RIS321107 Bijlage Studie Laak vergroening
Tekst van het document
3 2 1
Bestaand groen vlakken Nieuw groen vlakken Vergroening trambaan
2 2 3
Studie vergroening Laak
33
4. S tadsr and R i j s w i j k Con text
De stadsrand met Rijswijk wordt gevormd door de volgende straten: 1. Schimmelweg 2. Sinjeur Semeynsweg 3. Jan van Beersstraat 4. Paets van Troostwijkstraat 5. Broekslootkade
In de huidge situatie staan aan de woningzijde eerste grootte bomen in het trottoir. Dit is geen wenselijke situatie, de bomen staan te dicht op de gevel en dicht op de trottoirband dit zorgt voor wortelopdruk.
Deze straten grenzen aan de groene structuur die deel uitmaakt van de Landgoederenzone van Rijswijk en is tevens een ecologische verbindingszone. We zien twee profielen aan deze lijn, voetpad door het park en voetpad langs het park aan de rijweg met haaks- dan wel langsparkeren. In de huidge situatie zien we ter hoogte van de Schimmelweg het voorkeursprofiel: wonen aan het groen en een voetpad door het groen. Waar het mogelijk is willen wij de hele grens van Laak langs Rijswijk op deze wijze vergroenen.
34
Het trottoir met bomen dicht bij de rand
Schimmelweg, referentiebeeld wonen aan het groen en een voetpad door het groen.
Profiel voetpad langs het groen
Profiel voetpad door het groen
Context
Hiernaast zijn bovenaanzichten te zien van de delen van de rand van Rijswijk waar de verschillende profielen grenzend aan het groen te zien zijn. profielen aangegeven met 1 zijn profielen van wonen aan het groen en een voetpad door het groen. Profiel twee zijn profielen met een voetpad langs het groen.
O ntw er p
Voor de gehele grens met Rijswijk maken we een toekomstbestendig profiel. Het voorstel is om het trottoir te vergroenen waarbij altijd minimaal een voetpad van 2,6m overblijft. Dit doen we door een groenstrook aan te brengen van ca 1,8m breed waarin de bestaande eerste grootte bomen worden ingepast. Op termijn worden eerste grote bomen langzaam vervangen door derde grootte bomen met onderbeplanting. De nieuwe bomen worden meer in het midden van de groenstrook geplant. Het fietsparkeren wordt gepositioneerd tussen de groenvakken. Onderstaand ontwerp is het tijdelijke principe waarin de bestaande bomen zijn opgenomen. In de doorsneden hiernaast staat het uiteindelijke ontwerp toegelicht. Aandachtspunten Voor deze locatie geldt type 1 beplantingstypologie (Laak Standaard). Gezien de ligging nabij de ecologische zone, graag speciale aandacht voor ecologisch waardevolle soorten (zie natuurkansenscan)
2 1
Paets van Troostwijkstraat
1
2
Paets van Troostwijkstraat
2
Jan van Beersstraat
1
Sinjeur Semeynstraat
Studie vergroening Laak
35
1
2
toekomstbeeld straatprofiel, 1:200
Ontwerpprincipeschets 1:200
36
straatprofiel met toegevoegd groenvak, 1:200
Ontwerpprincipeschets 1:200
Specials wijkniveau
Studie vergroening Laak
37
5. Zeven Ho f j e s Con text De rand van Spoorwijk bestaat uit meerdere relatief nieuwe woningcomplexen met appartementen en eengezinswoningen aan hofjes. Het zijn zeven hofjes van twee typen: smal (14m) en breed (23m). De hofjes worden omsloten door voornamelijk eengezinswoningen en staan in verbinding met de Beetsstraat, Hildebrandstraat en groene strook langs het spoor en hebben een rol op blokniveau. Van Zuid naar Noord: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
Henriette Keggehof (smal) Van der Hoogenhof (smal) Robertus Nurkshof (smal) Mevrouw Doorbeenhof (smal) Bartje Blomhof (breed) Grietje van Burenhof (breed) Van Nagelhof (breed)
Alle hofjes zijn voetgangersgebied (aangegeven met een bord) en vrij versteend. Bij type 1 staan twee bomen in een blokhaag en is een zitbank aanwezig. Bij type 2 zijn drie bomen en een bank aanwezig. In de verharding zit een schoenveter patroon. De aangrenzende voortuinen zijn ondiep en vaker versteend dan groen.
type 1 type 2
38
luchtfoto
type 1
type 1
type 2
type 2
O ntw er p Van oudsher is een hofje een binnenplaats of binnentuin met daarom heen gelegen een aantal kleine woningen. Op dit binnenterrein waren in vroeger tijden de gemeenschappelijke voorzieningen te vinden zoals een tuin, een toilet en wasgelegenheid. De ruimte is ook over het algemeen kleinschalig ingericht. Hiernaast zijn een aantal voorbeelden te zien van hofjes in Den Haag, Naaldwijk en België. Het groene karakter middels een groen vlak in het midden van de ruimte omringd door hagen hebben ze gemeen. Het groen ligt zodanig dicht tegen de gevel of de voortuin. Met de ontwikkeling van de nieuwbouw in Laak is destijds gekozen voor een eigentijdse binnenplaats met minimaal groen. Met de vergroeningsopgave wordt het groene hofje geïntroduceerd. Doordat in de hofjes voetgangersregime geldt, kan het groen dicht naar de gevel worden getrokken, waarbij een ruim trottoir van 2,60 m wordt aangehouden. Hierdoor wordt het groen aan de woonfunctie gekoppeld en draagt het positief bij aan de architectonische samenhang en aan het kleinschalig karakter van een hofje.
