RIS320167 Bijlage Voortgangsrapportage 2023

Voortgangsrapportage

2023 Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Den Haag Zuidwest

inhoudsopgave Achtergrond NPZW

Voortgang van het NPZW in 2023

onderwijs

Werk & Economie

Wonen & Leefomgeving

Veiligheid

Gezondheid & Vitaliteit

Sociale Samenhang en Participatie

Opzet monitoring en evaluatie vanaf 2024

Ter afsluiting bijlage 1, 2, 3a, 3b

Bijlagen 1, 2, 3a en 3b

1

Waarom en hoe deze rapportage

Het Nationaal Programma Leefbaarheid & Veiligheid is inmiddels 1,5 jaar aan de gang. In Den Haag is het Nationaal Programma Zuidwest (hierna: NPZW) vorig jaar officieel gestart en heeft als doel om perspectief terug te brengen in de wijken en in het leven van de bewoners. Den Haag Zuidwest bestaat uit de wijken Moerwijk, Morgenstond, Bouwlust en Vrederust. 

In de aanpak zijn activiteiten opgenomen die alle moeten bijdragen aan de 20 jarige doelstelling van het gehele programma. De aanpak is verdeeld over verschillende Allianties Onderwij Werk en economie Wonen en leefomgevin Veilighei Gezondheid en Vitalitei Sociale samenhang en participatie

Deze 6 Allianties trekken in veel van de activiteiten gezamenlijk op, om met alle betrokken partijen, waaronder ook bewoners, het verschil te kunnen maken in, met en voor Zuidwest.

Deze 1e voortgangsrapportage 2023 Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Den Haag Zuidwest juni 2024 is een LIGHT versie. De reden daarvoor is, dat in 2023 de focus vooral lag op het voorbereiden, afstemmen en proces in de opstartfase van een 20-jarig programma, en minder op het monitoren en rapporteren. Daarom is in samenspraak met het Rijk gekozen voor een ‘light’ versie. 

In deze rapportage beschrijven we de voortgang van het Nationaal Programma Zuidwest (hierna: NPZW) op hoofdlijnen. Het doel van de rapportage is om de Alliantieraad, het Rijk, de gemeenteraad en alle andere in de Alliantie betrokken partijen te informeren over de voortgang van het programma in 2023. En over de opzet van de monitoring en van de evaluatie vanaf 2024. De informatie in deze rapportage is gebaseerd op relevante beleidsstukken die zijn aangeleverd door het Programmabureau NPZW, de voortgangsinformatie die door de zes allianties binnen het NPZW is aangeleverd en een gesprek met het Programmabureau NPZW. Op basis hiervan heeft het Verwey-Jonker Instituut een voortgangsrapportage in verhalende vorm opgesteld.  

De rapportage is besproken in de Alliantieraad vergadering van 11 juni 2024, en voordien gedeeld en besproken met en binnen de verschillende in de Alliantie betrokken partijen.

3

In deze voortgangsrapportage gaan we achtereenvolgens in op De achtergrond van het NPZ De voortgang van het NPZW in 2023 De opzet van de monitoring en evaluatie vanaf 2024, Enkele afsluitende opmerkingen.

Achtergrond NPZW Den Haag Zuidwest, bestaand uit de wijken Moerwijk, Morgenstond, Bouwlust en Vrederust, vormt een kwetsbaar gebied binnen Den Haag. Inwoners van Zuidwest hebben vaker dan de gemiddelde Haagse inwoner te maken met een stapeling van problemen rondom onderwijs, armoede, wonen, veiligheid, gezondheid en sociale contacten. Met het NPZW wordt beoogd een perspectief te brengen in het leven van de inwoners op meer gezondheid en veiligheid, een goede opleiding, geen geldzorgen, fijn wonen en dezelfde kansen als andere inwoners van Den Haag. Het programma heeft een looptijd van 20 jaar en maakt onderdeel uit van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. De hoofdambities van het programma voor 2040 voor de inwoners van Zuidwest zijn Onderwijs: gelijke onderwijskanse Werk en economie: perspectief op wer Wonen en leefomgeving: fijn wonen in de wij Veiligheid: inwoners voelen zich veili Gezondheid en vitaliteit: inwoners voelen zich gezon Sociale samenhang en participatie: inwoners voelen zich thuis in de wijk. Alliantiestructuur NZPW De Alliantie Zuidwest, opgericht in 2020, vormt de drijvende kracht achter het programma. De Alliantie bestaat uit een ‘centrale’ Alliantieraad, een Partnerraad, zes alliantietafels, het programmabureau van het NPZW en het monitoringsteam.

De Alliantieraad wordt gevormd door de zes voorzitters van de alliantietafels, de burgemeester als voorzitter, de wethouder Zuidwest, de wethouder Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening, de voorzitter van de Partnerraad en een Rijksvertegenwoordiger. De Partnerraad bestaat uit mensen die wonen en/of werken in Den Haag Zuidwest en geeft onafhankelijk advies bij het nemen van beslissingen over Zuidwest. 

Daarnaast zijn er zes onderling samenwerkende alliantietafels opgericht, gekoppeld aan de zes hoofdambities: onderwijs, werk en economie, wonen en leefomgeving, veiligheid, gezondheid en vitaliteit en sociale samenhang en participatie. Elke Alliantietafel heeft een tafelsecretaris / programmaleider en een brede groep aan tafeldeelnemers, waaronder de gemeente, bedrijven en (maatschappelijke) organisaties. In opdracht van de Alliantieraad voert de directeur van het NPZW regie op de uitvoering. De alliantie wordt ondersteund door het programmabureau NPZW, dat in opdracht van de Alliantieraad werkt.

1 Zie: https://www.volkshuisvestingnederland.nl/onderwerpen/programma-leefbaarheid-en-veiligheid

43

De kerntaken van het programmabureau zijn: programmasturing, regisseren, coördineren, ondersteuning bieden aan de Alliantieraad, monitoring, verantwoording en evaluatie, lobby en communicatie. Verder is aan iedere alliantie(tafel) een onderzoeker vanuit de gemeente verbonden. Samen vormen deze onderzoekers het monitoringsteam, dat de opdracht heeft om indicatoren voor monitoring te ontwikkelen en de monitoringssystematiek uit te werken.

Samenhangende aanpak Samen werken de Allianties aan het breed, intensief en langdurig aanpakken van de toekomst voor Zuidwest. Bij veel van de initiatieven zijn meerdere allianties betrokken, zoals bij het initiatief waarbij via de scholen en buurtkamers ontbijttassen worden uitgedeeld aan financieel kwetsbare gezinnen. Of bijvoorbeeld de Coalitie Wonen Onderwijs Werk. Voor zo’n initiatief is één Alliantie aangesteld als regievoerende alliantie en wordt in de planvorming en uitvoering samengewerkt met de andere betrokken alliantie(s). Door bijvoorbeeld met twee alliantietafels samen te komen rondom gezamenlijke initiatieven op hetzelfde thema. Ook op organisatieniveau bevordert het NPZW de onderlinge verbindingen en samenhang tussen de initiatieven en Allianties. Het programmabureau NPZW is hierin een belangrijke verbindende spil. Daarnaast vindt er uitwisseling plaats via het monitoringsteam waar de onderzoekers bij de verschillende allianties aansluiten en via de tafelsecretarissen van de verschillende Allianties.

Voortgang van het NPZW in 2023 In het jaar 2023 zijn veel stappen gezet met alle partners. Het eerste jaar stond vooral in het teken van het regelen van randvoorwaardelijke zaken zoals de financiering, de opstellen en uitwerking van Gelijke kansen voor Zuidwest. Uitvoeringsplan Nationaal Programma Den Haag Zuidwest 2023-2027, en het verder uitwerken van de governancestructuur. Dit vormde een arbeidsintensief proces, waar veel tijd en energie in is gestoken door alle NPZW-partners. Er zijn veel stakeholders en belangen bij betrokken, wat de sturing complex maakt. Daarnaast zijn alle Allianties van start gegaan. 

Hieronder lichten we deze stappen toe en geven we per Alliantie een verhalende samenvatting van de voortgang van de inspanningen van de betreffende Alliantie.

Organiseren van randvoorwaardelijke zaken Randvoorwaardelijk moesten eerst een aantal zaken uitgewerkt worden, voordat soms daadwerkelijk aan de slag kon worden gegaan. Dit betrof onder andere het opstarten van samenwerkingsrelaties en het organiseren van financiering, wat bij sommige initiatieven ervoor zorgde dat deze later startten dan oorspronkelijk gepland. 

