RIS320820 Bijlage 2 Rapport Reizigersonderzoek Kuststrook DEF
Tekst van het document
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag matth
Eindrapport
Opdrachtgever
Gemeente Den Haag
Titel rapport
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag
Kenmerk
014409.20240805.R1.06
Datum publicatie
5 augustus 2024
Projectleider Goudappel
Matthijs Dicke-Ogenia
Projectteam Goudappel
Matthijs Dicke-Ogenia, Alina Prey, Johan Los
Projectteam opdrachtgever
Rina Adriani, Norbert Nijhof, Erik Kreunen, Rachel van Hartingsveldt
Status
Definitief
Foto’s
Valerie Kuypers, Gemeente Den Haag © Copyright Goudappel BV 5-8-24
Inhoudsopgave Managementsamenvatting
3. Bezoekers kuststrook
1. Onderzoek bezoekers
12
3.1
Samenvatting
13
3.2
Autoroutes naar de kuststrook
13
kuststrook
1
3.3
Waar en wanneer ontstaat vertraging?
15
1.1
Aanleiding
1
3.4
Herkomst bezoekers kuststrook
16
1.2
Huidige situatie
1
3.5
Verblijfsduur
19
1.3
Vraagstelling
2
3.6
Redenen voor bezoek kuststrook
20
1.4
Onderzoeksmethodiek
2
3.7
Vervoerwijze bij bezoek kuststrook
21
3.8
Bijdrage van alternatieven
22
3.9
Mening en wensen over huidige situatie
26
3.10
Gebruik reisinformatie
29
3.11
Vroeg vertrekken
30
3.12
Welke alternatieven vinden potentiële bezoekers
2. Gebiedstypen kuststrook Den Haag
4
2.1
Samenvatting
4
2.2
Kijkduin
5
2.3
Westduinpark
7
2.4
Scheveningen
9
interessant
30
4. Kansrijke bezoekersprofielen 33 4.1
Te faciliteren gebieden
33
4.2
Factoren die invloed op de reis hebben
34
4.3
Doelgroepen
35
4.4
Vijf onderscheidende profielen
36
5. Opzet interventieplan
39
5.1
Randvoorwaarden
39
5.2
Positieve beleving
40
5.3
Informatiestrategie
41
5.4
Op tijd vs. spontaan
43
5.5
Maatregelen passend bij profielen
43
5.6
Tijdstip van reizen als argument
46
5.7
Marketing
46
5.8
Monitoring en evaluatie
46
Bijlage
48
Managementsamenvatting Introductie en achtergrond Om bestaande en nieuwe maatregelen steeds gerichter in te zetten is
bewoners. De bereikbaarheid per ov is matig, en gratis parkeren wordt
het voor de gemeente Den Haag van belang beter inzicht te krijgen in
Scheveningen is een diverse bestemming met attracties, winkels en
de reizigersstromen. Waar komen bezoekers vandaan en hoe plannen
strandtenten, populair onder toeristen en lokale bezoekers.
zij hun reis naar de kust? Welke bezoekersgroepen zijn er en hoe zijn zij
Bereikbaarheid per ov en fiets is goed, maar verkeersdrukte en
te beïnvloeden in hun reisgedrag en als er te sturen valt: hoe en op
parkeerproblemen zijn uitdagend op piekdagen. Recentelijk is een
welke moment van de reis is sturing het meest effectief?
nieuwe parkeergarage geopend bij de haven.
Den Haag is een aantrekkelijk stad voor toeristen vanwege de combinatie stad en strand. De gemeente Den Haag stimuleert bezoek
Onderzoeksmethode en belangrijkste resultaten Dit onderzoek analyseerde piekdagen aan de kuststrook, onderzoekt
naar de kuststrook. Tegelijkertijd zijn er op de piekdagen uitdagingen
bezoekersstromen en alternatieve reismogelijkheden. In Scheveningen,
om het hoge bezoekersaantal in goede banen te leiden.
vooral aan de noordkant, treden aanzienlijke vertragingen op tijdens
binnenkort vervangen door betaald parkeren.
piekdagen vanaf de late ochtend. In de referentieperiode komt Onderzoeksgebied Het onderzoek richt zich op drie gebieden: Kijkduin, Westduinpark en
ongeveer de helft van de bezoekers uit Den Haag, terwijl de andere
Scheveningen.
resterende Haagse bezoekers gaat het merendeel naar Westduinpark,
Kijkduin wordt gepositioneerd als een familiebadplaats met nog
terwijl bezoekers van elders vaker de voorkeur geven aan Kijkduin.
lopende renovaties onder het project Nieuw Kijkduin. Het trekt
Tijdens piekperiodes stijgt het aantal Haagse bezoekers met 94%, terwijl
voornamelijk sportieve bezoekers, families, lokale dagjesmensen en
het aantal bezoekers van elders bijna met 147% toeneemt. De meeste
strandtentbezoekers. Ondanks goede bereikbaarheid per ov, fiets en
kustbezoekers komen uit de provincie Zuid-Holland, terwijl de meeste
auto, ervaren reizigers langere reistijden in vergelijking met
Duitse bezoekers uit Noordrijn-Westfalen komen. Het strandbezoek is
Scheveningen (vanuit centrum Den Haag).
de belangrijkste motivatie voor alle drie de gebieden. Opvallend is het
Het Westduinpark biedt veel natuur en is populair voor rustige
verschil in vervoerswijze: ongeveer twee derde van de bezoekers van
activiteiten zoals wandelen en surfen. Bezoekers zijn voornamelijk lokale
helft van elders komt. Scheveningen trekt de meeste bezoekers. Van de
Kijkduin komt met de auto, terwijl in het Westduinpark de voorkeur
1.
Randvoorwaarden voor alternatief vervoer:
uitgaat naar fietsen of lopen, en in Scheveningen is de verdeling bijna
Verbetering van deelvervoer, openbaar vervoer en
gelijk tussen auto, openbaar vervoer en actieve mobiliteit.
fietsverbindingen om alternatieve transportopties aantrekkelijker te maken.
Profielen op basis van onderzoeksresultaten Op basis van de resultaten zijn er vijf onderscheidene profielen
2.
Het creëren van aantrekkelijke startpunten voor een dagje uit
samengesteld. Met deze profielen is het mogelijk groepen bezoekers te beïnvloeden in de manier waarop ze naar de kust reizen. 1.
2.
4.
5.
bij aankomst met verschillende vervoermiddelen. 3.
Informatiestrategie:
Dagje strand of kustgebied: bezoeker met partner, alternatief
Het ontwikkelen van een platform met uitgebreide informatie
voor auto kansrijk, kort verblijf, gevoelig voor comfort en
over reismogelijkheden, verkeersdrukte en
gemak, woont buiten Den Haag
parkeermogelijkheden, om onzekerheid te verminderen en
Dagje strand of kustgebied, ook activiteiten: gezin, lang verblijf, vroege aankomst, alternatief voor auto lastig, op
3.
Een aanpak waarbij de beleving een impuls krijgt:
alternatieven te promoten. 4.
Maatregelen passend bij doelgroepen:
afstand parkeren kansrijk, gevoelig voor prijsprikkel, woont
Specifieke acties om verschillende doelgroepen te
buiten Den Haag
beïnvloeden, gebaseerd op hun behoeften en gedrag.
Vakantieganger (D of NL): vakantie/hotel in Den Haag of
5.
Marketing:
directe omgeving, auto is mee, dagbezoek vanuit Duitsland,
Maatregelen uitbreiden en ontsluiten via één centrale plek met
gemaksgericht, auto geeft zekerheid en autonomie
herkenbare marketing.
Evenementenbezoeker: bewoner Den Haag of directe
6.
