken om te kiezen tussen scenario's met verschillende maten van ingrijpendheid, zowel ruimtelijk als financieel. En niet onbelangrijk, we hebben hier allen meegemaakt hoe een gebouw dat in vierkante meters groeit, ook invloed heeft op de exploitatie en beslag legt op het cultuurbudget in de toekomst.

Laten we om deze redenen alvast de toekomstige raad een echte verscheidenheid aan opties bieden, om niet weer in een tunnelvisie terecht te komen. Ik zou weer willen verzoeken om de tijd te stoppen om een amendement in te dienen. Dat amendement voegt onder dictumpunt IV aan het einde toe: 'Ook wordt per scenario met een kwalitatieve analyse uitgewerkt wat de impact van majeure ingrepen op de monumentale waarde van het pand is inclusief een onderbouwing van de noodzaak van die ingrepen. Elk scenario zal bovendien worden voorzien van een indicatieve financiële raming. Hierbij wordt in acht genomen dat de scenario's variëren in ingrijpendheid (ruimtelijk en financieel), waarbij ook duidelijk wordt gemaakt aan de raad welk scenario minimale impact zou hebben op het bestaande monument.' Tot zover. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg, wordt het volgende amendement (O.C SP) voorgesteld: 96

Amendement O.C SP Bescheidenheid siert de stad De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 28 november 2024, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Formalisering voorbereidings- en uitwerkingskrediet transformatie Lange Voorhout 102 naar het Nieuwe Eschermuseum. Besluit om: IV. een voorbereidings- en uitwerkingskrediet ter beschikking te stellen van € 1,8 mln. ten behoeve van het aanbesteden van het ontwerpteam, de onderzoeken en werkzaamheden tot en met de afronding van een Schetsontwerp in twee à drie ruimtelijke en financiële scenario’s; met dien verstande dat het volgende wordt gewijzigd in het raadsvoorstel: “Het voorstel is om het ontwerpteam de opdracht te geven om een Schetsontwerp te maken voor twee tot drie scenario’s met ruimtelijke oplossingen voor de uitbreiding aan de achterzijde van het voormalige ambassadegebouw. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan deels bovengrondse en deels ondergrondse uitbreiding in verschillende ruimtelijke scenario’s. Ook wordt per scenario met een kwalitatieve analyse uitgewerkt wat de impact van majeure ingrepen op de monumentale waarde van het pand is inclusief een onderbouwing van de noodzaak van die ingrepen. Elk scenario zal bovendien worden voorzien van een indicatieve financiële raming.

Hierbij wordt in acht genomen dat de scenario's variëren in ingrijpendheid (ruimtelijk en financieel), waarbij ook duidelijk wordt gemaakt aan de raad welk scenario minimale impact zou hebben op het bestaande monument.” De voorzitter. Door mevrouw Arp wordt het volgende amendement (O.D SP) voorgesteld:

Amendement O.D SP Geen verkoop Paleis als wisselgeld De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 28 november 2024, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Formalisering voorbereidings- en uitwerkingskrediet transformatie Lange Voorhout 102 naar het Nieuwe Eschermuseum. Besluit om: V. in te stemmen met de dekking voor het onder IV genoemde krediet vanuit de reeds in de begroting 2023-2026 beschikbaar gestelde structurele middelen; met dien verstande dat het Paleis in ieder geval niet zal worden verkocht om financiële gaten te dichten voor de financiering van het Eschermuseum. De amendementen maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Leonie Gerritsen (PvdD). Voorzitter. De verhuizing van Escher naar de voormalige Amerikaanse ambassade blijft een ingewikkeld onderwerp voor de Partij voor de Dieren. Hoewel we als fractie niet negatief staan tegen een mooie plek waar de kunstenaar Escher goed tot zijn recht kan komen en ook zeker niet tegen flink investeren in kunst en cultuur, blijven dit type grote verbouwingen en verhuizingen spannend. Niet alleen omdat Amare nog vers in het geheugen zit, maar ook omdat we soortgelijke projecten vaak tegen problemen aan zien lopen, zoals de renovatie van Boijmans Van Beuningen. En in Den Haag kunnen we helaas niet rekenen op giften van tientallen miljoenen van 97

