RIS320167 Bijlage Voortgangsrapportage 2023

Zuidwest loopt ook op het gebied van leefbaarheid en veiligheid achter op de rest van Den Haag. De criminaliteitscijfers verschillen per wijk, maar zijn overal hoger dan gemiddeld. In Morgenstond en Moerwijk zijn ze het hoogst. Daarom is er extra aandacht voor leefbaarheid en veiligheid, zodat het er prettig is voor inwoners en ondernemers Regie en afspraken tussen corporaties en gemeente Financiering: wordt nader besproken

Voortgang 2023: Met corporatie Hof Wonen is in Moerwijk de pilot "bank' gespreken gestart. Aanleiding is gespreksmoment bewoners en corporatie om te spreken over de renovatie van woningen.

Planning 2024: De pilot wordt binnenkort geëvalueerd en bij succes breder uitgerold. 22

Aanpak energiearmoede door corporaties i.s.m. gemeente (energiecoaches) De corporaties zetten zich in voor verduurzaming van de woningvoorraad om energiearmoede aan te pakken. 

Financiering: SPUK Kansrijke wijk

Voortgang 2023: Door de corporaties en de gemeente is een aanpak energiebrigades opgezet en is er een kwartiermaker aangesteld. 

Planning 2024: Organisatie en uitvoering vanaf Q1 2024.

Onderzoek en visie ontwikkelen op optoppen Voortgang 2023: Conform planning nog niet gestart in 2023, toen was er nog geen urgentie.

Planning 2024: Medio 2024 is een motie over dit onderwerp aangenomen (RIS318593). Er wordt voor Den Haag een kansenkaart gemaakt van potentiële optopmogelijkheden en in verschillende wijken starten pilots met corporaties en Verenigingen van Eigenaren (VvE’s). Dit zal vastgelegd worden in de prestatieafspraken 2025.

Opstellen gezamenlijke strategische planning (uitverhuizen corporaties) Voortgang 2023: Niet gestart in 2023

Planning 2024: Aansluiten bij bestaande planning overleggen

Visie op flexwonen Voortgang 2023: Niet gestart; gepland voor 2024

Planning 2024: Starten in Q3 2024 met conceptvisie

Terugkeergarantie en 2e verhuiskostenvergoeding Voortgang 2023: Niet gestart in 2023 doorgeschoven naar 2024

Planning 2024: In concept gereed afronding Q4 2024

Voorzieningen laten meegroeien met verdichting Voortgang 2023: Structuurvisie Zuidwest is vastgesteld

Planning 2024: Er wordt gestart met het bouwen van een monitor in Q3.

Instroom & woningen kwetsbaren: Innovatielab woonzorgchallenge Beresteinlaan

Om regie te krijgen op huisvesting en doelgroepen, wat bijdraagt aan een fijnere leefomgeving, wordt er ingezet op de instroom en woningen voor kwetsbaren via de Innovatielab Woonzorg Challenge. Het gaat om co-creatie om een nieuw samenleefconcept te realiseren.

Financiering: Staedion en Middin

Voortgang 2023: Op 23 mei 2023 vond de startbijeenkomst innovatielab woonzorgchallenge Beresteinlaan plaats. Uitvraag geformuleerd voor inschrijving van teams die werken aan de opgave Q4

2023 en doorloop in 2024. 

Planning 2024: Er is een voorselectie gedaan met vijf teams, die hun voorstel hebben gepitcht. Hieruit zijn twee teams voortgekomen die doorgaan met de challenge. Op 4 juli staat een architectenselectie gepland. Daarna is de bedoeling dat de plannen gerealiseerd gaan worden.

23

Plan van aanpak stimuleren coöperatieve en innovatie woonvormen Om meer regie op huisvesting en doelgroepen te krijgen wordt er een plan van aanpak opgesteld om innovatieve woonvormen te stimuleren.

Financiering: Staedion en Heijmans

Voortgang 2023: Monitoring van de gerealiseerde aantallen innovatieve woonvormen moet nog gaan plaatsvinden. In de planvorming (Nota van Uitgangspunten) voor project- en gebiedsontwikkeling in de wijken Dreven, Gaarden en Zichten zijn percentages meegenomen die ontwikkeld moeten worden voor innovatieve woonvormen conform vigerende Woonagenda en Coalitieakkoord.

Planning 2024: Op 4 april 2024 stimuleringsplan innovatieve woonvormen ingestemd gemeenteraad RIS311848. Monitoring bouwen die ook innovatieve woonvormen meeneemt of anders via de prestatieafspraken monitoren. Pilot goed verhuurderschap Moerwijk Noord Voortgang 2023: Pilot is in Laak uitgevoerd. 

Planning 2024: Moerwijk volgt. Plan van aanpak binnentuinen Voortgang 2023: Niet gestart in 2023. Opgestart in 2024

Planning 2024: Plan van aanpak binnentuinen co-creatie en participatie. Er wordt via een Innovatielab gewerkt aan drie binnentuinen. Planning voor de zomer 2024 plannen gereed, na de zomer starten met realisatie van de drie tuinen. Programmeren plinten en matchen vraag en aanbod Tijdens de transformatieperiode van Zuidwest kijkt de alliantie hoe binnen de pilot Tussentijd Zuidwest invulling gegeven kan worden aan de programmering van de plinten. Het gaat om het invullen van tijdelijke leegstand, dubbelgebruik van niet-optimaal gebruikte panden en dubbelgebruik van binnen- en buitenruimte, en het matchen van initiatiefnemers (vraag) en eigenaren van locaties (aanbod). 

Financiering: Regio Deal

Voortgang 2023: Daarvoor is een intentieverklaring tussentijd Zuidwest getekend op 24 april 2023 met woningcorporaties Arcade, Haag Wonen, Hof Wonen, Staedion, Wethouder Volkshuisvesting, Wijken, Welzijn en Zuidwest en directeur NPZW. Corporaties zetten hun vastgoed deels maatschappelijk in om sociale impact te realiseren in Den Haag Zuidwest.

