RIS319857 Bijlage Staat van de organisatie 2024
Tekst van het document
Beredeneerd vanuit de leefwereld van de inwoner,
andere om het energiezuinig maken van gemeen
ondernemer en maatschappelijke organisaties, en in
telijke kantoren en panden, overstappen op schone
verbinding met onze organisatiewaarden. Goede en
energiebronnen en het terugdringen van de uitstoot
betrouwbare dienstverlening levert een belangrijke
veroorzaakt door het reizen. Aan de opgave werken
bijdrage aan het opbouwen van het vertrouwen in de
we sinds dit jaar met behulp van instrumenten zoals
lokale overheid.
CO2-beprijzing en de CO2-prestatieladder, die helpt om onze CO2-uitstoot inzichtelijk te maken en te
Dienstverlening weerspiegelt waar we als gemeente
beheersen. Onderdeel van de werkwijze is ook dat een
voor staan. Het bepaalt bij inwoners en ondernemers
externe controlerende partij toetst of we nauwgezet
hun beeld van de gemeente. Voor de Hagenaar
en serieus werken aan CO2-reductie, waarvoor we
kan dienstverlening van de gemeente veel gezichten
Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024
hebben: de gemeente moet ervoor zorgen dat iets geregeld wordt, geeft informatie, handhaaft, of biedt een helpende hand. Van het aanvragen van een paspoort tot hulp bij schulden, van het organiseren van zorg tot het bezoeken van een evenement in de bibliotheek; dienstverlening is het visitekaartje van de gemeente. De ambitie om de ervaring van Hagenaars te verbe teren is uitgewerkt in zes dienstverleningsprincipes. Die vormen de basis voor de uiteindelijke beleving van de gemeentelijke dienstverlening. De principes
verbeteren van de gemeentelijke dienstverle
gaan voor de hele organisatie gelden, want voor de
ning. Dit traject is in 2021 gestart met als doel
buitenwereld zijn wij 1 gemeente met 1 visitekaartje.
het verhogen van de kwaliteit en snelheid van
De Haagse dienstverleningsprincipes zijn:
klachtafhandeling. Speerpunten zijn een uniform klachtenproces en duidelijke en empathische
• We zijn betrouwbaar en duidelijk
communicatie naar de inwoners. In 2023 is de
• Onze dienstverlening is eenvoudig en bereikbaar
manier waarop een klacht kan worden ingediend
• Uw rechten zijn ons uitgangspunt
verbeterd, is een uniform klachtenproces vastge
• We heten iedereen welkom en staan voor u klaar
steld en is een dashboard met kerninformatie over
• We houden rekening met uw situatie en zijn er op
gemeentebrede klachten beschikbaar. Ook is een
belangrijke momenten
traject ingezet om het huidige klachtenregistratie
• We maken samen de stad
systeem te vervangen om klachten efficiënter te kunnen registreren
Daarnaast wordt gewerkt aan concrete doelen,
en analyseren. Lees meer over het
bijvoorbeeld het verhogen van de klanttevredenheid
Verbeterprogramma Klachten in de
en het verlagen van de doorloop
voorgangsrapportage.
tijd van een (aan)vraag. Lees meer over de Haagse diensteverlenings
Haags Samenspel
principes in de Visie dienstverle
Het programma Haags Samenspel zet in op het
ning 2024-2029.
verbeteren van de kwaliteit van participatie in Den Haag. Goede participatie is essentieel in het
Op verschillende plekken wordt al op deze manier
werken aan onze samenwerking met inwoners en
gewerkt. Zo is afgelopen jaar met het programma
andere partners. Het versterkt het vertrouwen in de
ondernemersdienstverlening de eerste stap gezet
gemeente en in elkaar. Want deelnemers ervaren dat
naar de integrale aanpak die het gemeentebrede
alle belangen en bezwaren serieus zijn meegewogen,
programma dienstverlening voor ogen heeft. Het doel
waardoor de gemeenteraad een goed afgewogen
van het programma is ervoor te zorgen dat onder
besluit kan nemen. Vanuit onze waarden mag onze
nemers de dienstverlening van de gemeente als één
stad erop rekenen dat we dat goed en met dezelfde
samenhangend geheel ervaren. Er wordt gestreefd
afweging doen.
naar een hogere tevredenheid en meer vertrouwen door ondernemers sneller, gemakkelijker en met
Bij een goed participatieproces staat de belangheb
meer persoonlijke aandacht te ondersteunen in onze
bende centraal en worden onderlinge verbindingen
dienstverlening. Eén aspect daarvan is het verbeteren
gelegd. Het leidt tot kwalitatief betere besluiten
en uitbreiden van het ondernemersportaal.
waarbij kennis uit de stad beter wordt benut. Daarom wordt is er ook een sterk verband en
Ook het meerjarige gemeentebrede verbetertraject
samenwerking met het programma Bestuurlijke
klachten is een belangrijke component in het
Besluitvorming (zie ook 2.5).