Heilige Geesthofje - Den Haag
Weeuwhofje - België
Papaverhof - Den Haag
Heilige Geesthofje - Naaldwijk
Het groenoppervlak kan verschillend worden ingericht, afhankelijk van de wensen van de bewoners. In alle hofjes is ruimte voor de aanplant van extra bomen, rekening houdend met de riolering. In het karakter van een hofje kunnen dit hoogstam fruitbomen zijn bijvoorbeeld; kersen, pruimen, abrikozen, peren, appels of noten. Dit kan per hofje verschillen. Met een haag of plantvakken krijgt de ruimte meer variatie en structuur. Ten alle tijden kan het oppervlaktewater richting het groen worden gebracht. Aandachtspunten De loopafstand van de woningen tot de Hildebrandstraat en Beetsstraat is maximaal 35-40 meter. Hierdoor is de bereikbaarheid van de nooden hulpdiensten in theorie voldoende voorzien, maar in de vervolgfasen moet worden afgestemd. Voor deze locatie geldt type 1 beplantingstypologie (Laak Standaard)
Studie vergroening Laak
39
wisselend schets ter inspiratie hofje type 1, niet op schaal
40
schets ter inspiratie hofje type 2, niet op schaal
impressie vergroening type 1
Studie vergroening Laak
41
6. Cal andka d e / Wa l d o r p s t r a a t Con text De huidige inrichting is ontworpen in samenhang met de stedenbouwkundige ontwikkeling van Laakhaven. De plek heeft een rol op wijkniveau. Op stedebouwkundig niveau zijn in de rand van de buurt consequent overruimtes vrijgelaten die in het ontwerp van de buitenruimte vooral een groene invulling hebben gekregen. Middenin de buurt tussen de bebouwing is een groene verblijfsplek gecreëerd. Aan de andere zijde van de buurt ligt de Calandkade. Waar de Calandstraat en Waldorpstraat bijeenkomen ligt een overruimte met een vergroeningskans. In de huidige situatie ligt hier versteend plein met een verhoogd groenvak met gazon en enkele bomen. In vergelijking met de binnentuinen tussen de woonblokken doet dit groene beeld wat sober aan. Op het versteende deel staat een eethuis. In de plint van de bebouwing bevindt zich een restaurant met een terraszone.
Locatieaanduiding
42
plekken in de buurt
obliek
zicht op de overhoek
O ntw er p
In de serie van plekken in de buurt wordt een groene verblijfsplek voorgesteld die gekoppeld is aan de aanwezige horeca. Het gebied wordt á-niveau ingericht, waardoor het overal mogelijk is om te lopen. In het ontwerp wordt enerzijds doorgeborduurd op de bestaande situatie en anderszijds eenzelfde opzet voorgesteld als de bestaande plek verderop. Een tweede groenvlak wordt geïntroduceerd met een zitrand. Hierbij kan het hemelwater middels openingen in de zitrand worden geïnfiltreerd. Verderop is een patroon van verhoogde groenvakken op speelse wijze neergelegd. Tussen de twee horeca gelegenheden wordt een open plek gemaakt waardoor het eethuis en de horeca in de plint ruimtelijk verbonden is. De boomstructuur van de Calandkade wordt doorgetrokken. In de groenvakken is ruimte voor het toevoegen van meer bladerdak door grote solitaire heesters. In de vakken wordt lage sierbeplanting voorgesteld in natuurlijke mengwijze. Aandachtspunten • In het plan ligt een ruimtereservering voor een fietsbrug vanaf de Vierlinghkade • Op het huidige plein liggen veel rioolputten en een lijngoot. De rioolputten moeten worden opgenomen in de plantvakken. De lijngoot kan desgewenst vervallen mits de verharding op voldoende afschot richting de verlaagde plantvakken en de Calandkade kan worden gebracht.
• Voor deze locatie geldt type 1 beplantingstypologie (Laak Standaard) • Afstemming tussen de horeca eigenaren en hun horeca vergunningen aan en op het plein en de nieuwe groene invulling
Studie vergroening Laak
referentie verblijfsplek Laakhaven
referentie verblijfsplek Laakhaven
43
Ontwerpschets 1:200
44
impressie vergroening
Studie vergroening Laak
45
7. Laakkade / Va n Z e g g e l e n l aa n Con text De van Zeggelenlaan ligt in Laakkwartier-West. Deze buurt heeft de stedenbouwkundige structuur van Berlage en architectonische kenmerken van de Haagse School. Aan het eind van de Van Zeggelenlaan zit een verspringing in de rijbaan waarna hij eindigt op de laakkade. Naast deze verspringing bevind zich een groen plein, met afvalinzameling van onderen bovengrondse vuilcontainers. Je kunt aan twee kanten langs dit plein rijden. In het groen op het plein bevind zich een trafo-huisje en aan de noordoostkant bevind zich cafe De Kleine Laak.