miljardairsfamilies als de kosten hoger uitvallen. We steunen daarom het amendement van de SP over het onderzoeken van de scenario's. Een ander ingewikkeld punt is wat er gaat gebeuren met het Paleis Lange Voorhout. Het college geeft aan nu nog geen keuze te willen maken over de toekomst van dit pand, dat eigendom van de gemeente is, maar aan de andere kant stemmen we vandaag ook over de Visie Museumkwartier, waarin duidelijk het probleem wordt uitgesproken dat er te weinig locaties in het Museumkwartier beschikbaar zijn voor een culturele invulling. Om dat dus nu niet vast te leggen, zou onhandig zijn. Ook is mijn fractie bang dat dit paleis uiteindelijk zal worden gebruikt als financiële buffer om de renovatie van het Eschermuseum te betalen, waardoor het Museumkwartier een beeldbepalende locatie zal verliezen en het museumaanbod zal verschralen. De Partij voor de Dieren wil het behoud van dit pand in het Museumkwartier juist graag borgen. Door de functie cultuur te behouden kunnen we daadwerkelijk uitvoering geven aan de Visie Museumkwartier. Ook wil mijn fractie inzetten op een andere ambitie uit de Visie Museumkwartier, namelijk ruimte geven aan nieuwe helden, die naast de oude meesters ook vertegenwoordigd moeten worden in het Museumkwartier.

Daarom een motie waarmee de raad de voorkeur uitspreekt voor een toekomstige plek voor moderne kunst in het Paleis, die ik samen met de SP indien: Onderdak voor nieuwe helden in Museumkwartier. De motie spreekt uit dat het Paleis Lange Voorhout gebruiken als onderdak aan 'nieuwe helden' door er een hedendaagse kunstinstelling van formaat in te huizen, de voorkeur heeft van de raad; verzoekt het college het Paleis Lange Voorhout niet te verkopen maar de functie cultuur te behouden en de locatie in te zetten ter versterking van het Museumkwartier. De voorzitter. Door mevrouw Gerritsen, daartoe gesteund door mevrouw Arp, wordt de volgende motie (N.3 PvdD) ingediend:

Motie N.3 PvdD Onderdak voor nieuwe helden in Museumkwartier De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 28 november 2024, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Visie Museumkwartier 2033 (RIS320071). Constaterende, dat: ▪ in de ‘Visie Museumkwartier 2033 - Oude meesters en nieuwe helden in de Haagse Binnenstad’ (RIS320071) wordt gekozen voor de positioneringsstrategie ‘Oude Meesters & Nieuwe Helden’; ▪ oude meesters goed vertegenwoordigd worden in het museumaanbod, maar Nieuwe Helden in de vorm van hedendaagse kunst ondervertegenwoordigd worden; ▪ het risico dat hedendaagse kunst weinig ruimte krijgt in het museumkwartier wordt genoemd als bedreiging; ▪ het Paleis Lange Voorhout (na de verhuizing van het Eschermuseum) kansen biedt om in het Museumkwartier een museumlocatie te realiseren voor hedendaagse kunst. Overwegende, dat: ▪ het college aangeeft hedendaagse kunst een mogelijke invulling zou kunnen zijn van het Paleis, ‘naast eerder genoemde thema’s als ‘koninklijk’ en ‘Delfts Blauw’; ▪ thema’s als ‘koninklijk’ en ‘Delfts Blauw’ weinig tot geen ruimte zullen bieden voor ‘nieuwe helden’ en waarschijnlijk geen stromen jong publiek zal trekken. Spreekt uit, dat: ▪ het Paleis Lange Voorhout te gebruiken als onderdak aan ‘nieuwe helden’ door er een hedendaagse kunstinstelling van formaat in te huizen, de voorkeur heeft van de raad.

98

Verzoekt het college: ▪ het Paleis Lange Voorhout niet te verkopen maar de functie cultuur te behouden en de locatie in te zetten ter versterking van het Museumkwartier. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Anthony Uduba (VVD). Voorzitter. Omwille van de tijd hou ik het ook heel kort. De motie met als titel Geen mini Amare verzoekt het college om bij het volgende besluitvormingsmoment van de raad de financiële impact van het Paleis Lange Voorhout op de businesscase in beeld te brengen, alsmede de exploitatie van het Eschermuseum in de voormalig Amerikaanse ambassade uit te werken en ter goedkeuring aan de raad voor te leggen. De voorzitter. Door de heer Uduba, daartoe gesteund door mevrouw Faïd, wordt de volgende motie (O.1 VVD) ingediend:

Motie (O.1 VVD) Motie: Geen mini Amare Indiener: Anthony Uduba, Haagse VVD De Raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 28 november 2024, ter bespreking van het voorstel van het college inzake de verbouwing van de voormalige Amerikaanse ambassade tot Escher-museum. Constaterende dat: - het college een voorbereidings- en onderzoekskrediet van €1,8 miljoen vraagt voor de verbouwing. Overwegende dat: - Het paleis Lange Voorhout van grote meerwaarde kan zijn voor het museumkwartier zowel cultureel als financieel; - Daarvoor duidelijk moet zijn of, en zo ja hoe, het Paleis Lange Voorhout ingezet wordt om het maatschappelijk belang te dienen; - Daardoor het van belang is dat duidelijk wordt wat de kosten dan wel opbrengsten zijn van het Paleis Lange Voorhout als het ingezet wordt als nieuw museum of als de markt het Paleis ter hand neemt; - De raadsenquête Amare: Bijzonder Complex heeft aangetoond dat de raad een volledig financieel beeld moet hebben van alle kosten en opbrengsten om een integrale afweging te kunnen maken.