Allereerst is de Regio Deal 1e tranche geëvalueerd en zijn er lessen getrokken uit de eerste periode waarin integraal aan Zuidwest is gewerkt. Deze lessen zijn meegenomen in de verdere uitwerking van het NPZW waaronder de aanvraag voor de Regio Deal 4e tranche. In december 2023 is de aanvraag voor de Regio Deal 4e tranche toegekend door het Rijk. Lager dan het aangevraagde bedrag van 30 miljoen, maar met de toegekende 18 miljoen is een stevig bedrag in deze ronde gehonoreerd. Ook bood het gemeentelijke cofinanciering nog een oplossing van 20 miljoen.

5

Met die toekenning moesten nadere keuzes gemaakt worden in ambities, wat de nodige tijd en aandacht heeft gevergd doordat er veel partijen aangesloten zijn bij de aanvraag en het opstellen van het Regio Deal convenant.

Parallel daaraan deden zich andere kansen voor, zoals de Specifieke Uitkering Kansrijke Wijk (hierna: SPUK), waarvoor een aanvraag is opgesteld en gehonoreerd en waarmee onderdelen uit de aanvraag van de Regiodeal alsnog in de uitvoering kon worden opgenomen. Ook kwam er de aanvullende rijksbijdrage van 23 miljoen voor Zuidwest om de energiearmoede aan te pakken. Uitwerking governancestructuur De Alliantieraad is vijf keer bijeengekomen in het afgelopen jaar. De agenda en de stukken worden in samenspel met de betrokken partijen opgesteld en geagendeerd. Het programmabureau NPZW bestond bij aanvang van 2023 uit een programmadirecteur en een officemanager. Begin 2024 is daar een programmamanager aan toegevoegd. Daarnaast is er een werkruimte voor vergaderen en bijeenkomsten in Den Haag Zuidwest betrokken. Verder zijn de Alliantietafels actief aan de slag gegaan met het uitwerken van hun doelen- en inspanningennetwerk. Uitwerking en vaststelling Uitvoeringsplan NPZW Om handen en voeten te geven aan het NPZW is in 2023 een uitvoeringsplan ontwikkeld, getiteld Gelijke kansen voor Zuidwest. Uitvoeringsplan Nationaal Programma Den Haag Zuidwest 2023-2027. Het plan is gevormd met, door en voor partners vanuit (maatschappelijke) organisaties, bedrijven, inwoners, en overheid die verenigd zijn in de Alliantie Zuidwest. 

In het plan zijn de agenda en aanpak voor 2023-2027, inclusief een Doelen- en Inspanningen Netwerk (DIN) opgesteld, waarin staat hoe de zes hoofdambities, doelen, acties en maatregelen met elkaar zijn verbonden (zie Bijlage 1). Voor elke hoofdambitie is ook een aparte DIN gemaakt waarin de doelen zijn uitgewerkt. Per tafel is de opgave om het ‘eigen’ deel van het Uitvoeringsprogramma in samenhang, tijdig, binnen het beschikbare budget met alle partners uit te (laten) voeren en om te monitoren of de gestelde doelen behaald worden. Opstart van veel initiatieven Parallel aan de ontwikkeling van de governancestructuur, het regelen van randvoorwaardelijke zaken zoals financiering en de uitwerking van het uitvoeringsplan, is gestart met de projecten. De meeste projecten en initiatieven lopen volgens planning. Het opstarten van de projecten, het aanhaken van de partners en het vormgeven aan het participatieproces vergen tijd en aandacht. In veel projecten wordt intensief samengewerkt met verschillende partners: dat betekent contacten leggen en samenwerkingsrelaties opbouwen. Daarnaast is gezamenlijk gewerkt aan een plan voor de uitvoering, waarbij bewoners van jong tot oud actief betrokken worden.

6

De voortgang per initiatief varieert alsook de voortgang per alliantie. Dit komt mede doordat binnen de

ene Alliantie meer projecten of initiatieven waren gepland voor 2023 dan voor de andere Alliantie en

doordat de omvang van de projecten uiteenliep. Bij de ene Alliantie betreffen het grotere omvangrijke

projecten, bij de andere Alliantie zijn het meerdere relatief kleine projecten. Waar de ene Alliantie veelal

kon aansluiten op reeds lopende projecten en initiatieven, was dat bij andere Alliantie in mindere mate;

en waar de ene Alliantie voldoende capaciteit had, hadden andere Alliantie te maken met wisselingen en

/ of beperkte capaciteit. Daardoor kwam een aantal zaken wat langzamer op gang, maar inmiddels is

hierin een inhaalslag gemaakt en zijn alle Alliantie weer op volle capaciteit. Voor de aangeleverde

voortgangsinformatie per Alliantie verwijzen we naar Bijlage 2.

Hieronder geven we in verhalende vorm een korte samenvatting van de voortgang per Alliantie.

onderwijs

In 2023 heeft de Alliantie Onderwijs met veel inspanningen een actieve start gemaakt en de uitvoering is

volop gaande. De inspanningen sluiten aan bij de Haagse Educatieve Agenda en worden gefinancierd uit

de Regio Deal 4e tranche, SPUK Kansrijke wijk en gemeentelijke middelen. Een deel van de inspanningen

worden stadsbreed ingezet en dus ook in Den Haag Zuidwest, andere inspanningen zijn specifiek gericht

op Zuidwest. 

In Den Haag Zuidwest en Laak is de peuterconsulent ingezet om de toeleiding van het aantal jonge

kinderen naar de voorscholen te verbeteren. Met deze maatregel zijn er in 2023 vanaf september ten

minste 106 kinderen naar de voorschool toegeleid, waarvan 68 kinderen in Zuidwest. De pilot

brugfunctionaris verloopt succesvol. Sinds het najaar van 2023 hebben inmiddels 11 van de 18

basisscholen een brugfunctionaris. De pilot eindigt in de zomer van 2024. Vanaf dat moment kunnen

scholen gebruikmaken van de landelijke regeling brugfunctionaris. De gemeente Den Haag heeft een

aanvullende regeling gemaakt en voorziet zo in een extra impuls voor het inzetten van

brugfunctionarissen in Den Haag Zuidwest en stimuleert kennisdeling en samenwerking in de wijk. Het

project Talentstart taal is eind 2023 begonnen. In de uitvoering blijkt het lastig om locaties te vinden

waarin taallessen en kinderopvang gecombineerd kunnen worden. Om de uitvoering te verbeteren

worden in het huidige jaar de locaties op een andere manier geworven.

Om het netwerk en de samenwerking tussen scholen en met partners in de wijken in Den Haag

Zuidwest te versterken loopt sinds 2023 een gebiedstafel in Moerwijk. In 2024 wordt ook gestart met

een gebiedstafel voor de wijk Bouwlust-Vrederust. Het programma School & Omgeving (voorheen Rijke

Schooldag) loopt sinds 2022. Dit programma loopt ook in 2024 door en naar verwachting wordt de

huidige coalitie van 8 scholen, uitgebreid met 8 extra scholen. 

Daarnaast zijn de voorbereidingen getroffen voor de twee inspanningen voor SPUK Kansrijke wijk

gericht op het jonge kind, namelijk gratis voorschool voor kinderen van niet-bijstandsgerechtigden

zonder kinderopvangtoeslag en de inzet van extra personeel voor de groepen 1 en 2. Vanaf schooljaar

2024-2025 kunnen ouders en kinderen hiervan gebruik maken. Verder is voorbereiding voor het

peutercafé op het Heeswijkplein in volle gang. Ook dit bewonersinitiatief gaat komend schooljaar van

start. De Moerwijkmoeders hebben een actieve rol in de voorbereiding. Bij initiatieven rond het jonge

kind werken de Alliantie Onderwijs en Gezondheid & Vitaliteit nauw samen.

2

Zie: https://npzw.nl/uitvoeringsplan/

7

Werk & Economie

De Alliantie Werk & Economie heeft de governance nader uitgewerkt met de vorming van een stuurgroep en de alliantietafel waarin de ondernemers in Zuidwest, koepels en Partnerraad vertegenwoordiging verenigd zijn. De projecten van deze Alliantie zijn voornamelijk gefinancierd met middelen van de gemeente, Regio Deal 4e tranche en de SPUK Kansrijke Wijk.

