RIS320074 Bijlage 3 OPENBARE VERSIE GRIPrapportage Q2 2024

Projectinformatie GRIP-rapportage Q2 2024 Inhoudsopgave BI Binnenhof, Renovatie Colijnplein 12 DKG Middenboulevard Dreven-Gaarden-Zichten fase 1 Haagvlietpoort - The Grace (Laakpoort) NvU Gebiedsontwikkeling Laakhavens Overkluizing Grotiusplaats Schedeldoekshaven e.o. gebiedsontwikkeling Waldorpstraat HS Kwartier

Projectrapportage Projecten Stamgegevens Projectnaam: Wethouder:

BI Binnenhof, Renovatie Bruines

Stadsdeel Soort project: Datum rapportage:

Centrum overig Q2 2024

Beknopte omschrijving project Het Binnenhofcomplex wordt door het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) grootschalig gerenoveerd. De renovatie duurt volgens planning van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) vanaf oktober 2021 tot eind 2028, met uitloop tot 2030. Het complex beslaat 89.000m2 en circa 650 kantoorruimtes. In april '24 heeft de minister aan de Tweede Kamer gemeld dat de kosten ongeveer 2 miljard zullen bedragen. De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (Mona Keijzer) is in het nieuwe kabinet opdrachtgever voor het RVB. Het Rijk heeft de keuze gemaakt om het Binnenhof volledig te renoveren en daarmee alle huidige gebruikers tijdelijk elders te huisvesten. Ministerie Algemene Zaken (AZ) verhuist per 31 augustus 2024 naar tijdelijke huisvesting en vervolgens in 2025 naar Bezuidenhoutseweg 73. De Gemeente is vertegenwoordigd in verschillende overlegstructuren met het Rijksvastgoedbedrijf. Vanuit de Gemeente zijn de volgende zaken van belang: - De Gemeente is bevoegd gezag voor o.a. archeologie en bouwvergunningen en zorgt voor het tijdig verlenen van vergunningen voor de renovatie en het voorbereiden van de tijdelijke locaties. - Gemeentelijke belangen dienen zo goed mogelijk tot uiting te komen in het eindresultaat m.b.t. kwaliteit buitenruimte, monumentenzorg, veiligheidsmaatregelen en stedenbouw.

- Diverse soorten overlast voor de omgeving moeten beperkt worden, waaronder de noodzakelijke tijdelijke maatregelen (bouw en bouwlogistiek). - Er moet duidelijke en transparante communicatie plaatsvinden richting omgeving en andere betrokkenen. Bijzondere aandacht verdienen: - De extra ruimte en nieuwe entree die het RVB wil creëren op/onder de Hofplaats. - De parkeergarage Plein en daarmee samenhangend het publieke fietsparkeren en laden en lossen. - Heldere afspraken met het RVB over risico's, kosten voor investeringen en beheer en nadeelcompensatie (geregeld in het schadeprotocol van het RVB). Daarnaast zet de Gemeente in op het realiseren van kansen in de openbare ruimte. Dit zullen aparte projecten worden met nog nader te organiseren dekking. In april 2024 is de raad geïnformeerd over de stand van zaken van de renovatie en de programmering (RIS318532). In juni 2024 zijn Nadere Afspraken gemaakt tussen gemeente en RVB over de uitvoeringsfase van de renovatie en is de omgevingsvergunning verleend voor de nieuwe publieksentree op de Hofplaats (RIS318618). Het uitzichtpunt op het Buitenhof is gereed en geopend sinds juli 2024.

Te behalen resultaat Een goede afstemming van de renovatieplannen van het RVB met de wensen/plannen van de verschillende gemeentelijke vak afdelingen (m.b.t. ontwerp in de openbare ruimte; tijdelijke logistiek, vergunningen en planning); Afstemming van de tijdelijke maatregelen (bouwlogistiek) met de omgeving en het RVB; In overleg met het RVB zorgen dat het RVB zorgt voor een goede communicatie met de omgeving; Opzet van programmering om de bezoekersstromen op peil te houden. De stappen die zijn gezet in de afgelopen periode, zoals het vastleggen van werkafspraken, het verstrekken van de benodigde vergunningen en het realiseren van de programmering (Kom Binnenhof!) (RIS318532), dragen bij aan de hier geformuleerde resultaten.

Uitgangspunten en aannames Naast aandacht voor ontwerp, uitvoering, programmering (bezoekersstromen op peil houden) is ook omgevingsmanagement van belang. Om risico's te beheersen dienen er voldoende middelen vrijgemaakt te worden om de gemeentelijke voorwaarden onder de aandacht van het RVB te brengen en de afspraken na te komen die in het boekje 'Renovatie met het oog op de omgeving' en het recente 'Kom Binnenhof!' zijn opgenomen, waar nadrukkelijk is gekozen voor gezamenlijkheid RVB gemeente. Samen met de omgeving zijn de uitgangspunten voor programmering en het beperken van overlast verwerkt in de samenwerkingsagenda 'Kom Binnenhof!', waarin ook een programmeringskalender is opgenomen. De gemeente dient intern het proces goed te organiseren om alle afspraken met RVB en omgeving na te komen. De continuïteit van deze aanpak is nog niet meerjarig geborgd tot het einde van de looptijd van de renovatie. De financiële dekking van de gemeentelijke inzet is niet structureel maar gedeeltelijk geregeld door inzet van het Cofinancieringsfonds (tot en met 2026).

Programma Prestaties Woning Utiliteit Openbare ruimte Overig

Aanvang aantal 2 m m2 m2

Einde 0 0 0 0

0 92000 0 0

Algemene projectstatus Alg

Renovatie is gestart en de werkzaamheden zijn in de buitenruimte merkbaar. De Natuurvergunning is eind januari '24 door de provincie afgegeven. Er is gestart met de uitbreiding van de bouwterreinen en plaatsing van bouwketen, gereed in Q4 '24. Voor de definitieve situatie na de renovatie, ontwerpen we als gemeente mee met het RVB aan de buitenruimte. Aandacht wordt besteed aan beperken overlast/hinderbeleving, programmering (Kom Binnenhof! (RIS318532), communicatie en vastleggen afspraken met RVB. Inmiddels zijn in juni '24 de Nadere Afspraken over de uitvoering van de renovatie door gemeente en RVB getekend (RIS318618). In 2026 en verder is er nog geen volledige dekking voor kosten zoals omgevingsmanagement en programmering, zijnde kosten die niet onder leges vallen.

Projectstatus: Interne inzet kan deels worden gedekt door leges. Inzet op programmering, communicatie en omgevingsmanagement wordt vanaf ’24 deels gedekt door middelen Geld uit het Cofinancieringsfonds en deels door bijdrage RVB. In 2024 worden voorbereidingskosten voor de planvorming van de publieksentree Hofplaats verhaald op basis van een anterieure overeenkomst. Vanaf 2026 dienen de benodigde inzet/ kosten en dekking voor programmering, communicatie en omgevingsmanagement nog nader onderzocht te worden. De financiële continuïteit is nog niet meerjarig geborgd tot het einde van de looptijd van de renovatie. Risico

De eerder benoemde risico's en beheersmaatregelen zijn nog steeds actueel, met dien verstande dat met de Nadere Afspraken over de uitvoering van de renovatie er een kader ligt voor de samenwerking met het RVB waarbinnen maatregelen op risico's genomen zijn of kunnen worden. Binnen de gemeentelijke projectgroep wordt regelmatig getoetst of het noodzakelijk is om het handelen om de beheersmaatregelen bij te stellen. De beheersmaatregelen worden wel concreter nu er meer duidelijkheid is over de wijze van uitvoering van de renovatie. Met de invulling van de programmering zoals het Informatiecentrum, het uitzichtpunt en jaarljiks terugkomende evenementen, wordt ook steeds concreter invulling gegeven aan de beheersmaatregelen op het risico van hinderbeleving/op peil houden van bezoekersstromen in de binnenstad.

Org

Er zijn meerdere diensten binnen de gemeente betrokken bij de afstemming met RVB en omgeving.

Pagina 2

Projectrapportage Projecten Tijd

Gemeentelijke organisatie reageert adequaat en met inachtneming van termijnen op aanvragen voor benodigde vergunningen, ontheffingen en instemmingen. Dit betreft een exogeen risico waar we als gemeente zeer beperkt invloed op kunnen uitoefenen. De overall planning van het Rijksvastgoedbedrijf voor de renovatiewerkzaamheden is een exogeen risico waar we als gemeente zeer beperkt invloed op kunnen uitoefenen. In Q2 2023 heeft RVB aangekondigd dat de renovatie in ieder geval tot eind 2028 gaat duren (Ciebrief Gewijzigde planning renovatie Binnenhof RIS315048). Sinds 2021 zijn de gebruikers van het Binnenhof vertrokken en naar verwachting zullen de eerste complexdelen eind 2028 opgeleverd worden.

