RIS321310 Bijlage 1. Nota van Beantwoording Prinsestraat

Nota van Beantwoording Voorontwerp Prinsestraat - Prinsessewal (deelproject van Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord)

Dienst Stedelijke Ontwikkeling December 2024

Inhoud Hoofdstuk 1: Toelichting over het proces ....................................................................................................... 3 Hoofdstuk 2: Leeswijzer .................................................................................................................................. 3 Hoofdstuk 3: Zienswijzen en beantwoording ................................................................................................. 4 3.1 Veel gestelde vragen en opmerkingen .................................................................................................. 4 3.2 Zienswijzen 1-10.................................................................................................................................... 4 3.3 Zienswijzen 11-20 ............................................................................................................................... 12 3.4 Zienswijzen 21-30 ............................................................................................................................... 25 3.5 Zienswijzen 31-40 ...............................................................................................................................

32 3.6 Zienswijzen 41-50 ...............................................................................................................................40 3.7 Zienswijzen 51-60 ............................................................................................................................... 43 3.8 Zienswijzen 61-70 ............................................................................................................................... 47 3.9 Zienswijzen 71-80 ............................................................................................................................... 55

Nota van beantwoording Pagina 2 van 72

Hoofdstuk 1: Toelichting over het proces Als onderdeel van het project Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord is een plan gemaakt voor maatregelen voor de Prinsestraat en omgeving, de Prinsessewal en de Hogewal (tussen hoofdingang Koninklijke Stallen en Piet Heinplein). Bij de voorbereiding van het plan is intensief afgestemd met de stad. Zie daarvoor hoofdstuk 3. Communicatie in het vaststellingsbesluit. Op 18 juni 2024 heeft het college van B&W het besluit genomen om het voorontwerp autoluwe Prinsestraat e.o. en eenrichtingsverkeer Prinsessewal vrij te geven voor de formele inspraakprocedure. Tijdens de inspraakperiode over het voorontwerp, die liep van 19 juni tot en met 13 september 2024, konden bewoners en ondernemers hun mening geven. Op maandag 8 juli 2024 was er een informatieavond over het voorontwerp. Deze VO-bijeenkomst is door ongeveer 85 bewoners en ondernemers bezocht. Daarnaast konden mensen online reageren op het plan. In totaal zijn er 82 zienswijzen binnengekomen. Alle indieners van zienswijzen die hun mailadres hebben aangegeven, hebben een ontvangstbevestiging gehad op 19 september 2024. De gemeente is blij met het grote aantal zienswijzen; dit geeft aan dat de buurt betrokken is bij het plan voor de Prinsestraat-Prinsessewal. Ook is het goed om te zien dat er door meerdere mensen en organisaties (constructief) is meegedacht.

In deze nota worden al deze reacties beantwoord. Tot slot zijn de volgende twee zienswijzen aangemerkt als reacties van “niet belanghebbenden”, omdat indieners te ver van de planlocatie wonen (respectievelijk Oostbroek en Moerwijk): •

•

It is wonderful to see such intitiatives and for this proces to be so clear and transperant for residents. Reducing cars from streets is the future of cities and it is <onleesbaar> to increase the quality of life for residents while also elevating the city's own reputation. De parkeerdruk in het centrum is hoog, parkeerplekken weghalen is de doodsteek voor ondernemers. De gemeente Den Haag jaagt consumenten de stad uit. Dit kan en mag niet!

Hoofdstuk 2: Leeswijzer Hoofdstuk 3 bevat alle 80 zienswijzen van belanghebbenden met daarbij cursief gedrukt steeds het antwoord van de gemeente. De reacties zijn geanonimiseerd in het kader van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), met uitzondering van zienswijzen van belangenorganisaties. De zienswijzen zijn letterlijk overgenomen, inclusief taal- en spelfouten. Engelse zienswijzen zijn in het Nederlands beantwoord.

Nota van beantwoording Pagina 3 van 72

Hoofdstuk 3: Zienswijzen en beantwoording 3.1 Veel gestelde vragen en opmerkingen Veel van de zienswijzen gaan over de parkeerdruk, de verwachte toename van autoverkeer op de route Elandstraat-Vondelstraat (en daarmee een toename van geluid) en het ontheffingenbeleid om de Prinsestraat te mogen inrijden (autobereikbaarheid voor diverse groepen).

3.2 Zienswijzen 1-10 Zienswijze 1 Beste heer, mevrouw, Zojuist heb ik de uitnodiging ontvangen voor de inspraakbijeenkomst. Hierin staan de mooie plannen uitgewerkt. Ik ben tevreden over de plannen en ik ben blij dat de Prinsestraat autoluw wordt. Na het zien van het filmpje zie ik wel twee zorgen: 1. Wat wordt de toenemende drukte in de Elandstraat? En welke maatregelen worden daarvoor genomen? Wordt de maximale snelheid 30 km per uur en komen er drempels? Ook zal de parkeerbehoefte toenemen, hoe wordt daarop ingespeeld? 2. Aangezien twee coffeeshops in de Prinsestraat niet meer toegankelijk worden voor automobilisten, is de kans groot dat de drukte toeneemt bij de coffeeshop in de Elandstraat. Welke maatregelen worden hiervoor genomen? Denk bijvoorbeeld aan dubbelparkeren (met harde muziek), blowen op straat (geuroverlast) en een toename aan autoverkeer en parkeerbehoefte. De overlast is momenteel al groot, dus ik hoor graag welke maatregelen in het plan staan. Hartelijke groet, … Bedankt voor uw zienswijze. Goed om te lezen dat u tevreden bent over de plannen. Maar we begrijpen dat u ook zorgen heeft en gaan daar we onderstaand op in. Antwoord vraag 1: Het aantal motorvoertuigen in de Elandstraat (tussen Piet Heinplein en Vondelstraat) neemt naar verwachting toe met ongeveer 2.000 per etmaal (24 uur).

In totaal rijden er daarmee iedere 24 uur ongeveer 10.000 motorvoertuigen over de Elandstraat. De inrichting van dit deel van de Elandstraat blijft hetzelfde (voorlopig geen 30 km/uur, maar het overleg met nood- en hulpdiensten hierover loopt). Wij verwachten niet dat het te druk wordt op het kruispunt Elandstraat/Vondelstraat, maar het kruispunt en die straten gaan worden gemonitord op eventuele negatieve effecten van de maatregelen Prinsestraat-Prinsessewal. Als er toch een te grote druk ontstaat op de Elandstraat-Vondelstraat dan gaan we oplossingen onderzoeken. Van 24 oktober tot en met 4 november 2023 hebben twaalf parkeertellingen plaatsgevonden. De parkeerdruk in het parkeervergunninggebied is inderdaad hoog, maar op de gemeten momenten nooit te hoog (niet boven 90%). Er zijn daarom geen parkeermaatregelen nodig. De gemeente kiest bij beperkte openbare ruimte eerst voor leefbaarheid en veiligheid voor voetgangers en fietsers en kiest daarna pas voor parkeren. Antwoord vraag 2: Het valt niet te voorspellen of de afsluiting van de Prinsestraat gaat leiden tot meer drukte bij de coffeeshop in de Elandstraat. De situatie in de Elandstraat wordt gemonitord. Hier worden vooralsnog geen maatregelen genomen.

Nota van beantwoording Pagina 4 van 72

Zienswijze 2 Goede dag, Ik maakt me zorg over de opties voor autoverkeer en parkeren. Ik woon in Snoekstraat (koophuis) en ik ga elke dag met mijn auto werken in kleine doorpen rond Den Haag of Rotterdam. Tegenwoordig is al moeilijk om te parkeren en met alle de “renovaties” op dit area moet ik veel rondjes maken om in en uit te gaan. Ik vraag me af wat gaat met me geburen? Waar ga ik parkeren, ga ik nog genoeg pleken, ga ik nu 20/30 minuten meer rijden per dag? Ik denk dat veel mensen zullen dit zorg vragen hebben Fijne dag Bedankt voor uw zienswijze. Wij begrijpen uw zorgen over autoverkeer en parkeren. Wij verwachten niet dat het te druk wordt in de Elandstraat en Vondelstraat, maar die straten gaan worden gemonitord op eventuele negatieve effecten van de maatregelen Prinsestraat-Prinsessewal. Als er toch een te grote druk ontstaat op de Elandstraat-Vondelstraat dan gaan we oplossingen onderzoeken. Van 24 oktober tot en met 4 november 2023 hebben twaalf parkeertellingen plaatsgevonden. De gemeten parkeerdruk in het parkeervergunninggebied is hoog, maar op de gemeten momenten niet te hoog (niet boven 90%). Er zijn daarom geen parkeermaatregelen nodig. De gemeente kiest bij beperkte openbare ruimte eerst voor leefbaarheid en veiligheid voor voetgangers en fietsers en kiest daarna pas voor parkeren.