Monitoring en evaluatie:
omgeving, ver buiten Den Haag komt alleen voor evenement,
Effecten en bereik van genomen maatregelen monitoren om te
jongeren, beperkte financiële middelen
leren wat goed en minder goed werkt en bij te sturen op basis
Bewoner die met de auto komt: uit Den Haag of directe
van resultaten.
omgeving, vriendengroepen en gezinnen, veel materiaal mee, verblijft de hele dag of lang dagdeel
De voorgestelde maatregelen variëren van het verbeteren van transportopties tot het bieden van relevante informatie en het
Interventieplan Maatregelen worden aanbevolen voor specifieke doelgroepen, met
stimuleren van gedragsverandering bij verschillende doelgroepen, met
nadruk op Scheveningen als voornaamste focusgebied voor interventies
een aangenamere ervaring aan de kuststrook.
in de komende twee jaar.
als doel het verminderen van verkeersproblemen en het bevorderen van
1. Onderzoek bezoekers kuststrook 1.1
Aanleiding
Om bestaande en nieuwe maatregelen steeds gerichter in te zetten is het voor de gemeente Den Haag van belang beter inzicht te krijgen in de reizigersstromen. Waar komen bezoekers vandaan en hoe plannen zij hun reis naar de kust? Welke bezoekersgroepen zijn er en hoe zijn zij te beïnvloeden in hun reisgedrag en als er te sturen valt: hoe en op welke moment van de reis is sturing het meest effectief? De gemeente wil niet drukte verminderen, maar wel de (over)last van filevorming en parkeerproblemen. Het doel: bezoekers een fijne dag bezorgen én de stad bereikbaar houden voor hulpdiensten, openbaar vervoer en bewoners.
hoofdreden om Den Haag te bezoeken1. In 2022 werd Den Haag 8,3 miljoen keer bezocht door Nederlandse toeristen, in 2019 (voor corona) was het aantal Nederlandse toeristen 9,6 miljoen. Ruim tweederde bezoekt Den Haag met de auto, 22% met het ov. Dit leidt tot een enorm aantal ritten dat jaarlijks over de Haagse wegen gaat. Met name op de warme dagen veroorzaakt dat overlast richting de kust. Op die dagen merkt Den Haag eens te meer dat de combinatie strand en stad een uitdaging is. De gemeente Den Haag stimuleert bezoek naar de kuststrook. Tegelijkertijd zijn er op de piekdagen uitdagingen om het hoge bezoekersaantal in goede banen te leiden. Op piekdagen raken de parkeerplaatsen dichtbij de kuststrook al vroeg vol en ontstaat er zoekverkeer. Voor de bezoekers heeft dat effect hoe zij hun dagje naar de kuststrook beleven. Bewoners ervaren overlast omdat voor hen de
1.2
Huidige situatie
doorstroming ook verslechtert en parkeerplaatsen op straat bezet worden door strandbezoekers. Het ov ervaart overlast omdat vertragingen optreden door vastlopend verkeer.
Den Haag is een aantrekkelijk stad voor toeristen vanwege de combinatie stad en strand. Van alle bezoekers van buitenaf bezoekt
Den Haag heeft de afgelopen jaren al enkele initiatieven ontwikkeld om
35% het strand, voor 21% van de bezoekers is het strand zelfs de
de overlast op piekdagen te verminderen. Enkele maatregelen uit het
1
Monitor Toerisme, 2021
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
1
Actieplan Kust 2023 zijn de inzet van de handhavers aan de kust en het
kuststrook, welke alternatieven hebben zij en hoe zijn ze te verleiden op
Team Toezicht Kust van de politie, de aandacht voor hoe bezoekers
een andere manier te reizen.
reizen naar de kust zoals de verschillende tram- en busopties waaronder de zomer-initiatieven vanuit de HTM (Strandexpress) en de
Op basis van telefoondata (Resono) is in beeld gebracht waar de
inzet op het faciliteren van parkeermogelijkheden op afstand in
bezoekers vandaan komen, op welke moment zij reizen en hoe lang zij
combinatie met voordelige vervoersopties zoals ov of fiets voor het
in het gebied verblijven (resultaten Resono, zie bijlage 2). Met floating
laatste stuk naar de kust (Park+Beach).
car data is onderzocht waar knelpunten ontstaan en via welke routes het autoverkeer naar de kuststrook komt (resultaten zie bijlage 3). Met
1.3
Vraagstelling
Den Haag doet dus al veel om de bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid rondom de badplaatsen te waarborgen en te verbeteren. Uit evaluaties van de zomer 2022 blijkt echter dat er nog verbeteringen of uitbreidingen noodzakelijk zijn. De gemeente Den Haag heeft aan Goudappel gevraagd om onderzoek te doen naar het reisgedrag en motieven van kustbezoekers om te komen tot een interventieplan
data van OV-bedrijven en partijen die deelvervoer leveren zijn de gegevens over autoverkeer aangevuld met alternatieven voor reizen met de auto. Dit leverde inzicht op hoe het verkeer verloopt. Dit is aangevuld met het verklaren daarvan en het ophalen van achterliggende motieven. Deze zijn opgehaald door het afnemen van enquêtes onder bezoekers van de kuststrook op piekdagen, zowel bij de kuststrook zelf als via social media na afloop van het bezoek resultaten enquête zie bijlage 4). Ten slotte is er in samenwerking met
gericht op het verminderen van overlast op drukke stranddagen.
de ANWB een enquête uitgezet waarin onderzocht wordt welke
1.4
kuststrook (resultaten zie bijlage 5). Deze enquête helpt bij het bepalen
Onderzoeksmethodiek
Het onderzoek richt zich op drie gebieden: Kijkduin, Westduinpark en Scheveningen. De gebieden worden afzonderlijk meegenomen in het onderzoek om zicht te krijgen op de karakteristieken per gebied en hoe dat (eventueel) leidt tot verschillende type bezoekers. Tegelijkertijd wordt ook advies gegeven over het gehele onderzochte gebied. In dit onderzoek is aan de hand van verschillende databronnen
voorkeuren inwoners van Nederland hebben bij het reizen naar de van maatregelen. Deze data is na afloop van het zomerseizoen samengebracht. Aan de hand van een werksessie is verkend wat er te leren is over de bezoeker van de kuststrook. Op basis van de mix van opgehaalde data zijn bezoekersprofielen samengesteld op basis waarvan de gemeente in de komende jaren maatregelen kan nemen om de toestroom van bezoekers op piekdagen te optimaliseren.
onderzocht hoe een piekdag aan de kuststrook verloopt: op welke momenten start het ongemak voor alle partijen, wie er komen naar de
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
2
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
3
2. Gebiedstypen kuststrook Den Haag 2.1
Samenvatting
We onderscheiden drie gebieden aan de Haagse kust, elk met hun eigen kenmerken, bezoekers en bereikbaarheid. Kijkduin wordt gekenmerkt als een familiebadplaats met een rustige sfeer. Er zijn in de laatste jaren veel renovaties uitgevoerd als onderdeel van het project Nieuw Kijkduin. Kijkduin trekt voornamelijk sportieve bezoekers, families voor strandvakanties, lokale dagjesmensen, vrijgezellenfeestpubliek en bezoekers die specifieke strandtenten bezoeken. Hoewel het goed bereikbaar is per ov, fiets en auto, ervaren reizigers langere reistijden in vergelijking met Scheveningen (vanuit centrum Den Haag). Momenteel kun je in Kijkduin gratis parkeren. Er is
voor rust en ontspanning. De bereikbaarheid per ov is matig. Tot 18.00 uur is er in de omgeving gratis parkeren. Scheveningen biedt een divers aanbod van attracties, strandtenten, winkels en sportmogelijkheden, wat het een populaire bestemming maakt voor toeristen. Het trekt een breed scala aan bezoekers, waaronder sportievelingen, families, dagjesmensen en uitgaanspubliek. Hoewel het overdag goed bereikbaar is per OV en fiets, zijn verkeersdrukte en parkeerproblemen op piekdagen uitdagend. Er zijn al maatregelen genomen zoals extra personeel op piekdagen en reisalternatieven zoals de strandexpres en Park+Beach, om de verkeersdrukte te verminderen. Sinds 1 januari 2024 is er een nieuwe parkeergarage geopend in de haven.
een plan voor invoer betaald parkeren. De planning daarvan is op dit moment niet bekend. . Toekomstige ontwikkelingen omvatten de afronding van de herinrihting Nieuw Kijkduin de verbouwing van het Atlantic Hotel inclusief een ondergrondse garage. Het Westduinpark staat bekend als een gebied met veel natuur en uitgestrekte duinen en is populair onder bewoners voor activiteiten zoals wandelen en surfen. Het heeft beperkte ontwikkelingsmogelijkheden vanwege de beschermde status als Natura 2000-gebied. Bezoekers zijn voornamelijk bewoners die hier komen
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
4
2.2
Kijkduin
2.2.2
Type bezoeker
De bezoekers van Kijkduin zijn net zo divers als in Scheveningen, al zal 2.2.1
Omgeving
Met de Zandmotor, het begin van het duinenlandschap in het Westduinpark en het Roompot vakantiepark biedt Kijkduin voor ieder wat wils. Het is daarmee een familiebadplaats die zowel inwoners alsook veel toeristen aantrekt. Met de vele winkels en horeca, en haar kleinschalige en rustige feeling, biedt Kijkduin voor velen een prettig alternatief voor het veel massalere Scheveningen. De omgeving van Kijkduin is een gebied dat sterk in ontwikkeling is. In het kader van het project Nieuw Kijkduin wordt Kijkduin een vrijwel volledig gerenoveerde badplaatsbestemming met vele nieuwe
Kijkduin iets meer bezoekers hebben die gericht voor één specifieke strandtent komen, en minder bezoekers die graag over een drukke boulevard slenteren. Kijkduin kent voornamelijk de volgende bezoekers: •
sportieve bezoekers om te surfen of te beachvolleyballen op het strand;
•
families voor een strandvakantie;
•
bezoekers uit de regio voor een dagje strand;
•
vrijgezellenfeestpubliek;
•
bezoekers die over de boulevard slenteren of naar een strandtent gaan.
woningen, winkels en horeca. 2.2.3
Huidige bereikbaarheid
Kijkduin is op dit moment goed bereikbaar met zowel het ov, de fiets als de auto, al zal niet iedereen in de praktijk ook die ervaring hebben. Wie met het ov komt kan bussen 23 en 24 nemen. Fietsers kunnen gebruikmaken van het lange-afstandspad LF Kustroute. Ten opzichte van Scheveningen zijn de reistijden naar Kijkduin langer. Wie vanaf Den Haag Centraal met het ov naar Kijkduin wil is ondanks de directe verbinding al gauw een half uur onderweg. In de zomer zijn de bussen bovendien erg druk en komen ze regelmatig vast te zitten tussen het overige verkeer. Ook voor fietsers geldt dat zij een grotere afstand moeten afleggen als ze uit het centrum van Den Haag komen.