46
luchtfoto
obliek
zicht op de overhoek met afvalinzamelingsplaats
zicht op groenvak
O ntw er p De van Zeggelenlaan heeft over bijna de hele lengte hetzelfde profiel met aan weerszijde dwarsparkeren. Dit profiel wijkt heel even af bij de kruising met de Goeverneurlaan waar de weg zich symmetrisch splitst en na de Goeverneurlaan ook weer bij elkaar komt. Door het profiel van de van Zeggelenlaan af te maken, inclusief de dubbele rijrichting, tot aan de Laakkade kunnen we een mooi groot plein creeren. De slinger wordt uit de weg gehaald en een extra dwarsparkeervak kan worden toegevoegd. Door dit parkeervak en het parkeren langs de Pieter Spastraat zijn het aantal plekken gelijk. Er staat een boom in de nieuw bedachte rijweg, deze zal gekapt moeten worden, dit kan ruim gecompenseerd worden in het groen op het plein. De bovengrondse vuilcontainers worden verplaatst en langs de Laakkade gezet. Het plein krijgt een terras-ontmoetingsplek aan de cafekant omringd door groen. Ondanks dat het plein in Berlage gebied ligt kiezen we hier voor beplantingstype 2. Door de centrale ligging op het plein en heeft de beplanting weinig relatie tot de gevel, hierdoor kunnen we meer uitpakken met de beplanting dan met de soberdere uitstraling van beplantsingtype 2. Beplantingstype 1 draagt ook bij aan de sfeer van de verblijfplaats in het midden.
Profiel met dwarsparkeren van Zeggelenlaan
van Zeggelenlaan splitsing bij Goeverneurlaan
Langs de Laakkade loopt vanaf het plein een breed trottoir waar ook vergroeningskansen liggen. Deze zijn wel mee ontworpen met het pleinontwerp maar in dit boekje ook los opgenomen omdat deze vergroening als quick win kan worden opgepakt. Aandachtspunten Voor deze locatie geldt type 2 beplantingstypologie (Nieuwe Haagse School)
van Zeggelenlaan einde met slinger richting Laakkade
Studie vergroening Laak
47
Huidige situatie, 1:500
Ontwerpschets 1:200
48
impressie vergroening
Studie vergroening Laak
49
8. Thi j ssest r a a t Con text De Thijssestraat ligt tussen het Slachtshuiplein en Slachthuislaan in, evenwijdig aan de ecozone van de Laak. In de huidige situatie is de Thijssestraat niet goed vindbaar, heeft geen duidelijk begin en einde en is geen prettige verblijfsplek. Vanaf het Slachthuisplein begint de Thijssestraat met een industrieel ogende overkapping: Galeria genaamd, een verwijzing naar het openbaar gemeentelijk slachthuis dat hier ca 1920 werd gebouwd. In de gebouwen grenzend aan deze overkapping bevinden zich een school en aan de andere zijde meerdere bedrijfunits. Hierna volgt het langste stuk van de Thijssestraat met rijtjeswoningen aan de ene zijde en een flat met appartementen aan de andere zijde. Aan het einde van de Thijssestraat kruis je de van Driessenstraat waarbij je tussen twee parkjes doorgaat met bomen en speelvoorzieningen. Vervolgens loopt de straat onder een flatgebouw en na 30m uitkomt op de Slachthuislaan.
Van links naar rechts: Slachthuislaan, onder flat door, kruising met de Driessenstraat, lang stuk Thijssestraat met 10 bomen, Overkapping, eindigt op Slachthuisplein.
De Thijssestraat heeft een oppervlak van ca 7000m2 dat momenteel verhard is. In de verharding staan 10 bomen: kersen (Prunus avium 'Plena'). Enkel toegankelijk voor bestemmingsverkeer éénrichting vanaf het Slachthuisplein.
in
Obliek beelden van Thijsestraat geven de verschillende delen weer
50
''Vroeger slachtten slagers de dieren thuis, omdat de winkel vaak aan het huis vast zat. Dat was niet ideaal, omdat er nog geen koelingen of koelkasten waren. Rond 1900 groeide Den Haag in rap tempo, er werd flink gebouwd. De industriële revolutie kwam op gang en het water werd de belangrijkste vervoersroute. Grotere bedrijven kwamen aan het water van de Laakhaven te staan. Zo ook Het Openbaar Gemeentelijk Slachthuis. Een complex van 7 hectare, met meer dan 50 ruimtes om te slachten. Het complex werd niet alleen door slagers gebruikt. Doordat het ook als koelhuis diende, maakten de tuinders in het Westland gebruik van de ruimtes om bloemen en fruit te bewaren. Later kwam er ook een ijsfabriek bij. De stukken ijs waren bedoeld voor de Haagse slagerijen. Uiteindelijk betekende de komst van de koelkast in de jaren '50 het einde van het koelhuis. Steeds meer slagers kregen hun eigen koelkast en ook een gekoelde slachterij aan huis. De slachterij sloot jaren later.'' Uit artikel Staedion, 1 september 2023 'Toen en nu: de Haagse Slachthuisstraat', https://www.staedion.nl/over-staedion/nieuws/toen-en-nu-de-haagse-slachthuisstraat
Ontwerp Slachthuisterrein van Aldo Rossi uit 1988
Thijssestraat in omgeving
Studie vergroening Laak
51
O nt w er p
De Galeria heeft de potentie een groene parel te worden. Zonder het glas wordt het een klimparadijs voor planten: Vanuit groene plantvakken op de grond via klimlijnen en langs de gevelbalken. Via het groen van onder de Galeria wordt de verbinding gezocht met het groen op het Slachthuisplein. Aan de andere kant kan het groen doorlopen in de Thijssestraat. Om deze lange lijn te breken en interressant te maken worden de kruisende lijnen met de bomen doorgetrokken door bomen bij te plaatsen. Hiermee wordt ook de verbinding gelegd met de ecozone langs de Laak. Daarnaast komen er in de straat twee structuren voor klimgroen vergelijkbaar met de Galeria. Deze plekken zijn voor mens, dier en plant interressant. Het principe van 'groen tenzij' is toegepast waarbij rekening is gehouden met een weg van 3,5m breed voor de onderhoudsdiensten, bewoners, bezorgers en nooden hulpdiensten. Aan de zijde van de rijtjeswoningen is een trottoir aangehouden van ca 3m breed. Een aantal bewoners heeft aan de voorkant een geveltuin of bank staan waar op deze manier ruimte voor is gehouden. Bij de ingangen van het flatgebouw is ruimte voorzien voor fietsparkeren. De invulling van het groen kan zeer divers en samen met de bewoners afgestemd worden. Er is ruimte voor bomen in de ondergrond waardoor een echte groene straat gecreerd kan worden.