Zienswijze 3 Beste , Mijn vraag als ondernemer in de Torenstraat is hoe mensen met de auto bij mij moeten komen? Mvg, Bedankt voor uw zienswijze. De Torenstraat is bereikbaar via meerdere routes, onder andere via Elandstraat en Vondelstraat of via Prinsegracht en Jan Hendrikstraat.

Zienswijze 4 Goedemiddag, ik vind de nieuwe plannen voor de Prinsessewal (eenrichtingsverkeer) en de Prinsestraat (autoluw) geweldig en een grote verbetering voor onze wijk! https://denhaag.raadsinformatie.nl/modules/13/Overige%20bestuurlijke%20stukken/950111 https://bereikbarestad.denhaag.nl/werkzaamheden/prinsestraat-prinsessewal/prinsestraat-enprinsessewal-plan/ Zou het mogelijk zijn om in combinatie met deze herinrichting ook nog en keer goed naar de voetgangersroutes te kijken en nog 2 zebrapaden toe te voegen aan de Veenkade, over de Bilderdijkstraat en over de Prinsessewal? Tijdens de vernieuwing van de tramlijnen is het zebrapad over de Bilderdijkstraat verwijderd, hoewel deze hier vroeger veel gebruikt werd. In de wijk rond de Veenkade wonen veel families en zijn er ook meerdere kinderopvang en een school. Daarom lijkt het me verstandig hier weer een zebrapad te maken om de weg veilig over te kunnen steken

Nota van beantwoording Pagina 5 van 72

richting paleistuin en centrum. In deze positie lijnt het zebrapad ook goed uit met de looproute via het stukje Veenkade voetgangersgebied. Om deze looproute door te trekken lijkt het me ook handig nog een zebrapad direct voor de ingang van het paleistuin toe te voegen. Het huidige zebrapad hier zit net om de hoek over de Noordwal. Hierna moet dan vooralsnog de Prinsestraat worden overgestoken, wat nu nog een onveilig kruispunt is, waar vaak gevaarlijke situaties ontstaan. Zie onderstaande plaatjes met links oude situatie met 1 extra zebrapad ingetekend voor paleistuin en rechts de gerealiseerde plannen vernieuwing tramlijnen (https://denhaag.raadsinformatie.nl/modules/13/Overige%20bestuurlijke%20stukken/668934) met 2 extra zebrapaden ingetekend, 1 over de Bilderdijkstraat en 1 voor paleistuin. Ik zou het fijn vinden als jullie gehoor kunnen geven aan deze voorstellen. Bij vragen of om mee te denken over verdere oplossingen ben ik bereiken onder 06……... Met vriendelijke groeten, Vervolgmail zou het misschien mogelijk zijn i.c.m.

het aanleg van groen / bloemen aan de Prinsessewal hier ook aan de rechter of linkerkant van de weg een stukje uitlaatstrook voor honden aan te leggen en dan in de Paleistuin honden compleet te verbieden? Ook al is er wel een opruimplicht, worden er te veel honden uitgelaten op de grasvelden van het park en zou het mijn voorkeur hebben de grasvelden schoon te houden voor picknicken / sporten / spelende kinderen. Bij vragen of om mee te denken over verdere oplossingen ben ik bereiken onder 06........... Bedankt voor uw zienswijze. Goed om te lezen dat u positief bent over de maatregelen voor de Prinsestraat en Prinsessewal. Ook bedankt voor het meedenken. Het zebrapad op de Torenstraat is ligt op een logische plek aan de centrumzijde, richting de stad. Zo hoef je slechts 1 keer over te steken, dan wanneer deze bij de Veenkade had gelegen op de Bilderdijkstraat. De zebra over de Bilderdijkstraat is komen te vervallen, omdat twee zebra's in de nabijheid van de nieuwe halte op de Torenstraat niet nodig is. Bovendien komt dit de doorstroming van de tram niet ten goede. Om deze reden heeft de gemeente besloten één zebra te laten vervallen. In de toekomstige situatie is er geen zebra over de Prinsessewal nodig, omdat er beperkt autoverkeer over de Prinsessewal zal rijden. Dit maakt het makkelijker om over te steken.

Ook steken voetgangers dan nog slechts één rijstrook en een breed fietspad over. Langs het fietspad Prinsessewal is niet voldoende ruimte om een veilige uitlaatstrook aan te leggen. Honden uitlaten in de Paleistuin blijft toegestaan. Het blijft een ontmoetingsplek en we willen niet verbieden om daar honden uit te laten. Het opruimen van de ontlasting van honden is de verantwoordelijk van de hondenbezitter.

Zienswijze 5 Beste gemeente, Ik ben zeer positief over het autoluw maken vd Prinsestraat. Doe dat vooral op meer plekken! (bv Noordeinde, Zeestraat). Meer groen, minder autos. (Zeg ik als automobilist zijnde, een beetje omrijden/verder lopen offer ik graag op).

Nota van beantwoording Pagina 6 van 72

Groeten .. Bedankt voor uw zienswijze. U geeft aan meer straten autoluw te willen. De Zeestraat wordt momenteel heringericht. U kunt hier meer over lezen op de volgende website:https://bereikbarestad.denhaag.nl/werkzaamheden/zeestraat-verbeteringen-voor-fietsers/ Voor het Noordeinde zijn geen plannen. De straat is in 2018 heringericht. Ook wordt samen met bewoners en ondernemers gekeken of het Westeinde (Assendelftstraat-Jan Hendrikstraat) autoluw gemaakt kan worden.

Zienswijze 6 YESSSSSSS!!!!!!!! I’ve been thinking about these improvements for years, great I wasn’t alone!!! Please please please don’t listen to a few NIMBY and drivers. JUST DO IT. Centrum noord desperately needs less cars. It is not great to walk here. I live in kortenaerkade. We are so behind compared to Utrecht and Amsterdam... Maybe finally The Hague can stop being such a car oriented city! 1. Why autoluwe and not entirely car free? Prinsestraat is just too narrow to allow bikers and ANY cars except emergencies vehicles in my opinion. During the last phase of works at Piet Heinplein there was no trough traffic from Hogewal to Prinsesswal. Ther was no substantial effect to traffic in centrum noord. It was fine. Allowing through traffic incentivises it. I get woken up regularly by loud cars and especially motorcycles speeding in Hogewal. It’s a serious problem. 2. I see you also plan to finally fix Zeestraat. Thank god for that too. Crossing at the hilton is miserable and cars go extremely fast there. Also amazing you are finally putting the pedestrian intersection back at the crossing of javastraat and scheveningensweeg. Excellent. Zeestrat has a 30 speed limit (there are signs) but they are completely ignored. Traffic calming is required here, road signs are not sufficient. 3. Roundabout sophialaan. It’s scary and dangerous to cross here.

Cars go extremely fast around the curve and do not care about pedestrians needing to cross. There is no pedestrian crossing priority so drivers don’t care. 4. Parkstraat. Needs a road diet. Tram is always stuck in traffic. Embarassing. Tram needs its own right of way AND intersection lights must be priorities to always let the tram trough. The more you make car traffic “fluid” the more you incentivise it. Choke it to a halt, trough drivers will go around. 5. Speed limits. The entire centrum noord could go 30. That would seriously disincentivise through driving. 6. Are there plans to also address the terrible land use of anna paulownastraat? high speeds, no protection for bikers and way too many car parkings there. While pedestrians can barely walk because of all the bicycles (both parked and running). 7. Noordeinde. Almost daily I see pedestrians struggling to walk on the tiny sidewalk while cars roar at high speed. Trucks park illegally on sidewalks all the time. Noordeinde must also become pedestrian or autoluw… it’s embarassing the hague manages the street of the royal palace like this. 8. you plan to move a lot of traffic to Johan de wittlaan/Teldersweg. That seems sensible as it’s “out of the way”. However I invite you to walk in the scheveningse bosje. There is so much noise coming from high speed high volume traffic on johan de wittlaan/teldersweg.