Van mening dat: - De gemeenteraad onvoldoende beeld heeft van de exploitatie van het nieuwe Eschermuseum en mogelijke kosten dan wel opbrengsten van het Paleis Lange Voorhout; Verzoekt het college: - Bij het volgende besluitvormingsmoment van de raad de financiële impact van het Paleis Lange Voorhout op de businesscase in beeld te brengen, alsmede de exploitatie van het Eschermuseum in de voormalig Amerikaanse ambassade uit te werken en ter goedkeuring aan de raad voor te leggen;

99

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Samir Ahraui (PvdA). Voorzitter. De agendapunten zijn dan wel gebundeld, maar ik zal ze proberen in mijn inbreng separaat te behandelen. Ik begin met het Eschermuseum, waarbij we allereerst alle betrokkenen willen bedanken die al jaren aan dit project werken. Ik denk niet dat het een verrassing zal zijn dat mijn fractie dit voorstel om een plan te maken voor het nieuwe Eschermuseum, gaat steunen. We zien hierin kansen om een museum te realiseren waar iedereen in de stad van kan genieten. In de commissie hebben we veel gesproken over het publiek belang van dit museum en hoe we dat überhaupt vaststellen. Mijn fractie deelt de analyse van de wethouder dat de gemeente een publiek belang heeft om de uitbreiding van dit museum te ondersteunen. Wel zijn we kritisch op de doelstelling waarvoor we dit allemaal gaan doen. Nu wordt nog veel over het Eschermuseum gesproken als een trekpleister voor internationale toeristen of toeristen en als imagoversterking voor het Museumkwartier. Maar uit de visie op het Museumkwartier blijkt dat de voornaamste doelgroep die gebruikmaakt van het Eschermuseum, niet uit onze stad komt. Voor de PvdA ligt de publieke waarde van zo'n museum juist in het trekken van scholieren, jongeren en andere inwoners uit onze stad.

Daarom vinden we het ook extra belangrijk dat juist dat element in de komende schetsontwerpen extra aandacht krijgt. Juist dit element zou deze investering voor ons rechtvaardigen. Het is dan ook belangrijk dat we zicht houden op welke gevolgen de ruimtelijke keuzes die voorliggen, hebben voor dit maatschappelijk belang. Fatima Faïd (HSP). Begrijp ik goed dat de Partij van de Arbeid schoolreisjes naar een museum publiek belang vindt? Of heb ik het nou weer verkeerd begrepen? Samir Ahraui (PvdA). We hebben in de stad een uitdaging om heel veel groepen uit de stad naar onze musea te trekken, ook om te genieten van alle culturele instellingen en het culturele aanbod dat in onze stad aanwezig is. Ik denk dat het heel goed zou zijn, als wij deze investering doen, dat daar ook wat voor terugverwacht mag worden. Je mag dus juist, als tegenprestatie bijna, ook van het Eschermuseum verwachten dat ze haar uiterste best doet om onze eigen mensen, om het maar even zo te noemen, daarnaartoe te kunnen trekken. Fatima Faïd (HSP). Als u het Amare-rapport nog eens had doorgenomen, dan had u gezien dat we eerst het publieke belang moeten vaststellen en pas daarna gaan kijken hoeveel geld we daar tegenaan willen gooien. U draait het om: we geven geld en dan moeten zij met iets komen. Volgens mij is dat niet per se het publiek belang.

Misschien kunt u daar nog verder invulling aan geven? Samir Ahraui (PvdA). De keuze is nu of je het privaat wil doen of dat je vindt dat je hier als gemeente een rol in moet hebben. Het is dan ook wel heel erg de keuze tussen kiezen voor gemeenschap, kiezen voor het betrekken van de stad en kiezen voor toegankelijk voor alle groepen die we hebben, of kiezen voor de private ontwikkeling. Daarmee verdwijnt het ook uit ons zicht en kunnen we er niet op sturen. Mijn fractie kiest het liefst voor het maatschappelijk belang van het betrekken van onze eigen mensen. De voorzitter. Mevrouw Faïd, voor de laatste maal. Fatima Faïd (HSP). Ik begrijp niet zo goed waarom de heer Ahraui het nu ineens heeft over privaat. Publiek belang is niet de staat of private partijen. Lees toch nog maar even de definitie, meneer Ahraui, want hier kan ik geen chocola van maken. Samir Ahraui (PvdA). Publiek belang zegt natuurlijk wel iets over of er een groter, breder maatschappelijk belang is om als overheid, of als gemeente in dit geval, te zeggen dat wij een bepaalde 100