Vakken met gras en bomen om te recreëren kunnen elkaar afwisselen met beplanting of moestuin. Aandachtspunten De dwarsverbindingen gaan mogelijk een rol spelen in het verlengde van looproutes in aansluiting op langzaamverkeer verbindingen (toekomstige bruggen over het water en de Neherkade) vanuit CID Laakhavens. Afstemming met S&P (Marjolein Dekker en Maurice Dumas) is gewenst indien de twee dwarsstraten mee worden genomen.
Galeria vroeger
Galeria nu
Galeria van de toekomst?
bijpassende klimstructuren door de straat heen
Moestuin, educatie
Verblijfsplekken in het groen
Lange lijn breken door kleinere galeria's en doorzetten van kruisende bomenrij, ook verbinding met ecozone
52
Thijssstraat verbinden met het begin en einde
Ontwerpschets, niet op schaal
Studie vergroening Laak
53
54
impressie vergroening
Studie vergroening Laak
55
56
Spoorwijk
R A O
kk
d Studie vergroening Laak
oor
AC
quick wins
57
10. Busken H u ë t s t r a a t e n M ax Ha v e la a rs t ra a t Con text
De Busken Huëtstraat ligt in Spoorwijk. Tegenover het plein ligt een basischool, aan de andere zijde sluit het aan op de groenstructuur van de Max Havelaarstraat. In het midden van het plein ligt een speelvoorziening.
luchtfoto
Max Havelaarstraat
58
obliek
Busken Huëtstraat
O ntw er p
Om de plek meer geborgenheid te geven en verkoeling in de zomer kan er aan weerszijde van de speelplek een groot groenvak worden toegevoegd. Op die manier kan er tussen het groen gespeeld worden. De randen zijn met een maat van 2,6m vrij gehouden voor doorgang. Aandachtspunten Voor en na schooltijd wordt deze plek druk bezocht Voor deze locatie geldt type 1 beplantingstypologie (Laak Standaard)
2,6 ontwerpschets 1:200
Studie vergroening Laak
59
11 . Beetstr a a t Con text
Op de Beetstraat ligt een groot versteend verkeerseiland met parkeerstroken, aangrenzend aan een grote speeltuin met bomen en kunstgras. Aangrenzend aan de speeltuin ligt het groene hof van Heden. Er staan in lijn met de speeltuin grote platanen die voor veel schaduw zorgen op de speelplek.
luchtfoto
obliek
zicht op de overhoek
60
O ntw er p
In het verlengde versteende verkeerseiland is ruimte om te vergroenen. Er is ruimte om de bestaande bomenstructuur door te zetten op het verkeerseiland. Dit houdt in dat er drie bomen bijgepland worden. Er kunnen hier ook drie extra groenvakken toe worden gevoegd. Aandachtspunten Voor deze locatie geldt type 1 beplantingstypologie (Laak Standaard)
3,0
1,20
ontwerpschets 1:200
Studie vergroening Laak
61
12. Al ber di n g k T h i j m s t r a a t Con text Alberdingk Thijmstraat is de primaire ontsluitingsweg vanuit Spoorwijk. De weg staat in verbinding met de Huis te Landelaan richting Rijswijk. Richting het centrum van Den Haag gaat hij over in de Hildebrandstraat. In het midden van de straat verspringen de woonblokken. Hier ligt een ventweg met parkeergelegenheid. Tussen de rijbaan, fietspad en ventweg staan bomen. Aan de Oostzijde van de straat staan 5 fietsnietjes, deze dienen in de uitvoering ingepast te worden. Op deze plek liggen twee bushaltes. Het profiel is functioneel versteend.
luchtfoto
62
versteend profiel
O ntw er p Rondom de bomen zijn groenstroken voorzien om de versteende ruimte te doorbreken. De boomstructuur wordt aangevuld waar mogelijk.
Aandachtspunten Voor deze locatie geldt type 1 beplantingstypologie (Laak Standaard)
Er is voldoende ruimte vrij gehouden langs de parkeerplekken en een trottoir om bij de bushalte te komen.
Bij de Schaapherderstraat e.o. vindt eind 2024 sloop/ nieuwbouw plaats waarbij ook de buitenruimte wordt meegenomen. PUK Schaapherderstraat e.o. 11 juli 2024 vastgesteld. Afstemming is hiermee nodig.