It’s a traffic sewer that incentivises driving. Through traffic allows people living in west the hague that need to take the highway around den haag centraal. They should be instead be incentivised to 1) take transit 2) drive towards via Lozerlaan and wippolderlaan instead of trough the center. The only way to do this is either through modal filters or through congestion pricing.

Nota van beantwoording Pagina 7 van 72

One thing at a time: at least we could begin with reducing lanes and/or speeds on johan de wittlaan/teldersweg? I suggest looking at a road diet to make it like Patijnlaan (using the extra space better than brick pavement though please), and adding plenty of pedestrian crossings (non signaled! So cars have to stop all the time). Slap a 30 speed limit and we have made it now very unpleasant to drive through here. Amsterdam can make their collectors slow, we can do it to. A bus/tram lane there with dedicated right of way could provide a suitable alternate to driving east-west. 9. The geography of the hague means that there will always be attempt at trough traffic in centruum noord. The nazis destroyed part of this area for that. Traffic calming can work to an extent, drivers will always exceed speed limits if road design allows it (unless there’s cameras). Bedankt voor uw uitgebreide zienswijze. U heeft ook ideeën voor andere straten. 1.

2.

3. 4. 5.

6.

7. 8.

9.

De Prinsestraat wordt niet geheel autovrij: bevoorradingsverkeer en auto's mogen met ontheffing op bepaalde tijden de straat wel inrijden. Dus mogen bewoners van het grootste wooncomplex (met grote eigen garage) met ontheffing vanaf de Torenstraat via de (Kleine) Nobelstraat inrijden en via Prinsestraat en Kerkplein uitrijden. De aanpak van verkeersoverlast op de Hogewal valt buiten dit plan, maar het verwijderen van de linksafstrook naar de Prinsessewal kan een snelheidsremmend effect hebben. Goed om te lezen dat u ook positief bent over het plan voor de Zeestraat, inclusief oversteek over de Laan van Meerdervoort. Het ontwerp bevat 30-km/uur-drempels, uitritconstructies en plateaus om de snelheid te remmen. De oversteek bij het Hilton-hotel valt buiten dat plan, maar wordt in het kader van Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord verbeterd. Op de volgende website kunt u meer lezen over de planning en het ontwerp: https://bereikbarestad.denhaag.nl/werkzaamheden/zeestraat-verbeteringen-voor-fietsers/. De rotonde van de Sophialaan valt niet binnen dit plan De Parkstraat valt niet binnen dit plan. De gemeente onderzoekt samen met nood- en hulpdiensten en HTM welke wegen in Den Haag veilig naar 30 km/uur kunnen. Dat project gaat dus over heel Den Haag en niet alleen over Centrum-Noord.

Bewoners- en ondernemersorganisaties van Centrum-Noord hebben aan de gemeente gevraagd om de Anna Paulownastraat aan te passen, net als voor de Prinsestraat en Prinsessewal. Naar aanleiding hiervan gaat de gemeente onderzoeken of er een fietspad richting Piet Heinplein kan komen ten koste van parkeerplaatsen. Het project is nog niet gestart. Of het mogelijk is, hangt o.a. af van de parkeerdruk. Het Noordeinde valt niet binnen dit plan. De gemeente zet met de Mobiliteitstransitie in op minder autogebruik en stimuleert lopen, fietsen en het gebruik van het openbaar vervoer en deelmobiliteit. Tegelijkertijd moet de stad bereikbaar blijven voor autoverkeer, waaronder de nood- en hulpdiensten. Daarom zullen een aantal wegen (waaronder de Johan de Wittlaan) een belangrijke verkeersfunctie en een maximumsnelheid van 50 km/u blijven houden. Hiermee maakt de gemeente het mogelijk om zoveel mogelijk (doorgaand) autoverkeer uit de binnenstad te weren, en een maximumsnelheid van 30 km/u in te stellen. Het maatregelenpakket Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord, waaronder de maatregelen Prinsestraat- Prinsessewal, zorgt voor minder autoverkeer door Centrum-Noord, terwijl op de route buitenom (vooral via de Teldersweg) de doorstroming wordt verbeterd. Die route wordt daardoor voor veel automobilisten sneller dan de route door het centrum.

Bij diverse maatregelen wordt de straat heringericht, juist om ervoor te zorgen dat het doorgaand verkeer gebruik gaat maken van de hoofdwegen. Daar waar nodig worden snelheidsremmende maatregelen genomen.

Zienswijze 7 Goedenmiddag, Als ik het goed begrijp moet het verkeer dat langs de paleistuin rijd nu door de elandstraat naar de torenstraat.

Nota van beantwoording Pagina 8 van 72

Ik woon in de torenstraat en moet dus meer kilometers gaan maken om thuis te komen. De een krijgt meer verkeer om het ergens anders luw te maken. Bedankt voor uw zienswijze. Het klopt dat autoverkeer dat nu op de Prinsessewal rijdt in de toekomst vooral via de Elandstraat Vondelstraat naar de Torenstraat gaat rijden (400 meter langer). De maatregelen hebben als voornaamste doel om doorgaand autoverkeer in het gebied Centrum-Noord te verminderen. Daarbij wordt ook geprobeerd om verkeer op straten te laten rijden die daarvoor zijn ontworpen: op 50 km/uur-wegen in plaats van winkel- en woonstraten. Enkele 50 km/uur-wegen krijgen daardoor (beperkt) meer autoverkeer. Wij verwachten dat de Torenstraat minder druk wordt, omdat een deel van het doorgaande autoverkeer voortaan liever via een andere route naar Segbroek en Loosduinen rijdt, bijvoorbeeld via de Teldersweg.

Zienswijze 8 Op zich een leuk idee, een autoluwe (vrije) Prinsestraat en éénrichtingsverkeer op de Prinsessewal. Echter kan het ook gezien worden als WEDEROM de automobilist pesten. - Er verdwijnen WEDEROM parkeerplaatsen (als voorbeeld o.a. de Vondelstraat waar er parkeerplekken zijn 'gestolen' ) Maar ook -13 plekken in de Zeestraat en staan er 50% minder parkeerplekken voor de Prinsessewal in de plannen. Het argument van de parkeerdruk <90% gaat er bij mij niet in! (en leveren parkeerplekken geen geld op?) - Om vanaf de Hogewal op de Torenstraat te komen, wordt het nu doorrijden en aansluiten voor het stoplicht Elandstraat/Vondelstraat. - Meer 'omleidingsverkeer' door de Elandstraat/Vondelstraat. Inclusief langere rijen voor het stoplicht Elandstraat/Vondelstraat - En vanaf de Hogewal naar de ondergrondse garage ter hoogte Veenkade? Ook weer omrijden..(?) Of blijft deze bereikbaar via de Toussaintkade? - Dit alles leidt tot onnodige luchtvervuiling door de extra (kilo-)meters omrijden. Willen we niet minder auto kilometers in de stad??! Voor de duidelijkheid - Haagse automobilisten zijn OOK inwoners van Den Haag. Autoluwe Prinsestraat; - Door de vele geparkeerde fietsen die straks in de winkelstraat gaan staan, wordt oversteken vervelend. - Door de snelle (electrische) fietsers en Fat-bikes kan oversteken een gevaarlijke actie worden.

- En wat als iemand per auto wil winkelen in de Prinsestraat? Wordt dat ook omrijden vanaf de Hogewal-Elandstraat-Vondelstraat-Torenstraat parkeergarage? Wederom onnodig extra luchtvervuiling door onnodige (kilo)meters en het ongemak van het parkeren in de parkeergarage om vervolgens lopend naar de Prinsestraat te gaan. Wat als het gaat om een zware aankoop? - En hoe zit het met de gasten van het Park Centraal Hotel die hun auto willen stallen in de garage van het hotel? Dat kan alleen via de Prinsestraat. Wie gaat toezicht houden op dat alleen bestemmingsverkeer door de straat rijdt? En is het 'linksaf' vak op de Hogewal niet recentelijk opgeleverd? Dan zou één jaar na dato deze weer verdwijnen en is een herinrichting van dat kruispunt nodig, inclusief een afsluiting voor het verkeer. Getuigd van een korte termijn visie en niet één van de langere termijn. (alles behalve professioneel als u het mij vraagt) Om maar niet te spreken over de meerkosten. Alternatief plan; Huidige situatie Prinsessewal in stand houden (2-richtingsverkeer) Prinsestraat - 1 zijde de parkeervakken opheffen en een apart fietspad aanleggen, inclusief plantenbakken etc.