31
32
< INHOUD
Haags samenspel is de manier waarop wordt
Om geleerde lessen beter te borgen en daarmee
gewerkt aan Haagse opgaven: als één gemeente,
de kwaliteit van participatie sneller te verhogen.
samen voor en met de stad. Dagelijks zijn ambte
Bijvoorbeeld door hulpmiddelen te ontwikkelen
naren en bewoners er met elkaar over in gesprek.
voor participatie. En door de gemeentelijke
Op allerlei manieren, vanuit verschillende diensten,
organisatie toe te rusten om ze toe te passen in
in de verschillende wijken. Binnen de gemeente
participatietrajecten.
faciliteert een klein team het Haags Samenspel.
Initiatieven uit de stad Vanuit de stad komen veel grote en kleine
gemeente en tussen gemeente, initiatiefnemers en
maatschappelijke initiatieven, door en voor
partners. Om meer ruimte te bieden aan de partijen
bewonersorganisaties en sociaal-maatschappelijke
die de stad beter maken en de kruisbestuiving
ondernemers. Initiatieven die het individueel belang
tussen gemeente en initiatiefnemers te versterken,
overstijgen, die van waarde zijn voor de buurt of
wordt onder andere een duidelijke toegang voor
stad.
initiatiefnemers georganiseerd en inzichtelijkheid geboden in subsidies. Dit draagt ook bij aan het
De initiatieven zijn divers, van wijkenergieprojecten
uitdaagrecht (ook wel Right to Challenge) waarbij
tot het ontwikkelen van groene binnentuinen die
bewoners en maatschappelijke organisaties taken
worden beheerd door de buurt, van het cultureel
van de gemeente of andere overheden kunnen over
benutten van onderbenutte ruimte zoals in de
nemen als zij denken het beter of anders te kunnen
Sporendriehoek, van initiatieven die de energie
doen.
transitie van de stad versnellen, van sociaal maatschappelijke initiatieven als het stagehuis die
Hiermee staan we ook voor een bredere opgave:
tot versterking van de buurt leiden, tot (tijdelijke)
hoe werk je met elkaar samen door de verschillende
initiatieven in de fysieke ruimte zoals diverse ‘place
diensten heen, met oog voor wat de inwoners
making’-trajecten, broedplaatsen en binnentuinen.
van Den Haag willen en zonder goede ideeën te belemmeren? Het vraagt om een organisatie die
We willen een samenhangende aanpak organiseren
integraal naar initiatieven kan kijken en onder
waarbij beter wordt samengewerkt binnen de
steunen. Het wordt namelijk complex wanneer er
Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024
meerdere beleidsvelden tegelijk worden geraakt.
en participatie van collega’s. Een organisatie die
Het vraagt om een andere manier van werken en
inclusief is, waar iedereen zichzelf kan zijn en waar
denken. Het succes blijft anders in te grote mate
talent kansen krijgt. Het gaat daarbij niet alleen
afhankelijk van de inzet en houding van individuele
over de inhoud van ons werk, maar ook over hoe we
medewerkers.
met elkaar omgaan.
Stadmakers, maatschappelijke instellingen en
Een prettige en veilige werkomgeving
gemeente leren met en van elkaar. Om de verbin
Bij de gemeente Den Haag zijn we doorlopend
ding te versterken zijn er verschillende initiatieven,
in gesprek met onze medewerkers om ervoor te
zoals het tweede Haagse Stadmakersfestival
zorgen dat iedereen met plezier in een veilige omge
in 2023. Het was een mooie samenwerking met
ving werkt. We hebben in 2023 het programma
partners die de verbinding tussen uitvoering en
Werkomgeving ingericht met de organisatie
strategie leggen, zoals HHS, Fonds1818, PEP en
waarden en het nieuwe leiderschaps- beeld als
woningbouwcorporaties. De versterking van de
fundament.
stadsmakerscommunity zelf wordt niet geïnitieerd vanuit de gemeente – vanuit een gepaste, minder
Het programma werkt langs drie sporen:
sturende rolverdeling met initiatiefnemers. 1. Doorpakken op al geplande acties die aansluiten Er wordt ook geleerd van internationale voorbeelden
bij de reeds ingezette koers van organisatie-
en opgetrokken met steden met een vergelijkbare
ontwikkeling, zoals het Medewerkersloket en de
zoektocht, zoals in het Cities en ‘Placemaking’-
nieuwe gesprekscyclus (Haags Gesprek).
netwerk met 13 Europese steden..
