RIS320386 Notulen raad 3 oktober 2024

Nogal wiedes dat ze er een beetje zielig bij staan als we ze jarenlang in zo'n klein groeiplaatsje hebben laten staan. Ze kunnen niet eens groeien. Magnolia's zijn moerasbomen. Als je ze een grote boomspiegel geeft, kunnen ze echt aanzienlijk verbeteren; dat zegt overigens ook de 96

Bomenstichting. Ze moeten extra wortels aan kunnen maken en ze moeten kunnen aansterken. En het zinnetje dat de wethouder zo aan het hart gaat, eindigt met: … tenzij het aantoonbaar niet anders kan. Er staat niet: tenzij andere bomen meer schaduw geven. Dan kunnen we namelijk heel veel bomen gaan vervangen in Den Haag. Dan kunnen we alle bomen die nog maar tien à vijftien jaar te leven hebben wel gaan omkappen om er andere bomen neer te zetten. Natuurlijk willen we naar 5% extra kroonoppervlak, maar dat willen we bereiken door extra bomen toe te voegen, en niet door de bomen die we al die tijd verwaarloosd hebben dan maar om te kappen en er andere bomen voor neer te zetten. Dat is natuurlijk ook zonde van het bomenbestand. Is de wethouder het dus met me eens dat we op z'n minst moeten proberen om bekijken wat er gebeurt als we die boomspiegels vergroten en de groeiplaatsen verbeteren? Misschien redden een aantal bomen het nog wel. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Als u gelijk zou hebben en dat zo zou zijn, zou ik nog best een eindje met u mee willen gaan, maar uit de Bomen Effect Analyse die we in concept hebben - we zijn inmiddels ook alweer stappen verder aan het zetten - blijkt gewoon dat dit nul procent kans van slagen heeft.

Je hebt twee smaken: of de groeiplaats verbeteren en daardoor de wortels beschadigen zodat de boom een grote kans heeft om dood te gaan, of de bomen zo laten staan als ze nu staan, waardoor ze de armetierige bomen blijven die ze zijn. We zouden nu ook geen magnolia's meer planten in de stad, ook vanwege de ecologische waarde, dus de waarde voor insecten, voor vleermuizen en voor de biodiversiteit. Dat vinden we ook belangrijk met elkaar en dat gaat echt verbeteren als we daar andere bomen neerzetten. Leonie Gerritsen (PvdD). Ik ben het er helemaal mee eens dat er twintig jaar geleden geen magnolia's neergezet hadden hoeven worden en dat andere bomen beter waren geweest, maar het is wel gebeurd. Ze staan er nu, en dan moeten we ze niet zomaar omkappen omdat wij domme keuzes hebben gemaakt. Deze bomen zijn nog jong. Ze kunnen nog makkelijk extra wortels aanmaken. Er zijn echt manieren om groeiplaatsen te verbeteren waarbij je de wortels beschermt. Ik zou de wethouder dus toch echt willen oproepen om dit eerst te proberen, voordat we ze de doodsteek geven en ze omhakken. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Zo is er precies naar gekeken. Dit is precies de manier waarop we gelukkig in de stad Den Haag naar ons bomenbestand kijken. Alleen is dat in dit geval niet mogelijk.

Ik probeer uit te leggen dat door de manier van planten van twintig jaar geleden en door de hoge grondwaterstand, de wortels die dieper zaten zijn weggerot. En de bomen zijn inmiddels zo oud dat ze helaas geen nieuwe wortels meer gaan ontwikkelen. We moeten het hier dus mee doen. Nogmaals, het is een ingewikkelde afweging, maar dit biedt de bewoners echt een hele mooie kans om straks vanaf het nieuwe Hobbemaplein … De voorzitter. Een grapje voor de tweede keer mag, hoor. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). We gaan straks vanaf het nieuwe Hobbemaplein echt een groene allee maken naar het Transvaalpark. We hebben nu de kans om binnen een paar jaar een hele mooie, groene, boulevardachtige uitstraling te creëren, en dat gaat helaas ten koste van deze magnolia's. Noud Dumoulin (VVD). Kan deze wethouder of zijn collega, de chef toilet, die voor mij ook chef groen is, uitleggen hoeveel geld het gaat schelen als we deze magnolia's laten staan en geen nieuwe bomen planten? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat zou ik zo niet durven zeggen, maar geld is geen onderdeel van de afweging. We kijken naar de kwaliteit van de bomen en we bekijken hoe we in dit deel van de stad, waar hittestress en wateroverlast echt grote thema's zijn, de kans kunnen benutten om dit wijkpark enorm op te knappen. Hoe kunnen we dat zo goed mogelijk doen? Daar komt de keuze vandaan. Noud Dumoulin (VVD).