3,0 Ontwerpschets 1:200
Studie vergroening Laak
63
64
Laakkwartier-West
R A O
kk
d Studie vergroening Laak
oor
AC
quick wins
65
13. Jonathan s t r a a t Con text
Waar de Jonathanstraat zich kruist met de Van Meursstraat liggen de woningen naar achteren waardoor er twee brede overhoeken/trottoirs ontstaan. Het ene trottoir grenst aan nieuwbouwhuizen, het andere nog aan oudbouwhuizen. Langs de brede trottoirs wordt in de lengtezijde geparkeerd. In het trottoir staan 4 volwassen platanen en er zijn ondergrondse vuilcontainers aanwezig.
66
luchtfoto
obliek
breed verhard trottoir aangrenzend aan nieuwbouw
identiek trottoir aan nog te ontwikkelen bouwblok, deze pakken we niet op
O ntw er p
Het groen tenzij principe is toegepast rekening houdend met mogelijke looproutes. Langs de gevels is ruimte over gehouden om bij de woningen te komen en om eventueel invulling te geven aan een geveltuin.
4,0
1,8
Bij de Schaapherderstraat e.o. vindt eind 2024 sloop/ nieuwbouw plaats waarbij ook de buitenruimte wordt meegenomen. PUK Schaapherderstraat e.o. 11 juli 2024 vastgesteld. Afstemming is hiermee nodig.
1,8
Aandachtspunten Voor deze locatie geldt type 1 beplantingstypologie (Laak Standaard)
4,0
Ontwerpschets, niet op schaal
Studie vergroening Laak
67
14. Jonathan s t r a a t - S c h i m me lwe g Con text
De kruising van de Jonathanstraat en de Schimmelweg ligt in de wijk Spoorwijk. Deze plek ligt aan een groene Broeksloot, welke grenst aan Rijswijk. Er is een grote versteende overhoek die vergroend kan worden. Hier staan nu plantenbakken onder beheer van de gemeente. Deze vergroeningskans heeft effect op buurtniveau. De hoeken van de woonblokken lopen schuin af waardoor de kruising een open karakter heeft richting het park.
foto
luchtfoto
68
obliek
O ntw er p
De grote versteende overhoek biedt ruim kans om te vergroenen deze driehoekige vorm loopt in lijn met de gevels waardoor er een ruim trottoir overblijft en de looplijnen intact blijven. De bestaande boom aan de overzijde krijgt een grotere boomspiegel. Dit vak ligt in lijn met het park. Aandachtspunten Voor deze locatie geldt type 1 beplantingstypologie (Laak Standaard)
Ontwerpschets 1:200
Studie vergroening Laak
69
15. S chi m m e l w e g Con text
De Schimmelweg is een lange straat in de zuidelijke hoek van Spoorwijk. Er is een grote versteende hoek ontstaan. Het vergroenen van deze hoek heeft effect op buurtniveau. In de straat zijn langsparkeerplekken aan weerszijden. Op het trottoir staan nu plantenbakken, er zijn bomen aanwezig.
70
luchtfoto
obliek
breed verhard trottoir
plantenbakken van gemeente en bewoners
O ntw er p
Er wordt aandacht besteed om het versteende trottoir te vergroenen met onderbeplanting en bomen voor de Schimmelweg. De parkeerstrook langs de Schimmelweg blijft behouden met een uitstapstrook van 60cm. De afstand tussen 2 plantvakken is 1.8m. De overige trottoir breedte krijgt een minimum van 2,6m. Aandachtspunten Voor deze locatie geldt type 1 beplantingstypologie (Laak Standaard)
Ontwerpschets 1:200
Studie vergroening Laak
71
16. Van M eu r s s t r a a t - S c h i mme lwe g Con text
Deze overhoek is gepositioneerd op de hoek Van Meursstraat – Schimmelweg en speelt een rol op buurtniveau. Het is een grote verharde overhoek naast een bushalte. Aangrenzend ligt een kleine buurtsupermarkt. Op de overhoek staan ca 10 winkelwagentjes en 2 kliko’s van de buurtsupermarkt gestalt. Er staan 2 bomen op de overhoek waarvan 1 boom redelijk recent aangeplant, een Kaukasische vleugelnoot (Pterocarya fraxifolia) van 5 jaar oud. Deze boom kan zeer groot worden en mogelijk wortelopdruk gaan veroorzaken. Eigenlijk een verkeerde boom op deze plek. De andere boom is een sierkers van ca 55 jaar oud. Beide bomen zijn voorzien van een kleine boomspiegel. Ondanks de bomen is het erg versteend. Langs de weg bevindt zich langsparkeren. Aan de overzijde van de overhoek ligt het buurthuis van Laak voorzien van een serie fietsnietjes.
72
luchtfoto
obliek
aan de overzijde van de overhoek zit een buurtcentrum
grote verharde overhoek met aangrenzende buurtsupermarkt
O ntw er p
Er is ruimte om een groenvak toe te voegen volgens typologie de Nieuwe Haagse school - typologie ronde hoeken. Deze is toegepast voor de vormgeving van het groenvak. Overal is rekening gehouden met voldoende voetgangersruimte van 2,60 m en goede bereikbaarheid van de bushalte en abri. Er is voorzien in een uitstapstrook van 0,8m bij het langsparkeren. Aandachtspunten Ondanks dat hier een groot groenvak wordt aangebracht, wordt toch voorgesteld de Kaukasische vleugelnoot (Pterocarya fraxifolia) van 5 jaar oud te verplanten. Voorgesteld wordt deze te verplanten naar een park(strook) en hier een andere 1ste grootte boom te planten die een mooi kroonvolume kan geven op termijn. Er zullen afspraken gemaakt moeten worden over de herpositionering van de ca 10 winkelwagentjes en de 2 kliko’s van de buurtsupermarkt. En of er eventuele doorsteken gewenst zijn. Voor deze locatie geldt type 2 beplantingstypologie (Nieuwe Haagse School)
Ontwerpschets 1:200
Studie vergroening Laak
73
17. O l tm ans t r a a t - J o n a t h a n s t ra a t Con text
Aan de rand van Spoorwijk komen de Doctor Schaepmanstraat, Jonathanstraat, Oltmansstraat en de Potgieterstraat bij elkaar. Aan de overkant van een reeds vergroend plein bevinden zich twee versteende overhoeken.