2. Inzetten op verdiepend onderzoek en luisteren om beter te kunnen duiden wat er speelt en om
2.4.3. AANTREKKELIJKE WERKGEVER MET
te bepalen wat er nog meer nodig is, zoals het
AMBITIEUZE WERKNEMERS
medewerkersonderzoek, vertrekredenonderzoek
Voor het werken aan complexe vraagstukken zijn
en dialoogtafels rondom inclusie.
talentvolle en ambitieuze collega’s nodig. We willen
3. Investeren in een solide en professioneel samen
daarom een aantrekkelijke werkgever zijn, die talent
spel tussen de lijnorganisatie en de onder-
aantrekt én behoudt. Die collega’s de professionele
steuning vanuit Personeel en Organisatie (P&O)
ruimte biedt om maatwerk te leveren. Een orga
van dienst Bedrijfsvoering.
nisatie waarin ruimte is voor medezeggenschap
Medewerkersloket gemeente Den Haag In september 2023 startten we met het Medewerkersloket: een plek waar medewerkers terecht kunnen met verschillende vragen, bijvoorbeeld over werkdruk, sociale (on)veiligheid of een (dreigend) arbeidsconflict, en waar ze zich gehoord voelen. Medewerkers krijgen advies en kunnen gebruik maken van bemiddeling. Van september tot en met december 2023 hebben 77 medewerkers het Medewerkersloket benaderd met vragen over werkrelatie, functie, schaalindeling, mobiliteit, ziekte en re-integratie.
We vinden het belangrijk om nieuwe medewerkers
collega’s. We laten nieuwe collega’s kennismaken
warm welkom te heten. Dit doen we met ons
met de stad, met de waarden van de organisatie en
gemeentebrede Haags Introductieprogramma (zie
met hoe we zijn georganiseerd.
kader), met introducties per gemeentelijke dienst, met tools die op afdelingen zelf ingezet kunnen worden en op de werkplek door leidinggevenden en
33
34
< INHOUD
Haags Introductieprogramma Er is een nieuw, gemeentebreed Haags Introductieprogramma ontwikkeld voor alle nieuwe mede werkers die in dienst komen. In dit programma worden nieuwe medewerkers tijdens hun eerste 100 dagen meegenomen op een boeiende reis door de gemeente Den Haag, als stad en organisatie. De reis wordt geïllustreerd met een digitale tramkaart op LOES (het leermanagementsysteem). Hierop staat informatie over belangrijke ‘haltes’ die een nieuwe medewerker tegenkomt. De drie haltes betreffen fysieke bijeenkomsten: 1) De Haagse Introductiedag: Hier leren nieuwe medewerkers de organisatie, hun collega’s en de stad beter kennen. De dag begint met een introductie bij de Remise, gevolgd door een tramrit door Den Haag. Vervolgens vinden work shops plaats die inzicht bieden in de organisatie, de rol van de ambtenaar, en de waarden die ons werk sturen. 2) College Den Haag-kunde: Tijdens dit college dat plaatsvindt in de eerste twee maanden, krijgt de medewerker inzicht in hoe de stad gestructureerd is, wat de actuele ontwikkelingen zijn en welke uitdagingen er spelen binnen de stad en de omliggende regio. 3) Het medewerkerscafé: Deze bijeenkomst wordt na de eerste 100 dagen van nieuwe medewerkers georganiseerd, om samen terug te kijken op hun eerste 100 dagen. Het nieuwe Haagse introductieprogramma voor nieuwe medewerkers is in 2023 onderscheiden met de Onboard Award.
Deze prijs wordt jaarlijks uitgereikt tijdens het evenement Onboard Amsterdam van Appical. De vakjury kent de award toe aan de organisatie met de meest onderscheidende intro ductie voor nieuwe medewerkers. Naast het reguliere introductieprogramma hebben we ook een aanvullend introductieprogramma voor leidinggevenden. Als je als leidinggevende binnenkomt in onze organisatie of doorstroomt naar een leidinggevende positie, komt er ontzettend veel op je af. Het is dus belangrijk dat deze collega’s snel en effectief worden ingewerkt in hun nieuwe functie. Daarom volgen alle nieuwe leidingge venden bij de Gemeente Den Haag het HIP voor leidinggevenden, met een eigen routekaart. De extra sessies voor leidinggevenden zijn: 4) Kick-off voor leidinggevenden De focus van deze sessie ligt op de personele en financiële verantwoordelijkheid die leidinggevenden bij de gemeente hebben. 5) Wegwijs in Bedrijfsvoering Tijdens deze dag leggen we leidinggevenden uit hoe de bedrijfsvoering van de gemeente werkt en wat hun rol als integraal manager is. 6) Masterclasses Gedurende de eerste 100 dagen nodigen we leidinggevenden bij de gemeente uit om een aantal masterclasses te volgen. Denk bijvoorbeeld aan thema’s als recruitment en mobiliteit, inkopen en bestellen en integer handelen.
Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024
Leiderschap
Organisatieontwikkeling gaat hand in hand met
die bij deze visie horen uit te werken, als basis voor
leiderschapsontwikkeling. Om vanuit een gemeen
werving en selectie, leiderschapsontwikkeling en
schappelijke basis en in een prettige werkomgeving
Management Development.
ons werk voor de stad en organisatie te kunnen doen, is goed leiderschap cruciaal. Daarom willen
De waarden en het leiderschapsbeeld hebben een
we extra in investeren in de ontwikkeling van leider
belangrijke plek in het introductieprogramma voor
schap en leidinggevenden bij Gemeente Den Haag.
nieuwe medewerkers. In 2024 wordt het leider schapsbeeld verder geïmplementeerd in de orga
Er is een nieuwe leiderschapsvisie vastgesteld met
nisatie en wordt een passend leer- en ontwikkel
zes principes voor Haags Leiderschap. Er is gestart
aanbod uitgewerkt.
met een traject om de leiderschapscompetenties
35
36
< INHOUD
Ambtelijk vakmanschap en tegengeluid
de uitoefening van hun ambt. Daarom zijn er in de
Ruimte voor tegengeluid is van belang voor een
Ambtenarenwet aanvullende regels opgenomen die
prettige werkomgeving met ambitieuze werk
bepalen dat de persoonlijke mening van een ambte
nemers, maar ook in het werken aan opgaves in
naar diens neutraliteit niet in de weg mag staan.
samenwerking met de stad. Tevens draagt het bij aan een betere kwaliteit van dienstverlening en
Om ambtenaren te helpen een
besluitvorming.
goede afweging te maken over hoe zij hun recht op vrijheid van
In het kader van organisatieontwikkeling wordt
meningsuiting in het publiek
ambtelijk tegengeluid op verschillende manieren
debat kunnen gebruiken, is een
bevorderd en gestimuleerd. Door de waarde
handreiking gemaakt.
‘vrijmoedig’ expliciet als organisatiewaarde te benoemen, maken we duidelijk dat tegengeluid
Aantrekken en behouden van interne capaciteit en
gewaardeerd wordt en onderdeel is van ons ambte
beperken externe capaciteit
lijk vakmanschap. Dit heeft een vervolg gekregen in
Aantrekkelijk werkgeverschap is meer dan ooit
het nieuwe leiderschapsbeeld. Daarin benadrukken
van belang gezien de toenemende krapte op de
we het belang van zowel ambtelijk vakman
arbeidsmarkt. De arbeidsmarktkrapte raakt ook de
schap als van inhoudelijke deskundigheid - wat
gemeente Den Haag en we zien dat de vacaturevul
een belangrijke voorwaarde is voor tegenspraak.
ling ingrijpend aan het veranderen is. Twee derde
Ook benadrukken we in Haags Leiderschap de
van de vacatures die in 2023 zijn opengesteld is
verantwoordelijkheid voor leidinggevenden om een
vervuld (zie ook 1.4.8). Binnen het totaal van de
werkomgeving te creëren waarin mensen vrij voelen
arbeidsmarkt heerst vrijwel overal schaarste aan
om professioneel tegen te spreken.
(voldoende gekwalificeerd) personeel. Deze krapte is structureel en zal – onder andere door vergrijzing –
Er zijn inspiratiesessies voor leidinggevenden,
de komende jaren waarschijnlijk alleen maar groter
werkconferenties voor strategisch management en
worden.
heidagen voor directeuren georganiseerd om op de thema’s te ontwikkelen die randvoorwaardelijk
Het benutten van kwaliteiten van medewerkers
zijn voor tegengeluid, zoals een sociale veilig
binnen de organisatie is belangrijk voor het binden
heid, gespreksvoering en diversiteit en inclusie.
en behouden van medewerkers voor de organisatie.
Daarnaast wordt gewerkt aan instrumenten om
Daarom zetten we meer dan ooit in op de ontwik
tegenspraak te bevorderen om te borgen dat
keling van de medewerkers die al in dienst van onze
alternatieven en consequenties in besluitvorming
organisatie zijn. Niet alleen behouden we daarmee
worden meegenomen.
waardevolle medewerkers, maar bouwen we ook aan een sterk merk op de arbeidsmarkt zodat de
Ambtenaren en actievoeren
interesse voor Den Haag als werkgever groeit.