Planning 2024: Er is een projectleider aangenomen voor 20 uur per week om onder andere vraag en aanbod te matchen. Stimuleren fietsgebruik In Zuidwest wordt minder gebruik gemaakt van de fiets ten opzichte van het Haagse gemiddelde. 

Voortgang 2023: Om het fietsgebruik te stimuleren wordt gewerkt aan diverse initiatieven, waaronder een initiatief dat landt in het Haagse Klimaatakkoord. 

Planning 2024: Hier verder op inzetten.

24

Pilot vraaggestuurd publiek vervoer Vraaggestuurd publiek vervoer zijn vervoersdiensten die op afroep beschikbaar zijn. Het NPZW ziet hiervoor kansen in Zuidwest. 

Voortgang 2023: Een mogelijke voorgestelde pilot heeft het niet gehaald. 

Planning 2024: Mogelijkheden verder onderzoeken. Regie op bereikbaarheid door bereikbaarheidsregisseur Om de regie op de bereikbaarheid te behouden in Zuidwest met alle fysieke opgaven wordt er voorgesteld een bereikbaarheidsregisseur aan te stellen. 

Voortgang 2023: Er wordt gewerkt aan een voorstel om dit voor Zuidwest op te tuigen. Hier zijn diverse disciplines bij betrokken. Er wordt gekeken naar strategisch, tactisch en operationeel niveau. 

Planning 2024: Een voorstel voor een organisatiemodel wordt uitgewerkt. Gratis OV voor kinderen tot 12 jaar Om de betaalbaarheid voor verschillende vervoersystemen te realiseren en vervoersarmoede tegen te gaan wordt gewerkt aan gratis OV voor kinderen tot 12 jaar. 

Financiering: Gemeente Den Haag

Voortgang 2023: Eind 2023 heeft de gemeente Den Haag besloten om de pilot ‘gratis ov voor kinderen’ op te zetten. Alle kinderen van 4 tot en met 11 jaar in Den Haag kunnen in deze pilot gratis gebruik maken van openbaar vervoer binnen het vervoersgebied van vervoerder HTM. Daarnaast blijft het kinderkaartje voor 12-jarigen uit Den Haag beschikbaar.

Planning 2024: De pilot loopt in eerste instantie van het 3e kwartaal van 2024 tot en met 31 december 2025.

Voortgang projecten Veiligheid Doelstelling Een leefbare wijk betekent ook een veilige wijk. We willen voorkomen dat jongeren in de jeugdcriminaliteit terechtkomen. We pakken criminaliteit zichtbaar aan. Overlastgevende situaties zien we als een breed probleem. Dat betekent dat we hier wat aan doen met aandacht voor de overlastgever en de omgeving Financiering: Preventie met Gezag en gemeente Den Haag

25

Binnen het programma Preventie met Gezag (Pmg) is samen met de betrokken partners op verschillende manieren gewerkt aan het verkrijgen van meer inzicht in de problematiek rond jonge aanwas. Het programma Pmg heeft tot doel te voorkomen dat jongeren tot de criminaliteit toetreden, dat er passend wordt ingegrepen bij jongeren die (al) stappen hebben gezet in de (ondermijnende) criminaliteit en dat de voedingsbodem voor (ondermijnende) criminaliteit wordt weggenomen door het bieden van perspectief en het stellen van grenzen. Het programma richt zich specifiek op jongeren in Den Haag Zuidwest. Om de doelgroep van de aanpak beter in beeld te krijgen, is door de politie een informatiebeeld opgeleverd waarin informatie uit politiesystemen is samengebracht met expertise over de lokale context in dit deel van de stad. Behalve meer inzicht in de doelgroep gaat dit beeld ook helpen bij het monitoren van de ingezette interventies. Daarnaast heeft de politie een eerste aanzet tot een tactische daderbeeldanalyse opgeleverd. Deze analyse en bijbehorende inzichten vormen input bij het inzetten van interventies en dragen tevens bij aan het beter begrijpen van de lokale situatie. Hieronder volgen de belangrijkste PmG-inspanningen met ter afsluiting een overzicht van cijfermatige trends.

Uitbreiding preventief aanbod Binnen het programma Preventie met gezag (Pmg) is afgelopen jaar samen met het stadsdeel Escamp fors geïnvesteerd in het realiseren van meer preventief aanbod op jongerenlocaties. Jongeren krijgen hier na schooltijd ondersteuning bij hun persoonlijke ontwikkeling. Ook zijn scholen betrokken. Op het Zuid-West College en het Roemer Visscher College is gestart met de inzet van schoolgebonden jongerenwerk. Leerlingen krijgen hier extra programma’s aangeboden op het gebied van persoonlijkheidsvorming, burgerschap, beroepsoriëntatie en vrijetijdsbesteding. Daarnaast zijn beide scholen gestart met spreekuren van Bureau HALT en met een jongerenrechtbank. In het basisonderwijs zijn de eerste brugfunctionarissen ingezet voor een betere verbinding tussen school, thuis en de wijk. Versterking Persoonsgerichte Aanpak lokaal overleg en uitbreiding beschikbare interventies Om de criminele carrière van “jonge aanwas”, “doorgroeiers” en “harde kern” te verstoren, vindt op alle politiebureaus in Den Haag het zogenoemde Persoonsgerichte Aanpak (PGA) lokaal overleg plaats. Hier worden jongeren besproken die betrokken zijn bij opiumdelicten, ernstige overlast, (steek)wapens of High Impact Crimes. Voor iedere aangemelde casus maken de ketenpartners gezamenlijk een plan van aanpak.

In het kader van Preventie met gezag (Pmg) is in 2023 geïnvesteerd in extra personele capaciteit voor het PGA lokaal overleg op de twee politiebureaus in Den Haag Zuidwest; PGA-casussen kunnen hierdoor intensiever worden geanalyseerd en begeleid. Daar waar nodig wordt ondersteuning voor ouders/verzorgers, broertjes en zusjes georganiseerd. Daarnaast is het aantal beschikbare interventies uitgebreid zodat meer maatwerk kan worden geboden. Zo kan bijvoorbeeld het TopX-team worden ingezet; dit team richt zich op jongeren die uit de criminaliteit willen stappen. Het TopX-team heeft in 2023 extra geïnvesteerd in scholing en verdieping op de actualiteiten en werkzame interventies. 