Er is ingezet op bestaanszekerheid voor inwoners, aansluiting van jongeren en inwoners op de arbeidsmarkt en op het bevorderen van het ondernemerschap en het ondernemersklimaat.

Om bestaanszekerheid te bevorderen, ontvingen 250 gezinnen wekelijks een gevulde ontbijttas. De ouders van deze leerlingen konden de tas ophalen bij de buurtkamers, waar laagdrempelige hulp en ondersteuning beschikbaar is. Daarnaast is samen met vaste lastenpartners gewerkt aan het opzetten van een pilot ‘gecombineerde huisbezoeken’, die in 2024 van start is gegaan. 

Om meer mensen werk of (vrijwilligers)werk van waarde te bieden is gewerkt aan het uitbreiden van de pilot instapeconomie die in 2021 van start ging, het toeleiden van mensen uit een bijzondere doelgroep naar werk via Coalitie Wonen Onderwijs Werk (coalitie WOW) en het oprichten/faciliteren van wijkbedrijven. De pilot Instapeconomie, die mensen met grote afstand tot de arbeidsmarkt toeleidt naar laagdrempelige arbeid in de eigen wijk, is uitgebreid van één naar drie locaties en daarmee van 35 naar 100 deelnemers. Hierdoor zijn er meer inwoners actief in hun eigen wijk. De coalitie WOW heeft in 2023 drie leerwerktrajecten ontwikkeld: schilderen, dagelijks onderhoud en groen. In samenwerking met jongeren in Zuidwest is een wervingscampagne ontwikkeld. In totaal zijn er 30 mensen via dit traject aan het werk gegaan bij leveranciers van de woningbouwcorporaties. Het initiatief Wijkbedrijven wil inwoners de mogelijkheid bieden om op een laagdrempelige manier op eigen tempo en kracht te werken aan persoonlijke doelstellingen en ontwikkelingen op diverse leefgebieden, waaronder (vrijwilligers)werk.Om een betere aansluiting van jongeren op de arbeidsmarkt te faciliteren of jongeren met een grote afstand tot de arbeidsmarkt te ondersteunen, zijn in 2023 gestart diverse projecten en initiatieven opgezet.

Eén van deze projecten betreft de preventieve aanpak van voortijdig schoolverlaten uitval op alle locaties van het ROC Mondriaan, waarbij nauw wordt samengewerkt met de zorgstructuur binnen het ROC. In 2023 is gestart met de preventieve aanpak op de locatie De Meppel en in totaal ontvingen 45 jongeren ondersteuning of begeleiding via de casemanager gekoppeld aan de preventieve aanpak voortijdig schoolverlaten. Andere initiatieven om jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt toe te leiden naar de arbeidsmarkt betreffen het organiseren van een bijbanenloket, het opzetten van maatklassen en voorschakeltrajecten voor niveau 2 BBL-opleidingen in de techniek en het werken met Accountmanager Leerwerkmakelaars bij het Jongerenpunt070. Deze makelaars begeleiden jongeren van 16 tot 27 jaar, zonder of met uitkering en zonder startkwalificatie naar een stageplek (BOL-traject) of een combinatie van leren en werken (BBL-traject). Ook kunnen zij helpen met het vinden van een bijbaan, hiervoor werken zij samen met het Bijbanenloket.

Verder zet de Alliantie Werk & Economie in op het bevorderen van ondernemerschap en het ondernemersklimaat in Den Haag Zuidwest. Hiervoor is in 2023 een bedrijfscontactfunctionaris aangesteld die verbindingen legt tussen ondernemers in Zuidwest en de gemeente Den Haag en zijn in 2023 voorbereidingen getroffen voor verschillende projecten en initiatieven, namelijk: de ontwikkeling van de plintenaanpak en vier bedrijfsverzamelplekken met betaalbare bedrijfsruimten, de lancering van een zorginnovatiehub, de oprichting van een circulair ambachtscentrum,

7

het ontwikkelen van een ondernemersprogramma voor vrouwen en het oprichten van een ondernemersschool voor statushouders en mensen met een migratieachtergrond. Hier wordt in 2024 verder aan gewerkt. De zorginnovatiehub is begin 2024 geopend. De realisatie van de vier bedrijfsverzamelplekken, die plaatsvindt in het kader van de herontwikkeling van de Beatrijsstraat en de Twickelstraat, is vertraagd onder andere door asbest en stijgende bouwkosten in het bouwproces. Ondertussen wordt doorgewerkt aan de invulling en exploitatie van de toekomstige panden.

Wonen & Leefomgeving De Alliantie Wonen & Leefomgeving is in 2023 met verschillende nieuwe initiatieven aan de slag gegaan. De financiering hiervoor is afkomstig uit SPUK Kansrijke wijk, de Regio Deal 4e tranche, gemeente Den Haag, en externe partners, waaronder woningcorporaties en de HTM. 

Dankzij de stadsbrede pilot ‘Gratis OV voor Kinderen‘ kunnen kinderen van 4 tot en met 11 jaar vanaf het 3e kwartaal in 2024 gratis reizen. Daarnaast wordt via verschillende initiatieven actief ingezet op huisvesting met daarbij aandacht voor specifieke doelgroepen. Zo is de Alliantie bezig met het opzetten van een innovatielab woonzorgchallenge Beresteinlaan. Daarnaast is een plan van aanpak ontwikkeld om coöperatieve en innovatieve woonvormen te stimuleren. En hebben de gemeente en de woningcorporaties een intentieverklaring getekend om tijdens de revitalisatie van Zuidwest te kijken hoe leegstaande of niet-optimaal benutte ruimtes optimaal gebruikt kunnen worden door het matchen van vraag (initiatiefnemers) en aanbod (eigenaren van locaties). Verder werkt de Alliantie aan verbetering van de fysieke leefomgeving, o.a. door de pilot gezonde leefomgeving Escamp waar gewerkt wordt aan transformatie van een bestaande wandelroute naar een sport- en beweegroute.

Veiligheid De Alliantie Veiligheid werkt binnen het programma Preventie met Gezag (Pmg), samen met politie, scholen en andere belangrijke zorg- en veiligheidspartners, aan het voorkomen van jonge aanwas of doorgroei in de (ondermijnende) criminaliteit door het bieden van perspectief voor jongeren en het stellen van grenzen. Het programma Preventie met Gezag Den Haag Zuidwest is een structureel programma met structurele middelen, beschikbaar gesteld door het Rijk en de gemeente. Om de doelgroep van de aanpak beter in beeld te krijgen, heeft de politie op basis van hun informatie een ‘informatiebeeld’ opgeleverd van de lokale context in Den Haag Zuidwest en heeft de politie een eerste aanzet opgeleverd tot een tactische daderbeeldanalyse. Op basis van deze analyse wordt de komende tijd gekeken wat passende interventies zijn die aansluiten op de doelgroep en hun context. 

Parallel aan deze doelgroepanalyse zijn reeds verschillende stappen gezet om (ondermijnende) criminaliteit onder jongeren te voorkomen of aan te pakken. Zo is gewerkt aan de versterking van het Persoonsgerichte Aanpak (PGA) lokaal overleg op de twee politiebureaus in Den Haag Zuidwest. In dit overleg worden jongeren besproken die betrokken zijn bij drugsdelicten, ernstige overlast, (steek)wapenincidenten of High Impact Crimes. Door het uitbreiden van de personeelscapaciteit is er meer ruimte voor het analyseren van de situatie, opstellen van een plan van aanpak, begeleiden van de jongeren zelf en indien nodig het organiseren van ondersteuning voor de andere gezinsleden.

8

Ook is het interventieaanbod uitgebreid, onder andere door het verhogen van de capaciteit en expertise van het Top X team. Verder is in het voorgezet onderwijs gestart met schoolgebonden jongerenwerk, spreekuren van Bureau HALT, een jongerenrechtbank en brugfunctionarissen in het basisonderwijs ingezet voor een betere verbinding tussen school, thuis en de wijk. In wijkcentrum Moerwijk is een wijkrechtbank ingericht om inwoners met multi-problematiek duurzaam en laagdrempelig te helpen. Met verschillende netwerkpartners zijn werkprocessen uitgewerkt voor de zaakstromen lichte strafzaken, leerplichtzaken en incassozaken. In 2024 zijn de eerste zaken daar behandeld.