74
luchtfoto
obliek
breed verhard trottoir aangrenzend aan nieuwbouw
Ruim trottoir Potgieterstraat
O ntw er p
Op de twee hoeken is ruimte voor twee grote plantvakken rond de bomen. De vakken zijn identiek gehouden want het linkervak bevind zich voor een kleine kapperszaak, hier is wat ruimte gehouden om de fiets te parkeren en over te steken. Er bevind zich ook een scootmobiel box die verplaatst moet worden. Aandachtspunten Voor deze locatie geldt type 1 beplantingstypologie (Laak Standaard) Bij de Schaapherderstraat e.o. vindt eind 2024 sloop/ nieuwbouw plaats waarbij ook de buitenruimte wordt meegenomen. PUK Schaapherderstraat e.o. 11 juli 2024 vastgesteld. Afstemming is hiermee nodig.
Ontwerpschets 1:200
Studie vergroening Laak
75
18. Jan van B e e r s s t r a a t Con text
De Jan van Beersstraat is een lange straat tussen het Ledeganckplein en De Genestetlaan in LaakkwartierWest. Deze buurt ligt in de Berlage structuur. Het profiel van de Jan van Beersstraat is breed met bomen in het trottoir. Tussen de voetbalvelden en landgoed Den Burgh in zijn al groenvakken aangebracht rondom de bomen in het trottoir. De woningen aan de Jan van Beersstraat zijn appartementgebouwen van drie etages. Er is ruimte nodig voor fietsparkeren op het trottoir.
Obliek
Breed trottoir Jan van Beersstraat
luchtfoto
76
O ntw er p
Het vergroenen van de Jan van Beersstraat kan op twee manieren: 1. Een basisontwerp waarbij er vergroend wordt rondom de bestaande bomen; Rond de huidige bomen is ruimte voor groenvakken. Hieronder is een deel van het profiel te zien dat rekening houd met de doorgangen naar de parkeerstrook en voldoende ruimte voor de stalling van fietsen.
Haags profiel uit het handboek openbare ruimte; Bij deze optie worden de groenvakken nog robuuster en kan de straat een groene verbinding worden tussen de Genestetlaan en de Van Zeggelenlaan. Ook het trottoir wordt breder op deze manier.
Aandachtspunten Voor deze locatie geldt type 2 beplantingstypologie (Nieuwe Haagse School). Gezien de ligging nabij de ecologische zone, graag speciale aandacht voor ecologisch waardevolle soorten (zie natuurkansenscan) Juiste balans tussen vergroenen en voldoende ruimte voor fiets parkeren, positie parkeermeters
2. Het straatprofiel aanpassen naar het standaard
ca. 2,50 ca. 2,50
2,60
2,60
0,90
trottoir trottoir
parkeren parkeren
rijwegrijweg
parkeren parkeren
trottoir trottoir
trottoir trottoir
ca. 5,90 ca. 5,90
ca. 1,90 ca. 1,90
ca. 6,80 ca. 6,80
ca. 2,00 ca. 2,00
ca. 5,90 ca. 5,90
ca. 6,70 ca. 6,70
Optie 1: toegevoegde groenvakken in het trottoir 1:200
parkeren parkeren 2,00
2,00
rijwegrijweg 5,00
5,00
parkeren parkeren 2,00
2,00
0,90
3,20
3,20
2,60
2,60
trottoir trottoir ca. 6,70 ca. 6,70
Optie 2: nieuw straatprofiel volgens HOR, met meer ruimte voor groen 1:200
Ontwerpschets 1:300
Studie vergroening Laak
77
19. Van Zeg g e l e n l a a n Con text/ ont w e r p
De van Zeggelenlaan is een lange lijn op buurtniveau in Laakkwartier-West. Deze buurt valt onder de Berlage structuur. De Van Zeggelenlaan heeft over bijna de hele lengte hetzelfde profiel met aan weerszijde dwarsparkeren. Dit profiel wijkt heel even af bij de kruising met de Goeverneurlaan waar de weg zich symmetrisch splitst en na de Goeverneurlaan ook weer bij elkaar komt. Tussen het dwarsparkeren staan bomen en deze plekken worden gebruikt voor fietsparkeren. Bij het Ledeganckplein is er in het trottoir wat meer ruimte door een naar achter liggende gevel. De Van Zeggelenlaan eindig met een kleine verspringing op de Laakkade.