Daarnaast hebben politie en OM afgelopen jaar hun werkprocessen zo ingericht dat zaken van bepaalde ondermijnende delicten (o.a. drugsdelicten, mensenhandel, geweld en cybercriminaliteit) van jongeren tot 27 jaar uit Zuidwest extra aandacht krijgen. Deze zaken worden door de politie van extra contextinformatie voorzien door middel van een Pmg sociaal-verhoor waarbij voor de meest effectieve afdoeningsbeslissing kan worden gekozen. Bovendien wordt het overgrote deel van de zaken door een speciaal Pmg-team van het OM sneller afgedaan.

26

Inrichting wijkrechtbank Om de inwoners van Zuidwest met multi-problematiek duurzaam en laagdrempelig te helpen, is in 2023 in wijkcentrum Moerwijk een wijkrechtbank ingericht. Voor de zaakstromen “lichte strafzaken, leerplichtzaken en incassozaken” zijn de bijbehorende werkprocessen samen met de betrokken ketenpartners (rechtbank, OM, politie, gemeente, advocatuur, Zorg- en Veiligheidshuis, Reclassering, Raad voor de Kinderbescherming en woningbouwcorporaties) uitgewerkt. In 2024 worden de eerste zaken in de wijkrechtbank behandeld. Uitbreiding van de vergunningplicht bedrijfsmatige activiteiten Naast Preventie met Gezag maakt de aanpak van ondermijnende criminaliteit ook deel uit van de inspanningen voor de Brede Aanpak. In 2023 is gestart met uitbreiding van de vergunningplicht naar een tweede gebied in de stad: Jan Luykenlaan/Van Baerlestraat. Vooralsnog is de vergunning in circa 10% van de gevallen niet afgegeven. Net als bij de vergunningplicht in de Weimarstraat/Beeklaan maakt de vergunningplicht ook hier deel uit van een breed integraal pakket aan maatregelen. Belangrijk aspect hierbinnen is de inzet van een transformatiemanager die een schakelfunctie tussen gemeente, ondernemers, vastgoedeigenaren en woningcorporaties vervult. Tabel 2. Cijfermatige trends van enkele PmG-inspanningen (stand van zaken 31-1-2024)

27

Voortgang projecten Gezondheid & Vitaliteit

Doelstelling Een betere gezondheid vermindert de druk op de zorg en zorgt voor mentaal en lichamelijk gezondere en sociaal weerbaardere inwoners. Het is belangrijk dat inwoners hierbij zelf aan het roer kunnen staan. Dat kan door met inwoners laagdrempelige vormen van ontmoeten te organiseren en door samen met inwoners gezondheidsactiviteiten in de buurtkamers te ontwikkelen. We werken mee aan activiteiten om de leefomgeving en leefbaarheid in de wijken te verbeteren. Zo krijgen inwoners meer mogelijkheden om buiten te sporten, te bewegen en te spelen. 

We gaan inwoners in de buurt ondersteunen en als dat nodig is bieden we maatwerk. We zorgen ervoor dat formele hulpverlening beter aansluit bij de informele netwerken in de wijken. 

We zetten ons in om kinderen kansrijk en gezond te laten opgroeien. We ondersteunen scholen met gezonde initiatieven en we versterken de samenwerking in de wijken met ouders, ontmoetingsplekken, scholen en jeugdhulp en ondersteunen initiatieven die ervoor zorgen dat kinderen en jongeren laagdrempelig en dichtbij hulp op school kunnen krijgen waardoor intensievere inzet van jeugdhulp wordt voorkomen.

Sportpark Escamp beweegroute Om mensen meer te doen bewegen en een gezonde buitenruimte te creëren, wordt samen met buurtbewoners gewerkt aan het omvormen van de bestaande wandelroute rond sportpark Escamp in de wijk Bouwlust-Vredelust naar een beweegroute die geschikt is voor o.a. wandelen, hardlopen en skeeleren. 

Financiering: HPA/GALA, gemeente Den Haag en Gemeente Den Haag

Voortgang 2023: Er is een plan gemaakt voor het opfrissen van de routemarkeringen en welke elementen aan de beweegroute worden toegevoegd.

Planning 2024: De routemarkeringen zijn vernieuwd en er is een sprinttrack toegevoegd. De feestelijke opening van de beweegroute was op 2 april 2024. Samen met bewoners en andere partijen in de buurt, zoals scholen, buurtkamers, sportcoaches en welzijn worden vervolgplannen gemaakt om meer elementen toe te voegen en de route te gebruiken voor allerlei activiteiten.

Herinrichting speeltuin Jan Vosstraat Om mensen meer te doen bewegen en een gezonde buitenruimte te creëren, wordt gewerkt aan herinrichting van de Speeltuin Jan Vosstraat naar een speel- en ontmoetingsplek waar bewoners van alle leeftijden zich prettig voelen en kunnen genieten van gezonde buitenruimte. De GGD en de community builder en speelbeheerder van het Stadsdeel zijn trekkers van dit initiatief.

Financiering: HPA/GALA en Gemeente Den Haag

Voortgang 2023: Met kinderen uit de wijk is een speeltuintour gedaan, waarbij verschillende speeltuinen in Den Haag zijn bezocht en kinderen vervolgens hun ideeën en suggesties konden tekenen. De initiatieftrekkers hebben een plan gemaakt voor het participatiesproces voor de ontwerpfase, waarin ze samenwerken met de buurtbewoners, buurtkamer de Luyk, Wijkz en beweegprofessionals.

Planning 2024: Er wordt gestart met het participatieproces voor de ontwerpfase en met bewoners worden verschillende events georganiseerd. Voor de benodigde financiering worden verschillende subsidies aangevraagd om de aanpassingen in 2024 gefaseerd uit te voeren.