Een vorm van tegengeluid waar expliciet aandacht voor is, is activisme. In 2023 zagen we dat in heel
Om de toenemende werklast in een schaarse
Nederland meer ambtenaren dan voorheen de
arbeidsmarkt met minder inhuur te kunnen
behoefte hadden om zich uit te spreken over onder
invullen, moeten we ervoor zorgen dat de beschik
werpen die hen raken, of om te demonstreren tegen
bare, interne capaciteit optimaal wordt benut.
overheidsbeleid.
Dit vraagt om het toekomstbestendig verbeteren van de instroom, doorstroom en uitstroom.
Ook in Den Haag speelde dit. De vrijheid van
Een toekomstbestendig personeelsbestand vereist
meningsuiting en het recht om te demonstreren
dat er zicht is op de verwachte kwantitatieve en
zijn grondrechten. Voor iedereen in Nederland,
kwalitatieve capaciteitsbehoefte, én op de skills van
ook als je ambtenaar bent. Tegelijkertijd worden
zittende medewerkers en hun ontwikkelwensen en
ambtenaren geacht neutraal en objectief te zijn in
-mogelijkheden.
Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024
Om dit goed te kunnen doen wordt werving, interne
In die gevallen waarin externe inhuur onvermijde
doorstroom en inhuur meer integraal benaderd.
lijk is, houden we de kosten van die inhuur zo laag
Het Bureau Inhuur Externen wordt de komende
mogelijk.
periode doorontwikkeld naar een capaciteitsbureau dat integraal kijkt naar capaciteitsmanagement.
Lees meer over externe inhuur.
Opleiding BOA’s In 2023 is de gemeente Den Haag gestart met een innovatief BBL-traject (staat voor beroepsbegelei dende leerweg, combinatie van werken en leren) voor zij-instromers om tegemoet te komen aan de groeiende behoefte aan handhavers in de stad. De krapte op de arbeidsmarkt maakt het noodzakelijk om nieuwe, creatieve oplossingen te vinden om gekwalificeerde handhavers aan te trekken en te behouden. In samenwerking met ROC mboRijnland biedt de Haagse Handhavingsorganisatie (HHO) een mbo-3 opleiding Handhaver Toezicht en Veiligheid aan. Dit traject combineert twee dagen theorie met drie dagen praktijkervaring per week, waarbij de zij-instromers direct in dienst komen van de gemeente. De opleiding duurt twee tot tweeënhalf jaar. Gedurende deze periode ontvangen de medewerkers een salaris en wordt de opleiding door de gemeente gefinancierd. Dankzij deze opleiding worden de zij-instromers al na drie maanden voor 80% inzetbaar in de dage lijkse handhavingstaken voor de gemeente Den Haag. De nauwe samenwerking met mboRijnland zorgt ervoor dat de lessen direct in de praktijk worden toegepast, waardoor de medewerkers zelfver zekerder en beter voorbereid de straat op gaan. Onze eerste volledige BBL-variant HTV was uniek in Nederland en heeft geleid tot het succesvol opleiden van twee klassen van 16 medewerkers in 2023.
In mei 2024 zijn negen nieuwe zij-instromers gestart en in augustus dit jaar begint de werving voor de vierde opleidingsklas in november. Door dit traject wordt niet alleen de handhavingsorganisatie versterkt, maar ook onze concurrentiepositie als aantrekkelijke werkgever. Deze samenwerking met mboRijnland en de positieve resultaten onderstrepen het belang van continue innovatie en samenwerking met regionale onderwijsinstellingen om de kwaliteit van onze dienstverlening aan de stad Den Haag te waarborgen en te verbeteren.
37
38
< INHOUD
Haagse Ambtenaren in de Klas In 2023 is een start gemaakt met de pilot Haagse ambtenaren in de klas. Hierbij krijgen beleidsme dewerkers van OCW en SZW de kans om zich voor een dagdeel per week praktisch in te zetten in het basisonderwijs. Structureel een extra paar handen in de klas draagt bij aan werkdrukverlaging voor de leerkracht en maakt het mogelijk om – ondanks de tekorten – vaker te differentiëren en leerlingen de gerichte aandacht te geven die zij soms nodig hebben. Niet alleen het onderwijs profiteert, maar medewerkers zelf ook. Ze doen waardevolle ervaringen op die een breder perspectief bieden op het eigen werk. Het ondervinden wat er speelt in het onderwijs en in de stad en hoe (gemeente)beleid zich vertaalt naar de werkvloer helpt om genuanceerd, geïn spireerd en effectief te werk te gaan. “Ik weet weer waarom ik op het Spui werk.” Bovendien geeft het helpen in de klas voldoening en werkplezier en draagt het bij aan de persoonlijke ontwikkeling doordat het andere vaardigheden en kanten van jezelf aanspreekt. Ook de organisatie profiteert. Het draagt bij aan een positieve beeldvorming van ambtenaren en daarmee Gemeente Den Haag. Niet alleen als overheid, maar ook als werkgever, aangezien maat schappelijke betrokkenheid voor de nieuwe generatie een belangrijk onderdeel vormt van het werk. In dit filmpje vertelt een Haagse ambtenaar over haar ervaring in de klas.
