RIS320814 Bijlage Europastrategie

25

Europa in de gemeente Den Haag

26

Deze Europastrategie is tot stand gekomen na een uitgebreid proces van informatieverzameling in- en extern, co-creatie met de betrokken vakafdelingen, en consultatie bij interne stakeholders en externe experts. Team Europa heeft in 2024 in de gemeentelijke

Europeanisering slaat niet alleen op aanpassingen

organisatie opgehaald hoe er wordt gedacht over

in de eigen organisatie en het omgaan met

de samenwerking met Europese instellingen. Waar

Europees beleid. Het slaat ook op de inzet van

zien zij de meerwaarde van deze samenwerking?

een organisatie op samenwerking met de EU.

Hoe beoordeelt men de Europeanisering van de

Bijvoorbeeld door de beïnvloeding van Europese

gemeente op dit moment? En welke handvatten

beleids- en besluitvorming, het gebruik van

zijn er voor verdere uitwerking van de

Europese middelen, het ontwikkelen van Europese

gezamenlijke inzet op strategische positionering,

netwerken en het positioneren van de stad en regio

netwerkdeelname, subsidie­verwerving en

in het Europese speelveld. Onderzoek uitgevoerd

belangenbehartiging? De uitkomsten van deze

in opdracht de Vereniging van Nederlandse

uitgebreide informatie­verzameling, samen met

Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg

het door team Europa belopen strategietraject,

(IPO) identificeert vier fasen in de Europeanisering

vormden het vertrekpunt voor het opstellen van de

van decentrale overheden.

Haagse Europastrategie.

Europeanisering

1. Ad hoc-fase Hierop inspelen gebeurt soms, uit noodzaak

invloed op het lokaal bestuur en de lokale en

of op persoonlijk initiatief. Trekkers agenderen de EU als nieuw

Zowel op het Europese als nationale niveau is het

thema in de eigen organisatie, maar de inzet

besef ontstaan dat lokale en regionale overheden

is nog persoonsafhankelijk. Er is een beleidsmatige inzet op het verbeteren

waarin gemeenten zich aanpassen ten behoeve

van de lokale samenwerking met de EU.

Europeanisering genoemd.

1. Ad hoc-fase

3. Overtuigingsfase

naleving van Europese initiatieven. De mate van het omgaan met Europese integratie, wordt

2. Innovatiefase

2. Innovatiefase

van decentralisatie van beleid en uitvoering.

een belangrijke rol hebben bij de uitvoering en

3. Overtuigingsfase

De EU wordt vaak onbewust ervaren.

Europese integratie heeft een toenemende regionale economie. Parallel hieraan is er sprake

4. Borgingsfase

4. Borgingsfase De EU vormt een vanzelfsprekend component van het beleid en bestuur van de organisatie.

27

De gemeente heeft de ambitie in 2030 de

Gedurende de informatieverzameling zijn

interne en externe samenwerking te organiseren

borgingsfase te bereiken. Op basis van de interne

verschillende drempels genoemd voor

voor projecten met een Europese dimensie, kan

informatieverzameling bevindt gemeente Den Haag

het doorontwikkelen van de Europese

de vereiste investering van capaciteit en middelen

zich in de innovatiefase (2) van Europeanisering.

werkzaamheden. Medewerkers benoemen dat

ook worden geoptimaliseerd. Bijvoorbeeld door

De EU is ambtelijk en bestuurlijk geagendeerd en

EU-projecten als ingewikkeld worden ervaren,

samenwerking met medeoverheden, bedrijfsleven,

er zijn trekkers die de samenwerking met de EU op

onder meer vanwege de verantwoordingslast,

kennisinstellingen en maatschappelijke partners

bepaalde thema’s aanjagen. Dit beeld verschilt per

de vereiste samenwerking in (mogelijk

aan de belangenbehartiging bij EU-instellingen.

directie: waar veel met Europese beleidskaders of

grensoverschrijdende) consortia, en de stevige

Maar ook door waar mogelijk gezamenlijk op

financiering wordt gewerkt is de Europeanisering

competitie voor Europese middelen. Verder

te trekken met natuurlijke partners zoals de

verder gevorderd, waar dit niet het geval is staat het

signaleren medewerkers dat de meerwaarde

G4, VNG, provincies en Rijksoverheid. Op het

thema minder of niet op de agenda. De capaciteit

van EU-samenwerking op de korte termijn

gebied van belangenbehartiging dient dit in

van organisatieonderdelen om met EU-beleid of

(op het gebied van beleid, financiering en

goede samenhang met de landelijke lobbyinzet

-subsidies te werken is vaak afhankelijk van de

netwerkdeelname) niet altijd uit te leggen

te gebeuren. Via Europese stedennetwerken en

kunde, inzet en het netwerk van de individuele

is binnen de kaders die de gemeente stelt.

instituten zoals het Comité van de Regio’s kunnen

aanjager. Een uitdaging is om het mandaat,

Een illustratief voorbeeld dat werd genoemd is

tevens samenwerkingen met Europese partners

de middelen en de bemensing te organiseren

de drempel die wordt ervaren voor het maken

worden ontplooid. Dit is een succesfactor voor

die nodig is om in te spelen op de kansen die

van dienstreizen naar Brussel. Op hun beurt zien

effectieve positionering, belangenbehartiging en

EU-samenwerking biedt. Door inhoudelijke

leidinggevenden dat het vormgeven en borgen van

subsidieverwerving.

prioriteiten, uitgangspunten en instrumenten voor

een structurele EU-samenwerking een investering

deze samenwerking te identificeren, brengt de

vereist van schaarse middelen en capaciteit.