Info

Informatiedeling en communicatie door het Rijkvastgoedbedrijf (RVB) is ten opzichte van de start van het renovatietraject verbeterd. Een deel van de informatie over de planvorming wordt vanuit het Rijk als vertrouwelijk beschouwd en kan niet openbaar gedeeld worden.

Kwal

Kwaliteit van de tijdelijke situatie heeft een grote impact op de omgeving. Omgeving denkt mee over de invulling Lange Poten gedurende de renovatie. Vanaf april '24 worden de schuttingen in de Lange Poten geplaatst. Aandacht voor de omgeving tijdens de uitvoering van de renovatie wordt door de gemeente continu geagendeerd bij het RVB. Gemeente blijft aangesloten bij de definitieve ontwerpen voor de buitenruimte en de aansluitingen op het openbaar gebied.

M.eff

Actieve inzet op omgevingsmanagement en programmering dragen merkbaar bij aan het beheersen van de zorgen van de omgeving. We staan als gemeente samen met het Rijksvastgoedbedrijf in nauw contact met ondernemers en omwonenden, zonder daarbij de verantwoordelijkheid over te nemen van het Rijksvastgoedbedrijf voor goede en tijdige communicatie over de werkzaamheden. Met ondernemers en RVB wordt aanvullende programmering verzorgd om de bezoekersstromen in het gebied op peil te houden. Daarbij is bijzondere aandacht voor de aantrekkelijkheid van de openbare ruimte en bereikbaarheid van het gebied. Continue focus op omgevingsmanagement is dan ook een vereiste.

Terugblik afgelopen periode: RVB communiceert met omgeving via website en nieuwsbrieven. In april 2024 is een brede informatiebijeenkomst georganiseerd in Amare die druk bezocht is. Ook de Dag van de Bouw in juni '24 heeft ruim 5000 bezoekers getrokken. De omgevingsvergunning voor de entree op de Hofplaats is in juni '24 verleend en inmiddels onherroepelijk. Gemeentelijke inzet was verder gericht op onder andere de afronding van de Nadere Afspraken (RIS318618), omgevingsmanagement, BVC plan (Bereikbaarheid Veiligheid en Communicatie) volgende fase tot eind 2028 (goedgekeurd in april '24) en omgevingscommunicatie en participatie. Aandacht voor buitenruimte en programmering om de overlast te beperken. Herijking van de afspraken uit het boekje 'Renovatie Binnenhof met oog voor de omgeving' is met 'Kom Binnenhof!' afgerond in april '24. Er is ook veel (media)aandacht geweest voor de realisatie van opening van het Uitzichtpunt in juli '24 en voor de archeologische vondsten, zoals de tijdscapsule die op 29 januari 2024 is getoond.

Vooruitblik komende periode: * Inzetten op het zo goed mogelijk laten verlopen van de renovatie met kwalitatief het beste resultaat voor de gemeente; * Inzet voor programmering, omgevingsmanagement, wegbeheer en stadsadviseur afstemmen op beschikbare financiële dekking voor 2025 en 2026 en verder; * Scope RVB voor kwaliteitsverbeteringen buitenruimte omgeving Binnenhof en Pleingarage incl. publiek fietsparkeren verder brengen * Andere acties zijn vergelijkbaar aan afgelopen jaar; overleg RVB inzake planning en acties vanuit RVB begeleiden. Vooral aandacht voor afronden inrichting bouwterreinen, begeleiden vergunningtraject, communicatie, omgevingsmanagement, programmering en bezoekersstromen (Kom Binnenhof!) en verdere planontwikkeling.

Impact stikstof: RVB heeft natuurvergunning aangevraagd bij Provincie, voor het gehele renovatie-programma. Natuurvergunning is in januari '24 afgegeven door Provincie. Er is beroep aangetekend tegen het besluit door een belangenorganisatie. Bestuurlijke planning RIS 315048 316383 318532 ntb

Soort Commissiebrief Commissiebrief Commissiebrief Commissiebrief

Naam Gewijzigde planning Renovatie Binnenhof Update incl ontwerp entree Hofplaats stand van zaken en voortgang programmering stand van zaken

Status Verzonden Verzonden verzonden in voorbereiding

Planning Q2 2023 Q3 2023 Q2 2024 Q4 2024

Scoringtabel Kenmerken

Criteria

Score

Toelichting scoring

x

Project heeft beperkt budget uit leges voor ureninzet. Financiering niet structureel geregeld. Middelen beschikbaar gesteld uit Cofinancieringsfonds voor '24-'25-'26. Er wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor verdere financiering.

x

Gemeente wil kosten voor vergoedingen nadeelcompensatie kunnen verhalen op RVB. Afspraken hierover zijn in juni '24 vastgelegd in de Nadere Afspraken.

a. Totale omvang projectbudget >10 €mln.

b. Meerdere dekkingsbronnen (Investering en exploitatie) 1. Financiering (Geld) c. Het project maakt gebruik van externe financiering d. Het project maakt gebruik van Subsidies en/of Grex bijdragen

2. Financiering (Risico)

a. Financieringsafspraken t.b.v. project derden met financieel risico voor de gemeente

Gemeente is project ontwerp buitenruimte/vervolg Kern Bijzonder gestart

a. Het project bestaat uit samengevoegde projecten (met behoud van eigen scope en rapportagelijn) 3. Complexiteit (Risico)

4. Complexiteit (Organisatie)

5. Complexiteit (Kwaliteit)

b. Project met één of meerdere raakvlakprojecten

x

c. Het project maakt gebruik van nieuwe technologie (de gemeente is een early adopter) a. 2 of meer leden van het projectmanagementteam zijn nog onervaren (<1 jaar in rol) a. Niet routinematig project (scope van het project is nieuw qua inhoud voor de gemeente) b. Innovatieve contract- of aanbestedingsvorm (nog niet eerder door gemeente gebruikt)

Pagina 3

x

Project is van het RVB, gemeente heeft faciliterende rol maar wel grote belangen

Projectrapportage Projecten Voor nieuwe publieksentree op Hofplaats is omgevingsvergunning/ontheffing bestemmingsplan nodig

a. Het project is afhankelijk van complexe ruimtelijke procedures waaronder bestemmingsplanwijziging. 6. Compliance (Risico)

b. Het project maakt gebruik van/of raakt infrastructuur derden.

x

c. Het project is onderhavig aan ontwikkelend beleid of veranderende wet- en regelgeving RVB verwacht dat renovatie totaal langer dan 5,5 jaar zal duren, vanaf 2028-2030 komen gebruikers terug naar het Binnenhof. Ministerie AZ verhuist uiterlijk eind augustus 2024 vanaf het Binnenhof.

a. Doorlooptijd totale project is >4 jaar x

7. Doorlooptijd (Tijd)

Vertraging heeft gevolgen voor de impact van de werkzaamheden op de binnenstad: langere hinderbeleving voor ondernemers en bezoekers Wethouder Binnenstad-Economie is coordinerend wethouder. Andere portefeuilles zijn Openbare Ruimte, Mobiliteit, Stadsontwikkeling

b. Klantplanning is dermate krap dat vertraging op oplevering zonder ingrijpen op projectopdracht onvermijdelijk is.

a. Er zijn 2 of meer Wethouders betrokken x

8. Governance (Informatie)

Meerdere Diensten betrokken

b. Het project rapporteert aan 2 of meer directies 9. Imago (Risico)

a. Het project is zichtbaar, exposure is groot en krijgt mediaaandacht.

x

10. Omgeving (Risico)

a. Er is weerstand vanuit de omgeving tegen het project.

x

Ondernemers omgeving Binnenhof zijn bezorgd over de leefbaarheid en bereikbaarheid gedurende de renovatie

11. Reputatie (Risico)

a. Politiek afbreukrisico, project speelt in op actualiteiten.

x

Gemeente staat voor de belangen van de inwoners en ondernemers, maar is afhankelijk van de informatie en planvorming van het RVB

12. Maatschappelijk (M)

De maatschappelijke relevantie wordt bepaald door de mate waarin een project getypeerd kan worden als een lage, midden of hoge impact op de maatschappelijke doelen die de gemeente nastreeft.