Nota van beantwoording Pagina 9 van 72

De zijde van het parkeervakken opheffen zou de 'schaduwkant' moeten zijn, zodat terrassen zon (be)houden. Hierdoor blijven de winkels per auto bereikbaar. En bij hoeveel faissementen van winkels in de Prinsestraat wordt het experiment als 'gefaald' bestempeld? Of wordt dit weggewuifd als mismanagement van de eigenaar van de winkel? Bedankt voor uw zienswijze. Deze gaat over het verlies van parkeerplaatsen, de nieuwe route voor autoverkeer, de gevolgen van het autoluw maken van de Prinsestraat en de linksafstrook op de Hogewal. Daarop gaan wij onderstaand in, en ook op uw alternatieve plan. De maatregelen Prinsestraat-Prinsessewal zijn onderdeel van het maatregelenpakket dat 23 bewoners- en ondernemersorganisaties uit Centrum-Noord aan de gemeente hebben gevraagd om uit te werken. Verlies van parkeerplaatsen De gemeente zet met de Mobiliteitstransitie in op minder autogebruik en stimuleert lopen, fietsen en het gebruik van het openbaar vervoer en deelmobiliteit. Tegelijkertijd moet de stad bereikbaar blijven voor autoverkeer, waaronder de nood- en hulpdiensten. Daarom zullen een aantal wegen (waaronder de Johan de Wittlaan) een belangrijke verkeersfunctie en een maximumsnelheid van 50 km/u blijven houden. Hiermee maakt de gemeente het mogelijk om zoveel mogelijk (doorgaand) autoverkeer uit de binnenstad te weren, en een maximumsnelheid van 30 km/u in te stellen.

Wij begrijpen uw zorgen over parkeren. Om het effect te bepalen van het verlies aan parkeerplaatsen op de Prinsessewal en in de Prinsestraat hebben van 24 oktober tot en met 4 november 2023 twaalf parkeertellingen plaatsgevonden. Daaruit is gebleken dat er zelfs na de herinrichtingen van de Vondelstraat en Zeestraat, voldoende parkeerplaatsen overblijven. De parkeerdruk in het parkeervergunninggebied is inderdaad hoog, maar op de gemeten momenten nooit te hoog (niet boven 90%). Er zijn daarom geen parkeermaatregelen nodig. De gemeente kiest bij beperkte openbare ruimte eerst voor leefbaarheid en veiligheid voor voetgangers en fietsers en kiest daarna pas voor parkeren. De gemeente accepteert bewust het verlies aan parkeerinkomsten. Nieuwe route voor autoverkeer De maatregelen hebben als voornaamste doel om doorgaand autoverkeer in het gebied CentrumNoord te verminderen. Minder autoverkeer betekent betere luchtkwaliteit en ruimte voor voetgangers en fietsers. De bedoeling is om autoverkeer op straten te laten rijden die daarvoor zijn ontworpen: winkel- en woonstraten krijgen minder autoverkeer. Enkele 50 km/uur-wegen krijgen (beperkt) meer verkeer. Dat weegt op tegen het autoverkeer dat erbij komt op de route via de Elandstraat Vondelstraat (400 meter langer). Per saldo vermindert het autoverkeer door het gebied.

Dat is gunstig voor bewoners, omdat in totaal minder kilometers door de stad worden gereden. Wij verwachten niet dat het te druk wordt op het kruispunt Elandstraat/Vondelstraat, maar het kruispunt en beide straten gaan worden gemonitord op eventuele negatieve effecten van de maatregelen Prinsestraat-Prinsessewal. Als er toch een te grote druk ontstaat op de ElandstraatVondelstraat dan gaan we oplossingen onderzoeken. Het plan zorgt ervoor dat er alleen bewoners- en bevoorradingsverkeer door de Prinsestraat rijdt. De bedoeling voor de langere termijn is om dat met camera's te handhaven. In de periode daarvoor wordt incidenteel door de handhavingsorganisaties gecontroleerd op het bezit van een geldige ontheffing. De ondernemers willen dat winkel- en horecabezoekers van garages in de omgeving gebruik gaan maken. De volautomatische autoberging Veenkade blijft bereikbaar via de Toussaintkade of via de Noordwal. Gevolgen van het autoluw maken van de Prinsestraat Als de Prinsestraat autoluw wordt, maakt dat de straat prettiger dan nu. Dat er geen geparkeerde auto's meer mogen, zal veel goed doen. De ruimte die geparkeerde fietsen straks innemen is kleiner

Nota van beantwoording Pagina 10 van 72

dan de huidige ruimte die geparkeerde auto’s nu innemen. Ook staan er straks geen geparkeerde auto’s waartussen mensen moeten oversteken. Tot slot wordt oversteken makkelijk omdat er geen doorgaand autoverkeer meer door de straat rijdt. Ontwikkelingen ten aanzien van (elektrische) fietsen en fatbikes staan los van het plan. De gemeente voert beleid om met name fatbikes te ontmoedigen. Winkelpubliek wordt gestimuleerd om lopend, per fiets of ov naar het centrum te komen of als het toch met auto moet, dan te parkeren in een openbare garage. Het autobezit is de afgelopen jaren verder toegenomen, maar er is simpelweg geen ruimte voor al die auto's. Bij zware aankopen kan gebruik gemaakt worden van de venstertijden voor laden en lossen. Hotelgasten kunnen straks met een zogeheten incidentele ontheffing hun spullen blijven in-/uitladen. Er is een bureau ingehuurd om de effecten van de maatregelen te monitoren. Zij gaan o.a. met monitoringscamera’s bijhouden of er alleen autoverkeer met ontheffing in de Prinsestraat rijdt. Op verzoek van de belangenorganisaties Centrum-Noord worden nu geen fysieke maatregelen genomen, zoals handhavingscamera’s of beweegbare palen. Als na monitoring blijkt dat het project bijdraagt aan de projectdoelen en de neveneffecten oplosbaar zijn, kunnen er handhavingscamera's komen (dan in heel de binnenstad in plaats van beweegbare palen).

Linksafvak op de Hogewal Het linksafvak is inderdaad niet meer nodig door het eenrichtingsverkeer op de Prinsessewal. Het verzoek van o.a. de ondernemers Prinsestraat en omgeving aan de gemeente (om de Prinsestraat autoluw te maken en bijbehorende maatregelen te treffen op de Prinsessewal) kwam te laat om nog mee te kunnen nemen bij het project Piet Heinplein. Het linksafvak ligt er al jaren en is dus niet door het project Piet Heinplein aangelegd. Uw alternatieve plan Tweerichtingsverkeer op de Prinsessewal behouden bij een autoluwe Prinsestraat, kan eenvoudigweg niet: autoverkeer komende vanaf het Piet Heinplein kan aan het einde van de Prinsessewal niet de Toussaintkade of Noordwal op. Een fietsstrook in de Prinsestraat past niet vanwege de bestaande terrassen aan beide zijden. Een fietsstrook in de binnenstad is bovendien niet verkeersveilig: het is veiliger om de straat gezamenlijk te laten gebruiken door fietsers en autoverkeer dat hier moet zijn. Bij de monitoring wordt ook gekeken naar de gevolg voor ondernemers. Of de oude situatie hersteld moet worden, wordt bepaald samen met de ondernemers zelf (die om een autoluwe Prinsestraat gevraagd hebben).