28

Gezonde activiteiten in de buurtkamer De buurtkamers werken samen met de GGD, Wijkz en andere wijkprofessionals community-up aan gezondheid. Bewoners, vrijwilligers en wijkprofessionals bepalen samen de prioriteiten. Vanuit daar starten kleinschalige experimenten en samen met beleidscollega's binnen de gemeente gaan zij in gesprek om knellende regelgeving of beleidskeuzes te veranderen. Deze samenwerking is gestart met buurtkamer De Luyk in Moerwijk en wordt uitgebreid naar andere buurtkamers in Den Haag Zuidwest.

Financiering: HPA/GALA

Voortgang 2023: er zijn onder meer de volgende activiteiten uitgevoerd Wekelijkse gezonde lunches en wereldkeuken in buurtkamer de Luyk, verzorgd door vrijwilligers van de buurtkamer: de vrijwilligers kunnen een diëtiste inschakelen om mee te denken over de menukeuze en bereiding van de maaltijd. Daarnaast hebben alle vrijwilligers het afgelopen jaar een HACCP training (hygiëne) gevolgd. Per maaltijd eten 20 tot 40 buurtbewoners mee Beweegactiviteiten in samenwerking met de buurtsportcoach, zoals de vitality club, beweegactiviteiten bij de buurtkamers en fietslessen De ‘Cress Challenge’: In Moerwijk heeft een groep bewoners meegedaan aan deze challenge georganiseerd door buurtkamer de Luyk in samenwerking met de diëtiste en huisartsen van de praktijk naast de buurtkamer, Greenport West-Holland, de GGD en Gezond en Gelukkig Den Haag. De deelnemers verwerken cressen, dat zijn microgroenten, zoals tuinkers, twee weken lang in hun dieet en twee weken niet. Ze krijgen een glucosemeter en een app om te zien welk effect het eten van de cressen, gecombineerd met voedingsadvies en lichaamsbeweging, op hun gezondheid heeft.

Planning 2024: De activiteiten in buurtkamer de Luyk worden gecontinueerd en uitgebreid. De Cress Challenge start met een uitgebreider experiment waaraan 50 bewoners uit Moerwijk gaan meedoen. De Haagse Hogeschool gaat het experiment monitoren. De samenwerking met de buurtkamers voor het opzetten van gezonde activiteiten wordt uitgebreid naar andere buurtkamers in Den Haag Zuidwest Vrouwengroepen In Den Haag Zuidwest zijn verschillende vrouwengroepen actief. 

Financiering: HPA/GALA

Voortgang 2023: In Moerwijk is het ondersteunen van het bewonersinitiatief Moerwijk moeders gecontinueerd in samenwerking met het Stadsdeel. Eind 2023 is de groep Moerwijk moeders uitgebreid tot zo'n 80 vrouwen. Zij hebben workshops en voorlichtingen over verschillende gezondheidsthema's georganiseerd. De groep vormt een startpunt voor vrouwen om zichzelf te ontwikkelen en nieuwe initiatieven te starten, bijvoorbeeld rond de versterking van ouderparticipatie op scholen. Onder de paraplu van de Moerwijk moeders is gestart met de voorbereiding van een peutercafé op het Heeswijkplein (onderdeel van de SPUK Kansrijke wijk – jonge kind) en een moeder-babygroep (in het kader van Kansrijke start). Vanaf het najaar is gestart met de uitbereiding van activiteiten en ondersteuning van vrouweninitiatieven in de buurtkamers van de wijk Bouwlust-Vrederust en het bewonersinitiatief de Zorgkamer. Met ondersteuning van het Stadsdeel en de GGD krijgt de onderlinge samenwerking en uitwisseling van vrouweninitiatieven en actieve bewoonsters in Den Haag Zuidwest steeds meer vorm. In 2023 is bijvoorbeeld initiatief genomen om meer mogelijkheden voor zwemles en bewegen voor vrouwen in het zwembad Zuiderpark te organiseren. 29

Planning 2024: In 2024 worden de Moerwijk Moeders en andere initiatieven ondersteunt om de initiatieven te borgen en de organisatie te professionaliseren en versterken. In het kader van de SPUK Kansrijke wijk – Jonge kind wordt gestart met de voorbereiding van het peutercafé aan het Heeswijkplein, dat in de zomer van 2024 zal worden geopend. Sociaal contract mentale gezondheid - de Verbinders Financiering: HPA/GALA, Regio Deal en Zorgverzekeraar 

Het sociaal contract mentale gezondheid is een initiatief van Gezond en Gelukkig Den Haag om samen met bewoners en professionals te experimenteren en anders te werken aan de mentale gezondheid in de buurt. Hierbij leggen we ook de link met het verbeteren van bestaanszekerheid. We zijn gestart met twee (exemplarische) initiatieven 1) Team De Verbinders, gevormd in het najaar 2022 door een psychotherapeut van Parnassia, een opbouwwerker van Wijkz en een leefwerelddeskundige uit het informele netwerk, dat laagdrempelige ondersteuning biedt in de buurt en 2) bewonersinitiatief Gewoon Sociaal (zie Sociaal contract mentale gezondheid – bewonersinitiatief Gewoon Sociaal). 

Team De Verbinders is laagdrempelig aanwezig in de buurtkamers, komt bij mensen thuis en werkt nauw samen met het informele en formele netwerk. Zij bieden inwoners ondersteuning in het verhelderen welke hulp nodig is en indien nodig leiden zij toe naar hulp. Het team organiseert ook spreekuren en gesprekken in de buurtkamers voor buurtbewoners, bijvoorbeeld naar aanleiding van een incident in de wijk. Ook de vrijwilligers van de buurtkamers worden ondersteund. Het doel is de formele hulp beter te laten aansluiten op de informele netwerken in de buurt.