Totaalscore

Hoog, met name de attractieve binnenstad en belangen ondernemers

10

Pagina 4

Landelijke aandacht en politieke aandacht

Projectrapportage Projecten Stamgegevens Colijnplein 12 Van Asten

Projectnaam: Wethouder:

Stadsdeel Soort project: Datum rapportage:

Loosduinen planuitwerkingskader Q2 2024

Beknopte omschrijving project - In de Verkenning Driehoek Loosduinen (RIS 299347) is deze locatie aangewezen als verdichtingslocatie. Voor dit plan wordt een planuitwerkingskader (PUK) opgesteld. De aanbiedingsbrief is door Urban Interest (UI) getekend. De grond is uitgegeven in erfpacht, expirerend in 2032. Er moeten een BOPA-procedure doorlopen worden en grondruil plaats vinden. - UI heeft in 2016 Colijnplein 12 verworven. Uitgangspunt is sloop en nieuwbouw (hoogbouw) van circa 130 woningen met 50% middeldure huur en 50% vrije sector. Het woonprogramma omvat woningen variërend van 75m2 tot 85 m2. 30% sociale huur wordt op gebiedsniveau opgelost samen met de woningbouw op de KPN-locatie van Staedion. - Ook de openbare ruimte dient te worden meegenomen in de planontwikkeling. Om de woningbouwontwikkeling mogelijk te maken en de openbare ruimte te verbeteren wordt de toren ongeveer 5 meter richting het zwembad de Waterthor verschoven. Daardoor wordt de ruimte aan het Colijnplein groter. Hiermee is meer ruimte voor verblijfskwaliteit, vergroening (compensatie Treublaan) en het afwikkelen van het verkeer. - Er dient een aparte projectopdracht voor de herinrichting van de buitenruimte te komen waarmee voldaan kan worden aan de motie "Maak de driehoek Loosduinen groener" (RIS 315051) en daarmee het slagen van de gehele gebiedsontwikkeling.

Te behalen resultaat Bestuurlijke vaststelling PUK; Opstellen buitenruimteplan. Uitgangspunten en aannames - Verkenning Driehoek Loosduinen (RIS 299347) is uitgangspunt voor de nieuw te bouwen woontoren. - Voor de nieuwbouw gelden de regels van de hoogbouwnota Eyeline, Skyline (RIS 298448). - Voor de eis 30% sociaal is gesaldeerd met de woningbouw op de KPN-locatie. - In de Verkenning Driehoek Loosduinen is aangegeven dat de verdichting gepaard moet gaan met vergroening en verduurzaming van het gebied. Het PUK omvat een voorstel voor de herinrichting van de buitenruimte voor dit deel van de Driehoek Loosduinen (Treublaan, Donker Curtiusstraat en Colijnplein). Hiermee kan voldaan worden aan afspraken met de raad (afdoening motie 'Maak de driehoek Loosduinen groener' (RIS 315051)). - Er is nog geen financiering beschikbaar voor de herinrichting en verdere planvorming van de openbare ruimte. - Voor de grondruil en de publicatie inzake Didam arrest (ook bij heruitgifte noodzakelijk) is advies ingewonnen bij Croon advocaten. Urban Interest kan gezien worden als enige gegadigde. Croon kan deze publicatie verzorgen waarbij nog wel de grondruil betrokken dient te worden.

Programma Prestaties Woning Utiliteit Openbare ruimte Overig

aantal m2 m2 m2

Aanvang 0 1973 0 0

Einde 129 0 4200 71

Algemene projectstatus Alg

Oplevering PUK verwacht in Q4 2024. Het concept inrichtingsplan wordt ter toetsing voorgelegd aan het VoV en Acor. Hiervoor wordt de aanpak PUK Oude Haagweg gevolgd. Over het PUK wordt naar verwachting in Q4 2024/Q1 2025 door het college besloten.

Projectstatus: In de PUK-brief uit 2021 is een bijdrage overeengekomen met de ontwikkelaar. Dat bedrag is nog niet geïndexeerd. Door wijzigingen in het plan en vertraging in Geld het proces zijn teamleden langer aan het project gekoppeld. Er heeft een zwaardere toetsing van het buitenruimteplan plaatsgevonden waar extra kosten en uren voor gemaakt zijn. Er wordt een tekort van circa €20.000 op de apparaatskosten verwacht. Bronnen en subsidiemogelijkheden worden nader verkend. Ook de uren voor dit onderdeel hebben geen dekking. Risico

De herinrichting van de openbare ruimte en de voorgestelde verkeersaanpassingen, waaronder de toepassing van de knip voor gemotoriseerd vervoer, kunnen gevoelig liggen. Voor de herinrichting dient een apart projectopdracht te komen met voldoende budget, dat er nu nog niet is. Dit traject dient parallel aan de woningbouwontwikkeling plaats te vinden.

Org

Afdeling erfpacht wordt betrokken i.v.m. met de grondruil en herijking erfpachtcontract. De toetsing van het buitenruimtevoorstel en benodigde voorbereiding door VoV en Acor is een extra stap in het proces die extra tijd en geld vraagt. Hierdoor vertraagt de oplevering van het PUK.

Tijd

Wegens vertraging in het project kan besluitvorming door de raad vanaf Q1 2025 plaatsvinden.”

Info

Als het gaat om de buitenruimte is er grote verwervenheid met de tegenovergelegen winkelcentrum Sav Lohmanplein, dat recent door UI uitgebreid is. Hierbij zijn investeringen in de buitenruimte door de ontwikkelaar achtergebleven. De afspraken met UI voor verbetering van de omgeving van het winkelcentrum zijn niet goed vastgelegd of te achterhalen. Die informatie is noodzakelijk voor de planvorming van het opknappen van de openbare ruimte in het gebied. Vanuit het project Colijnplein zijn kansen om de herinrichting van de buitenruimte in het gehele gebied integraal op te pakken.

Kwal

De concept buitenruimteplannen worden ter toetsing voorgelegd aan VoV en ACOR. Op 16 april heeft participatieavond plaatsgevonden. Opkomst was met ruim 80 bezoekers hoog; 16 reactieformulieren zijn ingeleverd. Opmerkingen van bewoners hadden betrekking op o.a. verkeer, de kwaliteit van de buitenruimte en het type woningen. De reactieformulieren gaven geen aanleiding om de herinrichtingsplannen aan te passen, enkele passages in het PUK worden wel verder aangescherpt.

M.eff

In afwachting van advies Haags duurzaamheidsteam (HDT).

Pagina 5

Projectrapportage Projecten

Terugblik afgelopen periode: Op 16 april heeft een inloopavond plaatsgevonden met circa 80 bezoekers Benodigde onderzoeken (zon, wind en bomen) zijn door UI uitgezet. Advies HDT is aangevraagd

Vooruitblik komende periode: Stavaza op dd 19/8/24 Toetsing conceptvoorstel inrichtingsplannen door VOV en ACOR Aanlevering ontbrekende teksten en afronding PUK Opdrachtverstrekking IbDH voor raming en uitwerken buitenruimteplannen. Budget verkrijgen voor opknappen buitenruimte

Impact stikstof:

Intern salderen is wellicht mogelijk vanwege sloop kantoorgebouw. Stikstofemmissies kunnen verder teruggedrongen worden door toepassing van duurzaam materieel.

Bestuurlijke planning Soort

RIS

299347 Raadsvoorstel 315051 Commissiebrief Raadsvoorstel

ntbb

Naam Verkenning Driehoek Loosduinen

Status akkoord

Planning Q1 2018

Afdoeningsbrief 'Maak de driehoek Loosduinen groener'

akkoord

Q1 2023

PUK Colijnplein

verwacht

Q4 2024

Scoringtabel Kenmerken

Criteria

Score

Toelichting scoring

a. Totale omvang projectbudget >10 €mln. b. Meerdere dekkingsbronnen (Investering en exploitatie)

1. Financiering (Geld) c. Het project maakt gebruik van externe financiering

x

In de PUK-brief uit 2021 is een bijdrage overeengekomen met de ontwikkelaar. Dat bedrag is nog niet geïndexeerd.

d. Het project maakt gebruik van Subsidies en/of Grex bijdragen

2. Financiering (Risico)

a. Financieringsafspraken t.b.v. project derden met financieel risico voor de gemeente

x

Er is naar verwachting onvoldoende dekking vanuit de financiering (PUK-bijdrage) van de initiatiefnemer. Slechts een deel van de kosten voor de herinrichting van het Colijnplein en omgeving (Verkenning Driehoek Loosduinen) kan in rekening gebracht worden bij de ontwikkelaar.

a. Het project bestaat uit samengevoegde projecten (met behoud van eigen scope en rapportagelijn)

3. Complexiteit (Risico)

b. Project met één of meerdere raakvlakprojecten

x

Raakvlak met PUK KPN locatie, wc Savorin Lohmanlaan en met openbare ruimte omgeving Colijnplein (Verkenning Driehoek Loosduinen) . Slechts een deel van de kosten van verbetering van de openbare ruimte ( bovenplanse plankosten) kan in rekening gebracht worden bij de ontwikkelaar. Er is momenteel geen dekking voor het gemeentelijke aandeel in de herinrichFng van de buitenruimte.

c. Het project maakt gebruik van nieuwe technologie (de gemeente is een early adopter)

4. Complexiteit (Organisatie)

a. 2 of meer leden van het projectmanagementteam zijn nog onervaren (<1 jaar in rol)

Wegens personeelswisseling zijn kennisborging en kwaliteit projectdossier aandachtspunten x

a. Niet routinematig project (scope van het project is nieuw qua inhoud voor de gemeente) x

5. Complexiteit (Kwaliteit)

b. Innovatieve contract- of aanbestedingsvorm (nog niet eerder door gemeente gebruikt)

Pagina 6

Er is sprake van een expirerend erfpacht en een grondruil. Publicatie van de voorgenomen grondruil is vereist. Daarnaast wordt de eis van 30% sociale huur op gebiedsniveau opgelost. Het plan omvast een herinrichting van het Colijnplein die het leefklimaat en verkeersveiligheid ten goede moeten komen. Voor de herinrichting moeten nog de juiste procedures doorlopen worden.