Figuur 2.1: Bezoekers Kijkduin op weg naar het strand
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
5
Daar staat tegenover dat automobilisten vanaf de snelweg via afrit Den Haag Zuid-West binnen korte tijd op plaats van bestemming in Kijkduin zijn. Op dit moment is parkeren in Kijkduin bovendien nog gratis, wat het voor zowel toeristen als lokale bewoners aantrekkelijk maakt om met de auto naar Kijkduin te komen. De bedoeling is om betaald parkeren in te voeren in Kijkduin. Al met al voelt de ov- bereikbaarheid van Kijkduin daarom matig, ondanks de goede, directe verbindingen. 2.2.4
Toekomstige ontwikkelingen
Er is veel veranderd in Kijkduin. Het project Nieuw Kijkduin zorgt voor uitbreiding: er zijn nieuwe winkels en horeca (zowel in een nieuw overdekt winkelcentrum als op de boulevard), en er is een nieuwe ondergrondse parkeergarage . Daarbij krijgt het hele gebied een update. In de zomer van 2024 is het project grotendeels opgeleverd worden. De laatste fase wordt najaar 2024 gestart. Daarna volgen nog aanpassingen van het hotel.
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
6
2.3 2.3.1
Westduinpark Omgeving
Het Westduinpark is een prachtig Natura 2000 gebied met een zeer uitgestrekt duinlandschap. Van nature huizen hier zandhagedissen en vossen. Ook veel vogelsoorten zoals de nachtegaal, leeuwerik en buizerd vinden hier hun onderkomen. Om het duinlandschap gevarieerd te houden is recent een kudde Schotse Hooglanders uitgezet in het gebied. Het gebied is uitermate geschikt voor wandelingen door duinen. Het Zuiderstrand bij het Westduinpark is breed en rustig. Bij het Westduinpark bevinden de strandtenten zich meestal direct naast de strandslagen. In tegenstelling tot Kijkduin en Scheveningen is er geen sprake van vele strandtenten, dicht op elkaar, waar de bezoeker langs kan flaneren. Het Zuiderstrand wordt vaak gezien als het rustige, verborgen geheim tussen Scheveningen en Kijkduin. Naast het Westduinpark ligt de Vogelwijk. De wijk is een van de meest
Figuur 2.2: Fiets en auto parkeren bij het Zuiderstrand
populaire en geliefde wijken in Den Haag met veel villa’s en historische
2.3.3
baksteenarchitectuur.
Het Westduinpark is te bereiken met het ov door tram 12 of bus 22
2.3.2
Type bezoeker
Het Westduinpark trekt andere bezoekers dan Kijkduin en Scheveningen. Het Westduinpark is vooral populair onder de lokale bewoners in Den Haag. De bezoekers komen hier graag om de hond uit te laten of om tot rust te komen. Ook onder surfers is het gebied populair als uitwijkmogelijkheid voor het drukkere Scheveningen en
Huidige bereikbaarheid
naar Duindorp te nemen of bus 23, 24 of 26 richting Kijkduin. Bezoekers vinden echter de ov connecties naar het Westduinpark niet ideaal. Wie tram 12 of bus 22 neemt zit namelijk vast aan de uitstaphalte bij het Markenseplein. Wie bus 23, 24 of 26 neemt dient uit te stappen op de Sportlaan of de Balsemienlaan. Vanuit daar is het nog zo’n 5-10 minuten lopen tot aan de kust.
Monster.
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
7
Daar staat tegenover dat in de Vogelwijk de auto in de
Westduinpark moet vooral een gebied blijven dat bekend is onder de
onderzoeksperiode nog gratis geparkeerd kon worden. Vanaf 1 april
lokale bewoners die hier hun rust komen zoeken.
2024 is betaald parkeren ingevoerd tussen 18.00 en 24.00 uur. Het Westduinpark is zeer goed met de fiets te bereiken. Fietsers kunnen gebruikmaken van de LF Kustroute tussen Kijkduin en Scheveningen en kunnen hun fiets gemakkelijk stallen bij diverse strandopgangen in het Westduinpark.
Figuur 2.3: Straat parkeren vlakbij Westduinpark 2.3.4
Toekomstige ontwikkelingen
In de Vogelwijk naast het Westduinpark en de verdere omgeving is in 2024 betaald parkeren ingevoerd (dagelijks van 18.00 – 24.00 uur). Daarnaast is er in het Westduinpark weinig ontwikkelruimte doordat het een Natura 2000 gebied is en onderdeel van nationaal park Hollandse Duinen. Ontwikkeling in dit gebied lijkt echter ook niet gewenst. Het
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
8
2.4
Scheveningen
2.4.1
Gebiedskenmerken
Scheveningen heeft voor iedereen wat te bieden en er is jaarrond iets te doen. De boulevard trekt bezoekers door de vele strandtenten en horeca op de boulevard. Daarnaast zijn er ook veel attracties zoals Sealife, Legoland, theater, bioscoop en casino. Ook de driedeling haven-dorp-strand maakt deel uit van Scheveningen. Scheveningen is niet alleen een badplaats en strand, ook de haven en de winkelstraten en sportmogelijkheden trekken bezoekers. Deze combinatie is voor toeristen aantrekkelijk. Jaarlijks komen veel toeristen uit Nederland en het buitenland naar Scheveningen voor een dagje aan de kust, een weekendje uitwaaien, een week familievakantie of een evenementbezoek zoals bijvoorbeeld Ocean Race, het WK Beach volleybal , het Olympisch dorp of Live on the Beach. 2.4.2
Type bezoeker
De veelzijdigheid van Scheveningen is ook terug te zien in haar bezoekers. Er komen onder meer: •
bezoekers die surfen of beachvolleyballen op het sportstrand;
•
families voor een strandvakantie;
•
bezoekers uit de regio voor een dagje strand;
•
uitgaanspubliek;
•
vrijgezellenfeestpubliek;
•
bezoekers die over de Boulevard slenteren of naar een strandtent gaan;
•
reguliere bezoeker;
•
piekbezoeker;
•
horecabezoeker.
Figuur 2.4: Verkeersdrukte richting Scheveningen 2.4.3
Huidige bereikbaarheid
Scheveningen is overdag goed bereikbaar met het openbaar vervoer. Het Zwarte pad en de Pier zijn vooral goed bereikbaar vanaf het Centraal Station. De Scheveningse haven is vanuit Hollands spoor bereikbaar met het ov. In de avond en ’s nachts is de ov-bereikbaarheid een aandachtspunt. Scheveningen is vanuit het Centraal Station met de fiets het snelst te bereiken. Voor de auto zijn er verschillende parkeergelegenheden tegen betaling. Op piekdagen loopt het rond de middaguur vaak vast op de wegen richting Scheveningen. De meeste parkeergarages zijn vaak volledig bezet en bezoekers blijven proberen het gebied in te rijden.
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
9
2.4.4
Welke maatregelen zijn er al?
In het kader van het Actieplan Kust wordt op verwachte piekdagen extra personeel ingezet om het verkeer te regelen. Ook de parkeernorm?? is aangepast en er zijn nieuwe alternatieven zoals Park+Beach beschikbaar om minder automobilisten tot aan de kust te laten komen.