Vitaliteit en duurzame inzetbaarheid Het welzijn van onze medewerkers is een belang
regie van medewerkers te vergroten en gespreks
rijke prioriteit, zodat zij met veel plezier - en in
vaardigheden van leidinggevenden te ontwikkelen
goede gezondheid - voor ons kunnen en willen
om duurzame inzetbaarheid bespreekbaar te
blijven werken. Dit is een grote uitdaging, want het
maken. De training die hiervoor is ontworpen
gemiddelde jaarverzuim was in 2023 met 7,4% iets
wordt geïmplementeerd bij verschillende
hoger dan in 2022 (zie ook 1.4.9). We hebben als
organisatieonderdelen.
organisatie een uitdaging in de aanpak van lang en extra lang verzuim. We werken daarom enerzijds
Daarnaast zetten we extra in op mantelzorg door
aan het voorkomen van instroom in het verzuim en
medewerkers en financiële fitheid van medewer
anderzijds aan het optimaal begeleiden en laten
kers, waarbij we aantrekkelijk werkgeverschap
re-integreren van medewerkers in de organisatie of
realiseren door de dienstverlening aan de stad ook
daarbuiten.
voor medewerkers toegankelijk maken.
Groepen waar we in onze vitaliteitsaanpak extra
Overkoepelend werken we aan een betere zicht-
aandacht voor hebben, zijn jongere medewerkers
en vindbaarheid van de dienstverlening, zodat
en medewerkers die werkzaam zijn in de fysiek
medewerkers en leidinggevenden optimaal gebruik
zware functies (zie kader). Een voorbeeld hiervan
maken van het aanbod en zo verzuim voorkomen.
is een traject bij de dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheidsprojecten (SZW) om de eigen
Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024
Duurzame inzetbaarheid in fysiek zware functies Duurzame inzetbaarheid betekent dat je in staat bent om gezond, productief en met plezier huidig en toekomstig werk uit te voeren tot je pensioengerechtigde leeftijd. Dit is voor iedereen een uitda ging, maar met name voor medewerkers in fysiek zware functies. In de pilot Employability en met name het deelproject Perspectief zijn enkele medewerkers in fysiek belastende functies begeleid om te kijken of zij op termijn kunnen doorstromen naar fysiek minder belastende functie. Na deze bege leiding zijn enkele medewerkers (tijdelijk) naar een andere functie doorgestroomd waarmee hun duurzame inzetbaarheid vergroot is.
In 2023 is de arbodienstverlening aanbesteed.
We zien dat de diversiteit in personeels
De nieuwe dienstverlener legt extra nadruk
samenstelling langzaam toeneemt (zie ook 1.4.5).
op duurzame inzetbaarheid en op vaststellen
Naast cuturele en genderdiversiteit, zetten we in op
wanneer bij verzuim geen sprake is van een medi
leeftijdsdiversiteit. We vinden verjonging belangrijk
sche oorzaak. Leidinggevenden en medewerkers
en bieden jongeren stageplekken, leerwerkplekken,
zullen al vroeg in het re-integratietraject worden
werkervaringsplekken (zie kader), een traineepro
ondersteund.
gramma en loopbaanondersteuning.
Diversiteit en inclusie We doen veel om onze organisatie diverser en inclu
Ook zien we nagenoeg geen verschil in de beloning
siever te maken. In 2023 zijn de beleidskaders om
van mannen en vrouwen binnen onze organisatie
inclusie steviger in ons werving- en aannamebeleid
(zie kader).
te borgen verder doorontwikkeld en hebben we een Keti Koti en andere dialoogtafels georganiseerd.
Werkervaringsplekken Werkervaringsplekken kunnen helpen in de zoektocht naar een oplossing voor het grote aantal vacatures. Via een werkervaringsplek krijgen pas afgestudeerden of andere kandidaten, zonder rele vante werkervaring, de kans om deze op te doen. Daarbij doorlopen zij ook een ontwikkeltraject met workshops, loopbaancoaching en netwerkmogelijkheden. Ook kunnen zij daarna intern solliciteren. Dat dit een mes is dat aan twee kanten kan snijden blijkt wel uit het voorbeeld binnen de afdeling Geo-informatie (DSO). Zij hebben in 2023 maar liefst vijf voormalig WEP’ers (en een kennismigrant) aangenomen. Om die reden kregen zij in 2023 de award voor Talentontwikkelaar van het jaar 2023.