Na het eerste half jaar hebben de betrokken professionals en partners de aanpak geëvalueerd. In 2023 is de samenwerking in het professionele wijknetwerk opgebouwd, met onder andere Achter de voordeur en de casemanager GGZ op het politiebureau, wijkagenten, WMO, welzijnswerkers en huisartsen. Deze professionals weten het team inmiddels te vinden om bewoners te ondersteunen, bijvoorbeeld door mee te gaan op huisbezoek met de wijkagent, of door kortdurende behandelgesprekken te bieden tijdens de wachttijd voor een behandeling bij de GGZ. De professionals in de wijk weten het informele netwerk al beter te vinden en zetten hun cliënten vaker op het spoor van activiteiten in de wijk, zoals de buurtkamer of maaltijdinitiatieven in de buurt Bij het begeleiden van inwoners met complexe problematiek naar de juiste hulp blijft het vaak nog wel lastig om aansluiting te vinden bij formele hulp omdat dit vaak maatwerk vraagt. Het team spreekt veel bewoners die niet goed in beeld zijn bij hulpverleners, bewoners die te maken hebben met acute stress, bijvoorbeeld door huisuitzettingen of onhoudbare situaties thuis.

In sommige situaties is het gelukt een bewoner te ondersteunen om de juiste voorzieningen en hulp te krijgen, in andere situaties konden we de problematiek niet helpen oplossen maar een bewoner wel persoonlijk en met praktische hulp ondersteunen, bijvoorbeeld bij een huisuitzetting, waarmee escalaties of verergering van problematiek werden voorkomen. 

Het Leids Universitair Medisch Centrum onderzoekt de ontwikkelingen in de samenwerking tussen het formele en informele netwerk. De ervaringen en onderzoeksresultaten worden binnen de alliantie Gezondheid met gemeente, zorgverzekeraars en zorg en welzijn organisaties geëvalueerd en afhankelijk van het thema ook met partners van andere allianties. Vanuit de gemeente is ook het programma Maatwerk & Regie betrokken.

30

Planning 2024: In 2024 wordt de aanpak gecontinueerd en uitgebreid in Den Haag Zuidwest. Door wisseling van medewerkers en uitbreiding start het team in 2024 met deels nieuwe teamleden. Er worden netwerkbijeenkomsten georganiseerd en de samenwerking wordt uitgebreid. De werkwijze wordt verder ontwikkeld en onderzocht en de leerervaringen worden in het netwerk en met partners gedeeld. Sociaal contract mentale gezondheid - bewonersinitiatief Gewoon sociaal Als onderdeel van het sociaal contract mentale gezondheid wordt ondersteuning geboden aan de ontwikkeling en borging van het bewonersinitiatief Gewoon Sociaal. Gewoon Sociaal biedt mensen met een GGZ/verslavingsachtergrond zinvolle daginvulling met vrijwilligerswerk in de wijk.

Financiering: HPA/GALA, Regio Deal en Zorgverzekeraar 

Voortgang 2023: De initiatiefnemer van Gewoon Sociaal heeft een stichting opgericht om het werk van Gewoon Sociaal te borgen en er zijn verschillende stappen gezet om de aanpak verder te professionaliseren. Het Haags keurmerk voor vrijwilligersorganisaties is toegekend. Het aantal vrijwilligers bij Gewoon Sociaal is verdubbeld en uitgebreid tot 25 vrijwilligers. De financiering is mogelijk door deelname aan de pilot Instapeconomie (zie alliantie Werk & Economie). Als onderdeel van de afspraken met het ministerie van Binnenlandse Zaken in het kader van de Regio Deal is het Instituut Publieke Waarden gestart met de uitwerking van een waardepropositie voor het sociaal contract mentale gezondheid. 

Planning 2024: Stichting Gewoon Sociaal werkt verder aan de borging en uitbreiding van het initiatief in de wijk Bouwlust-Vrederust. Met woningcorporaties en bouwbedrijven worden afspraken gemaakt voor opdrachten die door de vrijwilligers van Gewoon Sociaal kunnen worden uitgevoerd. Kansrijke start Het stedelijke programma Kansrijke start richt zich op (aanstaande) ouders in kwetsbare omstandigheden zodat hun kinderen zo gezond mogelijk hun leven starten. In Den Haag Zuidwest investeert het programma intensief in de samenwerking met lokale professionals en bewonersinitiatieven om samen met hen te experimenteren met initiatieven in de wijk waarmee ouders laagdrempelig bereikt kunnen worden.

Financiering: HPA/GALA en gemeente Den Haag.

Voortgang 2023: De JGZ is spreekuren gestart op de scholen in Moerwijk. Ook is er geëxperimenteerd met een bus voor informatie en spreekuren van de JGZ. Daarnaast is er een verloskundige gestart in Moerwijk om de samenwerking met vrouwengroepen en professionals uit de wijk vorm te geven en is er een netwerkbijeenkomst rond het thema georganiseerd.

Planning 2024: Dit jaar starten de eerste concrete activiteiten in samenwerking met onder andere Moerwijk moeders, vrouweninitiatieven in de wijk Bouwlust-Vrederust en lokale verloskundigenpraktijken.

31

Ontbijttassen en warme lunch Op drie scholen in Moerwijk worden wekelijks circa 250 ontbijttassen uitgedeeld aan ouders van leerlingen. Dit gebeurt via de drie buurtkamers Wijkz, Bij Betje en Heeswijkplein. De buurtkamers zorgen dat ouders weten welke rol de buurtkamer nog meer kan verzorgen of waar zij bij kunnen ondersteunen. Andersom krijgen scholen meer beeld en contact met ouders die ondersteuning nodig hebben. De organisatie van de ontbijttassen liep tot de zomer van 2023 via de Participatiekeuken, vanaf september 2023 loopt dit via scholen zelf in samenwerking met lokale supermarkten. Naast het uitdelen van ontbijttassen, loopt op twee scholen een experiment waarbij warme lunches worden aangeboden in samenwerking met Tommy Tomato. Sinds zomer 2023 op de P. Oosterleeschool aan alle leerlingen 4 dagen in de week en sinds eind 2023 ook op basisschool De Grote Beer aan leerlingen die zich hiervoor hebben opgegeven in eerste instantie 2 dagen per week en later 4 dagen per week. 