Figuur 2.6: Drukte op het strand
Figuur 2.5: Boulevard Scheveningen 2.4.5
Toekomstige ontwikkelingen
Sinds 1 januari 2024 is er een nieuwe parkeergarage met 850 plekken voor de auto in de haven geopend. Het parkeerterrein Noordelijk Havenhoofd is gesloten. Er zijn geen extra parkeerplekken voorzien in Scheveningen. Er wordt ingezet op het faciliteren van alternatieven zoals de HTM Strandexpress of Park+Beach om de verkeersdrukte op piekdagen te verminderen. De uitkomsten uit dit onderzoek worden meegenomen in het ontwikkelen van de maatregelen.
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
10
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
11
3. Bezoekers kuststrook In dit onderzoek vergelijken we steeds de referentieperiode met een
•
9 juli (zomers weekenddag)
aantal piekdagen. Als referentieperiode hebben we de hele maand
•
11 augustus (zomerse vakantiedag)
augustus 2023 gedefinieerd. Deze maand viel voor een groot deel
•
6 september (hittegolf september)
tijdens de zomervakantie in Nederland. Op die dagen komen evengoed
•
7 september (hittegolf september)
toeristen naar de kuststrook maar leidt dit niet tot problemen in
•
8 september (hittegolf september)
doorstroming van het verkeer. De keuze voor een referentieperiode in
•
9 september (hittegolf september)
de zomervakantie maakt een goede vergelijking mogelijk tussen
•
10 september (hittegolf september)
“probleemloze” toeristische dagen en toeristische piekdagen. In 2023 was het weer op de referentiedagen minder mooi dan in andere Qua weer was augustus 2023 vooral grijs, mild en nat. Een “slechte”
jaren. Op de referentiedagen heeft de kuststrook daardoor zeer
zomer. Als piekdagen hebben we dagen gekozen waar de gemeente
waarschijnlijk minder bezoekers getrokken dan in andere jaren. Dat
vanwege verwachte drukte extra maatregelen heeft genomen. Dat
heeft een effect op de verhouding tussen referentiedagen en de
waren vooral hete dagen of dagen waar events plaatsvonden aan de
piekdagen. De toename op piekdagen is hoger dan in jaren met een
kust. De volgende 15 dagen hebben we in dit onderzoek als piekdagen
“goede” zomer. Bij het interpreteren van de verschillen tussen
gedefinieerd:
piekdagen en referentiedagen geldt dat:
•
10 juni (eerste zomers weekend)
1)
De piekdagen ook echt piekdagen zijn geweest met weer dat
•
11 juni (eerste zomers weekend)
•
17 juni (vlaggetjesdag)
•
18 juni (zomers weekenddag)
percentages gaat maar om keuzes die gemaakt zijn door
•
24 juni (zomers weekenddag)
bezoekers die gelden voor de gehele groep, los van de
•
25 juni (zomers weekenddag)
omvang;
•
7 juli (zomerse dag)
•
8 juli (zomers weekenddag)
vergelijkbaar is met piekdagen in andere jaren; 2)
3)
In veel vergelijkingen het niet zozeer om aantallen of
We uiteindelijk dagen waarop verkeersproblemen ontstaan en dagen waarop deze niet ontstaan met elkaar vergelijken.
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
12
3.1
Samenvatting
3.2
Autoroutes naar de kuststrook
In Scheveningen, vooral aan de noordkant, merken we aanzienlijke
We bekijken de verdeling van het autoverkeer naar de kust over vijf
vertragingen vanaf de late ochtend op piekdagen. Met de grootste
belangrijke inprikkers (N211, Prinses Beatrixlaan, Rotterdamsebaan,
bezoekersaantallen is Scheveningen een trekpleister voor bezoekers.
Utrechtsebaan, N14) die het meest voor de hand liggen als men vanaf
Tijdens de referentieperiode zien we dat ongeveer de helft van de
de snelwegen de kust wil bereiken. Verkeer dat niet via een van deze
bezoekers uit Den Haag komt, terwijl de andere helft elders vandaan
wegen rijdt (bijvoorbeeld uit de richting van Poeldijk, Wassenaar of uit
komt. Het overgrote deel van de kustbezoekers kiest voor
Den Haag zelf) wordt in deze analyse niet meegenomen, maar is er in
Scheveningen. Van de resterende Haagse bezoekers gaat het
werkelijkheid natuurlijk wel.
merendeel naar Westduinpark, terwijl bezoekers van elders vaker de voorkeur geven aan Kijkduin. Tijdens piekperiodes stijgt het aantal
Voor Kijkduin wordt tijdens de referentieperiode in 91% van de gevallen
Haagse bezoekers met 94%, terwijl het aantal bezoekers van elders
de N211 gebruikt; een klein aandeel komt via de Utrechtsebaan of de
bijna met 137% toeneemt. De meeste kustbezoekers komen uit de
N14. Tijdens de piekdagen neemt het gebruik van de N211 relatief iets
provincie Zuid-Holland, terwijl de meeste Duitse bezoekers uit
af tot 81%, en worden de Prinses Beatrixlaan (5%) en Utrechtsebaan
Noordrijn-Westfalen (72%) komen. Op piekdagen brengen bezoekers
(8%) meer gebruikt. Het verkeer over de Thorbeckelaan stijgt opvallend
gemiddeld meer tijd door aan de kust dan op normale dagen. Voor alle
van 1% tot 6%.
drie de kustgebieden is het strandbezoek de belangrijkste motivatie om te komen. Opvallend is het verschil in vervoerswijze tussen de gebieden.
Voor Westduinpark zien we een evenrediger verdeling over de
Ongeveer twee derde van de bezoekers van Kijkduin komt met de auto,
inprikkers: 37% over de N211, 5% over de Prinses Beatrixlaan, 4% over
terwijl dit voor de andere twee gebieden slechts een derde is. Bezoekers
de Rotterdamsebaan, 41% over de Utrechtsebaan en 14% over de N14.
van het Westduinpark geven de voorkeur aan fietsen of lopen, terwijl in
Tijdens de piekperiode zien we een toename op de Prinses Beatrixlaan
Scheveningen de verdeling bijna gelijk is tussen auto, openbaar vervoer
en Rotterdamsebaan tot 11% resp. 6% en een afname op de N211 en
en actieve mobiliteit (fietsen en lopen). Op piekdagen is er een toename
de Utrechtsebaan. Opvallend is wederom dat het percentage verkeer
van zo'n 77% in het aantal OV ritten richting de kust en neemt ook het
dat over de Thorbeckelaan rijdt stijgt van 1% in de referentieperiode tot
gebruik van deelscooters met herkomst of bestemming in het
8% tijdens de piekdagen.
onderzoeksgebied fors toe met zo'n 250%. Alternatieven zoals Park + Beach en het Strandexpress zijn onder veel autoreizigers niet bekend,
Het verkeer dat richting Scheveningen rijdt komt voornamelijk over de
maar zouden voor een aantal van de autoreizigers wel een alternatief
Utrechtsebaan (80%) en de N14 (14%). Dit wijzigt niet tijdens de
kunnen zijn. Op piekdagen lopen de parkeergarages rond 11 uur vol.
piekdagen. Er rijdt dan alleen een groter deel via de Raamweg (45%
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
13
i.p.v. 40%) en een kleiner deel via de Van Alkemadelaan (48% in plaats
Selected link-analyses van de Machiel Vrijenhoeklaan en het Zwarte Pad
van 53%).
geven een indicatie van de herkomst van het totale verkeer naar die locaties. Hierin zijn ook weinig grote verschillen tussen referentie- en
Het meest opvallend is dus de stijging van het verkeer op de
piekperiode zichtbaar. Alleen lijkt er tijdens de piekdagen een
Thorbeckelaan tijdens piekdagen.
sluiproute langs de Arckelweg te zijn naar de Machiel Vrijenhoeklaan (7% ten opzichte van bijna niets), mogelijk om de drukte op de N211 te vermijden.
Figuur 3.1: Selected link-analyse Machiel Vrijenhoeklaan Figuur 3.2: Selected link-analyse Zwarte Pad
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
14
3.3
Waar en wanneer ontstaat vertraging?
We analyseren op 9 wegen die als mogelijke knelpunten werden aangemerkt de gemiddelde reistijden voor gemotoriseerd verkeer tijdens de piek- en referentieperiode. Aan de noordkant van Scheveningen (Nieuwe Parklaan, Zwolsestraat en Gevers Deynootweg, zie afbeeldingen) zien we vanaf het eind van de ochtend een duidelijke toename in gemiddelde reistijd tijdens de piekdagen. De reistijden lopen op vanaf 10 uur in de ochtend en bereiken hun piek aan het begin van de middag. De reistijd is ten opzichte van de referentieperiode dan met zo’n 50% is toegenomen. Bij de Gevers Deynootweg blijft dit ook het geval tot in de loop van de
Figuur 3.3: Reistijd piek vs. referentiedag, Gevers Deynootweg
avond; bij de Nieuwe Parklaan en Zwolsestraat is de ergste vertraging aan het eind van de middag al weer voorbij. Opvallend is dat de Badhuisweg, die parallel loopt aan de Nieuwe Parklaan, slechts een kleine vertraging heeft in de piekperiode. Aan de zuidkant van Scheveningen (Jurriaan Kokstraat, Duinstraat, Vissershavenweg en Westduinweg) zien we veel minder vertragingen. Ook bij de Kijkduinsestraat valt de toename in reistijd tijdens de piekdagen erg mee.