Profiel van Zeggelenlaan
versteende overhoek bij Ledeganckplein
luchtfoto
78
O ntw er p
Om een consistente lijn te behouden in de Van Zeggelenlaan en tegelijk te vergroenen is er voor gekozen enkel op de hoeken bij kruisende straten te vergroenen. Hier is net wat meer ruimte om dit te doen. Bij het Ledeganckplein is wat meer ruimte voor grotere groenvakken langs de gevel, rekening houdend met de toegangen. Voor het onderhoud ligt er een smal pad langs de gevel. Waar de Van Zeggelenlaan eindigt bij de Laakkade ligt een grote vergroeningskans, deze is opgenomen bij de specials. Aandachtspunten Voor deze locatie geldt type 2 beplantingstypologie (Nieuwe Haagse School)
Ontwerp bij setback huizen Ledenganckplein 1:200
Van Zeggelenlaan van Laakkade tot voorbij Roosseelstraat 1:2000 Bestaande groen vlakken Nieuwe groen vlakken
Studie vergroening Laak
79
20. Laakkad e - Va n Z e g g e l e n la a n Con text
Om de hoek van de Van Zeggelenlaan ligt een breed trottoir langs de Laakkade tot aan de Withuysstraat. Er staan grote bomen in het trottoir. De straat valt onder de Berlage structuur.
luchtfoto
breed trottoir Laakkade
80
obliek
detail trottoir en woningen
O ntw er p
In het trottoir is ruimte om te vergroenen. Rondom de aanwezige bomen zijn grootte groenvakken voorzien. Er is ruimte voor het stallen van fietsen gehouden en doorsteken naar de parkeervakken. In de groenvakken is tevens ruimte voor solitaire heesters. Op de hoek van de Van Zeggelenlaan en Withuysstraat is nog ruimte voor een boom met een plantvak in lijn met de bestaande bomen. Aandachtspunten Voor deze locatie geldt type 2 beplantingstypologie (Nieuwe Haagse School) Gezien de ligging nabij de ecologische zone, graag speciale aandacht voor ecologisch waardevolle soorten (zie natuurkansenscan)
voor grijze deel zie special 6
Studie vergroening Laak
ontwerpschets, niet op schaal
81
82
Laakhaven-West
R A O
kk
d Studie vergroening Laak
oo r
AC
quick wins
83
21. Mi chaël i s s t r a a t Con text
De Michaëllistraat is een korte straat met verschillende bedrijven. Het heeft een rol op buurtniveau, het verbindt de 1e van der Kunststraat met de 1e Lulofdwarsstraat. In de straat staan enkele bomen in een breed trottoir.
luchtfoto
84
straatbeeld
O ntw er p
In het brede trottoir tussen de parkeerstrook en de gevel is ruimte om plantvakken toe te voegen waarbij de bomen in de volle grond kunnen staan. Tevens is er ruimte voor een extra boom. Hiermee blijft er voldoende voetgangersruimte van 2,60 m. behouden. Hier wordt ruimte gelaten voor een uitstapstrook van 1,20 m. en tevens zijn er voldoende doorsteken richting de bedrijfspanden. Het hemelwater stroomt vanaf de gevel in de plantvakken. Aandachtspunten De KLIC geeft aan dat er ruimte is voor een extra boom. Het is aan te raden dit verder te onderzoeken middels een proefsleuf. Voor deze locatie geldt type 1 beplantingstypologie (Laak Standaard)
Ontwerpschets 1:200
Studie vergroening Laak
85
22. 1e van d e r K u n s t s t r a a t Con text
De 1e van der Kunststraat is een langere straat met gemengde functies zoals woningen en bedrijven. Het heeft een rol op buurtniveau, het verbindt de Waldorpstraat met de Calandstraat. In de straat staan enkele bomen in een breed trottoir.
luchtfoto
86
straatbeeld
O ntw er p
Tussen de parkeerstrook en gevel worden groenvakken toegevoegd. Hiermee blijft er voldoende voetgangersruimte van 2,40 m. behouden en wordt rekening gehouden met de inritten. Hierdoor ontstaat er een ritme van lange en korte groenvakken. Hier wordt ruimte gelaten voor een uitstapstrook van 0,90 m. en tevens zijn er voldoende doorsteken richting de bedrijfspanden. Aandachtspunten Voor deze locatie geldt type 1 beplantingstypologie (Laak Standaard)
Ontwerpschets niet op schaal
Studie vergroening Laak
87
23. I ngang S l a c h t h u i s p l e i n Con text
De ingang van het Slachthuisplein is een versteend driehoekig pleintje vanwaar je met een trap richting het park kunt. Aan de zijkant is een hellingbaan. De ingang is symmetrisch opgebouwd met aan weerszijden de woningen met de torens. De muren met het hekwerk hebben ook een symmetrische opbouw. De twee bomen aan de rotonde blokkeren het zicht op de poorten en de entree. Dit zijn Iepen van ca 9 jaar oud.
ingang Slachthuisplein
Obliek van ingang met rechts het grote trottoir rondom het kantoorgebouw
88
O ntw er p
De groenstrook met bomen tussen de toegangspoorten wordt verlengd buiten de poorten. Hiervoor moeten de twee bestaande Iepen verplant worden. Een boom wordt in lijn gezet met het groenvak en de andere boom wordt om de hoek in het verlengde van de Neherkade geplaats (Quick win 24). Er is voldoende ruimte om gewenste routes te vervolgen, 2,6m vrije ruimte. Vanaf de rotonde word je begeleid langs het centrale groenvak richting de toegangspoorten naar het Slachthuispark.
Aandachtspunten Hier kan worden gekozen voor zowel type 1 beplantingstypologie (Laak Standaard) als aansluiting op de groene inrichting van de rotonde/Neherkade middels een Haags zaaimengsel.