Financiering: De financiering is georganiseerd via de Alliantie Werk & Economie (zie paragraaf Werk & Economie), de ondersteuning van de scholen en buurtkamers en monitoring valt onder de Alliantie Gezondheid & Vitaliteit (GGD). De GGD ondersteunt scholen en buurtkamers in de wijk bij de uitvoering en doet de monitoring

Planning 2024: Dit jaar worden de resultaten verwacht van het onderzoek van de GGD die het experiment met de warme lunches ondersteunt en evalueert.

Experiment hulpverlening in de kleuterklas De P. Oosterleeschool in Moerwijk heeft in samenwerking met jeugdhulpaanbieder Prodeba, onderdeel van Kracht, de pilot ‘hulp in de kleuterklas’ opgezet. Deze aanpak gaat uit van continuïteit van zorg en beoogt meer rust in de kleuterklassen door vaste begeleiders en het tegengaan van zorgversnippering. Eerder waren er vaak meerdere hulpverleners van diverse organisaties actief in de klas. De nieuwe aanpak maakt preventieve en curatieve zorg laagdrempelig toegankelijk. Onderwijs en zorg bundelen hun aanpak in preventieve en curatieve zorg in de kleutergroepen. Dit om uitval van kleuters te voorkomen en kinderen sociaal-emotioneel te ondersteunen en verrijken. Dit alles onder schooltijd in een onderwijsomgeving, waardoor kinderen in een vertrouwde omgeving geholpen kunnen worden. 

Financiering: HPA/GALA

Voortgang 2023: in oktober is de pilot van start gegaan. Het eerst beeld dat de alliantie heeft over de aanpak op basis van de tussenevaluatie en gesprekken met leerkrachten en hulpverleners is positief. 

Planning 2024: Aan het einde van het schooljaar, in juni, vindt een evaluatie en overleg plaats met de gemeente en het samenwerkingsverband Kracht om over de voortgang en borging van de werkwijze afspraken te maken. De aanpak wordt in het schooljaar 2024 vervolgd en uitgebreid naar de peutergroepen.

Watertappunten op schoolpleinen Scholen in Den Haag Zuidwest kunnen een watertappunt op het schoolplein laten installeren om het drinken van water op school te stimuleren.

Financiering: HPA/GALA en gemeente den Haag

Voortgang 2023: De GGD ondersteunt de scholen bij het implementeren van beleid om op school water te drinken. Het eerste waterpunt is september 2023 feestelijk geopend op het schoolplein van basisschool Erasmus. In totaal zijn er inmiddels 11 basisscholen die een watertappunt hebben. 

Planning 2024: Op alle scholen die een watertappunt wilden is dit inmiddels gerealiseerd.

32

Positieve identiteitsontwikkeling Financiering: SPUK Kansrijke wijk

Voortgang 2023: In het kader van de SPUK Kansrijke wijk – onderdeel Veerkracht en weerbaarheid is een projectvoorstel ontwikkeld voor de versterking van veerkracht en weerbaarheid van jongeren in Den Haag Zuidwest. Samen met jongeren en jongerenwerkers in de wijken wordt gewerkt aan het ontwikkelen van programmering en interventies gericht op positieve identiteitsontwikkeling. Daarnaast wordt ingezet op versterking van de samenwerking tussen jongerenwerk en hulpverlening. 

Planning 2024: Het project gaat in 2024 van start (projectcoördinatie door het Stadsdeel).

Voortgang projecten Sociale Samenhang & Participatie Doelstelling Uitgangspunt is dat de sociale samenhang maakt of mensen zich ergens thuis voelen. In alles wat we doen, hebben we dat voor ogen en versterken we dat waar dat kan. We sluiten aan bij de energie die er is bij actieve inwoners, ondersteunen hen en proberen netwerken uit te breiden. Hiervoor zijn er meer ontmoetingsruimtes gerealiseerd en organiseren we dat inwoners kunnen meebeslissen over hun omgeving. Versterking ontmoetingscentra en organiseren meerjarige subsidieregeling Via de 1e Regiodeal zijn ontmoetingscentra gefinancierd. Uit de evaluatie van deze Regiodeal blijkt dat ontmoeten belangrijk is. In de Regio Deal 4e tranche worden ook andere bestaande ontmoetingscentra meegenomen om verder door te ontwikkelen. De komende jaren worden 14 ontmoetingscentra versterkt. De centra zijn veelal gestart als bewonersinitiatief en worden gerund door vrijwilligersorganisaties. Ze zijn laagdrempelig en toegankelijk voor bewoners en bieden een programmering voor en door bewoners.

Financiering: Regio Deal en gemeente Den Haag

Voortgang 2023: Door de gemeente is een evaluatie uitgevoerd van de aanpak in de periode van 2018 tot 2022. Belangrijke lessen uit deze eerste Regio Deal zijn dat sociaal weefsel tijd nodig heeft om te groeien en dat continuïteit in beleid essentieel is voor het herstel van vertrouwen in de overheid. Het ontwikkelniveau en wat de ontmoetingscentra nodig hebben verschillen per locatie en de mate van professionaliteit en mogelijke doorontwikkeling is maatwerk. 

De gemeente en het Rijk hebben afgesproken dat de uitvoering van activiteiten in lijn dient te blijven met deze geleerde lessen. Voor de 14 bestaande ontmoetingscentra is afgesproken toe te werken naar onder andere het verruimen van openingstijden, het creëren van de (betaalde) functie van coördinator en het verstevigen van het inhoudelijk programma. Verder heeft de gemeente afgesproken om te zoeken naar een structurele financieringswijze voor deze ontmoetingscentra na afloop van de incidentele impuls vanuit de Regio Deal. Eind 2023 heeft de alliantie SSP in samenwerking met het subsidiebureau en de subsidiejurist is een overbruggingsregeling opgesteld om de continuïteit van de centra te waarborgen en te voorkomen dat er een financieringsgat zou ontstaan. Via deze regeling konden de ontmoetingscentra een overbruggingsbijdrage aanvragen voor de eerste helft van 2024. Voor de aanvraag moesten ze voldoen aan de subsidievoorwaarden en werd een ondernemingsplan inclusief begroting gevraagd.