Figuur 3.4: Reistijd piek vs. referentiedag, Zwolsestraat
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
15
3.4.1
Internationale bezoekers
Een exacte verdeling tussen bezoekers uit Nederland en vanuit het buitenland is op basis van de uitgevoerde metingen niet te geven. Informatie over bezoekers die lopend naar de kuststrook komen (bijvoorbeeld doordat ze overnachten in een hotel of recreatiepark) is niet verzameld. Alle data op basis van telefoons is gemeten onder inwoners van Nederland en met de enquête die is uitgevoerd is niet met zekerheid vast te stellen hoe de verhouding Nederlanders en buitenlanders is. Het is goed denkbaar dat buitenlanders het verzoek om een enquête afslaan vanwege de taalbarrière. Het dichtst in de Figuur 3.5: Reistijd piek vs. referentiedag, Nieuwe Parklaan
3.4
Herkomst bezoekers kuststrook
Op basis van data van Resono is de herkomst bepaald van bezoekers van de kuststrook. Resono gebruikt daarvoor telefoondata. Omdat niet van iedere bezoeker telefoondata beschikbaar is, wordt het totaal aantal bezoekers geschat op basis van beschikbare gegevens. Omdat de data is gebaseerd op veel waarnemingen zijn de onderlinge verhoudingen (percentages) nauwkeurig. De ophoging richting totalen kan mogelijk afwijken. Ongeveer 10% van de respondenten op de enquête geeft aan een overnachting te hebben gehad op een andere plek dan thuis. Onder de Nederlandse bezoekers had 6% een overnachting gehad, onder de buitenlandse bezoekers was dat zo’n 40% voor Duitsers, Belgen en overige buitenlanders.
buurt komen de parkeermetingen, maar daarbij kennen we de bezetting per voertuig niet. 3.4.2
Herkomst van bezoekers uit Duitsland
Op vijf warme dagen is een parkeeronderzoek uitgevoerd. Er is langs de parkeerplekken gelopen (inclusief de parkeergarages) en er is genoteerd uit welke landen de voertuigen komen. Dit is gedaan op basis van het nummerbord. Tijdens het parkeeronderzoek is van de Duitse kentekens de eerste letters genoteerd die aangeven in welke ‘Kreis’ (vergelijkbaar met regio of gewest) of stad het kenteken uitgegeven is. De verdeling van daarvan is weergegeven in de volgende afbeelding. In parkeergarages was het aandeel Duitse kentekens 37%. Het is niet duidelijk of dit dagjesmensen waren of bezoekers die meerdere dagen in het gebied verbleven. Mogelijk is dit beeld niet geheel accuraat omdat Duitsers die meerdere dagen in Nederland verblijven mogelijk niet met de auto naar de kuststrook komen, maar deze laten staan bij hun verblijf. Er zijn echter
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
16
ruim voldoende waarnemingen om de waargenomen verdeling als
3.4.3
Kijkduin
betrouwbaar te beschouwen.
Op piekdagen trekt Kijkduin in verhouding meer bewoners vanuit de gemeente Den Haag dan daarbuiten. Tijdens de referentieperiode komt 40% van de bezoekers uit gemeente Den Haag. Tijdens de piekperiode komt 45% van de bezoekers uit de gemeente Den Haag. Relatief komen er dus meer mensen direct uit de buurt tijdens de piekperiode. Ook op provincieniveau is dit patroon terug te zien: tijdens de referentieperiode komt 71% van de bezoekers van Kijkduin uit Zuid-Holland; tijdens de piekdagen is dat 78%. In absolute zin is het aantal bezoekers van Kijkduin vergelijkbaar met dat van Westduinpark: ongeveer 25.000 bezoeken per dag in de piekperiode tegen 9.000 in de referentieperiode. 3.4.4
Westduinpark
Op piekdagen trekt Westduinpark extra bezoekers maar in verhouding geen extra bezoekers van buiten Den Haag. Zowel tijdens de referentieperiode als tijdens de piekdagen komt 63 à 64% van de bezoekers uit gemeente Den Haag. Ook op andere niveaus zijn de percentages bezoekers van verschillende herkomsten nauwelijks verschillend tussen referentie- en piekperiode. Het totaal aantal bezoeken per dag is tijdens de piekperiode drie keer zo groot als tijdens de referentieperiode: ongeveer 24.000 per dag in de piekperiode tegen 8.000 per dag in de referentieperiode. 3.4.5
Scheveningen
Op piekdagen trekt Scheveningen extra veel bezoekers van buiten Den Figuur 3.6: herkomst van bezoekers uit Duitsland op basis van kentekens
Haag. Tijdens de referentieperiode komt 48% van de bezoekers van
waargenomen op parkeerplaatsen en -garages vlakbij het strand.
Scheveningen uit de gemeente Den Haag. Tijdens de piekdagen is dat
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
17
maar 39%. Ook op PC4-niveau?? en provincieniveau zien we een
relatief meer naar Westduinpark of Kijkduin gaan en juist minder naar
vergelijkbaar patroon. Dat betekent dat tijdens de piekdagen er relatief
Scheveningen.
meer mensen van verder weg naar Scheveningen komen. De kuststrook heeft op die momenten een aantrekkingskracht op bezoekers die
Verreweg de meeste bezoekers van de kuststrook komen uit de
anders niet naar de kuststrook komen.
provincie Zuid-Holland. Hoe verder de provincie afligt van de kuststrook hoe kleiner het aandeel bezoekers. Zie afbeelding 3.7 voor het aandeel
In absolute zin zijn de bezoekersaantallen tijdens piekdagen bijna twee
bezoekers per provincie.
keer zo groot als in de referentieperiode: gemiddeld zijn er dan circa 98.000 bezoekers per dag tegen ongeveer 50.000 in de
Tabel 3.1: Het geschatte aantal bezoekers (afgerond op hele
referentieperiode, waarvan dus circa 38.000 respectievelijk circa 24.000
duizendtallen) naar herkomst per onderzocht gebied voor de
uit gemeente Den Haag (aannames o.b.v. Resono).
referentieperiode en de piekdagen. 2
3.4.6
Gehele kuststrook Den Haag
Referentieperiode Aantal
Vanuit Den Haag
Vanuit elders
33.000
35.000
4.000 (11%)
5.000 (15%)
Tijdens de referentieperiode komen er gemiddeld zo’n 68.000
% Kijkduin
bezoekers per dag in het gebied van de kuststrook. Ongeveer de helft
% Westduinpark
5.000 (16%)
3.000 (9%)
% Scheveningen
24.000 (73%)
26.000 (76%)
Vanuit Den Haag
Vanuit elders
hiervan komt uit de gemeente Den Haag en de andere helft van elders. Driekwart van de kustbezoekers gaat naar Scheveningen. Van de overige bezoekers uit Den Haag gaat het grootste deel naar Westduinpark, terwijl de overige bezoekers van elders juist iets vaker naar Kijkduin gaan.
Piekdagen Aantal
64.000
83.000
% Kijkduin
11.000 (17%)
14.000 (17%)
% Westduinpark
15.000 (24%)
9.000 (11%)
% Scheveningen
38.000 (59%)
60.000 (72%)
Tijdens de piekperiode neemt het aantal bezoekers uit Den Haag met 94% toe (bijna een verdubbeling), terwijl het aantal bezoekers van elders met 137% toeneemt (bijna tweeënhalf keer zo veel). De bezoekers van elders verdelen zich nagenoeg via het reguliere patroon over de drie gebieden, terwijl er van de extra bezoekers uit Den Haag
2
In bezoekersaantal zijn gemiddelde genomen. Er zijn dagen bij met uitschieters
tot wel 160.000 bezoekers per dag
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
18
3.5
Verblijfsduur
Op piekdagen zijn er meer bezoekers die langer dan een uur aan de kuststrook blijven in vergelijking met de referentieperiode. In alle drie de gebieden is er een omslagpunt zichtbaar bij een verblijfsduur van 1 uur: het percentage bezoekers dat langer dan een uur aan de kust verblijft is tijdens de piekdagen steeds groter dan tijdens de referentieperiode; het percentage bezoekers dat korter dan een uur aan de kust verblijft is in de referentieperiode juist steeds groter. In Kijkduin stijgt tijdens de piekdagen vooral het percentage bezoekers dat 4-8 uur aan de kust is (van circa 7% tot circa 14%). In Westduinpark is het aandeel korte bezoeken normaalgesproken relatief hoog, maar neemt het percentage bezoekers dat tot een half uur aan de kust is tijdens de piekdagen sterk af (van circa 42% tot circa 28%). In Scheveningen zijn de verschillen tussen referentieperiode en piekdagen minder groot dan in de andere gebieden. Er is dus een trend te zien van iets langere verblijven aan de kust tijdens de piekdagen. Dat wil niet zeggen dat er geen korte verblijven aan de kust zijn tijdens de piekdagen en geen lange verblijven tijdens de referentieperiode: die bezoeken komen ook regelmatig voor.