Gezondheid & Vitaliteit

Met inspanningen van de Alliantie Gezondheid & Vitaliteit wordt gewerkt aan wijkpreventie-aanpak die het programma Gezond en Gelukkig Den Haag (GGDH) heeft ontwikkeld in Moerwijk. Die breidt uit naar andere wijken in Zuidwest. Met inwoners en professionals wordt ‘community up’ gewerkt aan gezonde wijken. De financiering komt uit Regio Deal, Haagse Preventieaanpak/Gezond en Actief Leven Akkoord, SPUK Kansrijke wijk, gemeente Den Haag, Jeugdeducatiefonds, zorgverzekeraars en andere partners. De regiegroep van GGDH vormt de alliantietafel Gezondheid & Vitaliteit.

De Alliantie ondersteunt gezonde activiteiten die door vrijwilligers in de buurtkamers worden georganiseerd, zoals de gezonde lunch en wereldkeuken in buurtkamer De Luyk waar twee keer per week 20 tot 40 buurtbewoners komen eten. En er zijn initiatieven opgezet voor een gezondere leefomgeving zoals de beweegroute in Bouwlust-Vrederust. 

Verder ondersteunt de Alliantie vrouwengroepen die workshops en voorlichtingen organiseren en vrouwen ondersteunen in hun persoonlijke ontwikkeling. Het bewonersinitiatief Moerwijk Moeders is in 2023 uitgebreid naar zo’n 80 vrouwen. De Alliantie draagt bij aan continuering van de initiatieven van het sociaal contract mentale gezondheid, waarbij laagdrempelige ondersteuning en dagbesteding in de buurt wordt geboden, en werkt met ondersteuning van het Instituut Publieke Waarden aan de borging van deze initiatieven.

Gezond opgroeien is een belangrijke focus in de aanpak. De gemeente en GGD ondersteunen de scholen bij activiteiten voor de leerlingen en hun ouders. Naast de ontbijttassen voor 250 gezinnen in Moerwijk (zie Werk & Economie), wordt onder andere geëxperimenteerd met gezonde lunches op twee scholen. In 2023 zijn op 11 schoolpleinen watertappunten geïnstalleerd waarmee het drinken van water op school wordt gestimuleerd. In Zuidwest wordt via het programma Kansrijke Start intensief geïnvesteerd in de samenwerking en initiatieven met lokale professionals en bewoners. Ook is in 2023 gestart met een experiment om met vaste hulpverleners kinderen van de kleuterklassen vroegtijdig en laagdrempelig hulp te bieden.

De projecten van de Alliantie Gezondheid & Vitaliteit zijn onderdeel van en sluiten aan bij de doelstellingen van de Haagse Preventieaanpak. De Alliantie zoekt actief naar verbinding met de andere Allianties binnen verschillende projecten en sluit aan bij de netwerken in de wijken die door het stadsdeel worden gefaciliteerd. De alliantie wil de samenwerking in de wijken in 2024 verder versterken vanuit de gedachte dat met ‘health in all policies’ nog meer bijgedragen kan worden aan het verkleinen van de gezondheidsverschillen in Zuidwest.

9

Door het uitbreiden van de personeelscapaciteit is er meer ruimte voor het analyseren van de situatie, opstellen van een plan van aanpak, begeleiden van de jongeren zelf en indien nodig het organiseren van ondersteuning voor de andere gezinsleden.

Sociale Samenhang en Participatie In 2023 heeft de Alliantie Sociale Samenhang en Participatie (SSP) met behulp van financiering van de Regio Deal verder gewerkt aan het versterken van de ontmoetingscentra en het opbouwen van een participatiewerkplaats. Beide projecten zijn opgestart in voorgaande jaren. Voor ontmoetingscentra is afgesproken toe te werken naar onder andere het verruimen van openingstijden, het creëren van de (betaalde) functie van coördinator en het verstevigen van het inhoudelijk programma. Verder heeft de gemeente afgesproken om te zoeken naar een structurele financieringswijze voor deze ontmoetingscentra na afloop van de incidentele impuls door het Rijk. De alliantie SSP heeft hier eind 2023 de hoogste prioriteit aangegeven. Om de continuïteit van de centra te waarborgen en te voorkomen dat er een financieringsgat zou ontstaan, is met het subsidiebureau en de subsidiejurist is een overbruggingsregeling opgesteld. Wat betreft de participatiewerkplaats is na besluitvorming over de Regio Deal 4e tranche, begonnen met het werving- en selectieproces van projectleiders voor de opbouw van de werkplaats participatie.

In 2024 wil de alliantie SSP aan de slag met het opstellen van een meerjarige subsidieregeling, het nader vormgeven aan de ontwikkelagenda voor de ontmoetingscentra in samenwerking met Instituut Publieke Waarde en de opbouw van de participatiewerkplaats en met het verder versterken van de Partnerraad.

Opzet monitoring en evaluatie vanaf 2024 Begin 2024 is het Programmabureau NPZW in gestart met het opstellen van een plan voor de monitoring van het Uitvoeringsplan (zie Bijlage 3a). Dit gebeurt met alle betrokkenen en in overleg met het Rijk en in afstemming met de andere 19 NPLV-focusgebieden. Het Programmabureau en het opgezette Monitoringsteam zijn aan de slag gegaan met de vertaling van het DIN (uitvoeringsplan) naar de monitor NPZW. Door de onderzoekers is op basis van doordachte Theories of Change een set hoofdindicatoren opgesteld die uitgewerkt worden in subindicatoren. De Alliantieraad heeft in maart de hoofdindicatoren vastgesteld (zie Bijlage 3a). Er is nu een monitoringsplan ontwikkeld voor de monitoring vanaf 2024 en verder (zie Bijlage 3b). Op basis van de hoofdindicatorenset zal vóór eind 2024 een definitieve indicatorenset worden ontwikkeld, met aandacht voor zowel subjectieve als objectieve, en zowel kwantitatieve als kwalitatieve output- en outcome-indicatoren. Per inspanning wordt duidelijk welke data en informatie nodig is om een goed beeld te krijgen van de voortgang, maar ook of de inspanning daadwerkelijk bijdraagt aan de gestelde doelen.

10

Zoveel mogelijk wordt gebruik gemaakt van bestaande databronnen. Begin 2025 worden de gegevens uitgevraagd bij de bronhouders ten behoeve van de voortgangsrapportage 2024. Het Verwey-Jonker Instituut (kennispartner van Wijkwijzer) gaat het programmabureau en de onderzoekers ondersteunen met advies over onderzoek en monitoring en evaluatie en stelt de voortgangsrapportage voor 2024 op.

Ter afsluiting Het jaar 2023 stond vooral in het teken van de opstart van veel projecten binnen het uitvoeringsplan NPZW. Het jaar 2024 zal een jaar zijn van de verdere uitvoering van de projecten, alsook het monitoren, evalueren en leren. Hoewel binnen verschillende projecten aandacht is voor evalueren, vraagt het monitoren, evalueren en leren nog meer aandacht, zowel op individueel projectniveau als in de samenwerking binnen en tussen de Allianties. Bij de ontwikkeling van de monitoring is het van belang om met elkaar te concretiseren hoe gewerkt wordt aan doelrealisatie (acties), op welke manier de resultaten (output) worden opgehaald en welke databronnen (kwantitatief én kwalitatief) nodig zijn om de effecten van deze inspanningen op de hoofdindicatoren te meten (outcome).

11

Bijlage 1: NPZW - Missie, hoofdambities en doelen voor 2040 Bron: Programma NPZW Het jaar 2023 stond vooral in het teken van de opstart van veel projecten binnen het uitvoeringsplan NPZW. Het jaar 2024 zal vooral een jaar zijn van de verdere uitvoering van de projecten, alsook het monitoren, evalueren en leren. Hoewel binnen verschillende projecten aandacht is voor evalueren, vraagt het monitoren, evalueren en leren nog meer aandacht, zowel op individueel projectniveau als in de samenwerking binnen en tussen de allianties. Bij de ontwikkeling van de monitoring is het van belang om met elkaar te concretiseren hoe gewerkt wordt aan doelrealisatie (acties), op welke manier de resultaten (output) worden opgehaald en welke databronnen (kwantitatief én kwalitatief) nodig zijn om de effecten van deze inspanningen op de hoofdindicatoren te meten (outcome).