Ontwerpschets 1:200
Studie vergroening Laak
89
24. Neher ka d e - S l a c h t h u i s p le in Con text
Tussen de Neherkade en het Slachthuisplein liggen brede trottoirs (voetgangersgebied). Eén trottoir ligt in het profiel van de Neherkade. De andere ligt tussen de gebouwen.
brede trottoirs rondom kantoor
Obliek van ingang met rechts het grote trottoir rondom het kantoorgebouw
90
O ntw er p
Langs de Neherkade, die onderdeel is van de hoofdboomstructuur, liggen aan deze zijde parkeerplekken afgewisseld met bomen. De laatste verharde strook kan nog voorzien worden van een boom. Dit kan de te verplanten Iep zijn afkomstig uit Quick win nummer 23. Aan de kant van de Neherkade ligt een kantoorgebouw, hier tegenaan is ruimte voor een groenstrook met 2 bomen. Langs het kantoorgebouw ligt een doorgang naar het park waar in het midden ruimte is voor een groot groenvak. Hierbij dient wel rekening gehouden te worden met de brandtrap.
Aandachtspunten Mogelijkis hier een doorsteek voor de brandweer, hier is rekening mee gehouden door een ruimte van 3,5m vrij te houden. Voor de doorsteek geldt type 1 beplantingstypologie (Laak Standaard). Voor de Neherkade geldt aansluiting op de groene inrichting middels een Haags zaaimengsel.
Ontwerpschets, niet op schaal
Studie vergroening Laak
91
92
Laakkwartier-Oost
R A O
kk
d Studie vergroening Laak
oor
AC
quick wins
93
25. Dam asst r a a t Con text
De Damasstraat ligt in Laakkwartier-Oost, dit bevindt zich in het ´Berlage deel´. Deze straat doorkruist de groene Allard Piersonlaan. Samen met deze laan vormt het gebied een groene karakteristieke structuur van de buurt. De Damasstraat bevat veel oude grote bomen, op maaiveldniveau is er weinig gelaagdheid in de groenvakken. In deze hoek van de Damasstraat is in het midden een speelplek. Deze plek wordt ommanteld door een fraaie symmetrische gevel met gebogen accenten. De vergroening van deze plek speelt een rol op straat-niveau. Aan weerszijden van het trottoir staan fietsnietjes.
groenvak met speelgelegenheid
breed verhard trottoir
luchtfoto
94
O ntw er p
Aandachtspunten Voor deze locatie geldt type 2 beplantingstypologie (Nieuwe Haagse School)
2,0
Om de fraaie karakteristieke gevel te complimenteren is er gekozen voor een groenvak temidden van de restruimte in het trottoir. Het vak volgt de contouren van de gevel. Hierdoor blijft er aan de ene zijde 2,5 meter ruimte over en aan de andere zijde 4 meter. In het vak worden grote heesters toegevoegd aan weerszijde van het middelste portiek. De symetrie is op deze locatie typerend, hierom wordt er gekozen om dit te benadrukken. Dit zou eventueel ook kunnen met één grote heester in het midden van het vak.
2,5
4,0
4,0 Ontwerpschets 1:200
Studie vergroening Laak
95
26. Tr em bl e y s t r a a t Con text
De Trembleystraat ligt in het noorden van Laakkwartier-Oost. Het is een korte straat tussen de Oudemansstraat en de Karel de Geerstraat in. De straat maakt geen deel uit van een grotere groenstructuur op buurtniveau. De vergroening is van toegevoegde waarde zijn op het thema groenbeleveving en klimaatadaptatie. In het midden maakt de straat een verspringing waardoor er aan beide zijden een breed driehoekig trottoir ontstaat. Nu zijn deze plekken ingevuld met aan weerszijde een boom in de verharding en aan de zuidzijde zijn er plantbakken geplaatst. De huizen eromheen heen hebben kleine voortuinen.
obliek
versteende overhoek
96
obliek
O ntw er p
De Trembleystraat heeft smalle trottoirs, deze twee hoeken zijn de enige plekken waar openbare ruimte vrij ligt. Waardoor het belangrijk is om naast groen, ook ruimte over te laten voor andere invulling van de openbare ruimte, zoals het stallen van fietsen. In dit ontwerp is dit gedaan door naast de driehoekvormige groenvakken ook ruime trottoirs over te laten aan de "blinde" gevelzijden van de hoeken. Aan de noordzijde wordt 5 meter overgehouden om fietsparkeren te faciliteren en de woningen toegankelijk te houden.
De bestaande looplijnen worden gehanteerd en verbeterd op de hoeken van 1,2 meter naar 2,10 meter. Het trottoir aan de voortuinzijden wordt 1,8 meter. Aandachtspunten Voor deze locatie geldt type 1 beplantingstypologie (Laak Standaard)
1,8
2,1
Aan de zuidzijde blijft er 3 meter over tussen het groenvak en de gevel waardoor er genoeg ruimte overblijft tussen de erker en het groenvak om te passeren met een fiets en de bergingdeur toegankelijk blijft.
3,8
2,1
2
Aan de zuidkant staan fietsnietjes en er is een ingang van een berging om rekening mee te houden. 1,8
Ontwerpschets 1:200
Studie vergroening Laak
97
98
Laakhaven-oost R A O
kk
d Studie vergroening Laak
oo r
AC
quick wins
99
27. S l achthu i s s t r a a t - L a a k ka d e Con text
Nabij het Slachthuisplein ligt een setback van een woningblok die volledig is versteend. De opzet is geheel symmetrisch. Het ligt aan de ecozone.
ingang
100
Obliek van plein