Zienswijze 9 Ik las over de plannen in uw project. En mooi dat het gebeurt, maar de bewoners aan de Bij de Westermolens/Noord-West Buitensingel en Waldeck Pyrmondkade/Koningin Emmakade tot aan de Elandstraat worden net zo gek van alle verkeer en vooral het geluid ervan. Zijn er plannen om ook hier maatregelen te nemen en zo nee hoe krijgen we dit op de agenda? Bedankt voor uw zienswijze en het mooi vindt dat het gebeurt. Er zijn geen plannen om de hoeveelheid verkeer op specifiek de Waldeck Pyrmontkade/Koningin Emmakade te beperken, bijvoorbeeld door infrastructurele maatregelen. Wel wordt onderzocht of de doorstroming bij de verkeerslichten kan worden verbeterd met minder stops voor autoverkeer op de Waldeck Pyrmontkade/Koningin Emmakade. Autoverkeer zorgt dan naar verwachting voor minder overlast. Daarnaast zet de gemeente met de Mobiliteitstransitie voor de stad als geheel in op het verminderen van het autoverkeer, ten gunste van lopen, fietsen, ov en deelmobiliteit.

Nota van beantwoording Pagina 11 van 72

Zienswijze 10 Beste Dames en Heren, Ik ben erg geschrokken van de plannen voor de herinrichting van de Prinsestraat/Prinsessewal. Ik woon op de hoek van …… en ben voor mijn werk afhankelijk om in de spits de stad in en uit te gaan. We hebben eerst twee jaar ellende gehad door de opbrekingen bij de Koninklijke stallen en momenteel ondervinden we veel hinder van de afgesloten Mauritskade. Het eenrichtingsverkeer maken van de Prinsesswal zorgt er voor de dat de stad in- en uitrijden voor ons als binnenstad bewoners totaal onmogelijk gaat worden, omdat er geen goede alternatieven zijn om vanuit mijn parkeer garage de a12 te bereiken zonder daarbij een half uur extra reistijd te krijgen. Kortom de opstapeling van ellende houdt maar niet op. Er wordt geen alternatief geboden voor bewoners. Het lijkt er op dat binnenstadbewoners door het stadhuis hun huis uit worden gepest. Ik denk dat de binnenstad tevens gebaat is bij een levendige Prinsestraat daar hoort bereikbaarheid per auto bij. Ik hoop van harte dat jullie met betere plannen komen, die niet zorgen voor de zoveelste overlast voor bewoners en niet zullen leiden tot 2x 30 minuten extra reistijd per dag, zoals de afgelopen 2 jaar vaak het geval is. Kortom mijn mening: Heel erg tegen. Bedankt voor uw zienswijze.

Het is niet onze bedoeling geweest om u te laten schrikken met het plan voor de maatregelen voor de Prinsestraat en Prinsessewal. We begrijpen dat de werkzaamheden aan het Piet Heinplein overlast hebben veroorzaakt. Veel mensen zijn wel bij met het eindresultaat. De gas- en waterleiding onder de Mauritskade waren aan vervanging toe en dat kon niet zonder wegafsluiting. De gemeente stemt alle werkzaamheden zo goed mogelijk op elkaar af om de overlast zo klein mogelijk te houden. De maatregelen Prinsestraat-Prinsessewal nemen we op verzoek van 23 bewoners- en ondernemersorganisaties uit Centrum-Noord. Zij hebben gevraagd om een autoluwe Prinsestraat en dat past goed binnen de gemeentelijke plannen. De gemeente kiest bij beperkte openbare ruimte eerst voor leefbaarheid en veiligheid voor voetgangers en fietsers en kiest daarna pas voor autobereikbaarheid en parkeren. Het doel van de maatregelen in de Prinsestraat en op de Prinsessewal is om sluipverkeer door de binnenstad te verminderen en te laten rijden door straten die daar beter voor zijn ingericht. Een deel van dit doorgaande verkeer van en naar Segbroek, Loosduinen etc. zal zich verplaatsen naar de Teldersweg-Johan de Wittlaan, omdat dat voor hen een snellere route wordt. Autoverkeer dat vanaf de A12 via de Mauritskade naar de Torenstraat of Kortenbos wil, kan via de Elandstraat en Vondelstraat.

De bocht op het kruispunt Elandstraat/Vondelstraat is hiervoor geschikt gemaakt, zelfs voor lange vrachtwagens.

3.3 Zienswijzen 11-20 Zienswijze 11 Geachte heer/mevrouw, In de door u verstrekte informatie omtrent de herinrichting van de Prinsenstraat en Princessenwal zijn wij op twee punten discrepanties tegengekomen. Ten eerste betreft dit het aantal parkeerplaatsen en de betwistbare parkeerdrukmeting. Ten tweede gaat het over het neveneffect op de Toussaintkade. Beide punten zullen we vanavond tijdens de bijeenkomst aan de orde stellen en tevens in dit officiële schrijven toelichten. Vooropgesteld willen we benadrukken dat de buurt zeer enthousiast is over de vergroening van het centrum. Iedereen draagt dit een warm hart toe. Echter, bij een rondvraag in de buurt is gebleken dat

Nota van beantwoording Pagina 12 van 72

zelfs de meest fervente voorstanders hun auto niet willen inleveren. Dit brengt ons tot de volgende punten: Betreffende de parkeerdrukmeting: 1.

In uw stukken is opgenomen dat er in de Prinsenstraat slechts 14 parkeerplaatsen verdwijnen. Wanneer wij echter een snelle telling doen, komen wij zelf tot circa 35 parkeerplaatsen inclusief de zijstraten. Dit is een significant verschil. Graag zouden we het beleid rondom de telling willen kennen om te bezien of de meting gecorrigeerd moet worden of dat er noodzaak is tot een nieuwe meting.

2.

Er is ons ter ore gekomen dat ook in de Parkstraat en de Anna Paulownastraat een volledige parkeerstrook zal verdwijnen. Deze aanpassing lijkt niet in de telling opgenomen te zijn. Kunt u dit bevestigen?

3.

Het valt ons op dat de meetpunten in uw onderzoek ver buiten ons centrum zijn genomen, de meeste op meer dan 800 meter afstand van de Toussaintkade. In het volledige parkeerbeleid hebben we nergens meer dan 500 meter lopen teruggevonden. Graag ontvangen wij een onderbouwde reactie waarom de meetpunten op deze afstand zijn geplaatst, dit is geen loopafstand en gezien de gemiddelde leeftijd op de Toussaintkade onaanvaardbaar. Het erop dat de parkeerplaatsen van de Albert Heijn aan de Elandstraat in de telling zijn meegenomen. Dit betreft een betaald parkeerterrein. Graag willen wij vernemen of de gemeente deze plaatsen in de telling heeft opgenomen. Betreffende de parkeervergunningen voor winkels in het winkelgebied. Het Hofkwartier telt in totaal 140 winkels. Graag zouden wij van de gemeente willen weten hoeveel zakelijke en hoeveel particuliere parkeervergunningen er zijn verleend om inzicht te krijgen in de verhouding ten opzichte van het aantal beschikbare plaatsen. In de omliggende straten zien we een toename van terrasbakken. Deze nemen een, twee of drie parkeerplaatsen in beslag. Zijn deze plekken uitgesloten van de omgevingsstelling en is er een beleid om zeker te stellen dat er niet nog meer parkeerplaatsen gaan verdwijnen?

4.

5.

6.

Gezien de ondergrondse parkeergarage vol is, de parkeervaktelling van de Prinsenstraat niet klopt, er in de nabijheid geen andere opties zijn voor bezoekers in de directe omgeving, en er van uitgaande dat de Parkstraat en de Anna Paulownastraat ook plaatsen gaan verliezen, samen met de groei van de terrasbakken, zouden we graag willen dat de meting nog eens goed tegen het licht wordt gehouden en zo nodig opnieuw wordt uitgevoerd alvorens er op niet correcte informatie verregaande beslissingen worden genomen. Aangaande de Toussaintkade: 7.

8.

Wij verwachten dat vrachtverkeer buiten de venstertijden van de Toussaintkade gebruik zal gaan maken, omdat het lastig is om van de aanrijdroute Mauritskade de stad in te komen, en om bij de Elandstraat, hoek Vondelstraat, een bocht te maken. Als bewoners van de Toussaintkade zijn wij niet geholpen met dit probleem. Wij verwachten overlast door het beperkte aantal parkeerplaatsen, de Toussaintkade is dan de perfecte lus om rond te rijden en een plaats te vinden. Alhoewel dit door de tijd heen minder zal worden, verwachten we niet dat het zal verdwijnen.