33

De aanvraag was een intensief proces voor de ontmoetingscentra, waarbij community builders en wijkmanagers van de gemeente de nodige begeleiding boden om tot een goede begroting te komen. Alle 14 ontmoetingscentra hebben een aanvraag ingediend. De aanvragen zijn beoordeeld en de centra zijn eind 2023 geïnformeerd over de beslissing ten aanzien van hun subsidieaanvraag. Het proces van uitbetaling is in december in werking gezet.

Planning 2024: In 2024 wordt verder ingezet op de versterking van de ontmoetingscentra en de realisatie van structurele financiering via een meerjarige subsidieregeling. Het is de bedoeling met de coördinatoren van de centra een lerend netwerk op te bouwen, waarbij de alliantie SSP ondersteuning biedt. De ontwikkelfase van de centra verschilt en er kan meer winst gehaald worden uit het opbouwen van een samenwerking vanuit een gelijksoortige opzet en programmering. Eind 2023 heeft een eerste bijeenkomst plaatsgevonden met de coördinatoren om de verwachtingen ten aanzien van de ontwikkeling op elkaar af te stemmen en informatie te verstrekken over de procedure ten aanzien van de ondersteuning en bijdragen uit de Regio Deal voor de komende jaren. In 2024 wordt gewerkt aan een ontwikkelagenda voor de ontmoetingscentra. Opbouwen werkplaats participatie De afgelopen jaren heeft de alliantie SSP bij bewoners en gemeentelijke stakeholders hun behoefte geïnventariseerd op het gebied van participatie. Bewoners hebben behoefte aan maatwerkondersteuning bij (complexe) initiatieven, ondersteuning bij de organisatie van bewonersbijeenkomsten, en raadplegingen, vaste gesprekspartners binnen de gemeente, meer kennis van nieuwe (online) tools en methoden en continuïteit in de communicatie over gemeentelijke en andere initiatieven en plannen die landen in Den Haag Zuidwest.

De gemeente heeft behoefte aan een betere afstemming van inspraakprocedures en raadplegingen van bewoners, het opzetten van een lerend netwerk waarbij de participatie ervaringen worden gedeeld en geborgd binnen de gemeente alsmede het creëren van overzicht van de lopende projecten en programma’s. Om aan deze behoeften te werken, heeft de alliantie SSP het concept ‘werkplaats participatie’ ontwikkeld. Meerdere malen is overleg gevoerd met het programma Haags samenspel omtrent de samenwerking in de Werkplaats. Na de besluitvorming over de Regio Deal 4e tranche, is een werving- en selectieproces ingezet voor de projectleiders die de opbouw van de Werkplaats Participatie vorm en inhoud kunnen geven.

Financiering: Regio Deal en gemeente Den Haag

Voortgang 2023: De toekenning van middelen voor het programma van SSP heeft een grote impact op de stadsdeelorganisatie. Deze fungeert immers voor de hele gemeente maar ook voor de maatschappelijke organisaties als het scharnierpunt naar de bewoners. Voor de uitvoering van de afspraken uit Regio Deal 4e tranche, is de inzet van en afstemming met de stadsdeelmedewerkers van belang. Hun kennis van de wijken is van grote betekenis voor de kwaliteit van het programma. In een tweetal bijeenkomsten is hier aandacht aan besteed. Tevens is er een afspraak gemaakt over de governance van het programma SSP. Met de toekenning van de SPUK “Kansrijke wijk”, is afgesproken dat de op te zetten “stadmakersacademie”, ondergebracht zal worden bij de Werkplaats Participatie. 

Planning 2024: Verdere voortgang en versterking.

34

Opzetten en versterken Partnerraad Sinds oktober 2022 bestaat de Partnerraad Zuidwest. De Partnerraad fungeert als onafhankelijke gesprekspartner en adviseur van het college voor onderwerpen die aan de orde zijn binnen de Brede Aanpak Den Haag Zuidwest. De Partnerraad heeft tot taak de belangen te behartigen van de bewoners, ondernemers en instellingen binnen Den Haag Zuidwest. 

Voortgang 2023: De Partnerraad heeft ook in 2023 haar bijdrage geleverd door aan te sluiten bij de Alliantieraad. De adviezen van de Partnerraad zijn, conform artikel 9.4 van het Reglement Partnerraad Zuidwest (RIS313209), openbaar, tenzij ter vergadering anders wordt besloten. Tot nu toe heeft de Partnerraad twee adviezen uitgebracht: bij de Structuurvisie (RIS316358) en over de Twickelstraat.

Planning 2024: In 2024 zal gewerkt worden aan verdere versterking van de Partnerraad. De huidige voorzitter heeft aangegeven per mei te stoppen. We gaan op zoek naar versterking voor de Partnerraad, een nieuwe voorzitter, en manieren om de ondersteuning van de Partnerraad te verbeteren.

Figuur 1. Overzicht ontmoetingscentra

35

Bijlage 3A: Opzet voortgangssystematiek 2024 Bron: Programma NPZW Hieronder volgt de opzet voor de voortgangssystematiek 2024. Eén jaarlijkse rapportage voor alle regelingen Het Nationaal Programmabureau Zuidwest stelt één keer per jaar een voortgangsrapportage op. Deze voortgangsrapportage dient ertoe om het Rijk, de Alliantieraad en de Haagse gemeenteraad inzicht te geven in de voortgang van de initiatieven en projecten van het NPZW. In de voortgangsrapportage maken we inzichtelijk in hoeverre we op schema liggen om de beoogde resultaten te behalen en blikken we vooruit naar het komende jaar. Het Nationaal Programmabureau levert deze rapportage jaarlijks in concept voor 15 juni aan het bestuurlijk overleg met het Ministerie van BZK en de definitieve versie volgt jaarlijks voor 15 juli bij de Minister van BZK. Met deze voortgangsrapportage is ook de verplichting om te rapporteren over de Regiodeal, aanverwante Specifieke Uitkeringen en het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid volstaan.