Ik zie namelijk wel een optie waarbij we én de magnolia's kunnen behouden, én er een toilet kan zijn, én er zelfs een schaduwdoek kan zijn! Ik denk dat we dan een heel groot deel 97

van de raad tevreden hebben gesteld. Ik wil de wethouder toch de suggestie meegeven om daarover na te denken en de kosten in ieder geval in overweging te nemen bij het verdere ontwerp. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Vaak is het zo dat we moeten kiezen, maar in dit geval is het alle drie mogelijk, ook dankzij de bijdrage die de Gasunie hieraan gaat leveren. Ik heb op dit moment geen enkele indicatie dat we met de bijdrage van de Gasunie erbij niet én het schaduwdoek kunnen plaatsen, én de bomen kunnen vervangen voor hele mooie, nieuwe, veel grotere bomen, én het toilet kunnen plaatsen als uw raad het college daartoe straks bij de stemming oproept. Dat past allemaal binnen het budget. De voorzitter. Laatste keer, meneer Dumoulin. Noud Dumoulin (VVD). De wethouder zei zonet dat onze motie veel te ver op de zaken vooruitloopt, en nu zegt hij dat al die dingen perfect kunnen, inclusief een toilet. Ik snap dus echt niet waarom hij onze motie ontraadt en hij zichzelf nu tegenspreekt. Kan de wethouder dus nogmaals aangeven waarom dat toilet nou zo moeilijk is, als hij een miljoen van de Gasunie verwacht? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Er wordt mij iets verweten wat niet het geval is. Ik zeg niet iets anders dan ik zonet zei. Het toilet is financieel te realiseren binnen het project. Dat heb ik nu al drie keer gezegd en dat zeg ik ook in relatie tot uw motie.

Het punt waarop ik uw motie ontraad - ik was alweer bij de volgende motie, maar heel kort dan - is dat u erop vooruitloopt dat er geld overgehouden zal worden. Dat is prematuur. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Een korte vraag. De Bomen Effect Analyse is er nu in concept. Die wordt toch wel helemaal afgemaakt voordat er definitief wordt besloten dat de bomen omgaan? En kunnen we die analyse dan krijgen? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Het antwoord is ja. Er wordt nu eigenlijk al gewerkt aan het definitieve ontwerp, omdat we de overlast in de wijk tot een minimum willen beperken. We willen niet dat eerst Gasunie klaar is, er dan een tijdje niks gebeurt en dan het park wordt aangelegd. We willen het op elkaar laten aansluiten. In dat kader is een extern adviesbureau dus bezig met die Bomen Effect Analyse. Daaruit haal ik ook de informatie die ik nu met u deel. Daar is verder ook niks geheimzinnigs aan. Er wordt nu even de laatste hand gelegd aan die Bomen Effect Analyse en ik zal die later dit jaar meesturen met de voortgangsbrief. Maarten De Vuyst (GroenLinks). U was zonet al aan het denken in en-en-en. Volgens mij vroeg mevrouw Gerritsen ook om én de magnolia's te laten staan én er nieuwe bomen naast te zetten. Is dat ook bekeken? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Waar nu magnolia's staan, kunnen geen nieuwe bomen geplant worden zonder dat de magnolia's daarvoor wijken.

Wel komen er sowieso 75 bomen extra in het park. Maar als we van de plek waar nu de magnolia's staan, die mooie, groene boulevard willen maken die de wijk nodig heeft - ik ben daarvan overtuigd - gaat dat ten koste van de magnolia's. Daarom wil ik, even pro forma, de motie Geef magnolia's een kans echt stevig ontraden. De voorzitter. Ik kijk de kring rond. Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Dan gaan we aan het eind van de vergadering stemmen over de voordracht zelve en alle moties en amendementen. De beraadslaging wordt gesloten.

98

Aan de orde is: J. Voorstel van het college inzake Vaststelling verordening maatregelen en handhaving participatiewet, IOAW en IOAZ Den Haag 2024 (RIS319829). De beraadslaging wordt geopend. Voorzitter: de heer Sluijs. Lesley Arp (SP). Voorzitter. In de commissie heeft de SP haar verontwaardiging geuit over het feit dat er in deze verordening een boete zit voor mensen die niet bereid zijn om te verhuizen voor een baan. Dit is niet in de geest van het beleid van dit college, dat uitgaat van de menselijke maat. Daarom verdienen inwoners ook de rechtszekerheid dat deze boete niet wordt toegepast. Vandaar het volgende amendement, dat ik indien samen met collega Faïd van de Haagse Stadspartij. Ik zal het dictum keurig voorlezen. De raad besluit om: lid a en lid c van artikel 3.1 ('Hoogte en duur van de maatregel') uit de verordening te schrappen. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door mevrouw Faïd, wordt het volgende amendement (J.A SP) voorgesteld:

Amendement J.A SP Schrap verhuisbereidheid als eis De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 3 oktober 2024, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Vaststelling verordening maatregelen en handhaving participatiewet, IOAW en IOAZ Den Haag 2024. Besluit om: Lid a en lid c van artikel 3.1 (‘Hoogte en duur van de maatregel’) uit de verordening te schrappen. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Voorzitter. We hadden een levendig commissiedebat over de verordening. Hart voor Den Haag heeft twee belangrijke opmerkingen bij deze verordening. Maatwerk is mooi en niemand wil disproportionele sancties, maar wij zijn bang dat dit een moloch aan uitzonderingen, monitoring en dergelijke wordt. En wij lazen toevallig in Binnenlands Bestuur dat bijstandsconsulenten te weinig tijd hebben om kwetsbare mensen in de bijstand adequaat te begeleiden. Wethouder Vavier antwoordde in de commissie dat ik daar mijn mooie hoofdje niet over hoefde te breken. Er zijn genoeg mensen en er is geen personeelstekort, dus iedereen wordt gebeld en gemonitord, zei de wethouder. Nou heb ik daarover andere signalen gehoord sinds de commissievergadering, dus ik wil de wethouder graag nogmaals vragen of dat wel klopt.

Vragen we met deze verordening niet om te veel maatwerk, dat dus uiteindelijk niet uitvoerbaar zal blijken? Ook hebben we een amendement. In de commissie was ik nogal jolig aan het vertellen over mijn vrienden uit de straat van vroeger. Sommigen hebben nog nooit een dag gewerkt en de bijstand was een verdienmodel, want daarnaast kon je nog wat leuke klusjes doen. Nou, die mensen heb je óók, en daar ging het in ons geval om. Het ging ons er niet om om mensen te straffen, maar om de maximale sanctie bij zwaar, regelmatig en dus herhaaldelijk gedrag te verhogen van 40% naar 60%, en in de derde categorie van 30% naar 40%. Dat is dus, nogmaals, niet om harder te straffen dan nodig, want niemand wil disproportionele sancties, maar om gedragsverandering te stimuleren en om bij aanhoudend ernstig misbruik ook een afschrikwekkende korting te kúnnen geven. Daar gaat het om: om ernstige gevallen. Als je die maatregel uit de verordening haalt, is die optie weg. Daarom dienen wij het volgende amendement in. De raad besluit om: in de Verordening maatregelen en handhaving 99

Participatiewet, IOAW, IOAZ Den Haag 2024, in alle gevallen 30% te wijzigen in 40% en 40% te wijzigen in 60%. De voorzitter. Door de heer Bom wordt het volgende amendement (J.B HvDH) voorgesteld:

Amendement J.B HvDH Fraude in de bijstand mag niet lonen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 3 oktober 2024, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Vaststelling verordening maatregelen en handhaving participatiewet, IOAW en IOAZ Den Haag 2024 (RIS319829). Besluit om: • in de Verordening maatregelen en handhaving Participatiewet, IOAW, IOAZ Den Haag 2024 in alle gevallen: o 30% te wijzigen in 40% o 40% te wijzigen in 60% Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Minke Hofstra (VVD). Voorzitter. In de commissievergadering hebben we gesproken over de Verordening maatregelen en handhaving participatiewet, IOAW en IOAZ. Voor de VVD blijft van belang dat het beleid erop gericht is om mensen uit de bijstand te krijgen. Daarnaast vindt mijn fractie dat er goede controle en handhaving moet plaatsvinden op de verplichtingen vanuit de bijstand, en dat digitale technologieën een steeds grotere rol kunnen spelen bij het opsporen van fraude en het verzamelen van bewijslast. We hebben daarom in het debat twee voorbeelden uit de praktijk onder de aandacht van het college gebracht die zich elders in het land al hebben bewezen. Ik dien graag de volgende twee moties in. Eerst de motie Springplank uit de bijstand.

Die verzoekt het college te onderzoeken of een soortgelijk project als 'Springplank' in Den Haag kan worden opgezet, waarbij productiewerk gecombineerd wordt met re-integratiemiddelen voor langdurig uitkeringsgerechtigden, en de raad binnen zes maanden te informeren over de mogelijkheden, kosten en verwachte effecten van een dergelijk project in Den Haag. Dan de motie Digitale specialist bijstands- en zorgfraude. Die verzoekt het college binnen de huidige organisatie een digitaal specialist aan te stellen die specifiek gericht is op het ondersteunen van onderzoeken naar zorg- en bijstandsfraude door middel van digitale forensische technieken en internetonderzoek. De voorzitter. Door mevrouw Hofstra worden de volgende moties (J.1 VVD en J.2 VVD) ingediend:

Motie J.1 VVD Springplank uit de bijstand De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 3 oktober 2024, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Vaststelling verordening maatregelen en handhaving participatiewet, IOAW en IOAZ Den Haag 2024 (RIS319829). Constaterende dat: - de gemeente Groningen het project "Springplank" in 2019 succesvol heeft afgerond, waarbij aan 160 personen, die langere tijd in een uitkeringssituatie verkeerden, vier dagen per week productiewerk werd aangeboden in combinatie met re-integratiemiddelen; - 63% van de deelnemers aan dit project erin slaagde om hun uitkering te beëindigen, 7% een opleiding is gaan volgen of een ander traject heeft gekozen, en 17 deelnemers naar het wijkteam zijn terugverwezen. 100