Wij willen daarom weten of de gemeente bereid is om mee te denken in de vorm van uitsluiting van vrachtverkeer op de Toussaintkade met handhaving, een aanduiding voor bestemmingsverkeer, en het eventueel verkorten van de parkeerduur aan de Toussaintkade en Prinsenstraat/Princessenwal. Graag ontvangen wij hier zo snel mogelijk uw reactie op. Addendum naar aanleiding van de bijeenkomst 9. Wij concluderen dat het doel van de Gemeente is om het aantal parkeerplaatsen te verminderen, hetgeen wij via deze omweg bevestigd krijgen. De reden om te stellen dat een breder fietspad minder overzichtelijk is dan een smal fietspad en daarmee meer kans heeft op ongelukken, achten wij zeer discutabel, graag ontvangen we een overzicht van het aantal

Nota van beantwoording Pagina 13 van 72

ongevallen van de afgelopen jaar om te bepalen of er überhaupt spraken is van een gevaarlijke situatie. 10. Wij verzetten ons niet tegen de wens van de Gemeente om alle parkeervakken ineens af te sluiten, maar stellen namens de bewoners en bedrijven van de Toussaintkade voor om eerst eenrichtingsverkeer in te stellen en vervolgens op plaatsen met nul bezetting plantenbakken te plaatsen. Wij begrijpen uiteraard de keuze om dit langs de waterkant te doen, want dat is mooier. Een andere optie om het doel van de Gemeente te bereiken, is om alle overgebleven parkeerplaatsen uitsluitend voor vergunninghouders te bestemmen. Wij horen graag uw reflectie op beide voorstellen. 11. Wij stellen voor om de Toussaintkade te verbieden voor vrachtverkeer, met een onderbord voor uitsluitend bestemmingsverkeer. Bezorgingen kunnen worden uitgevoerd met bestelbusjes, die niet onder de regeling voor vrachtverkeer vallen. Dit zou tevens punt twee oplossen, en wij stellen dit als alternatief voor. 12. De afsluiting naar links vanaf de Prinsenwal naar de Elandstraat is uitsluitend problematisch voor de bewoners van de Toussaintkade. Het eenrichtingsverkeer begint al vanaf de Torenstraat (richting Elandstraat of andersom) en zou logischerwijs niet terugkeren naar deze route.

De bewoners moeten, indien zij terugkeren naar de Toussaintkade, een aanzienlijk omweg maken, hetgeen de luchtkwaliteit niet ten goede komt. 13. Er werd onverschillig gereageerd op het verdwijnen van parkeerplaatsen in de Anna Paulownastraat en de Parkstraat. Dit betrof, zoals u meldde, een inventarisatie op verzoek van de bewoners en was nog geen voldongen feit. Echter, zes maanden geleden was dit ook het geval met de Prinsenwal. In de 500 meter-berekening van de parkeerdruk dient een als/dan-scenario opgenomen te worden, indien deze parkeerplaatsen ook verdwijnen. 14. U gaf aan dat er een verzoek was ingediend door de bewoners van de Anna Paulownastraat. Wij willen dit verzoek graag inzien, omdat bij navraag bleek dat de bewonersvereniging van het Zeeheldenkwartier niet heeft geleverd wat u beweert dat zij hebben geleverd. Wij willen er zeker van zijn dat het probleem niet groter wordt dan reeds door de Gemeente voorgesteld. Wij stellen prijs op een puntsgewijs antwoord, zodat wij onze tegenreactie verfijnd kunnen opstellen. Wij zouden de vragen, voor zover mogelijk, graag binnen twee weken beantwoord. Indien u nog aanvullende informatie of verduidelijkingen nodig heeft, staan wij uiteraard tot uw beschikking. Wij hopen spoedig van u te horen. Met vriendelijke groet,

Bewoners en bedrijven Toussaintkade. Bedankt voor uw uitgebreide zienswijze namen bewoners en bedrijven aan de Toussaintkade. Uit uw brief begrijpen wij dat er zorgen bestaan over de impact op de Toussaintkade van de geplande maatregelen voor de Prinsessewal en Prinsestraat. U verwacht een forse toename in verkeersintensiteiten op de Toussaintkade en een toename van de parkeerdruk als gevolg van de geplande maatregelen. Wij gaan hieronder eerst in op uw zorg rondom de toename van de parkeerdruk (uw punten 1+3+2+13+14+4+5+6) en daarna op de verkeerstoename (uw punten 7+8+11+8+9+10+12). 1+3. Wij begrijpen uw zorgen over parkeren. In de Prinsestraat en Pieterstraat samen verdwijnen 20 parkeerplaatsen. De afgedekte parkeerplaatsen door elf terrasvlonders, laden en lossenplekken en de parkeerplaatsen voor minder validen en politie zijn daarbij niet meegerekend. Deze functies blijven bestaan in de toekomstige situatie, in de Prinsestraat zelf of in de directe omgeving. De meetpunten en cirkels daaromheen zijn aan de uiteinden van het plangebied genomen. We verwachten dat bewoners en werknemers uit de betrokken straten alle richtingen gebruiken om een parkeerplaats te zoeken. In bijlage 6 van de Nota Parkeernormen (RIS309940) zijn de maximale loopafstanden voor alternatieve parkeervoorzieningen opgenomen. In het centrum is deze afstand

Nota van beantwoording Pagina 14 van 72

voor bewoners en werknemers 800 meter. Om het draagvlak voor de maatregelen PrinsestraatPrinsessewal te vergroten, zijn we nu uitgegaan van 700 meter. Voor het maken van nieuwe parkeerplaatsen is nergens ruimte. Mede naar aanleiding van de informatieavond is het parkeeronderzoek aangepast. De parkeerdruk in het parkeervergunninggebied is inderdaad hoog, maar op de gemeten momenten nooit te hoog (niet boven 90%). Er zijn daarom geen parkeermaatregelen nodig. De gemeente kiest bij beperkte openbare ruimte eerst voor leefbaarheid en veiligheid voor voetgangers en fietsers en kiest daarna pas voor parkeren. Wij hebben u de memo over het parkeeronderzoek gemaild. Daarin wordt ingegaan op de loopafstand. De parkeerplaatsen op de Prinsessewal kunnen niet blijven. Het plan voorziet erin om eindelijk het sluipverkeer door de Prinsestraat en Pieterstraat te stoppen. Dat geeft al jaren te veel overlast. Door het afsluiten van de Prinsestraat kan de Prinsessewal geen tweerichtingsverkeer houden; autoverkeer kan niet de Veenkade of de Noordwal op. De huidige parkeervakken langs de gracht zijn door het eenrichtingsverkeer niet meer veilig te bereiken. Het betreft een breed fietspad (4 meter breed in plaats van huidige 1,5 meter) met tegemoetkomend fietsverkeer. Daarom komt er een groene berm. Omdraaien van parkeerplaatsen en fietspad is niet mogelijk vanwege de bomen langs de gracht.

2+13+14. Voor aanpassing van de Parkstraat zijn geen plannen. Wij zijn benieuwd waar u dit heeft gehoord. Net als voor de Prinsestraat-Prinsessewal is door de bewoners- en ondernemersorganisaties Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord (helaas heeft u dat verward met de bewoners van de Anna Paulownastraat) aan de gemeente gevraagd om de Anna Paulownastraat aan te passen. Concreet moet de gemeente gaan onderzoeken of er een fietspad richting Piet Heinplein kan komen ten koste van parkeerplaatsen. Het project is nog niet gestart, omdat niet alles tegelijk kan. Of het mogelijk is, hangt o.a. af van de parkeerdruk. Wij betreuren het dat u dit op de informatieavond ook gegeven antwoord niet accepteert en opvat als onverschillig. 4. De parkeerplaatsen op het terrein van de Albert Heijn Elandstraat zijn niet in de telling meegenomen. 5. Voor het Hofkwartier (Prinsestraat, Noordwal (tussen Torenstraat en Prinsestraat), Pieterstraat, Molenstraat (tussen Prinsestraat en Oude Molstraat), Korte Molenstraat, Juffrouw Idastraat, Nobelstraat, Kleine Nobelstraat, Oude Molstraat, Kerkplein) zijn momenteel 80 bedrijfsvergunningen, 109 bewonersvergunningen en 159 bezoekersvergunningen verleend. 6. De parkeerplaatsen met daarop een terrasvlonder zijn niet meegeteld bij de parkeertelling.