Voor het NPZW worden diverse financieringsbronnen ingezet. We streven ernaar om met de voortgangsrapportages integraal te rapporteren over de voortgang op het NPZW. Tevens moeten de voortgangsrapportages inzicht geven in de resultaten van de inspanningen en de voortgang op de gestelde doelen. De rapportage wordt gebruikt voor de tussentijdse verantwoording over alle financiële regelingen van het Rijk, de gemeente en andere financiers ten behoeve van het NPZW. Basis voor de voortgangsrapportages is het uitvoeringsplan en het Doelen-Inspanningen-Netwerk (DIN) die in het uitvoeringsplan per Alliantie zijn verwerkt. De beoogde opzet van de rapportage zal daar zo nauw mogelijk bij aansluiten (zie voorstel bijlage 1). Hoofdindicatoren In het DIN zijn de hoofddoelen voor de komende 20 jaar opgenomen. Voor elk hoofddoel zijn hoofdindicatoren geselecteerd, die zo goed mogelijk passen bij het NPZW. Omdat het de ambitie is dat er over 20 jaar (kansen)gelijkheid is, streven we ernaar dat de hoofdindicatoren zoveel mogelijk het Haags gemiddelde gaat benaderen (zie bijlage 2). Er is gekozen voor een combinatie van hoofdindicatoren waarbij de (subjectieve) beleving van de bewoners tot uiting komt, maar daarnaast ook voor hoofdindicatoren die objectief meetbaar zijn. Een voorbeeld is het veiligheidsgevoel van bewoners, maar ook het aantal misdrijven. 

Het Rijk heeft een set van kernindicatoren opgesteld om jaarlijks de Tweede Kamer te informeren over de gezamenlijke voortgang van alle focusgebieden binnen het NPLV. De meeste kernindicatoren van zowel het Rijk als de gemeente zijn geselecteerd uit bestaande kwantitatieve bronnen. Niet alle kernindicatoren komen in onze lijst met hoofdindicatoren terug. Wel zullen de kernindicatoren van het Rijk gebruikt worden als subindicator voor de benoemde subdoelen in het DIN.

40

Opzet monitoringsplan De gemeente Den Haag heeft een werkgroep monitoring NPZW opgezet die als opdracht heeft om voor alle inspanningen in kaart te brengen op welke manier de inspanning (theoretisch) bijdraagt aan de gestelde doelen. Daarop aansluitend worden methodes gekozen op basis waarvan de resultaten en mogelijk ook de impact van de inspanningen kunnen worden vastgesteld. Gezien de complexiteit van het programma zal hiervoor een veelheid aan bronnen, uitvragen bij partners en onderzoeken nodig zijn om een goed beeld te krijgen hoe alle inspanningen bijdragen aan de gestelde doelen. Met elke partner en elke bronhouder zullen hier duidelijke afspraken over worden vastgelegd, zodat begin 2025 snel gestart kan worden met het uitvragen van de resultaten over 2024. 

Per inspanning wordt de afspraken vastgelegd in formats (zie bijlage 3). In het format is ook ruimte om voor de subdoelen waar de betreffende inspanning aan bijdraagt een indicator op te nemen. Indien mogelijk en wenselijk kunnen hier ook de kernindicatoren van het Rijk worden opgenomen. 

In het NPZW dragen sommige inspanningen bij aan meerdere doelen van verschillende Allianties (crossovers). Om te voorkomen dat partners in Zuidwest vanuit diverse Allianties worden bevraagd zal ook worden gekeken waar overlap is en hoe dit in de te maken afspraken met partners over de verantwoording/monitoring kan worden verwerkt. Hiermee willen we voorkomen dat partners door meerdere allianties worden bevraagd. Te denken valt bijvoorbeeld om schoolportretten te maken waarin alle regelingen en inspanningen vanuit het programma op een school in Zuidwest worden verwerkt. 

Het streven is dat begin 4e kwartaal 2024 met alle partners en bronhouders afspraken zijn vastgelegd over het aanleveren van de benodigde informatie in januari 2025.

We worden in het monitoringsproces ondersteund door het adviesbureau Verwey-Jonker Instituut. Onder de verantwoordelijkheid van het Nationaal Programmabureau zal het Verwey-Jonker Instituut de voortgangsrapportage voor 2024 opstellen.

41

Hoofdindicatoren Om u een beeld te geven, onderstaand de conceptopzet van de voortgangsrapportage NPZW zoals we die voor ogen hebben vanaf 2024 Hoofdstuk 1: Inleidin Voortgang Nationaal Programma Zuidwest op hoofdlijnen Inclusief kaart met visuele weergave van NPZW initiatieven en projecten in de wijken van Zuidwes Hoofdstuk 2: Monitoring hoofd- en subindicatoren: Vanaf 2024 rapporteert het Nationaal Programmabureau over de voortgang op de hoofd- en subindicatoren per alliantie. De rapportage presenteert de voortgang op de indicatoren, die betrekking hebben op de outcome (het maatschappelijk effect) van het NPLV en derhalve op de SMART-doelen in het Doelen-InspanningenNetwerk (DIN). Van de inspanningen wordt verwacht dat deze op termijn een bijdrage leveren aan het geformuleerde doel Hoofdstuk 3: Voortgang op samenwerkende thema’s (crossovers Hoofdstuk 4 t/m 9: Voortgang per allianti Toelichting allianti Doel Beoogd resultaa Inspanningen in (jaartal) Per partne Aangeven hoe bewoners betrokken ware Resultaten in (jaartal) Kern- en subindicatore Kosten en financiering(sbron(nen) Hoofdstuk 10: Nationaal programmabureau Zuidwes Organisatie en financiën (o.a.

Rijk waaronder NPLV, Regio Deal, subsidies/specifieke uitkeringen, gemeente (co-financiering en aanvullende middelen), andere partners Governance en programmasturin Bijlagen Bijlage met indicatore Bijlage financiën totaal (financiële stromingen Subsidies

42

Bijlage 3B: Opzet monitoringsplan voor 2024 en verder Bron: Programma NPZW Onderwijs

Werk & Economie

36

Wonen en leefomgeving

Veiligheid

37

Gezondheid en Vitaliteit

Sociale Samenhang en Participatie

38