Met situaties als een lange strandwandeling of een evenementbezoek tijdens een koudere dag of een juist een korte duik om even af te koelen tijdens een tropische dag in gedachten is dit verklaarbaar. Figuur 3.7: Herkomst bezoekers Scheveningen op piekdagen op provincieniveau.
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
19
Figuur 3.8: verblijfsduur Kijkduin
Figuur 3.10: verblijfsduur Scheveningen
3.6 3.6.1
Redenen voor bezoek kuststrook Reden om naar de kust te komen
De voornaamste reden om naar de kust te komen is voor alle drie kustgebieden het strandbezoek. Voor Scheveningen valt op dat veel respondenten in de enquête aangeven om voor een event naar de kust te komen (29%). Hierbij moet worden opgemerkt, dat de veldwerkdagen gekozen zijn op dagen waar drukte verwacht werd en dat viel vaak ook samen met een event-dag en is dus niet representatief voor de hele zomerperiode. Bij Westduinpark en Kijkduin geven iets Figuur 3.9: verblijfsduur Westduinpark
meer respondenten aan voor het sporten aan de kust te zijn dan in Scheveningen.
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
20
3.6.2
Reisgezelschap
lopend en 6% met het ov. Kijkduin ligt iets verder uit het centrum van
Uit de enquête blijkt dat de groepssamenstelling verschilt tussen de
Den Haag dan de andere twee gebieden en er zijn veel (gratis)
drie kustgebieden:
parkeerplekken beschikbaar.
➢
Kijkduin heeft relatief veel bezoekers die met hun gezin komen (31%) en daarnaast ook een groot deel met hun partner (31%), alleen (20%) of met vrienden (17%).
➢
In het Westduinpark komen relatief veel bezoekers alleen (30%). Daarnaast komen er ook veel met hun partner (29%) of met hun gezin (28%). Het aandeel vriendengroepen is relatief laag in het Westduinpark (13%).
➢
In Scheveningen komen veel stellen (36%) en relatief veel vriendengroepen (19%). Daarnaast komen een kwart van de respondenten met hun gezin en zo’n 20% alleen.
3.6.3
Keuze om naar de kust te gaan
Kustbezoekers bij Westduinpark besluiten vaker op de dag zelf om daar naartoe te gaan (ongeveer 50%) dan bezoekers bij Kijkduin en Scheveningen (ongeveer 30%).
Figuur 3.11: modal split Kijkduin.
3.7
3.7.2
3.7.1
Vervoerwijze bij bezoek kuststrook Kijkduin
Bezoekers van Kijkduin komen vooral met de auto (65%). Daarnaast komen 29% van de respondenten met de fiets, e-bike, scooter of
Westduinpark
Onder de bezoekers van het Westduinpark overweegt de actieve mobiliteit met 62% blijkt uit de enquête. Het Westduinpark wordt voornamelijk door Hagenezen en Hagenaars bezocht zodat de reisafstand veelal met de fiets of lopend afgelegd kan worden. Het
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
21
autoaandeel is ook in het Westduinpark ongeveer een derde. Het ov-
lopend) naar Scheveningen komt. Ongeveer 1% van de respondenten
aandeel is met 5% klein, wat te verklaren is met het beperkte ov-aanbod
komt met de deelfiets of deelscooter. Scheveningen is qua reisafstand
richting Westduinpark.
het dichtstbij vanuit het centrum van Den Haag en er is een breed ov-aanbod richting Scheveningen met verschillende bus- en tramlijnen.
Figuur 3.13: modal split Scheveningen. Figuur 3.12: modal split Westduinpark. 3.7.3
Scheveningen
Scheveningen kent de meest diverse vervoermiddelkeuze van bezoekers. Uit de enquêtes blijkt dat ruim een derde van de bezoekers met de auto, iets minder dan een derde met het openbaar vervoer en een derde door actieve mobiliteit (22% fiets, e-bike, scooter en 11%
3.8 3.8.1
Bijdrage van alternatieven Openbaar vervoer
Op piekdagen is er een toename van 76,5% in het aantal ritten met het OV richting de kust ten opzichte van de referentieperiode. Dat blijkt uit HTM-data van het aantal OV-ritten waarbij de uitstaphalte bij de kust
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
22
ligt (dat zijn volgende haltes: Kijkduin, Kijkduinsestraat,
3.8.3
Markenseplein/Zuiderstrand, Norfolk, Dr. Lelykade, Statenlaan,
Uit data van Donkey Republic blijkt dat er op piekdagen gemiddeld
Vuurbaakstraat, Strandweg, Duinstraat, Prins Willemstraat, Keizerstraat,
38% meer ritten gemaakt worden met de deelfiets in heel Den Haag (zie
Badhuiskade, Scheveningseslag/Beelden aan Zee, Nieuwe Parklaan,
verdeling in figuur 3.14).
Nieuwe Duinweg, Circustheater, Kurhaus, Kurhausweg en Zwarte Pad).
Deelfietsen
500 400
De piekdagen zijn voor een groot deel ook weekenddagen. In de referentieperiode (de hele maand augustus) is er maar een klein verschil tussen weekenddagen (zaterdag en zondag) en doordeweekse dagen
300
(maandag t/m vrijdag). In het weekend is er een toename van 5,8% ten
200
opzichte van doordeweekse dagen.
100
3.8.2
0 10-6-2023
Deelscooters
In de gemeente Den Haag zijn deelscooters via de aanbieders Check, Go Sharing en Felyx te verkrijgen. Go Sharing is sinds augustus 2024 gestopt met het aanbieden van deelscooters in Den Haag. Uit rit-data van Check blijkt dat het aantal ritten met een herkomst of bestemming in het onderzoeksgebied op piekdagen met zo’n 250% toeneemt ten opzichte van de referentieperiode augustus.
10-7-2023
10-8-2023
10-9-2023
Figuur 3.14 Aantal ritten Donkey Republic Den Haag tijdens onderzoeksperiode 10 juni t/m 10 september 2023, piekdagen donkerpaars, referentiedagen roze. 3.8.4
Park+Beach
Park+Beach is een initiatief met het doel van de campagne is om de Tabel 3.2: Aantal ritten Check deelscooters met herkomst of bestemming
druk naar Scheveningen te verminderen. Het is bedoeld voor reizigers
kust Den Haag
die met de auto komen en de laatste kilometers met het ov of met de # ritten met herkomst kust Den Haag
# ritten met bestemming kust Den Haag
deel(bak)fiets afleggen. Park+Beach was tussen 1 april en 30 september beschikbaar op vrijdag, zaterdag en zondag en tijdens de vakantieperiode elke dag. Reizigers kunnen hun auto voor een
Gem. referentiedag
114
116
gereduceerd tarief bij een deelnemende parkeergarage parkeren en
Gem. piekdag
401
417
% toename
250%
259%
met het ov of de deel(bak)fiets verder reizen. Op die manier kunnen reizigers op drukke momenten de file omzeilen en komen er minder
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
23
auto’s op de drukke plekken bijvoorbeeld vlak voor Scheveningen vast
de evaluatie daarvan moet nog uitgevoerd worden. Op basis daarvan
te staan.
wordt besloten of het aanbod wordt uitgebreid.