Zolang de parkeerdruk onder 90% blijft, kan de gemeente een terrasaanvraag niet weigeren op grond van de parkeerdruk. 7. Ook heeft u zorgen geuit over een eventuele verkeerstoename op de Toussaintkade. Autoverkeer met bestemming Prinsestraat gaat zoals u ook aangeeft naar verwachting binnen de venstertijden aanrijden via de route Elandstraat-Vondelstraat-Noordwal. De bocht van de Elandstraat naar de Vondelstraat is door het project tram 16/17 al geschikt gemaakt voor de grootste trucks met oplegger. Ook voor buiten de venstertijden verwachten we geen of slechts een zeer beperkte toename op de Toussaintkade. Autoverkeer dat vanaf het Piet Heinplein de Toussaintkade oprijdt, moet in de toekomstige situatie vanaf de Paleisbrug namelijk linksaf de Prinsessewal terug in de richting van waar het vandaan kwam. De Toussaintkade wordt daarmee naar verwachting net als in de huidige situatie alleen gebruikt door bewoners, ondernemers en bezoekers van de Toussaintkade. Vanaf de Paleisbrug rechtsaf de Prinsessewal oprijden richting de Prinsestraat wordt niet alleen verboden, maar mede naar aanleiding van de informatieavond in november 2023 ook nagenoeg onmogelijk gemaakt. Over de exacte vormgeving hebben meerdere overleggen plaatsgevonden, omdat het inrijden van de Paleistuin voor enkele voertuigen met bestemming Paleis Noordeinde mogelijk moet blijven.

Afgesproken is dat vrijwel al het verkeer daarheen echter ook de route ElandstraatVondelstraat-Noordwal gaat rijden en dus niet via het fietspad Prinsessewal of Toussaintkade.

Nota van beantwoording Pagina 15 van 72

8+11. U geeft aan meer zoekverkeer te verwachten door de afname van het aantal parkeerplaatsen. De intensiteit van autoverkeer (uitgesplitst naar type voertuigen) op de Toussaintkade gaat worden gemonitord. Als uit de monitoring blijkt dat maatregelen nodig zijn, dan gaan we oplossingen onderzoeken, zoals het omdraaien van de rijrichting of het instellen van een vrachtwagenverbod (met ontheffingensysteem, omdat een onderbord uitgezonderd bestemmingsverkeer niet kan worden gehandhaafd; de politie gaat niet achter een vrachtwagen aanrijden om te zien of die een bestemming heeft op de Toussaintkade). Aan autoverkeer is niet te zien of het op zoek is naar een parkeerplaats; dat kan daarom niet wordt gemonitord. 9. Wij herhalen dat het doel van de gemeente niet is om het aantal parkeerplaatsen te verminderen. Het doel is om conform het verzoek van bewoners- en ondernemersorganisaties de leefbaarheid en luchtkwaliteit te verbeteren door het verminderen van doorgaand autoverkeer. 10. Zoals bij de beantwoording van uw punten 1+3 al aangegeven, kunnen de parkeerplaatsen op de Prinsessewal niet blijven. Uit dat antwoord blijkt dat de groene berm aan deze kant van de Prinsessewal geen esthetische keuze is maar van de aanpassing van de verkeerscirculatie en de verkeersveiligheid. Omdat de plekken niet veilig te bereiken zijn, worden ze ook niet uitsluitend voor vergunninghouders. 12.

Net als voor de herinrichting van het Piet Heinplein (waarbij de gracht weer zichtbaar is geworden) wordt de situatie weer zo dat autoverkeer vanaf de Prinsessewal verplicht rechtsaf de Hogewal op en mag het niet meer linksaf naar de Elandstraat. Wij begrijpen dat dat een lange route is om vanaf de Prinsessewal via de Zeestraat en de Anna Paulownastraat naar de Toussaintkade terug te moeten rijden. Dit is nodig om voor het verkeerslicht Prinsessewal voldoende opstelruimte te kunnen maken voor fietsers richting Hogewal.

Zienswijze 12 Wederom een paar wegafsluitingen. Het lijkt wel of de gemeente ontkent dat er mensen in stad wonen en dat die mensen graag met hun auto de stad in en uit willen kunnen rijden. Vroeger kon je vanuit de kant van de Utrechtse Baan op drie manieren door en om het centrum richting Kortenbos rijden, via de Amsterdamse Veerkade, via de Grote Marktstraat en via de Mauritskade/Hogewal. Toen ik ooit hoorde dat de trams door een tunnel onder de Grote Marktstraat zouden gaan rijden leek me dat een goed idee want dan kon het autoverkeer tenminste een beetje doorrijden over de Grote Marktstraat. Maar goed, de Grote Markstraat werd ook voor auto's afgesloten. Toen waren er nog 2 routes over: Veerkade en Mauritskade en die routes kregen dus meer verkeer te verwerken. De bewoners van de Amsterdamse Veerkade hebben hier blijkbaar het hardst over geklaagd want die is afgesloten. De bewoners ter plaatse waren blij maar het autoverkeer is niet verdwenen, dat zoekt gewoon naar een andere weg. Toen was er nog maar 1 route over met bijbehorende drukte. De Neherkade/Vaillantlaan beschouw ik niet als een alternatief want ook daar is het altijd druk.

Het verkeer van de Mauritskade/Hogewal splitst zich op het einde in een deel dat rechtdoor gaat naar de Elandstraat en een deel dat linksaf gaat naar de Prinsessewal en dan via Prinsestraat/Pieterstraat richting Kortenbos en andere bestemmingen. Toen de kleine Veenkade werd afgesloten ontkende de gemeente destijds gewoon dat het in de Pieterstraat drukker zou worden maar ondertussen heeft men dat ook begrepen want nu wordt de Prinsessewal dus afgesloten maar wordt het twee keer zo druk op de Elandstraat. Ik kan jullie nu al voorspellen dat er in de Elandstraat geklaagd gaat worden want dat wordt een voortdurende file van auto's met draaiende motoren. De oplossing van de gemeente zal dan uiteraard zijn om ook de Elandstraat af te sluiten. Nog even over de Vaillantlaan, dat zou eventueel een alternatief zijn maar met de plannen voor het Hobbemaplein zou het wel eens kunnen dat ook de Vaillantlaan autoluw of onbegaanbaar wordt. Het is misschien een beetje lang en warrig verhaal geworden maar de samenvatting is dat als het ergens druk wordt de gemeente gewoon een weg afsluit zonder een alternatief te bieden voor het autoverkeer dat er is en dat niet zomaar verdwijnt.

Nota van beantwoording Pagina 16 van 72

En kom aub niet met het argument dat bewoners van het centrum via de Teldersweg Johan de Wittlaan zouden moeten rijden want er is natuurlijk geen enkel weldenkend mens die een paar kilometer gaat omrijden en extra benzine gaat verbranden om het milieu te sparen. Bovendien sta je daar ook continu stil voor stoplichten en dergelijke. Dit wilde ik even kwijt, bedankt voor uw tijd. Bedankt voor uw zienswijze. U wil graag met de auto de stad in en uit blijven rijden. Den Haag krijgt steeds meer inwoners en bedrijven, terwijl de ruimte om alle voetgangers, fietsers, auto’s en openbaar vervoer een plek te geven niet meegroeit. De gemeente kiest bij beperkte openbare ruimte eerst voor leefbaarheid en veiligheid voor voetgangers en fietsers, maar dat daarna ook autoverkeer en parkeren mogelijk moet blijven. De maatregelen hebben als voornaamste doel om doorgaand autoverkeer in het gebied CentrumNoord te verminderen. Minder autoverkeer betekent betere luchtkwaliteit. Daarbij wordt ook geprobeerd om verkeer op straten te laten rijden die daarvoor zijn ontworpen: winkel- en woonstraten krijgen minder autoverkeer. Enkele 50 km/uur-wegen krijgen (beperkt) meer verkeer. Autoverkeer kan via de Elandstraat-Vondelstraat naar de Torenstraat rijden. Het project Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord beoogt autoverkeer van en naar Segbroek, Loosduinen etc.