Projectrapportage Projecten Expirerend erfpacht en grondruil. Voor herinrichting van de buitenruimte moeten de vereiste procedures doorlopen worden.

a. Het project is afhankelijk van complexe ruimtelijke procedures waaronder bestemmingsplanwijziging. 6. Compliance (Risico)

b. Het project maakt gebruik van/of raakt infrastructuur derden.

x Initiatief is gestart in 2016 (bespreking in HIT). Intussen zijn beleid en besluitvormingsprocedure veranderd. Daarnaast speelt Didam.

c. Het project is onderhavig aan ontwikkelend beleid of veranderende wet- en regelgeving

PUK is in afrondende fase. De ontwikkelaar dient met een inrichtingsvoorstel te komen voor de herinrichting van het Colijnplan, maar wil uitsluitend een beperkte financiële bijdrage leveren.

a. Doorlooptijd totale project is >4 jaar x

7. Doorlooptijd (Tijd)

Er is sprake van vertraging. Deels door aanpassing van schetsontwerp en deels door interne nieuwe inzichten (Didam).

b. Klantplanning is dermate krap dat vertraging op oplevering zonder ingrijpen op projectopdracht onvermijdelijk is.

De woningbouw en de buitenruimte vallen onder verantwoordelijk van verschillende wethouders.

a. Er zijn 2 of meer Wethouders betrokken x

8. Governance (Informatie) b. Het project rapporteert aan 2 of meer directies

9. Imago (Risico)

10. Omgeving (Risico)

a. Het project is zichtbaar, exposure is groot en krijgt mediaaandacht.

a. Er is weerstand vanuit de omgeving tegen het project.

x

x

11. Reputatie (Risico)

a. Politiek afbreukrisico, project speelt in op actualiteiten.

12. Maatschappelijk (M)

De maatschappelijke relevantie wordt bepaald door de mate waarin een project getypeerd kan worden als een lage, midden of hoge impact op de maatschappelijke doelen die de gemeente nastreeft.

x

Totaalscore

12

Pagina 7

x

Verschillende media hebben reeds bericht over de verkeersproblematiek rond het aangrenzende winkelcentrum. De herinrichting van het Colijnplein moet bijdragen aan het oplossen van het verkeersknelpunt.

Via moties en schriftelijke vragen uit de raad. Deze zijn gericht op de verkeersafwikkeling van Colijnplein en de uitvoering van de Verkenning Driehoek Loosduinen (vergroening openbare ruimte). Het PUK omvat een verbetervoorstel voor inrichting en de verkeersafwikkeling Colijnplein. Niet alle kosten kunnen in rekening gebracht worden bij de ontwikkelaar. Er is geen dekking voor het publieke deel.

Grote vraag naar betaalbare huurwoningen, de roep om kwaliteitsverbetering en vergroening openbare ruimte en de verkeersveiligheid. In de raad is een motie aangenomen over de vergroening driehoek Loosduinen. Het project draagt bij aan het doel om 4000 woningen per jaar te realiseren en aan vergroening van de buitenruimte

Projectrapportage Projecten Stamgegevens DKG Middenboulevard Van Asten

Projectnaam: Wethouder:

Stadsdeel Soort project: Datum rapportage:

Scheveningen Openbare ruimte Q2 2024

Beknopte omschrijving project Het plan Middenboulevard betreft het opknappen van de openbare ruimte van de Boulevard tussen de Pier en Beelden aan zee. Het plan voor fase 1 en het bijbehorende budget zijn op 28 november 2019 vastgesteld door de Raad. In 2021 is het werk aanbesteed. Te behalen resultaat Het realiseren van een Middenboulevard, die daadwerkelijk veilig en functioneel is en daarnaast nog voldoet aan de doelstelling van het project: mooier, aantrekkelijker en beter bruikbaar. Zie Collegevoorstel inzake aangepast DO Middenboulevard RIS308708.

Uitgangspunten en aannames Uitgangspunten voor het ontwerp voor de Middenboulevard zijn dat de boulevard en de omgeving van het Kurhaus samen het hart van de badplaats Scheveningen vormen. Met miljoenen bezoekers per jaar oefenen ze een grote aantrekkingskracht uit op toeristen, bewoners en ondernemers. Het ontwerp voor dit gebied is gericht op het vergroten van de ruimtelijke en functionele kwaliteiten van de buitenruimte. Anders gezegd: mooier, aantrekkelijker en beter te gebruiken.

Programma Prestaties Woning Utiliteit Openbare ruimte Overig

aantal m2 m2 m2

Aanvang 0 0 18000 0

Einde 0 0 18000 0

Algemene projectstatus Alg

Project kent vertraging. Door de uitspraak van de Raad van State inzake stikstof (arrest Porthos, november 2022) heeft het college de juist aangevangen werkzaamheden moeten staken (RIS313770). Na aanvullende voorbereidingen is het werk pas in januari 2024 opnieuw gestart. De raad is geïnformeerd over de aangepaste planning met januari 2024 als nieuwe startdatum van de werkzaamheden (RIS317927).

Projectstatus: In de Voortgangsrapportage De Kust Gezond van 2 september 2022 (RIS312901) is een tekort op het uitvoeringsbudget van het project Middenboulevard gemeld Geld van € 1,6 mln. vanwege een hogere prijs in de aannemingsovereenkomst. Hierbij werd uitgegaan van een start van de werkzaamheden in november 2022. Dit is ook opgenomen in de GRIP-rapportage Q4 2023 (RIS318401). Vanwege de uitspraak van de Raad van State rondom stikstofuitstoot is het project vertraagd. De vertraging als gevolg van stikstof is het geprognotiseerde tekort met € 6,9 mln. opgelopen. In 2022 werd het werk na de uitspraak van Raad van State gestaakt en moesten er nieuwe stikstofdepositieberekeningen worden gemaakt om de impact van het project op de natuur te verduidelijken. Er worden nog hogere meerkosten voorzien waarvoor een risicoreservering wordt gemaakt. De raad is hierover geïnformeerd in de voortgangsrapportage De Kust Gezond. Risico

Gelet op de fase en omstandigheden van het project is er nog steeds sprake van risico’s.

Org

Geen bijzonderheden

Tijd

In juni 2022 is de bouwteamfase afgerond en juli 2022 is het werk opgedragen. In november 2022 is het project voor de herinrichting van de Middenboulevard tijdelijk gestopt. Reden hiervoor was de uitspraak van de Raad van State inzake stikstof. De Raad is hierover geinformeerd (RIS313770). Januari 2024 zijn de werkzaamheden voor het project weer volledig hervat (RIS312927). Door de verlate start is de planning aangepast waardoor de strandpaviljoens nu niet meer één maar twee strandseizoenen op hun tijdelijke locatie moeten exploiteren.

Info

Afstemming met provincie verloopt in goed overleg.

Kwal

Geen opmerkingen

M.eff

Door de vertraging kunnen de bezoekers van Scheveningen pas later gebruikmaken van de nieuwe boulevard.