Voor meer informatie ga naar https://npzw.nl/uitvoeringsplan/

12

Bijlage 2: Overzicht projecten en voortgang per alliantie Bron: NPZW Het programmabureau NPZW heeft elke alliantie gevraagd om per initiatief een korte samenvatting te geven van de doelstelling en belangrijkste behaalde resultaten in 2023. Hieronder volgen de door de allianties aangeleverde rapportages per initiatief of project.

Voortgang projecten Onderwijs Doelstelling De belangrijkste ambitie is dat alle kinderen in Den Haag Zuidwest gelijke kansen krijgen. Kinderen moeten de kans krijgen om hun achterstanden in te lopen, te leren, hun talenten te ontwikkelen en leren kennen. Dan groeien ze op tot volwassenen die met hun in het onderwijs opgedane kennis en kunde volwaardig kunnen deelnemen aan de maatschappij en hun talenten kunnen inzetten. Ook op dit punt is er in Den Haag Zuidwest een grote slag te maken. Het aanbod richt zich op extra interventies die bijdragen aan de ontwikkeling van het jonge kind, kansengelijkheid, brede ontwikkeling via bijvoorbeeld School & Omgeving, gezondheid en veiligheid. Inzet peuterconsulenten Om te voorkomen dat kinderen in hun vroege jeugd al achterstanden oplopen, is de tweejarige pilot peuterconsulenten opgezet. Zij helpen ouders bij het vinden van een geschikte voorschool voor hun kind en bij de inschrijving. Alle wijken in Den Haag Zuidwest hebben een ‘eigen’ peuterconsulent. De peuterconsulenten worden gesubsidieerd door de gemeente en zijn in dienst van stichting Jongleren. De pilot maakt deel uit van de stadsbrede Haagse Educatieve Agenda (HEA).

Financiering: gemeentelijke middelen onderwijsachterstandenbeleid.

Voortgang 2023: In september is een team van zeven peuterconsulenten begonnen, waarvan drie voor Zuidwest. Zij zijn begonnen met het opbouwen van hun netwerk. Zij zijn wekelijks meerdere dagen bij het Centrum voor Jeugd en Gezin, en zijn de andere dagen actief in de wijkcentra en in de wijken zelf, waar zij advies geven aan ouders van peuters en inmiddels een bekend gezicht zijn. Met deze maatregel zijn er in 2023 vanaf september ten minste 106 kinderen naar de voorschool toegeleid, waarvan 68 kinderen in Zuidwest. Indirect zijn dit waarschijnlijk meer kinderen, omdat sommige ouders na wat hulp van de peuterconsulenten zelf de inschrijving regelen.

Planning 2024: Voortzetting van de inzet van de peuterconsulenten binnen de HEA. Gratis voorschool (incl. automatisch indiceren doelgroepkinderen) Om de kansen op een goede start op de basisschool te vergroten en te voorkomen dat kinderen achterstanden oplopen, wordt ingezet op de toeleiding van kinderen naar voorschoolse educatie van goede kwaliteit met specifiek aandacht voor het eigen maken van de Nederlandse taal.

Financiering: gemeentelijke middelen onderwijsachterstandenbeleid 

Voortgang 2023: De eerste voorbereidingen zijn getroffen voor het realiseren van gratis voorschoolse educatie voor doelgroepkinderen vanaf 1 januari 2024. Alle peuters in Den Haag Zuidwest (geboren na 1 januari 2021) krijgen een indicatie en krijgen daarmee gratis 16 uur per week voorschoolse educatie. Inzet van peuterconsulenten (zie project Inzet peuterconsulenten).

13

De digitale communicatiecampagne "Jufmina.nl" wordt gecontinueerd (Juf Mina is de digitale

peuterconsulent waar ouders terecht kunnen met vragen). Er is een stadsbrede open dag georganiseerd.

Er was een hoge opkomst en tijdens de dag en de dag erna zijn enkele tientallen kinderen ingeschreven.

Planning 2024: Voortzetting van de gratis voorschool binnen de HEA.

Talentstart taal Om te voorkomen dat kinderen achterstand oplopen wordt ingezet op gratis taalles voor (jonge) ouders in Den Haag Zuidwest. Tijdens de taalles is er kinderopvang aanwezig. 

Financiering: Regio Deal, co-financiering gemeente Den Haag, Gemeentelijke budget

Voortgang 2023: De uitvoering van dit programma verloopt niet optimaal. Het bleek moeilijk om in één of in twee nabijgelegen locaties taalles en opvang te organiseren. Eind 2023 is het gelukt om per januari 2024 één groep ouders met kinderen te laten starten. Per november 2023 is gewenning aan de opvang gestart. Dit gaat – volgens afspraak – druppelsgewijs. Eind 2023 zijn 12 kinderen opgevangen, zodat hun ouders taallessen konden volgen.

Planning 2024: Om de uitvoering te verbeteren zullen in het huidige jaar de locaties op een andere manier worden geworven.

Gratis voorschool niet-bijstandsgerechtigden zonder kinderopvangtoeslag (SPUK Kansrijke wijk Jonge Kind) Financiering: SPUK Kansrijke wijk, gemeente Den Haag

Voortgang 2023: De oorspronkelijke planning was dat dit project het vierde kwartaal van 2023 zou starten, dit is echter vertraagd. De aanvraag voor SPUK Kansrijke wijk is in december 2023 gehonoreerd. Vanaf het moment dat dit is gehonoreerd is gestart met de regelgeving hiervoor, zodat deze maatregel kan worden uitgevoerd. 

Planning 2024: In het derde kwartaal van het huidige jaar gaat het project van start.

Inzet extra personeel groepen 1 en 2 (SPUK Kansrijke wijk – Jonge Kind) Financiering: SPUK Kansrijke wijk, gemeente Den Haag

De oorspronkelijke planning was dat dit project het vierde kwartaal van 2023 zou starten, dit is echter vertraagd. De aanvraag voor SPUK Kansrijke wijk is in december 2023 gehonoreerd. Vanaf het moment dat dit is gehonoreerd is gestart met de regelgeving hiervoor, zodat deze maatregel kan worden uitgevoerd. 

Planning 2024: In het derde kwartaal van het huidige jaar gaat het project van start.

Inzet brugfunctionarissen op 18 basisscholen Om te zorgen dat kinderen betere schoolresultaten behalen wordt geïnvesteerd in de verbinding tussen school, wijk en ouders en leefwerelden. Er is een pilot gestart voor brugfunctionarissen in Den Haag Zuidwest. Brugfunctionarissen bieden ouders hulp en zijn makkelijk bereikbaar, ontlasten de leerkrachten, dragen bij aan een stevigere verbinding tussen thuis (ouders), school en wijk, zorgen ervoor dat ouders hun kinderen beter kunnen ondersteunen in hun ontwikkeling en schoolloopbaan. 

Financiering: Gemeente Den Haag, HPA/GALA, Preventie met Gezag

14

Voortgang 2023: Tot op heden zijn er 11 scholen die een brugfunctionaris op hun school hebben ingezet. Scholen en ouders zijn enthousiast over de inzet van de brugfunctionarissen. Planning 2024: De pilot brugfunctionaris loopt tot de zomer van 2024. In de daaropvolgende jaren wordt gestuurd op de voortgang van de pilot, door middel van subsidies van het Rijk en regelingen van de gemeente Den Haag. School & Omgeving (voorheen Rijke schooldag) Om te voorkomen dat kinderen achterstanden oplopen neemt, sinds het begin van de Rijksregeling School & Omgeving (2022) in Den Haag Zuidwest, een coalitie van acht basisscholen – behorende bij vier schoolbesturen – deel aan het programma School & Omgeving. Op hoofdlijnen richten zij zich alle acht op de uitbreiding van het aantal activiteiten, het versterken van de ouderparticipatie, het versterken van de schoolstructuur op het gebied van zorg en welzijn en het stimuleren van brede ontwikkeling.

Financiering: Rijksregeling School & Omgeving

Voortgang 2023: Er is met name ingezet op activiteiten; waarmee kinderen en jongeren erachter komen waar ze goed in zijn; om sociale vaardigheden te versterken; om basisvaardigheden te versterken.