Uit een gesprek met Zootz, verantwoordelijk voor Park+Beach in Den
Park+Beach was in 2023 nooit volgeboekt. Op de meest drukke dag
Haag kunnen halen we een aantal bevindingen:
was de bezetting 75%. Dat is fors hoger dan in 2022, toen was de
Park+Beach is vooral succesvol in gebieden net buiten Den Haag, te ver
maximale bezetting 27%.
om te fietsen en met slechte ov verbinding (of aansluiting). Het Westland en Zoetermeer doen het bijvoorbeeld goed. In Rotterdam
3.8.5
Bekendheid alternatieven
wordt de website veel bekeken, maar weinig geboekt. Vanuit Rotterdam
Uit de enquête blijkt dat de meeste reizigers niet bekend zijn met
is er een goede ov verbinding, vanuit het Westland veel minder, dat zou
reisalternatieven voor de auto zoals de Strandexpress (77% onbekend)
een verklaring kunnen zijn. Zoetermeer heeft ook perfecte ov
of Park+Beach (73% onbekend).
verbinding, dus verklaring niet logisch. Van de autoreizigers zijn 16% bekend met het Strandexpress. Daarvan In totaal zijn er in 2023 rond 7.500 boekingen geweest. 900 boekingen
geeft 31% aan dat het een goed alternatief zou zijn. 24% van de
zijn vanuit het Westland gedaan. De advertenties zijn vooral in de regio
autoreizigers is bekend met Park+Beach en daarvan geven 42% aan dat
geplaatst. 90% van de klanten komen uit de provincie Zuid-Holland. In
het aantrekkelijk is voor hun reis.
2022 waren er in absolute zin meer reserveringen. Toen kon Park+Beach op alle dagen van de week gebruikt worden. Deze regeling in 2023 aangepast, nu worden buiten de vakanties alleen de weekenden aangeboden. Het gebruik is ten opzichte van 2022 wel toegenomen, de bezetting op piekdagen was in 2023 hoger dan in 2022. Half juni 2023 is ook een pilot met 16 bakfietsen gestart. Door de late start in het seizoen heeft het niet mee kunnen draaien met de communicatie campagne. Het gebruik van de bakfietsen was alsnog naar verwachting en vergelijkbaar met het introduceren van de bakfiets in een nieuwe wijk.
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
24
3.8.6
Parkeren
De parkeertellingen zijn uitgevoerd op het moment van de dag dat alle parkeerplaatsen in de directe omgeving van de kuststrook bezet zijn. Op de piekdagen zijn rond 11 uur de parkeergarages zo goed als vol en proberen bezoekers in de omgeving een parkeerplek te vinden. Buitenlandse kentekens zijn met name Duitse kentekens. Daarnaast ongeveer 5% Belgische kentekens en 5% overige landen. Hoe dichter bij het strand hoe hoger het aandeel buitenlandse kentekens. In de woonwijken en bij Kijkduin en Westduin is het aandeel buitenlandse kentekens klein. Dat duidt er op dat bezoekers uit het buitenland zich vooral op Scheveningen concentreren. Aangezien dicht bij het strand in Scheveningen het aandeel buitenlandse kentekens hoog is (inclusief parkeergarages) lijkt het er op dat verkeer dat onbekend is met Den Haag navigeert op een bestemming bij het strand en daar een parkeerplaats bij zoekt. Tegelijkertijd duidt het op planning door vroeg naar het strand te gaan. In de gebieden waar het verkeer parkeert bij volle parkeerplaatsen vlakbij het strand worden weinig buitenlandse voertuigen waargenomen. Er is een verschil tussen de echt zonnige dagen en de evenementendagen met minder goed weer. Bij evenementen met minder goed weer is het aandeel buitenlandse voertuigen veel lager. Voornamelijk bij mooi weer trekt bezoekers uit het buitenland.
Figuur 3.15: Advertentie Park+Beach op eventsite 'Live On The Beach Scheveningen' (bron: https://www.schev.nl/live-on-the-beachscheveningen/)
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
25
Tabel 3.3 Verdeling land van herkomst over verschillende type
3.9.2
parkeervoorzieningen
Respondenten die met de auto komen hebben daar verschillende
Parkeergarage Straatparkeren vlakbij strand Scheveningen Straatparkeren vlakbij strand Kijkduin en Westduin Straatparkeren woonwijken Parkeerterreinen
3.9
NL
D
Be
Overig
54%
37%
5%
5%
60%
29%
4%
6%
90%
7%
1%
2%
93%
4%
1%
2%
72%
22%
3%
Reden wel of niet met auto reizen
redenen voor. Reistijd, kosten en ongemak van alternatieven zijn de belangrijkste redenen om alternatieven niet te gebruiken.
Tabel 3.5: Redenen om met de auto naar de kuststrook te reizen Percentage
3%
Voorkeur voor auto
50%
Alternatieven ongemakkelijk
15%
Kosten alternatieven
8%
Onbekend met alternatieven
1%
Reistijd
21%
Anders
5%
Mening en wensen over huidige situatie De respondenten die niet in Den Haag zelf wonen en niet met de auto
3.9.1
naar de kuststrook zijn gekomen hebben daarvoor diverse redenen.
Wensen ten aanzien van de reis
Ontspannen reizen is voor veel van de bezoekers belangrijk. Goedkoop en snel is minder belangrijk. Het zijn waarden die prima bij het OV passen. Echter, zeer waarschijnlijk wordt de reis met de auto ook als
Tabel 3.6: Redenen om niet met de auto te komen. Percentage
ontspannen gezien. Geen auto in bezit
27%
Tabel 3.4: wensen van bezoekers ten aanzien van hun gehele reis naar de
Voorkomen Parkeerplek zoeken
17%
kuststrook
Zonder auto later vertrekken mogelijk
13%
Parkeerkosten
21%
Wens
Percentage
Ontspannen
57%
Drukte op weg vermijden
15%
Goedkoop
22%
Anders
7%
Snel
21%
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
26
Ongeveer een derde van de respondenten die met de auto naar de kuststrook reisden geeft aan een alternatief voor reizen met de auto te hebben overwogen, maar dat de alternatieven onaantrekkelijk waren of de auto toch de beste keuze was.
Tabel 3.7: mate waarin respondenten alternatief voor auto hebben overwogen Percentage Ja alternatieven onaantrekkelijk
13%
Ja auto was beste keuze
22%
Nee
54%
Nee auto enige optie
12%
3.9.3
Rapportcijfer vervoermiddelen
De waardering voor de reis naar de kuststrook is positief. Er worden per vervoermiddel cijfers gegeven. De gemiddelde rapportcijfers per vervoermiddel liggen tussen de 7,7 en 8,8. Zie tabel 3.xxx. Verovermiddelen waar te weinig respondenten een oordeel hebben gegeven zijn aangeduid met ‘-‘. Het aantal respondenten dat via Park+Beach reisde is laag maar de moeite van het vermelden waard.
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
27
Tabel 3.8: rapportcijfer voor de verschillende vervoermiddelen. Gem. rapportcijfer
Aantal
Tabel 3.9: score op stellingen op schaal 1 tot en met 10 1=helemaal niet mee eens, 10=helemaal mee eens. Stelling
Cijfer
Lopen
8,8
128
Fiets, e-bike, speedpedelec
8,4
268
Park + Beach
8,2
11
Bus
8,1
28
Auto
8,1
416
Trein en tram
7,8
104
Tram
7,7
58
3.9.5
Trein en OVfiets
-
-
Een verbetering in het OV ten aanzien van prijs, snelheid en frequentie
Touringcar
-
-
is voor een deel van de respondenten geen reden om OV te overwegen
Deelscooter
-
-
als alternatief voor de auto. Voor een deel van de bezoekers juist wel.
Strandexpress
-
-
Deelfiets
-
-
Trein en deelfiets
-
-
Tabel 3.10: resultaat van vraag of bezoekers zouden overwegen met OV
Motor
-
-
naar de kuststrook te komen als het OV verbetert. Gevraagd is op een
Kuststrook is goed bereikbaar met auto
5,8
Parkeerplek vinden is makkelijk
5,2
Fiets is geschikte optie voor mij
5,4
(elektrische) deelscooter is goede optie voor mij
3,7
Wensen ten aanzien van OV
schaal van 1 (helemaal niet overwegen) t/m 10 (zeker overwegen) te 3.9.4
Waardering alternatieven
reageren. ‘Zeker niet’ is de verzameling van de score 1, 2 en 3. ‘Zeker wel’ is de verzameling van de score 7 en hoger.
Bezoekers van de kuststrook geven in de enquête aan wat ze vinden van een aantal vervoersopties. De bereikbaarheid met de auto is matig evenals het vinden van een parkeerplaats. Daarbij wordt de fiets niet echt als geschikte optie gezien en de (elektrische)deelscooter wordt
Goedkoper OV
Sneller OV
Hogere frequentie
Zeker niet
42%
33%
35%
Zeker wel
38%
52%
41%
nog minder gezien als optie.