Terugblik afgelopen periode: Juni 2021 is een nieuwe aanbesteding gestart. Met de definitieve gunning van de bouwteamfase is deze aanbesteding eind 2021 afgerond. In juni 2022 is de bouwteamfase afgerond en juli 2022 is het werk opgedragen. In november 2022 is het project voor de herinrichting van de Middenboulevard tijdelijk on hold gezet. Reden hiervoor is de uitspraak van de Raad van State inzake stikstof. De Raad is hierover geinformeerd (RIS313770). Om de stikstofimpasse te doorbreken zijn aeriusberekening en ecologische beoordelingen opgesteld. Deze hebben geleid tot het verkrijgen van een natuurvergunning begin december 2023. Eind 2023 zijn de nutsbedrijven gestart met het aanbrengen van nutsvoorzieningen voor de locaties waar de strandpaviljoens de komende twee jaar tijdelijk moeten opbouwen vanwege de werkzaamheden aan de boulevard. Eind januari 2024 zijn de werkzaaheden hervat na het onherroepelijk worden van de benodigde vergunningen. In de week van 1 maart zijn de strandpaviljoens opgebouwd op hun nieuwe tijdelijke locatie, de bouwschutting is geplaatst, bouwbrug en loopbruggen zijn in gebruik genomen en binnen de bouwschutting lopen de werkzaamheden conform planning.

Vooruitblik komende periode: Komende periode starten de werkzaamheden op de bestaande boulevard. Impact stikstof: Groot. Project heeft meer dan een jaar vertraging opgelopen vanwege de stikstofperikelen.

Pagina 8

Projectrapportage Projecten

Bestuurlijke planning RIS 308708

Soort Collegevoorstel

Naam Inzake aangepast DO Middenboulevard Middenboulevard Scheveningen (on hold zetten project tgv stikstofproblematiek) Middenboulevard Scheveningen (stand van zaken natuurvergunning en scopeuitbreiding)

Status Geamendeerd

Planning Q2 2021

313770

Commissiebrief

Verzonden

Q4 2022

316911

Commissiebrief

Verzonden

Q4 2023

312927

Commissiebrief

Middenboulevard Scheveningen

Verzonden

Q4 2023

Commissiebrief

Uitvoeringsbudget Middenboulevard Scheveningen

Gepland

Q3 2024

Scoringtabel Kenmerken

Criteria

Score

Toelichting scoring Projectbudget > € 30 mln.

a. Totale omvang projectbudget >10 €mln. b. Meerdere dekkingsbronnen (Investering en exploitatie) 1. Financiering (Geld)

c. Het project maakt gebruik van externe financiering

x

d. Het project maakt gebruik van Subsidies en/of Grex bijdragen 2. Financiering (Risico)

a. Financieringsafspraken t.b.v. project derden met financieel risico voor de gemeente a. Het project bestaat uit samengevoegde projecten (met behoud van eigen scope en rapportagelijn)

3. Complexiteit (Risico)

b. Project met één of meerdere raakvlakprojecten

x

Raakt andere projecten in het programma DKG

c. Het project maakt gebruik van nieuwe technologie (de gemeente is een early adopter) 4. Complexiteit (Organisatie)

a. 2 of meer leden van het projectmanagementteam zijn nog onervaren (<1 jaar in rol) a. Niet routinematig project (scope van het project is nieuw qua inhoud voor de gemeente)

5. Complexiteit (Kwaliteit)

b. Innovatieve contract- of aanbestedingsvorm (nog niet eerder door gemeente gebruikt)

Geen routineproject x

a. Het project is afhankelijk van complexe ruimtelijke procedures waaronder bestemmingsplanwijziging. 6. Compliance (Risico)

b. Het project maakt gebruik van/of raakt infrastructuur derden.

x

Raakt infrastructuur van onder andere Stedin.

c. Het project is onderhavig aan ontwikkelend beleid of veranderende wet- en regelgeving Langer dan 4 jaar

a. Doorlooptijd totale project is >4 jaar 7. Doorlooptijd (Tijd)

b. Klantplanning is dermate krap dat vertraging op oplevering zonder ingrijpen op projectopdracht onvermijdelijk is.

x

a. Er zijn 2 of meer Wethouders betrokken 8. Governance (Informatie) b. Het project rapporteert aan 2 of meer directies 9. Imago (Risico)

a. Het project is zichtbaar, exposure is groot en krijgt mediaaandacht.

x

Project is het meest gebruikte stuk boulevard van Scheveningen.

10. Omgeving (Risico)

a. Er is weerstand vanuit de omgeving tegen het project.

x

Mogelijk weerstand van ondernemers

11. Reputatie (Risico)

a. Politiek afbreukrisico, project speelt in op actualiteiten.

x

Veel belanghebbenden

12. Maatschappelijk (M)

De maatschappelijke relevantie wordt bepaald door de mate waarin een project getypeerd kan worden als een lage, midden of hoge impact op de maatschappelijke doelen die de gemeente nastreeft.

x

Hoog, impact op een toeristische trekpleister van de stad.

Totaalscore

9

Pagina 9

Projectrapportage Projecten Stamgegevens Dreven-Gaarden-Zichten fase 1 Balster

Projectnaam: Wethouder:

Stadsdeel Soort project: Datum rapportage:

Escamp gebiedsontwikkeling, grex Q2 2024

Beknopte omschrijving project De Dreven, De Gaarden en De Zichten zijn drie buurten in Den Haag Zuidwest waar grote sociaal maatschappelijke en fysieke opgaven liggen. Er is sprake van problemen met werkgelegenheid, armoede, veiligheid, gezondheid en sociale cohesie. Het eenzijdige sociale woningbezit leidt daarnaast tot een eenzijdige bewonerssamenstelling met weinig mogelijkheden voor een wooncarrière. De huidige woonvoorraad, die binnen de plangrenzen vrijwel geheel bestaat uit Staedion bezit, is sterk verouderd en aan grootschalige, ingrijpende renovatie of vernieuwing toe. De gemeente, Staedion en haar ontwikkelaar Heijmans hebben een plan ontwikkeld om deze opgave aan te pakken. Hierbij worden 2060 woningen gesloopt of gerenoveerd en in totaal ca. 5500 nieuwe woningen in het gebied gebouwd waarbij een duidelijke strategie wordt ingezet van differentiatie door verdichting en niet door verdrijving. Naast het woonprogramma wordt ca. 15.000m2 aan bedrijfsruimte toegevoegd om de wijkeconomie te versterken en wordt voorzien in ca. 7.000m2 maatschappelijke voorzieningen. De herstructurering gaat gepaard met een opwaardering van de openbare ruimte en de groenvoorzieningen. De nieuwbouw levert een belangrijke bijdrage aan de energietransitie in Zuidwest. Deze ambities zijn juli 2020 vastgelegd in het ambitiedocument Dreven-Gaarden-Zichten (RIS305714).

Voor de samenwerking tussen de partijen tijdens de planontwikkelingsfase is een overeenkomst gesloten (RIS305715). 20 april 2021 zijn de nota's van uitgangspunten voor de drie buurten vastgesteld door het college (RIS308508). De benodigde investeringen in deze buurten kennen een grote onrendabele top. Ter dekking van de onrendabele top in de eerste 10 jaar van deze gebiedsontwikkeling (ruim 50% van het programma) is een bijdrage uit de woningbouwimpulsgelden bij BZK aangevraagd van ca. €27 mln. Deze aanvraag is toegewezen waarmee er een harde deadline voor de start bouw is ontstaan van 10 september 2023. 10 februari 2022 is het projectdocument vastgesteld voor fase 1 (de eerste 10 jaar en ruim 50% van het programma). 15 maart 2022 is de SOK voor de realisatiefase vastgesteld door het college en 23 maart is deze getekend door Staedion, Heijmans en de gemeente. Eind augustus 2023 is uitvoering fysiek gestart met de eerste paal van het eerste deelplan 'Steenzicht'.

Te behalen resultaat • Vernieuwen, intensiveren en differentiëren van de woonvoorraad en het woonmilieu in Den Haag Zuidwest • Bestaande voorraad sociale woningen in het gebied Dreven/ Gaarden/Zichten renoveren of vervangen en waar verantwoord mogelijk zelfs uitbreiden • Het toevoegen van marktwoningen in een gedifferentieerd programma, waaronder, maar niet uitsluitend, goedkope koop en middeldure huur woningen • Het kwaliteitsniveau en de gebruikswaarde van het groen in de wijk verbeteren • Verduurzamen van de woningvoorraad en vormgeven van de noodzakelijke energietransitie • Versterken wijkeconomie • Vergroten van de differentiatie in inkomensopbouw in Zuidwest • Behoud en versterken van het draagvlak voor voorzieningen Uitgangspunten en aannames Ambitiedocument (RIS 305714), nota's van uitgangspunten (RIS308508), projectdocument (RIS311092) en SOK (RIS311865) - Als onderdeel van de structuurvisie Den Haag Zuidwest is de MER Zuidwest opgesteld (RIS312245). Hierin zijn op groter detailniveau de effecten van Dreven-Gaarden-Zichten in beeld gebracht. Hierdoor is de MER naast een planMER bij de Structuurvisie ook een project MER bij de ontwikkeling voor Dreven, Gaarden en Zichten. Steenzicht & Ruimzicht zijn voorgetrokken en als referentiesituatie in de MER-opgenomen.