Planning 2024: Naar verwachting wordt het aantal scholen komend schooljaar 2024-2025 uitgebreid met deelname van 9 extra scholen, vrijwel alle scholen in Den Haag Zuidwest. Ook wordt vanaf komend schooljaar begonnen met het maken van zogenaamde schoolportretten waarin ook het extra aanbod en (beoogde) effecten worden uitgelicht. Naar aanleiding van het hoofdlijnenakkoord kan het zijn dat de hiervoor beschikbare middelen aanzienlijk minder zijn. Gebiedstafels scholen Om te zorgen dat kinderen betere schoolresultaten behalen en de juiste vaardigheden leren en om de verbinding tussen school, wijk en ouders en leefwerelden te bevorderen is gestart met een gebiedstafel van alle vier schooldirecteuren/scholen in Moerwijk.

Financiering: Geen financiële middelen vereist 

Voortgang 2023: Er is gestart met een gebiedstafel. Elke zes weken is er een netwerkoverleg rond deze scholen, vroeg en voorschoolse educatie (VVE), kinderopvang, community builder, GGD en onderwijs en volksgezondheid vanuit de gemeente. Afhankelijk van de agenda schuiven betrokken organisaties uit de wijk aan. Het succes van de gebiedstafels komt doordat het vanuit de scholen is ontstaan, er korte lijnen zijn en scholen zich gehoord voelen in de vraagstukken die zij tegenkomen. Waar nodig en mogelijk speelt de gemeente een faciliterende rol in het verbinden van betrokken organisaties en mensen en in het samen met de scholen zoeken naar passende oplossingen. 

Planning 2024: Voor 2024 ligt het in de bedoeling ook een gebiedstafel te starten in de wijk BouwlustVrederust. De eerste voorbereidingen zijn hiervoor getroffen.

15

Voortgang projecten Werk & Economie

Doelstelling We willen dat het voor ondernemers aantrekkelijker wordt om hun bedrijf in Den Haag Zuidwest te hebben. Zo creëren we extra werkgelegenheid, kunnen we meer mensen aan het werk helpen en mensen verbinden met banen of andere activiteiten. We zien voor Zuidwest baan- en ondernemerskansen in de zorg-, maak,- bouw- en logistieke sector. We experimenteren met werk van waarde voor mensen voor wie deelnemen aan de huidige economie een stap te ver is. Zo kunnen ze toch deelnemen aan de maatschappij. Voor de jongeren en volwassenen die in de toekomst deelnemen aan het arbeidsproces, willen we samen met het mbo en hbo investeren in goede praktijkopleidingen. Hierbij richten we ons op inzet bij de Haagse ondernemers. In Den Haag Zuidwest wonen relatief veel mensen die van de bijstand afhankelijk zijn. We verwachten dat een groot deel van hen wil en kan werken. Onze inzet: mensen de kans geven om zich te ontwikkelen tot een niveau dat bij hen past en waar zij zich goed bij voelen. Voor degenen die op zoek zijn naar een baan, is opleiding nodig en voldoende stages en/of werk, in Den Haag Zuidwest en daarbuiten. Het is belangrijk dat ondernemers in Den Haag Zuidwest hieraan een bijdrage kunnen en willen leveren, zowel bestaande als nieuwe ondernemers.

Zo ontstaat voor inwoners in de bijstand perspectief om in het eigen levensonderhoud te voorzien en geen uitkering meer nodig te hebben. Voor degenen die niet aan het werk kunnen, maar zich wel willen inzetten voor de samenleving in de wijk en hun buurt, willen we kansen creëren om hiermee aan de slag te gaan. Daarnaast willen ervoor zorgen dat inwoners geen schulden krijgen of dat ze geen zorgen over schulden hebben. Armoede is meer dan een gebrek aan geld. Het is een gebrek aan perspectief en mogelijkheden. Armoede maakt dat mensen zich buitengesloten voelen en zorgt voor stress. Het aanpakken van armoede is niet alleen op te lossen door het aanvullen van tekorten, maar ook door bij te dragen aan het welzijn.

Gezamenlijke huisbezoeken Om te zorgen dat meer mensen bestaanszekerheid kennen en inwoners voldoende zorgenvrij zijn om kansen te pakken is een pilot ‘gecombineerde huisbezoeken’ opgezet. 

Financiering: Regio Deal, gemeentelijke cofinanciering en corporaties 

Voortgang 2023: Er zijn voorbereidingen getroffen om met de vaste lastenpartners een pilot gecombineerde huisbezoeken op te zetten. Samen met woningcorporaties is er vooronderzoek gedaan. Er is een positieve samenwerking met Staedion en er zijn twee nieuwe consulenten aangenomen. 

Planning 2024: De twee consulenten zijn gestart in 2024. Er is een werkwijze opgesteld voor de huisbezoeken. In januari en februari 2024 zijn er 62 huisbezoeken afgelegd en hiermee heeft er met 18 inwoners een gesprek plaatsgevonden. Het streven is om dit jaar meer aandacht te besteden aan het enthousiasmeren van nog meer (vaste lasten) partners door het delen van succesverhalen tot nu toe.

Schoolontbijtjes, noodpakketten en trainen van sleutelfiguren Om te zorgen dat meer mensen bestaanszekerheid kennen, is dit project gestart in 2022.

Financiering: SPUK Kansrijke wijk, gemeente Den Haag

Voortgang 2023: Op drie scholen zijn tassen uitgedeeld aan ouders van leerlingen door sleutelfiguren uit de wijk. Aan de leerlingen van drie scholen zijn via de buurtkamers en andere lokale welzijnsorganisaties in totaal 250 tassen per week uitgedeeld aan ouders en leerlingen.

16

Door ontbijttassen vanuit buurtkamers uit te delen leren de ouders deze buurtinitiatieven kennen en ontstaat er vertrouwen. Van daaruit kan de coördinator en eventueel getrainde vrijwilligers het gesprek aangaan, uitleg geven over voorzieningen en doorverwijzen naar hulp zoals de Helpdesk Geldzaken of een training die in de buurtkamer gegeven wordt. Na de zomervakantie hebben alle leerlingen van de P. Oosterlee basisschool vier warme maaltijden per week ontvangen. Een aandachtspunt met betrekking tot de lunches is dat er meer begeleiding nodig is voor het introduceren en uitrollen van de warme maaltijden. De samenwerking tussen alle partijen verliep goed, er is veel onderling contact en er zijn veel overlegmomenten. De samenwerking tussen de scholen en de supermarkten en de supermarkten en de buurtkamers verloopt goed. De buurtkamers maken er een contactmoment van en zorgen dat de ouders ook weten welke rol de buurtkamer nog meer kan verzorgen of hen bij kan helpen. De samenwerking met andere partijen verliep goed, er is veel onderling contact en overlegmomenten. De scholen overleggen elke 6 weken en de buurtkamers hebben goed contact met de scholen.

Planning 2024: In 2024 worden verschillende trainingen georganiseerd voor sleutelfiguren in de wijk zodat zij de bewoners kunnen toeleiden naar de beschikbare hulp en regelingen vanuit de gemeente. Het uitdelen van de ontbijttassen is het middel om op een laagdrempelige manier in contact te komen met de bewoners die dit mogelijk kunnen gebruiken. Verder wordt geïnventariseerd of de 4e basisschool in Moerwijk kan aansluiten.

In elke wijk een pilot Instapeconomie Om te zorgen dat meer mensen bestaanszekerheid kennen, is in 2021 de pilot Instapeconomie gestart. Doel van de pilot is meer mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt actief in hun eigen wijk te laten zijn. Op drie locaties ontwikkelen mensen zich op persoonlijk vlak en voeren de mensen instapwerk uit, waaronder laagdrempelige taken in de wijk die maatschappelijk waarde hebben op het gebied van vervuiling, eenzaamheid, cohesie en veiligheid.

Financiering: Regio Deal en gemeente Den Haag

Voortgang 2023: De pilot is uitgebreid naar drie locaties en het deelnemersaantal is gegroeid van 35 naar 100 deelnemers. Dit betekent dat er meer mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt actief in hun eigen wijk zijn. Door onverwachte bestuurlijke omstandigheden (collegewissel) is het niet gelukt om volgens de oorspronkelijke planning een driejarige subsidieregeling voor 2024, 2025 en 2026 gereed te hebben.