Samenwerking is dus een sleutelwoord voor het

gemeente zichzelf in positie om de Europeanisering

Gezien de meerwaarde van een structurele en

bereiken van effect in het Europese speelveld.

van de organisatie door te ontwikkelen.

strategische inzet voor de effectiviteit in het

Daarin is het belangrijk om de communicatie

competitieve Europese speelveld, benadeelt dit de

aan te sluiten op het profiel van de gemeente.

effectiviteit van Den Haag in de EU.

De reputatie van Den Haag als internationale

Samenwerking Op basis van bestaand wetenschappelijk onderzoek,

stad van vrede en recht biedt hier kansen voor,

informatieverzameling in de eigen organisatie en

Door lokale opgaven en ambities te prioriteren

maar beslaat niet de volledige thematische

consultatie bij partners en stakeholders, kunnen er

en als vertrekpunt van de EU-samenwerking te

breedte van de samenwerking met de EU. Ook de

verschillende aanbevelingen worden gedaan om

nemen, kan de meerwaarde van EU-samenwerking

positie van de gemeente als overheidslaag dicht

de EU-samenwerking van de gemeente Den Haag

voor gemeentelijke ambities beter inzichtelijk

bij de burger, met zicht op de praktijk van

te verbeteren. Het betreft het aanreiken van

worden gemaakt. Verder kan waar mogelijk

implementatie en uitvoering van beleidskaders

handelingsperspectieven voor de inzet richting

aangesloten worden bij het bestaande

en subsidieregelingen, is een sterke positionering.

partners en EU-instellingen, en het identificeren

projectenportfolio en in de samenwerking voor een

Door dit uit te dragen werpt de gemeente zich

van drempels voor EU-samenwerking in de eigen

goede taakverdeling worden gezorgd, met het oog

op als een waardevolle gesprekspartner voor de

organisatie.

op een realistische investering van capaciteit. Door

realisatie van nationale en Europese ambities.

28

Uitwerking en Implementatie Het team Europa werkt in de eigen organisatie

Doe meer met Europa!

samen met de inhoudelijk verantwoordelijke

Effectief samenwerken met de EU draait niet om snelle successen, maar een gefocuste en struc-

directies om concrete uitwerking te geven aan

turele inzet op het opbouwen van netwerkrelaties, uitdragen van inhoudelijke boodschappen, en

de inzet op de thema’s duurzaamheid, digitaal

ontplooien van succesvolle Europese projecten. We hebben al veel bereikt voor de stad, maar er is

en veiligheid, en toekomstbestendige economie.

ruimte voor verbetering. Met deze strategie zetten we de volgende stap op weg naar succesvolle

Het vormgeven van tactische doelen en een concrete

samenwerking.

uitvoering op het gebied van belangenbehartiging,

Voor de totstandkoming van de strategie is gesproken met veel verschillende collega’s, partners,

subsidies en financiering, en netwerkdeelname

stakeholders en relaties. We nemen graag een moment om eenieder te bedanken voor hun unieke

kan alleen in co-creatie met de inhoudelijk

bijdrage! Heb je vragen, opmerkingen of voorstellen? Neem dan contact op met één van onze

verantwoordelijke directies. De organisatie is

teamleden, of via europa@denhaag.nl.

voornemens om deze belangrijke stap te zetten door jaarlijks per thema een uitvoeringsagenda op ­te stellen. inzet leggen verantwoording af binnen de eigen De Europastrategie formuleert de Haagse inzet voor

werkstructuur. Ten behoeve van de coördinatie

de periode 2025-2030. Dit biedt de gelegenheid om

van de gemeentelijke inzet worden gezamenlijke

gedurende de looptijd een tussentijdse evaluatie

rapportages geagendeerd in het Gemeentelijk

uit te voeren over de gerealiseerde inzet, en te

Management Team (GMT). De uitwerking

toetsen of strategie en uitvoering aanpassing

van afspraken rondom verantwoording over

behoeven. Tevens kan rekening worden gehouden

gerealiseerde inzet per inhoudelijke prioriteit

met ontwikkelingen zoals een nieuw Haags

krijgen verder vorm in samenwerking met de

coalitieakkoord naar aanleiding van de volgende

betrokken directies. Het college van burgemeester

gemeenteraadsverkiezingen. Hetzelfde geldt voor

en wethouders is bestuurlijk verantwoordelijk

Europese ontwikkelingen, zoals de totstandkoming

voor de EU-gerichte inzet ten behoeve van advies

van het nieuwe Meerjarig Financieel Kader

en consultatie door lokale en regionale partners

(MFK) 2028-2034 en de verdere uitwerking van de

wordt een Europaberaad ingericht, dat gevraagd

Europese strategische agenda 2024-2029.

en ongevraagd inbreng kan delen op basis van de uitgebrachte rapportages.

Team Europa vormt onderdeel van de directie internationaal, en rapporteert aan de directeur internationaal. De directie internationaal legt verantwoording af binnen de Bestuursdienst (BSD). Inhoudelijke directies betrokken bij de EU-gerichte

29

Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Den Haag Vormgeving Dienst Bedrijfsvoering Multimedia December 2024