- Buiten dit project om wordt tijdig een herindeling van de sportvelden in Escamp I uitgevoerd om voldoende ruimte te maken voor de vastgetselde plannen. Deze herinrichting van het sportpark sluit aan bij de stedenbouwkundige structuur van de Zichten en Gaarden en zorgt voor dat het park gerevitaliseerd wordt als een openbaar toegangkelijke groene sport- en recreatievoorziening, die van waarde is als beweeg- en ontmoetingsplek voor de bewoners van de sterk verdichte buurten er om heen. - Er wordt in Bouwlust Vrederust een parkeerregime ingevoerd voordat de eerste woningen worden opgeleverd. - Er zullen (buiten dit project) infrastructurele ingrepen aan de Lozerlaan worden verricht (ongelijkvloerse kruising Erasmusweg), om het verkeer van het sterk verdichte Zuidwest te kunnen blijven afvoeren. Dit is een grotere ingreep die belangrijk is voor de totale opgave van de structuurvisie en de ontwikkeling in het Westland die in de berekeningen van de MER Zuidwest als een gegeven is meegenomen. Als de realisatie van de ongelijkvloerse kruising ter discussie komt te staan zullen er nieuwe verkeersberekeningen gedaan moeten worden voor de afvoercapaciteit van dit kruispunt.

Programma Prestaties Woning Utiliteit Openbare ruimte Overig

Aanvang aantal m2 2 m m2

1137 3405 130000 0

Einde 3263 11965 130000 0

Algemene projectstatus Alg

Met vaststelling van het projectdocument en tekenen van de SOK is het project nu in uitvoering. Bereikte mijlpalen: - Vaststellen ambitiedocument (juli 2020) - Toekennen WBI-subsidie (september 2020) - Vaststellen Nota (s) van Uitgangspunten (april 2021) - Vaststellen Projectdocument (februari 2022) - Tekenen samenwerkingsovereenkomst (SOK) (maart 2022) - Openen grond en vastgoedexploitatie (maart 2022) - Uithuizing Steenzicht gereed (oktober 2022) - Gewijzigd besluit intrekking status beschermd stadsgezicht De Dreven (nov 2022) - Bestemmingsplan Steenzicht vastgesteld in raad (dec 2022) - Sloop Steenzicht (februari 2023) - Omgevingsvergunning Steenzicht (juni 2023) - Comfort-letter EU (juni 2023) - Startbouw Steenzicht (augustus 2023) - Vrijgave bestemmingsplannen "Zichten 2,3 & 7" en "Dreven 1" (december 2023) - Verzoek tot stilleggen bouw Steenzicht via een Voorlopige Voorziening is afgewezen bij de rechtbank (april 2024)

Pagina 10

Projectrapportage Projecten

Projectstatus: Geld

In 2023 zijn bouwkosten hard toegenomen en is de rente gestegen. Woningprijzen zijn onvoldoende meegestegen. De stijgende bouwkosten en achterblijvende opbrengsten hebben en negatieve invloed op de prognose van het saldo van de grex. Ook inflatie heeft een negatieve invloed op het saldo door de vaste waarde van de toegekende subsidie en gemeentelijke cofinanciering, die niet mee groeit met de inflatie. Deze autonome marktontwikkelingen zijn doorgevoerd middels bij de jaarrekening voorgeschreven indexaties op de geprognosticeerde kosten en opbrengsten. Zoals in de vorige GRIP-rapportage al aangekondigd heeft het doorvoeren van deze indexaties bij de programmarekening geleid tot een forse achteruitgang op het geprognosticeerde plansaldo van de grex (ca. € 15 mln). Doordat dit een autonome generieke marktontwikkeling is moet dit geprognosticeerde tekort worden gedekt door een bijdrage uit de RGB aan de Voorziening Negatieve Plannen. Geprognosticeerde tekorten zijn nog niet opgetreden en de gemeente loopt alleen riscio over de daadwerkelijk ingebrachte grond. Dit gebeurt per deelplan. In een dergelijke langlopende grondexploitatie, waarbij per deelplan overeenkomsten worden gesloten, bestaan mogelijkheden om bij te sturen en te optimaliseren.

Dit is onder andere gedaan door bij de volgende deelplannen de bijdrage aan de onrendabele top op de dure parkeeroplossing onder de binnentuinen te maximeren op de beschikbare dekking. Bijsturen is nodig om te zorgen dat de vaste dekkingsbijdrage vanuit BZK-aanvraag toereikend blijft voor een sluitende grex. Er wordt gewerkt aan een actualisatie van de grondexploitatie. Eerste ramingen van verwachte kosten en opbrengsten laten mutaties zien. In Q4 2024 zal deze actualisatie gereed zijn.

Risico

Vertraging door bezwaar- en beroepsprocedures tegen publiekrechtelijke besluite Eigenaarschap en exploitatie van collectieve solitaire parkeervoorzieningen is nog niet contracactueel geregeld.

Org

Voor het project is een projectorganisatie met de samenwerkende partijen ingericht, en worden de taken en verantwoordelijkheden vanuit de afzonderlijke partijen in de eigen lijn uitgevoerd. Groot verloop van personeel in alle organisaties vormt risico voor continuïteit van project. Door capciteitsproblemen lukt het niet om alle interne processen binnen de gestelde termijnen te leveren (grondwaardebepalingen, WOO-verzoeken afhandelen, etc.). De gemeentelijke organisatie is op korte termijn nog niet in staat een nieuw planologisch kader te produceren via een "wijziginging Omgevingsplan". Dit is overigens in het hele land een probleem.

Tijd

Volgens de subsidievoorwaarden van BZK moest voor 10 september 2023 gestart worden met de bouw. Dit is gelukt. N.a.v. de vernietiging van het bestemmingsplan Steenzicht is een VoVo ingediend tegen de Omgevingsvergunning maar deze is afgewezen. Als gevolg van capaciteitsproblemen en langere doorlooptijden van het planologisch kader onder de Omgevingswet loopt de Gaarden achter op planning en is de planontwikkeling ca. 8 mnd later gestart. Daarom scoort dit thema oranje. Grootste risico's die voor extra vertraging kunnen zorgen zijn: - Stagnatie door vertraging in besluitvorming over bestemmingsplannen - Vertraging door beroep- en bezwaarprocedures tegen publiekrechtelijke besluiten - Stagnatie in de Zichten doordat het Sportpark niet tijdig is heringedeeld - Als parkeerregime niet tijdig is ingevoerd kan niet gestuurd worden op gebruik gebouwde voorzieningen - Als er onvoldoende herhuisvestingscapaciteit is kan voortgang stagneren

Info

Voor de Raad wordt periodiek een project specifieke rapportage worden opgesteld. De eerste (RIS315465) is in mei 2023 aangeboden aan de raadscomissie. In de lijn van de voortgangsrapportages van de andere grote gebiedsontwikkelingen zal ook voor Zuidwest de totaalopgave in beeld worden gebracht. De rapportage Dreven, Gaarden en Zichten zal op termijn hierin worden opgenomen. De raad is middels diverse commissiebrieven en bijbehorende debatten geïnformeerd over de belangrijkste ontwikkelingen binnen het project. Er wordt momenteel gewerkt aan een tool waarmee de bijdrage van individuele projecten aan de grotere doelstellingen van de structuurvisie gemonitord kan worden.

Kwal

Voor de buurten zijn beeldkwaliteitsplannen vastgesteld. Kwalitatieve bewaking vindt in eerste instantie plaats via de stedenbouwkundigen in de projectteams en de geestelijke vader van het stedenbouwkundig plan en de beeldkwaliteitsplannen, Jeroen Ruitenbeek van Palmbout, blijft betrokken als supervisor om het gedachtengoed te bewaken. Samen met de gebruikelijke welstandstoetsen is de kwaliteit goed geborgd en scoort dit thema groen.

M.eff

De ingrepen in de Dreven, Gaarden en Zichten zijn groot. Het risico bestaat dat de leefbaarheid onder druk komt te staan door bouwverkeer/ overlast/ veiligheidsrisico's en door het grote aantal uithuizingen. Daarom wordt een intensief programma gevolgd om bewoners te betrekken bij de transformatie van hun buurt met placemaking, evenementen en inhoudelijke participatie. Bij de uithuizingen krijgt iedereen een persoonlijke behandeling en worden maatwerkoplossingen gezocht. Vooralsnog verloopt dit zeer goed. Daarom is dit thema groen.