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
28
3.9.6
Wensen ten aanzien van de fiets
Tabel 3.12: resultaat van de vraag welke situaties invloed hebben op ‘op
Bij verbetering van de fietsroutes en het veiliger maken van de route en het aanbieden kan gratis en veilige stalling is een groot deel van de bezoekers die met de fiets kunnen komen ook bereid dat te overwegen.
afstand parkeren’. Reactie op een schaal van 1 (helemaal niet overwegen)
Tabel 3.11: resultaat van vraag of bezoekers zouden overwegen met de
Overwegen op afstand parkeren als:
t/m 10 (zeker overwegen). ‘Zeker niet’ is de verzameling van de score 1, 2 en 3. ‘Zeker wel’ is de verzameling van de score 7 en hoger. Zeker niet
Zeker wel
fiets naar de kuststrook te komen als een aantal aspecten voor fietsen
Verder met tram
48%
37%
verbetert. Gevraagd is op een schaal van 1 (helemaal niet overwegen)
Verder met leenfiets
56%
21%
t/m 10 (zeker overwegen) te reageren. ‘Zeker niet’ is de verzameling van
Verder met deelscooter
67%
15%
de score 1, 2 en 3. ‘Zeker wel’ is de verzameling van de score 7 en hoger.
Zekerheid parkeerplek
44%
41%
Goedkoper parkeren
43%
40%
Parkeren aan kust veel duurder
56%
30%
Mooiere routes
Veiliger routes
Gratis en veilige stalling
Zeker niet
65%
60%
63%
Zeker wel
20%
19%
27%
3.10 3.9.7
Gebruik reisinformatie
Op afstand parkeren K3
De auto op afstand parkeren en daarna verder met een ander vervoermiddel is niet voor iedere bezoeker iets dat overwogen wordt. De deelscooter is het minst populair. De zekerheid van een parkeerplek en goedkoper parkeren zijn argumenten waardoor 40% van de bezoekers wil overwegen om op afstand te parkeren. Een kleiner deel overweegt op afstand parkeren als het parkeren aan de kust veel duurder wordt.
Ongeveer de helft van de bezoekers zoekt geen informatie op over het reizen naar de kuststrook. Zij geven aan al te weten hoe ze moeten reizen of te reizen met iemand die het al uitgezocht had. Dat geeft geen inzicht of deze reizigers op de meest ideale manier reizen. Iets meer dan een kwart van de bezoekers zoekt daadwerkelijk reisinformatie op. Tabel 3.13: aandeel bezoekers dat reis naar kuststrook uitzoekt. Percentage Niet uitgezocht, wist al hoe te reizen
54%
Niet uitgezocht, reispartner wist het
10%
Wel informatie opgezocht
28%
Wel uitgezocht, geen informatie opgezocht
8%
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
29
Informatie over te verwachten drukte wordt nauwelijks opgezocht. 12% geeft aan informatie op te zoeken via Google of andere zoekmachine (7%), social media (2%) of op een andere manier (3%). 87% zoekt geen informatie over te verwachten drukte op.
Welke alternatieven vinden potentiële
bezoekers interessant De informatie in deze paragraaf is gebaseerd op onderzoek onder
Deelnemers aan de enquête geven aan in welke mate zij zich laten beïnvloeden in hun reisgedrag door verschillende manieren waarop informatie over drukte gegeven kan worden. Een groot deel geeft aan dat de genoemde opties niet zouden werken. Zij geven daar zeer waarschijnlijk mee aan dat zij zich niet laten beïnvloeden door informatie in hun reisgedrag. Social media is de meest gewenste manier, maar informatie onderweg (in-car of langs de weg) blijft een goede optie.
ANWB leden waarbij gevraagd is naar gewenste alternatieven als zij besluiten naar de kuststrook te reizen. De resultaten van het onderzoek zijn in Bijlage 5 weergegeven. Iets maar dan de helft van de respondenten reist het liefste met de auto naar de kuststrook. 8% reist het liefst met de auto en parkeert op afstand. De mensen die het liefste met de auto reizen is gevraagd naar alternatieven die ze zouden overwegen. Bijna de helft geeft aan niet bereid te zijn anders dan met de auto te reizen. De alternatieven zijn
Tabel 3.14: mate waarin bezoekers zich zouden laten beïnvloeden in hun reisgedrag door manieren om informatie over drukte te geven. Percentage Social media
21%
DenHaag.nl of DenHaag.com
5%
In auto (bv radio)
13%
Borden langs de weg
12%
Verkeersregelaars
7%
Geen van deze opties
41%
3.11
3.12
Vroeg vertrekken
ongeveer in drie even grote groepen verdeeld. 31% van de autobezoekers zou als alternatief met het openbaar vervoer willen reizen, 35% met de auto en parkeren op afstand en 38% zou tegen lage parkeerkosten op afstand willen parkeren. OV Als gesteld wordt dat er weinig parkeerruimte is dan heeft 38% van de respondenten voorkeur om met het OV te reizen. Parkeren op afstand 27% van de respondenten is bereid op drukke dagen op afstand te parkeren en verder te reizen met het OV.
Ongeveer een derde van de respondenten die met de auto naar de
Gewenste ondersteuning voor de reis
kuststrook zijn gereisd geeft aan dat ze extra vroeg zijn vertrokken om
Er is behoorlijke diversiteit ten aanzien van het moment waarop
nog een parkeerplek te kunnen hebben.
bezoekers informatie zoeken hoe te reizen naar een onbekend strand.
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
30
24% doet dat zo snel mogelijk, 30% binnen enkele dagen voor vertrek. 28% de dag voor vertrek en 16% vlak voor vertrek. Ongeveer de helft van de bezoekers heeft behoefte aan informatie over vrije parkeerplaatsen. 31% heeft behoefte aan informatie over P+R locaties. Park+Beach 26% zou gebruik willen maken van Park+Beach, 41% geeft aan dat misschien te willen doen. Belangrijkste reden is gemak (57%) en daarna de kosten (31%). Daarbij vinden de bezoekers het belangrijk dat de last mile makkelijk afgelegd kan worden (33%). Op een later tijdstip reizen 44% van de reizigers is bereid vroeger te vertrekken om een parkeerplaats bij het strand te hebben. 18% heeft de voorkeur later te vertrekken met de auto en op afstand te parkeren. Van de mensen die met Park+Beach willen reizen is voor 7% de reden om dan later te kunnen vertrekken, voor de mensen die misschien met Park+Beach willen reizen is dat voor 9% een reden.
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
31
Reizigersonderzoek kuststrook Den Haag - 5 augustus 2024
32
4. Kansrijke bezoekersprofielen In dit hoofdstuk beschrijven we onderscheidende profielen van bezoekers. Deze groepen onderscheiden zich doordat ze gevoelig zijn voor verschillende type maatregelen. Uit de profielen volgt een aanpak om de bezoekers met een specifiek profiel te verleiden tot andere vormen van vervoer. We presenteren de opgedane kennis uit de verschillende databronnen. Op basis van die kennis zetten we een aantal onderscheidende profielen neer. Deze zijn opgebouwd volgens een principe: • •
•
Er zijn onderscheidende doelgroepen ten aanzien van de motieven van het bezoek (doelgroepen) Binnen die doelgroepen verdelen de bezoekers zich ten aanzien van hun samenstelling en reisgedrag (factoren waarop bezoekers zich onderscheiden) Reizigers hebben verschillende momenten in de reis waarop ze actie ondernemen en verschillende voorkeuren ten aanzien van die acties (momenten in de reis)
Door deze factoren te combineren ontstaan profielen. Daaruit hebben we de profielen geselecteerd die onderscheidend zijn en inzetbaar zijn voor een doelgroepenbenadering. Dat is gedaan door vanuit de enquêteresultaten te analyseren welke verdelingen ontstaan en deze te toetsen in een werksessie met medewerkers van de gemeente Den Haag.
Per doelgroep zijn er maatregelen die goed bij de betreffende doelroep passen. Die maatregelen kunnen ook effecten hebben op bezoekers die niet tot de betreffende doelgroep horen. De indeling van de doelgroepen is dan ook geen exacte indeling die uitsluitend en uitputtend is. Anderen kunnen evengoed gevoelig zijn voor een maatregel en binnen een doelgroep kan het voorkomen dat iemand niet op alle onderdelen precies overeenkomt met de doelgroep.
4.1
Te faciliteren gebieden
Voor de komende 2 jaar adviseren we de maatregelen voornamelijk op Scheveningen te richten. Daarbij ontstaan een aantal maatregelen die nu al ingezet kunnen worden in de twee andere gebieden. Zowel Kijkduin als Westduinpark lijken minder overlast te ervaren op piekdagen dan Scheveningen. Daarbij moet wel rekening gehouden worden dat er op Kijkduin gedurende een aantal seizoenen bouwwerkzaamheden waren en dan het nu na afronding daarvan het daar weer drukker wordt. Met name de bezoekers van buiten Den Haag kiezen voor een bezoek aan Scheveningen. De mogelijkheden om andere vervoerswijzen aantrekkelijk te maken zijn beter bij Scheveningen: het openbaar vervoer komt dichter in de buurt van het strand en de overige activiteiten en de route vanaf het station is korter en eenvoudiger.