Planning 2024: De tweejarige subsidieregeling voor 2025 en 2026 gereed hebben en een projectplan voor 2025-2026 maken. Verder worden twee onderzoeken opgeleverd: i) een onderzoek vanuit Instituut voor Publieke Waarden naar maatschappelijke kosten en baten en ii) een (vervolg)onderzoek naar de effecten van deelname aan de Instapeconomie bij deelnemers.

Wijkbedrijven Om te zorgen dat meer mensen bestaanszekerheid kennen en meer mensen werken of werk van waarde doen in – en voor de wijk wordt er ingezet op Wijkbedrijven. 

Financiering: Regio Deal, SPUK Kansrijke wijk en Gemeente Den Haag

Voortgang 2023: Er is een gezamenlijk uitvoeringskader en beslisnotitie opgeleverd door drie diensten. Er is een concept subsidieregeling opgesteld en ter overbrugging, is een overbruggingssubsidie verstrekt aan AlleKanten. Er hebben diverse sessies plaatsgevonden voor tussenevaluatie en over samenwerking in de wijk tussen Wijkbedrijven en gemeenten.

17

Er was aandacht nodig op het proces om te komen tot volledige dekking door meerdere diensten evenals aandacht nodig voor voldoende eigenaarschap en betrokkenheid. 

Planning 2024: In 2024 wordt de meerjarige subsidieregeling gepubliceerd, waarna partijen zich ervoor kunnen inschrijven. Doelstelling is om per wijk in Den Haag Zuidwest 1 wijkbedrijf te honoreren. Maatklassen en voorschakeltrajecten Dit project biedt jongeren, met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt, de kans om 

een BBL-opleiding niveau 2 te starten in de techniek. Zij ontvangen hierbij extra ondersteuning 

bij het vinden van een geschikte werkgever, extra begeleiding op school en bij de werkgever en 

hulp bij het vergroten van hun zelfredzaamheid.

Financiering: Regio Deal 

Voortgang 2023: In september is met dit project begonnen en is een accountmanager aangenomen die zich onder andere richt op het vinden van geschikte werkgevers. Het vinden van geschikte werkgevers bleek lastiger dan verwacht. Werkgevers zoeken wel personeel maar hebben weinig tijd om veel begeleiding te bieden aan deze doelgroep.

Planning 2024: Inmiddels zijn er enkele werkgevers gevonden en is er een groep van ongeveer 10 jongeren die wil starten met de opleiding. Doel is om voor de zomervakantie in ieder geval te starten met wat praktijkervaring bij een werkgever en een start op school (voortraject), zodat na de zomervakantie daadwerkelijk met het BBL-traject gestart kan worden. Bijbanenloket Om te zorgen dat meer mensen werken of werk doen van waarde is het bijbanenloket gelanceerd. Het doel van het bijbanenloket is het vergroten van de mogelijkheden van jongeren in Den Haag Zuidwest om naast hun opleiding betaald werk te verrichten. Niet alleen levert dat inkomsten op, maar het draagt ook immaterieel bij aan het welzijn van de jongeren: zo leren de jongeren vaardigheden naast de theoretische kennis die ze op school opdoen, krijgen ze inzicht in de mogelijkheden op de arbeidsmarkt en bouwen ze aan een betere uitgangspositie op de arbeidsmarkt. Een nevendoel is de jongeren te behoeden voor de verleidingen van het snelle geld in het criminele circuit.

Financiering: Regio Deal, gemeente Den Haag en Preventie met gezag

Voortgang 2023: De eerste voorbereidingen om het bijbanenloket te kunnen openen zijn in 2023 gestart. Er was veel positieve respons op het creëren van ruimte op scholen (ROC Mondriaan, Zuidwest College, Roemer Visscher College) voor het bijbanenloket. Na een succesvol wervingsproces zijn er twee medewerkers geworven voor het project; een jongerencoach en een teamleider/accountmanager. De werving van personeel duurde langer dan gepland waardoor het project uiteindelijk later van start is gegaan dan gewenst.

Planning 2024: In februari 2024 heeft de kick-off van het bijbanenloket plaatsgevonden. Het bijbanenloket heeft onlangs de eerste prestaties gepresenteerd aan de stuurgroep en overige betrokkenen. Mede door de gedegen voorbereiding en de duidelijke doelstelling was het bijbanenloket begin 2024 direct operationeel.

18

Uitbreiding Preventieaanpak Vroegtijdig School Verlaten (VSV) Het belangrijkste doel van de preventieve aanpak VSV is dat er vanuit de gemeente een bijdrage geleverd wordt om voortijdig uitval op de ROC Mondriaan locaties zoveel mogelijk te beperken. Door minder uitval en, daar waar nodig, extra ondersteuning op de leefgebieden van studenten, is er uiteindelijk een betere aansluiting op de arbeidsmarkt. 

Financiering: Regio Deal

Voortgang 2023: Een casemanager Voortijdig Schoolverlaten is gestart met de preventieve aanpak VSV. De focus lag in 2023 op het neerzetten van de preventieve aanpak VSV binnen ROC Mondriaan (locatie: Meppel), zowel binnen de zorgstructuur van de campus, als het vertrouwen winnen van studenten. Het ROC Mondriaan is blij met de aanpak en de samenwerking binnen de zorgstructuur van de campus verloopt steeds beter. In 2023 hebben in totaal 45 jongeren ondersteuning/begeleiding ontvangen op het ROC Mondriaan (locatie: De Meppel). 

Planning 2024: In 2024 wordt deze aanpak voortgezet.

Accountmanager Om te zorgen dat meer jongeren een baan vinden of extra inkomsten krijgen door een bijbaan, zijn binnen Jongerenpunt070 accountmanagers Leerwerkmakelaar werkzaam. Zij zijn gespecialiseerd in het plaatsen van jongere (16-27 jaar) op BBL trajecten.

Financiering: Regio Deal en gemeente Den Haag

Voortgang 2023: Er is meer ingezet op begeleiding richting de arbeidsmarkt. Deze Leerwerkmakelaar focust steeds meer op het rechtsreeks plaatsen op reguliere banen, BOL-stageplekken en sinds kort ook bijbanen (via een samenwerking met het bijbanenloket). Een aandachtspunt is de samenwerking met de Werkgeversdienstverlening (WGD) van gemeente Den Haag, omdat zij nauw samenwerken met werkgevers en een breed netwerk hebben.

Planning 2024: In 2024 wordt deze aanpak gecontinueerd.

Coalitie Wonen Onderwijs Werk (WOW) Om meer werk te creëren en kansen te benutten in zowel schaarste beroepen als grote transities zet de Coalitie WOW in op het vinden van werk voor mensen uit een bijzondere doelgroep. 

Financiering: Regio Deal en gemeente Den Haag

Voorgang 2023: Vanuit de Coalitie WOW zijn drie leerwerktrajecten ontwikkeld en gestart: Schilderen, Dagelijks Onderhoud en Groen. Daar zijn in totaal 30 mensen mee aan het werk gegaan bij leveranciers van de woningbouwcorporaties. Dat heeft geleid tot het instellen van een integraal toegewijd Coalitie begeleidingsteam. Er is een wervingscampagne ontwikkeld samen met jongeren uit Zuidwest. Uit de opstartfase kwamen diverse aandachtspunten naar voren. Zo bleken de leermeesters van de bedrijven onvoldoende toegerust om met werknemers uit een bijzondere doelgroep met zeer diverse problematiek om te gaan. Ook werd duidelijk dat sommige bedrijven aan de voorkant onvoldoende besef hadden van wat het voor hun organisatie zou gaan betekenen om iemand in het team op te nemen uit een bijzondere doelgroep. De samenwerking met de coalitiepartners (Haag Wonen, Hof Wonen, Staedion, gemeente Den Haag en ROC Mondriaan) verloopt zeer goed, zowel op stuurgroep- als uitvoerend niveau.

19

Planning 2024: Op de hierboven genoemde aandachtspunten is al geanticipeerd in 2024. Het integraal begeleidingsteam gaat in 2024 zich verder ontwikkelen tot een team dat opgavegericht mensen begeleidt. Daarnaast worden er vier nieuwe trajecten ontwikkeld en worden bestaande trajecten herhaald. Bedrijfscontactfunctionaris Om het ondernemerschap en ondernemersklimaat te bevorderen en te verbeteren ondersteunt de Bedrijfscontactfunctionaris ondernemers.