Gelijk loon voor gelijk werk In opdracht van de gemeenteraad heeft de directie P&O onderzocht óf er sprake is van een beloningsverschil tussen mannen en vrouwen en als er een beloningsverschil is, waar dit dan door verklaard zou kunnen worden (bijvoorbeeld leeftijd of deeltijdpercentage). Uit de analyse blijkt dat wanneer voor de verklarende factoren gecorrigeerd wordt, het verschil in beloning nagenoeg nihil is (minder dan 0,05%). Ons Haags Generiek Functiehuis, een functiegebouw waar loonschalen zijn gekoppeld aan taken en verantwoordelijkheden, weet de beoogde gelijkwaardigheid voor medewerkers goed te waarborgen.
39
40
< INHOUD
Veilige Publieke Taak In 2023 is de gemeentelijke regelgeving voor de
proportioneel moeten zijn (zie kader). We hebben
veilige publieke dienstverlening geactualiseerd en
ook ons Expertisepunt Veilige Publieke Taak
er is onder meer beschreven dat de maatregelen
versterkt.
die de gemeente neemt na agressie redelijk en
Veilige publieke dienstverlening Het vertrouwen in overheid, politici en ambtenaren is volgens het CBS de afgelopen periode gedaald. Dit uit zich onder meer in nieuwe vormen van grensoverschrijdend gedrag naar gezagsdragers en mensen die voor de overheid werken. Het in 2023, op aangeven van de Ombudsman, vernieuwde agressiebeleid maakt deel uit van het dienstverleningsprogramma waarbij steeds bekeken wordt waar het binnen de gemeente beter kon en kan. Ook bekijken we wat nodig is om de verhoudingen met inwoners te herstellen als het in de dienstverlening uit de hand is gelopen. Aandacht gaat daarbij uit naar de inwoners van Den Haag die door persoonlijke – of andere - omstandigheden opvang en zorg behoeven, maar niet goed in staat zijn die te vragen, krijgen of behouden. En die uit wanhoop of uitzichtloosheid agressie als instrument gebruiken om hun problematiek onder de aandacht te brengen.
Integriteit De integriteit van onze organisatie toont zich in het
Het jaarverslag 2023, waar nadere cijfers en duiding
werk van iedere medewerker, elke dag opnieuw.
zijn uitgewerkt, is als bijlage bij deze Staat van de organisatie opgenomen.
Met wat we doen en hoe we het doen, zorgen we ervoor dat we een organisatie zijn waar de stad
Bureau Integriteit bestaat sinds 2021 en is een
op kan vertrouwen en waar iedereen met trots
jonge organisatie, die zich ontwikkelt in een wereld
en plezier werkt in een veilige werkomgeving.
die niet stilstaat. Vanuit de wens om verder te
Aandacht voor integer werken en handelen, inclusie
professionaliseren en daarbij optimaal aan te
en omgangsvormen is daarbij vanzelfsprekend en
sluiten bij wat nodig is in de organisatie en wat past
onmisbaar. Bureau Integriteit ondersteunt mede
bij recente maatschappelijke ontwikkelingen, is een
werkers daarbij.
evaluatie uitgevoerd.
Met laagdrempelig toegankelijk vertrouwenswerk,
De evaluatie is positief over het beleid, de instru
met praktische handvatten voor medewerkers en
menten, het Bureau Integriteit en bereidheid tot
leidinggevenden, met advies en begeleiding van
kritische reflectie en verbetering bij Gemeente
gesprekken over integriteit en morele dilemma
Den Haag. Tegelijkertijd is er ruimte voor ontwik
s en met een meldpunt waar vermoedens van
keling. Er is bijvoorbeeld meer aandacht nodig voor
integriteitsschendingen kunnen worden gemeld.
preventie en er is meer openheid gewenst over
Het bureau richt zich op de drie pijlers: bescher
incidenten om daarvan samen te kunnen leren.
ming, bewustwording en handhaving.
Daarnaast kunnen ontwikkelingen in de maat schappij tot nieuwe integriteitsvraagstukken leiden.
Voor alle pijlers geldt dat er
Zo zijn omgangsvormen en sociale veiligheid steeds
aandacht is voor evalueren, leren
belangrijker en is meer kennis op dat vlak nodig om
en bijsturen. Lees hier over ons
hier als organisatie mee om te gaan. De stappen
integriteitsbeleid.
die worden gezet naar aanleiding van de evaluatie komen terug in de volgende editie van de Staat van de Organisatie.
Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024
Medezeggenschap: OR, COR en Lokaal Overleg
zonder instemming van de medezeggenschap.