Terugblik afgelopen periode: Terugblik afgelopen periode: - Onderzoek naar haalbaarheid sloop- nieuwbouwplan Ruimizcht (binnen vastgestelde kaders en huidig bestemmingsplan) - Schetsontwerpen (SO) openbare ruimte Zichten en Dreven goedgekeurd door ACOR/VOV - Juridische procedures n.a.v. vernietiging bestemmingsplan Steenzicht en Ruimzicht en omgevingsvergunning Steenzicht - Behandelen nieuwe omgevingsvergunning Steenzicht afwijking bestemmingsplan - Uitgebreider parkeerscenario's Zichten in beeld brengen - Inzage termijn bestemmingsplan Zichten 2,3 en 7 + verwerken zienswijzen, inclusief infoavond - Inzage termijn bestemmingsplan Dreven 1 + verwerken zienswijzen, inclusief infoavond - Informatiemarkten voor alle drie de buurten - Bouwplanontwikkeling Gaarden 1 - Bouwplanontwikkeling Dreven 1B+1C en 1D - Bouwplanontwikkeling Zichten 2 en Zichten 7 - Bijeenkomst met eerstelijnszorgpartijen over zorgvoorzieningen in Dreven-Gaarden-Zichten - Uitwerken ontwikkel, exploitaite en beheermodel voor parkeerhubs - Opstart werkgroep voorzieningenmonitor - Doorontwikkeling positioneringsstrategie, inclusief nieuwe huisstijl en website Vooruitblik komende periode: - SO's openbare ruimte Gaarden voorleggen aan ACOR/VOV - Voorlopige Ontwerpen (VO) openbare ruimte voor Dreven 1 en Steenzicht/Ruimzicht - Afgifte nieuwe omgevingsvergunning Steenzicht, inclusief ruimtelijke onderbouwing -

Vaststellen bestemmingsplan Zichten 2,3 en 7 - Vaststellen bestemmingsplan Dreven 1 - Bouwplanontwikkeling Gaarden 1 - Bouwplanontwikkeling Zichten 2 en Zichten 7 - Bouwplan ontwikkeling Ruimzicht + sloop 1e fase - Indienen omgevingsvergunning Dreven 1B/ 1C - Projectrealisatieovereenkomst Dreven 1B+1C - Actiegebiedaanwijzing (afgifte urgentieverklaringen) Dreven 1D - Actualisatie grondexploitatie - Opstarten Dreven 2A, inclusief bijzondere woonvorm programma - Voortgangsrapportage naar de raad - Verschillende participatie en informatie bijenkomsten - Doorontwikkeling positioneringsstrategie

Pagina 11

Projectrapportage Projecten Impact stikstof: Voor de eerste deelplannen is gebleken dat er geen sprake is van stikstof depositie in zowel de bouw- als de gebruiksfase. In de onderzoeken in de MER Zuidwest, deel Dreven, Gaarden, Zichten wordt opgemerkt dat het voor de eerstvolgende plannen ook nog de verwachting is, omdat de stikstofdepositie gemitigeerd kan worden door middel van ‘intern salderen’ (er komen auto’s bij, maar er gaan ook woningen van het gas). De MER constateert ook dat ‘intern salderen’ voor het totale programma Dreven-Gaarden-Zichten waarschijnlijk onvoldoende stikstofruimte zal bieden om alle negatieve effecten als gevolg van extra verkeer te voorkomen. Er dient dan op termijn ook extern gesaldeerd te worden door een deel van de huidige woningvoorraad van het gas te halen. Hiermee ontstaat een afhankelijkheid tussen de totale productie en de voortgang van de verduurzaming van de bestaande voorraad of elektrificatie van het autoverkeer. Om als gemeente een goede administratie van ‘extern salderen’ bij te kunnen houden en hier goed op te kunnen sturen, wordt ingezet op de inrichting van “een stikstofbank”.

Bestuurlijke planning Soort Raadsvoorstel Raadsvoorstel Collegebesluit Raadsvoorstel Commissiebrief Collegebesluit Collegebesluit Commissiebrief Commissiebrief Commissiebrief Raadsvoorstel Raadsvoorstel Commissiebrief

RIS 311093 311095 311865 313806 315542 317394 317432 318898 N.t.b. N.t.b. N.t.b. N.t.b. N.t.b.

Naam Projectdocument inclusief Grex en concept SOK Opheffing status beschermd stadsgezicht De Dreven Definitieve SOK Beslissing op bezwaar opheffing beschermd stadsgezicht Dreven Nadere analyse over het Didam-arrest en het staatssteunrecht Vrijgave bestemmingsplan Dreven 1B+1C Ontwerp bestemmingsplan Zichten 2,3 en 7 Heroverweging renovatie Ruimzicht Stand van zaken bouwplan Steenzicht Voortgangsrapportage Dreven-Gaarden-Zichten Vaststelling bestemmingsplan Dreven 1B+1C Vaststelling bestemmingsplan Zichten 2,3 en 7 Actualisatie grex

Status Vastgesteld Vastgesteld Vastgesteld Vastgesteld Verzonden Vrijgegeven Vrijgegeven Verzonden Verzonden Verwacht Verwacht Verwacht Verwacht

Planning Q1 2022 Q1 2022 Q1 2022 Q3 2022 Q2 2023 Q4 2023 Q4 2023 Q2 2024 Q2 2024 Q3 2024 Q4 2024 Q4 2024 Q4 2024

Scoringtabel Kenmerken

Criteria

Score

WBI-subsidie, Eneco, Grondopbrengsten

b. Meerdere dekkingsbronnen (Investering en exploitatie) x

1. Financiering (Geld) c. Het project maakt gebruik van externe financiering

a. Financieringsafspraken t.b.v. project derden met financieel risico voor de gemeente

x

x

b. Project met één of meerdere raakvlakprojecten

5. Complexiteit (Kwaliteit)

Sportpark Escamp, Ongelijkvloerse Kruising Lozerlaan, Gebiedsagenda Uithof, Structuur visie Zuidwest, Programmaplan Zuidwest Nieuw model voor exploitatie en beheer van collectieve centrale parkeervoorzieningen

c. Het project maakt gebruik van nieuwe technologie (de gemeente is een early adopter) 4. Complexiteit (Organisatie)

Gemeente is risicodrager van de grex Het project bestaat uit drie buurten en ruim 20 bouwplannen

a. Het project bestaat uit samengevoegde projecten (met behoud van eigen scope en rapportagelijn) 3. Complexiteit (Risico)

WBI-subsidie + grondopbrengsten WBI-subsidie

d. Het project maakt gebruik van Subsidies en/of Grex bijdragen 2. Financiering (Risico)

Toelichting scoring € 54 mln.

a. Totale omvang projectbudget >10 €mln.

a. 2 of meer leden van het projectmanagementteam zijn nog onervaren (<1 jaar in rol) a. Niet routinematig project (scope van het project is nieuw qua inhoud voor de gemeente)

Gemeente doet nog maar zeer zelden binnenstedelijke gebiedsontwikkelingen van dit formaat x

b. Innovatieve contract- of aanbestedingsvorm (nog niet eerder door gemeente gebruikt) a. Het project is afhankelijk van complexe ruimtelijke procedures waaronder bestemmingsplanwijziging. 6. Compliance (Risico)

b. Het project maakt gebruik van/of raakt infrastructuur derden.

x Parkeerbeleid, Omgevingswet, etc.

c. Het project is onderhavig aan ontwikkelend beleid of veranderende wet- en regelgeving

15 tot 20 jaar

a. Doorlooptijd totale project is >4 jaar 7. Doorlooptijd (Tijd)

b. Klantplanning is dermate krap dat vertraging op oplevering zonder ingrijpen op projectopdracht onvermijdelijk is.

x

a. Er zijn 2 of meer Wethouders betrokken x

8. Governance (Informatie) b. Het project rapporteert aan 2 of meer directies 9. Imago (Risico)

a. Het project is zichtbaar, exposure is groot en krijgt mediaaandacht.

x

10. Omgeving (Risico)

a. Er is weerstand vanuit de omgeving tegen het project.

x

11. Reputatie (Risico)

a. Politiek afbreukrisico, project speelt in op actualiteiten.

x

12. Maatschappelijk (M)

De maatschappelijke relevantie wordt bepaald door de mate waarin een project getypeerd kan worden als een lage, midden of hoge impact op de maatschappelijke doelen die de gemeente nastreeft.

x

Totaalscore

11

Pagina 12

Betreft de sloop van meer dan 2000 bestaande woningen

Projectrapportage Projecten Stamgegevens Haagvlietpoort - The Grace (Laakpoort) Van Asten

Projectnaam: Wethouder:

Stadsdeel Soort project: Datum rapportage:

Laak locatie-ontwikkeling Q2 2024

Beknopte omschrijving project Het bouwplan The Grace is een particulier project aan de Rijswijkseweg en bestaat uit een complex met twee woontorens op een stedelijke laag. Het bouwplan heeft een onherroepelijke Omgevingsvergunning. Er wordt beoogd om hier een aantal wijzigingen in door te voeren. Het aangepaste bouwplan bestaat uit twee woontorens van circa 140 en 105 meter en circa 1.300 woningen. Naar verwachting wordt eind 2024 gestart met de bouw van het project. Dat is een belangrijke voorwaarde voor behoud van zowel de SBI- als WBI-middelen. Te behalen resultaat Realisatie van 1.304 woningen Uitgangspunten en aannames Uitgangspunten en aanames voor start bouw eind 2024 - Aanpassing Omgevingsvergunning - Inzet parkeerterrein Dintelstraat als tijdelijke parkeeroplossing - Contracteren aannemer en investeerders Programma Prestaties Woning Utiliteit Openbare ruimte Overig

Aanvang aantal m2 2 m m2

Einde

0 20000 0 0

1304 2200 0 0

Algemene projectstatus De projectontwikkelaar is niet gestart met de bouw van het project. Om de business case sluitend te maken is de Startbouwimpuls (SBI) aangevraagd en toegekend, en worden een aantal planaanpassingen doorgevoerd. Het Alg aangepaste bouwplan bestaat uit twee woontorens van circa 140 en 105 meter en circa 1.300 woningen. Naar verwachting wordt eind 2024 gestart met de bouw van het project. Dit is o.a. van belang voor behoud van de WBI-middelen voor de gebiedsontwikkeling HS Kwartier. Projectstatus: Geen bijzonderheden Geld Risico

Start bouw eind 2024 wordt mogelijk niet gehaald. Daar worden verschillende risico's voor gezien: - De aanpassing op de vergunning wordt niet (tijdig) verleend; - Er wordt bezwaar en beroep aangetekend; - De business case komt niet rond waardoor de ontwikkeling (nog) niet van de grond komt.

Org

Geen bijzonderheden

Tijd

De beoogde planning voor start bouw (eind 2024) is van belang voor behoud van de WBI-middelen. Deze planning is onderhevig aan een aantal risico's.

Info

Geen bijzonderheden

Kwal

Geen bijzonderheden

M.eff

Programma

Terugblik afgelopen periode: In november 2023 is de Startbouwimpuls toegekend voor The Grace. In aanvulling hierop moeten nog een aantal planaanpassingen doorgevoerd worden om tot een haalbare business case te komen. De totale set aan aanpassingen is in de eerste maanden van 2024 verkend, waarna gestart is met de beoordeling van de vergunningsaanvraag voor de beoogde aanpassingen. Vooruitblik komende periode: Voorbereiding start bouw eind 2024.

Impact stikstof: Niet van toepasing

Bestuurlijke planning RIS

Soort

Naam

Status

Planning

Scoringtabel Kenmerken

Criteria

Score

Toelichting scoring

a. Totale omvang projectbudget >10 €mln. Bijdrage derden voor de vastgoedontwikkeling en financiering vanuit de business case HSK voor de openbare ruimte (o.a. WBI en Eneco-middelen)

b. Meerdere dekkingsbronnen (Investering en exploitatie)

1. Financiering (Geld)

c. Het project maakt gebruik van externe financiering

x

Voor de herinrichting van de buitenruimte wordt o.a. gebruik gemaakt van een WBI-subsidie. Voor het tekort van de initiatiefnemer in de vastgoedontwikkeling is een SBI-subsidie verstrekt

d. Het project maakt gebruik van Subsidies en/of Grex bijdragen

2. Financiering (Risico)

a. Financieringsafspraken t.b.v. project derden met financieel risico voor de gemeente

Bijdrage derden vanuit anterieure overeenkomst met ontwikkelaar. Voor de herinrichting van de buitenruimte wordt o.a. gebruik gemaakt van een WBI-subsidie. Voor het tekort van de initiatiefnemer in de vastgoedontwikkeling is een SBIsubsidie verstrekt.

x

Voor de herinrichting van de buitenruimte wordt o.a. gebruik gemaakt van een WBI-subsidie. Hiervoor staat de gemeente aan de lat.

x

Project Velostrada, SO Waldorpstraat

a. Het project bestaat uit samengevoegde projecten (met behoud van eigen scope en rapportagelijn) 3. Complexiteit (Risico)

b. Project met één of meerdere raakvlakprojecten c. Het project maakt gebruik van nieuwe technologie (de gemeente is een early adopter)

4. Complexiteit (Organisatie)

a. 2 of meer leden van het projectmanagementteam zijn nog onervaren (<1 jaar in rol) a. Niet routinematig project (scope van het project is nieuw qua inhoud voor de gemeente)

5. Complexiteit (Kwaliteit)

b. Innovatieve contract- of aanbestedingsvorm (nog niet eerder door gemeente gebruikt) a. Het project is afhankelijk van complexe ruimtelijke procedures waaronder bestemmingsplanwijziging.

Pagina 13

Projectrapportage Projecten 6. Compliance (Risico)

b. Het project maakt gebruik van/of raakt infrastructuur derden.

x

Het project ligt tegen het spoor aan

c. Het project is onderhavig aan ontwikkelend beleid of veranderende wet- en regelgeving Het project loopt sinds 2017

a. Doorlooptijd totale project is >4 jaar 7. Doorlooptijd (Tijd)

b. Klantplanning is dermate krap dat vertraging op oplevering zonder ingrijpen op projectopdracht onvermijdelijk is.

x Van Asten en Balster

a. Er zijn 2 of meer Wethouders betrokken 8. Governance (Informatie)

x b. Het project rapporteert aan 2 of meer directies Er is veel aandacht voor dit project

9. Imago (Risico)

a. Het project is zichtbaar, exposure is groot en krijgt mediaaandacht.

10. Omgeving (Risico)

a. Er is weerstand vanuit de omgeving tegen het project.

11. Reputatie (Risico)

a. Politiek afbreukrisico, project speelt in op actualiteiten.

x

12. Maatschappelijk (M)

De maatschappelijke relevantie wordt bepaald door de mate waarin een project getypeerd kan worden als een lage, midden of hoge impact op de maatschappelijke doelen die de gemeente nastreeft.

x

Totaalscore

9

x

Het project heeft een tijd stil gestaan. Recent is er een forse SBI-subsidie verstrekt voor het project. Er is veel aan gelegen om dit project van de grond te krijgen. Realisatie van 1.411 woningen waarvan 30% sociaal.

Pagina 14

Projectrapportage Projecten Stamgegevens NvU Gebiedsontwikkeling Laakhavens Van Asten

Projectnaam: Wethouder:

Stadsdeel Soort project: Datum rapportage:

Laak gebiedsvisie Q2 2024

Beknopte omschrijving project Uitwerking van de gebiedsagenda Campus College HS/ Laakhavens door het opstellen van een integraal toekomstplan gebiedsontwikkeling, waarin de diverse aspecten van de gebiedsontwikkeling worden samengevoegd en er een beeld wordt gevormd van de ontwikkeling van het CID-deel van Laakhavens Hollands Spoor voor de komende 20 jaar. In Laakhavens worden de komende jaren grote woningbouwprojecten gerealiseerd, met in totaal circa 9.000 woningen, deels in hoogbouw. Het gebied wordt getransformeerd naar een gemengd gebied met woningen, kantoren, hotel, onderwijs en alle bijbehorende voorzieningen zoals winkels, groen, speelplekken en recreatieve voorzieningen. De buitenruimte en ondergrond worden in Laakhavens integraal benaderd. Er vindt interne coördinatie plaats met de ontwikkelingen in de andere deelgebieden van het CID. Daarnaast is er op regelmatige momenten afstemming met diverse externe partijen, stakeholders, instituten, ondernemers en de bewoners van Laakhavens (zie https://projecten.denhaag.nl/project/toekomstplan-voor-laakhavens-hollands-spoor/). Het toekomstplan Laakhavens Hollands Spoor bestaat uit een Ontwikkelvisie (RIS 311821), een Ontwikkelstrategie, een Beeldkwaliteitplan (RIS319121) en een Buitenruimteplan.

Te behalen resultaat Opstellen Ontwikkelstrategie met hierin de Business Case LH Centraal. Opstellen Buitenruimteplan Vaststellen Samenwerkingsovereenkomst (SOK) met ontwikkelaars LH Centraal Vaststelling Ontwikkelstrategie in college en raad Vaststelling Buitenruimteplan in college en raad