Financiering: Gemeente Den Haag

Voortgang 2023: De bedrijfscontactfunctionaris draagt zorg voor verbinding tussen ondernemers in de wijk en ‘het stadhuis’. In 2023 zijn diverse ondernemers in contact gebracht met vastgoedverhuurders voor ruimte. Hierdoor zijn drie ondernemers uiteindelijk verplaatst of geland in Den Haag Zuidwest. Daarnaast zijn enkele bijeenkomsten georganiseerd voor ondernemers in Den Haag Zuidwest: een bijeenkomst over verduurzamingsmaatregelen en een bijeenkomst samen met het ROC over digitaal veilig ondernemen. 

Planning 2024: Nog meer samenhang in alle initiatieven aanbrengen die in de wijk plaatsvinden. Circulair ambachtscentrum Om Haagse afvalstromen aan te laten sluiten op circulaire bedrijven en tegelijkertijd het ondernemerschap en ondernemersklimaat voor de maaksector te bevorderen wordt gewerkt aan een ambachtscentrum. Financiering: Nog organiseren Voortgang 2023: Er is een zoektocht opgezet naar mogelijke locaties. Hiervoor zijn de (beleids)ambities uitgewerkt rondom het circulair ambachtscentrum. Dit betrof de (randvoorwaarden voor de) locatie en de financiële en organisatorische borging van het concept. Planning 2024: Scherpte en duidelijkheid creëren in de ambities rondom dit onderwerp. Bedrijfsverzamelplekken aan de Beatrijsstraat en Twickelstraat Om meer bedrijven te creëren en het ondernemerschap en ondernemersklimaat te bevorderen en versterken door meer fysieke ruimtes voor ondernemers toe te voegen, worden in de Twickelstraat en Beatrijsstraat vier bedrijfsverzamelplekken gerealiseerd. Door middel van herontwikkeling komen hier betaalbare bedrijfsruimten beschikbaar. 

Financiering: Regio Deal, Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en Gemeente Den Haag

Voortgang 2023: Voor de herontwikkeling van het schoolgebouw aan de Twickelstraat naar bedrijfsverzamelgebouw wordt op dit moment een tender voor verkoop met verbouwverplichting voorbereid. De herontwikkeling van de Beatrijstraat is gestart in 2023. Gedurende de bouwwerkzaamheden wordt parallel gewerkt aan de invulling (exploitatie) van het pand. Hiervoor is het concept voor de economische broedplaats ontwikkeld, dat is gebaseerd op de thema’s ‘Ondernemen, Creëren en Verbinden’. 

Planning 2024: Tijdens de bouwwerkzaamheden hebben zich meerdere onvoorziene zaken 

voorgedaan. Zo is er asbest ontdekt en zijn de bouwkosten meer gestegen dan voorzien als gevolg 

van de hoge inflatie. 20

Dit leidt tot vertraging. De transformatiewerkzaamheden voor het bedrijfsverzamelgebouw Twickelstraat zullen naar verwachting in Q4 2024 aanvangen. De verwachte oplevering is medio 2025. Zorginnovatiehub De zorginnovatiehub biedt één fysieke plek voor het ontwikkelen van zorgtechnologie, onderzoek, testen in de praktijk en onderwijs. Er is onder meer ruimte voor een innovatieve huisartsenpost, zorgtechnologie demonstratiewoning, een uitleenservice en een informatiepunt voor inwoners die geïnteresseerd zijn in een baan in de zorg.

Financiering: Regio Deal en gemeente Den Haag

Voortgang 2023: Er is een externe expert aangesteld als projectleider voor de zorginnovatiehub en een initiële coalitie van 15 partijen gevormd. Er is een programmakader ontwikkeld. Er is een aanvraag geschreven en ingediend bij het Kansen voor West III programma met financiering via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO). Een eerste locatie is gehuurd voor de zorginnovatiehub en onderhandelingen zijn gestart voor een aanvullend deel op dezelfde locatie. Er is verbinding gelegd met andere gerelateerde programma's die zich richten op Zorg, Innovatie, Arbeid en Ondernemerschap en andere lokale organisaties.

Planning 2024: Begin 2024 is de zorginnovatiehub geopend. Doel is om daarna de hub te vullen met bedrijven en om de functie van de zorginnovatiehub in de directe omgeving in de bredere context van de buurt beschrijven. Ondernemerschapsprogramma vrouwen Er wordt gekeken naar het opzetten van een ondernemerschapsprogramma gericht op vrouwen om het ondernemerschaps- en ondernemersklimaat te bevorderen en te verbeteren.

Financiering: Regio Deal, Gemeente Den Haag, budget nieuwkomers, externe partners

Voortgang 2023: Er zijn verschillende voorbereidingsactiviteiten getroffen voor het opzetten van een ondernemerschapsprogramma specifiek gericht op vrouwen uit Zuidwest zijn gedaan, onder andere de introductie van het idee, het aansluiten relevante stakeholders en netwerken uit de wijk en het werven van aanvullende fondsen om het programma op te kunnen starten. 

Planning 2024: Het streven is om dit jaar inhoudelijk te starten met het programma. Ondernemersschool geënt op Zuidwest Om het ondernemerschap en ondernemersklimaat te bevorderen en te verbeteren komt er in Pand Zuidwest een ondernemersschool. 

Financiering: Regio Deal en gemeente Den Haag

Voortgang 2023: Er zijn voorbereidingen getroffen voor het starten van twee klassen van de ondernemersschool in Pand Zuidwest specifiek gericht op statushouders en mensen met een migratieachtergrond. Er is gericht gezocht naar mogelijke deelnemers vanuit Zuidwest. De eerste klas is in november 2023 gestart, waarbij een derde van de deelnemers afkomstig is uit Zuidwest.

Planning 2024: De tweede klas start begin 2024. Na deze ervaring wordt bekeken hoe dit concept ook voor de langere termijn een plek kan krijgen binnen Den Haag Zuidwest.

21

Plintenaanpak Door middel van de inzet op de plintenaanpak wordt er gekeken hoe er meer fysieke ruimtes toegevoegd kunnen worden voor ondernemers, om het ondernemerschap en ondernemersklimaat te bevorderen en te versterken. 

Financiering: Regio Deal en gemeente Den Haag

Voortgang 2023: In het eerste jaar van de Regiodeal is gestart met een aanpak voor de Jan Luykenlaan en Van Baerlestraat. De toekomstvisie hiervoor is bijna gereed. Alle ondernemers in het gebied zijn onderworpen aan een vergunningsplicht om malafide bedrijvigheid tegen te gaan. Hiervoor lopen momenteel meerdere procedures tegen verschillende huurders. Tevens is er in december een drugslab opgerold, dankzij meldingen uit de buurt. Dit laat zien dat er stappen worden gezet in de sociale cohesie binnen het gebied. De transformatiemanager die wordt ingezet levert een belangrijke bijdrage om samen met de eigenaren van de panden op zoek te gaan naar bonafide ondernemers die passen in de economische visie. 

Planning 2024: Er wordt een aanpak ontwikkeld die uitgerold kan worden naar andere gebieden Extra Krajicek Playgrounds in Den Haag Zuidwest Om meer te bewegen en te ontmoeten in openbare ruimtes wordt ingezet op de realisatie van drie tot vijf extra Krayicek playgrounds. De Krajicek Playground zijn multifunctionele sportvelden, waar jongeren gratis kunnen sporten en spelen in sociaal veilige omgeving in de buurt onder begeleiding van coaches. 

Financiering: Woningbouwcorporaties 

Voortgang 2023: De drie woningcorporaties Haag Wonen, Hof Wonen en Staedion zijn elk bij een playground betrokken. 

Planning 2024: In de eerste helft van 2024 is eerste van de drie Krajicek Playgrounds geopend.

Voortgang projecten Wonen & Leefomgeving Doelstelling Om de kwaliteit van woningen in Zuidwest te verbeteren (veel woningen zijn op, de energielasten zijn hoog, etc.) en om de bevolkingsgroei van Den Haag op te vangen, komen er meer woningen in Zuidwest. Door meer woningen toe te voegen is een terugkeergarantie, passend bij de portemonnee, voor elke inwoner van Zuidwest mogelijk. In een dichtbebouwde stad is extra aandacht nodig voor een prettige leefomgeving. Om alle bestaande en nieuwe inwoners van Zuidwest een fijne plek te bieden, maken we het gebied duurzaam en groen en zorgen we dat er passend vervoer is voor iedereen.