via een snellere route over Teldersweg en Johan de Wittlaan te laten rijden (of via Lozerlaan) i.p.v. Mauritskade, Javastraat of Burg. Patijnlaan. Het is daarbij natuurlijk niet de bedoeling dat autoverkeer van of naar Kortenbos via de Teldersweg en Johan de Wittlaan gaat rijden. Ook met andere maatregelen zoals veranderende parkeertarieven voor bezoekers worden bezoekers ontmoedigd om met de auto naar Den Haag te komen, maar op een andere manier te reizen. Dit vermindert het autoverkeer door het gebied. Dat is gunstig voor bewoners, omdat in totaal minder kilometers door de stad worden gereden. Wij begrijpen ook uw zorgen over de Elandstraat. Het aantal motorvoertuigen in de Elandstraat (tussen Piet Heinplein en Vondelstraat) neemt naar verwachting toe met ongeveer 2.000 per etmaal (24 uur). In totaal rijden er dan iedere 24 uur ongeveer 10.000 motorvoertuigen over de Elandstraat. Het plan voor Prinsestraat en de Prinsessewal bevat geen aanpassing van de Elandstraat en de Vondelstraat. Wij verwachten niet dat het te druk wordt in de Elandstraat en Vondelstraat, maar die straten gaan worden gemonitord op eventuele negatieve effecten van de maatregelen PrinsestraatPrinsessewal. Als er toch een te grote druk ontstaat op de Elandstraat-Vondelstraat dan gaan we oplossingen onderzoeken.

Zienswijze 13 Helaas kan ik niet bij de bijeenkomst zijn. Echter als bewoner van de Gedemptesloot heb ik grote moeite met dit idee. Ik ben mantelzorger voor mijn moeder in Voorburg en al jaren moet ik dagelijks naar Voorburg. Door alle opbrekingen Prinsessewal en Mauritskade is dit de afgelopen jaren een reistijd verlening van gemiddeld 30 minuten. Dit onzalige voorstel zorgt voor permanente problemen om vanuit de Gedemptesloot met de auto richting Voorburg te komen en terug. Ben benieuwd welke route ik moet nemen om in Voorburg te komen van Vaillantlaan is ook geen optie. Bedankt voor uw zienswijze. De gemeente heeft waardering voor u als mantelzorger. We begrijpen dat de werkzaamheden aan het Piet Heinplein overlast hebben veroorzaakt. Veel mensen zijn wel bij met het eindresultaat. De gas- en waterleiding onder de Mauritskade waren aan vervanging toe en dat kon niet zonder wegafsluiting. De gemeente stemt alle werkzaamheden zo goed mogelijk op elkaar af om de overlast zo klein mogelijk te houden. Voor de Prinsestraat en Prinsessewal gaan we maatregelen treffen omdat het voor meer bewoners gunstig is, ondanks dat enkelen moeten omrijden.

Nota van beantwoording Pagina 17 van 72

De heenweg blijft voor u gelijk: in het plan blijft uw gebruikelijke route via Noordwal-PrinsessewalHogewal naar Voorburg mogelijk. Terug naar de Gedempte Sloot kunt u via de Elandstraat en Vondelstraat rijden. De maatregelen worden overigens gedaan om autoverkeer door het gebied Centrum-Noord te verminderen. Minder autoverkeer betekent betere luchtkwaliteit. Daarbij wordt ook geprobeerd om verkeer op straten te laten rijden die daarvoor zijn ontworpen en niet door winkel- en woonstraten. Ook met andere maatregelen zoals veranderende parkeertarieven voor bezoekers worden bezoekers ontmoedigd om met de auto naar Den Haag te komen, maar op een andere manier te reizen. Dit vermindert het autoverkeer door het gebied. Dat is gunstig voor bewoners, omdat in totaal minder kilometers door de stad worden gereden.

Zienswijze 14 Het wonen in het centrum van Den Haag is fijn, de overlast van de horeca wordt echter steeds groter en het wordt steeds moeilijker om je huis te bereiken. Ik heb een parkeerplaats in de parkeergarage in de Nobelstraat en die wordt met het nieuwe plan nauwelijks meer bereikbaar. De Elandstraat gebruiken in plaats van de Prinsessewal zal erg veel extra tijd kosten omdat de Elandstraat systematisch vast staat. Het ombouwen van de Prinsestraat naar een 'partystraat' waar horeca en coffeeshops voorrang hebben boven bewoners is gewoon niet handig. De huidige horeca in de buurt geeft al erg veel overlast en dat zal met dit plan nog erger worden. Bovendien zullen veel auto's die geen vergunning hebben veelvuldig gebruik maken van de Prinsestraat. Hoe kun je anders drugs kopen bij een coffeeshop? Mijn voorstel zou zijn; - Prinsessewal blijft 2-richting verkeer zodat omrijden via de toch al drukke Elandstraat niet nodig is. - Er komt geen extra horeca en terrassen in de Prinsestraat. - Terrassen in de Prinsestraat moeten binnen het door de gemeente vergunde oppervlak blijven (dus geen geblokkeerde straat door staande gasten) en dit wordt gehandhaafd.

Indien de gemeente besluit om de Prinsestaat toch alleen voor vergunninghouders toegankelijk te maken: - Er moeten bezoekersvergunningen komen zodat ook mijn bezoek kan parkeren in de parkeergarage (hier heb ik een extra plaats voor). - Als mijn parkeerplaatsen niet of slechter bruikbaar zijn verwacht ik hiervoor financiële compensatie van de gemeente Den Haag. Bedankt voor uw zienswijze en uw voorstel. Wij beseffen dat het goed mogelijk is dat een autorit wat langer gaat duren doordat er in Den Haag steeds meer woningen en bedrijven komen en er steeds meer autoritten worden gemaakt. In de Strategie mobiliteitstransitie staat hoe de gemeente hiermee omgaat. Het plan voor Prinsestraat en de Prinsessewal bevat geen aanpassing van de Elandstraat en de Vondelstraat. Wij verwachten niet dat het te druk wordt in de Elandstraat en Vondelstraat, maar die straten gaan worden gemonitord op eventuele negatieve effecten van de maatregelen PrinsestraatPrinsessewal. Als er toch een te grote druk ontstaat op de Elandstraat-Vondelstraat dan gaan we oplossingen onderzoeken. Het doel van de maatregelen is niet om andere functies in de Prinsestraat te krijgen, zeker niet om er ene partystraat van te maken, maar om sluipverkeer tegen te gaan en de leefbaarheid te verbeteren. Uit de monitoring kunnen we straks afleiden of er veel autoverkeer zonder ontheffing de Prinsestraat inrijdt.

Over uw voorstel het volgende: door het afsluiten van de Prinsestraat kan de Prinsessewal geen tweerichtingsverkeer houden; autoverkeer kan niet de Veenkade of Noordwal op. In de afweging

Nota van beantwoording Pagina 18 van 72

hebben de varianten waarbij de Veenkade of de Noordwal wordt aangepast, slechter gescoord dan eenrichtingsverkeer op de Prinsessewal. Het plan verandert niets aan het bestaande beleid over horeca en terrassen. Horeca krijgt alleen een terrasvergunning als de doorgang voor voetgangers gewaarborgd blijft. Voor hulpverleningsdiensten zoals brandweer, politie en ambulance moet de rijbaan vrij blijven van terrassen. De Handhavingsorganisatie ziet hier strikt op toe. Wanneer ondernemers zich niet aan deze eis houden, kan een dwangsom worden opgelegd. Bezoekers van bijvoorbeeld een coffeeshop kunnen geen ontheffing krijgen voor het inrijdverbod van de Prinsestraat. Bewoners die een eigen parkeerplaats voor bezoekers hebben (op hun terrein) kunnen alleen ontheffing op kenteken voor hun bezoekers krijgen (geen ontheffing zonder kenteken). Mede naar aanleiding van uw reactie komt in de Nobelstraat onder het C12-bord (gesloten voor auto's, motoren en bromfietsen) een onderbord dat bezoek van de bewonersgarage Driehoekjes uitzondert (zodat bezoekers geen ontheffing nodig hebben). Wegrijdend autoverkeer moet op het kruispunt met de Prinsestraat linksaf en via het Kerkplein naar de Torenstraat.