Medezeggenschap is een recht dat is geregeld in de
Als de organisatie dit toch wil, kan de stap naar de
Wet op de Ondernemingsraden (WOR).
Kantonrechter worden gezet.
Medezeggenschap is een belangrijke manier om
Alle zeven diensten van de gemeente Den Haag
medewerkers actief te betrekken bij keuzes over de
hebben een eigen ondernemingsraad (OR). De leden
koers van de organisatie, de veranderingen in de
van de OR worden via verkiezingen voor een periode
organisatie en het beleid dat wordt gevoerd. Door
van drie jaar gekozen. De OR’en bespreken alle
goed met elkaar in overleg te zijn weten we wat
relevante dienstontwikkelingen met hun eigen
er speelt en waar we als organisatie aan moeten
algemeen directeur. Een belangrijke taak van
werken.
ondernemingsraden is het bevorderen van goede arbeidsomstandigheden en werkoverleg. Daarnaast
De medezeggenschap kan om advies of instemming
zijn organisatieveranderingen vaak onderwerp van
worden gevraagd; dit is wettelijk vastgelegd. Voor
gesprek en advies.
besluiten met arbeidsrechtelijke consequenties zoals bijvoorbeeld reorganisaties geldt het advies-
De OR’en kiezen uit hun midden een vertegenwoor
recht, voor wijzigingen in personele regelingen het
diger voor de Centrale Ondernemingsraad (COR).
instemmingsrecht. Een advies hoeft niet te worden
De COR bespreekt de dienstoverstijgende personele
opgevolgd, maar dan kan de OR naar de rechter in
en Arbo-gerelateerde aangelegenheden met de
de vorm van de Ondernemingskamer. Bij instem
gemeentesecretaris/algemeen directeur Den Haag.
mingsrecht mag een regeling niet worden ingevoerd
41
42
< INHOUD
In het Lokaal Overleg (LO) overlegt de wethouder
Personeelsverenigingen en medewerkersnetwerken
Personeel en Organisatie met de vakbonden
Om te weten wat er in de organisatie speelt en
over een aantal in de CAO en het Haags
wat medewerkers belangrijk vinden, zijn naast de
Personeelsreglement (HPR) opgenomen arbeids-
medezeggenschap ook de medewerkersnetwerken
voorwaardelijke onderwerpen die per gemeente
belangrijk. De gemeente faciliteert daarom verschil
facultatief zijn. Het gaat bijvoorbeeld over de
lende medewerkersnetwerken als onderdeel van
reis- en verblijfkostenregeling en het Sociaal
het strategisch personeelsbeleid. De netwerken en
Beleidskader. Leden van het Lokaal Overleg en de
hun bestuursleden krijgen ondersteuning in advies,
COR stemmen regelmatig af en houden elkaar op de
budget en uren bij het realiseren van hun doelen.
hoogte van relevante ontwikkelingen. Verder worden zij betrokken bij de ontwikkeling Belangrijkste thema’s COR 2023
en vraagstukken op het gebied van personeelsbe
Begin 2023 werd duidelijk dat COVID achter de rug
leid. Naast netwerken van zittende medewerkers
was. De winterpiek bleef achterwege en de samen
(zie hieronder) kent de gemeente Den Haag ook
leving ontspande langzaam. Voor veel collega’s bete
netwerken voor voormalige of seniore medewerkers,
kende het dat het thuiswerken niet meer verplicht
de Vereniging van Seniore Ambtenaren van de
was en dat het hybride werken (deels thuis en deels
gemeente Den Haag (VSAG) en het netwerk voor
op kantoor) het nieuwe normaal werd. In 2023 is
oud-directeuren. Daarnaast bestaan er bij verschil
de organisatie bezig geweest met het ontdekken
lende diensten (OCW, SZW, DSB) ook personeels-
wat het nieuwe werken precies in moest houden
verenigingen, die onder andere (sociale) activiteiten
en welke eisen we moeten stellen aan de inrichting
organiseren voor het personeel.
van het kantoor, maar ook aan de werkplek thuis. De COR heeft hierover het overleg gevoerd met
Personeelsverenigingen
projectorganisatie en gemeentesecretaris.
DSB heeft een actieve personeelsvereniging die tal van leuke activiteiten en verschillende workshops
De anonieme brief van collega’s in de zomer 2023
organiseert voor het personeel. Daarnaast worden
heeft flink wat teweeggebracht binnen de gemeen
er ook enkele activiteiten voor gepensioneerden
telijke organisatie. Geconstateerd wordt dat het
georganiseerd.
overgrote gedeelte van de organisatie met veel plezier zijn werk doet en zich met hart en ziel inzet
Naast de activiteiten vanuit de personeelsvereni
voor onze mooie stad. Tegelijkertijd gaat het niet
ging, organiseert de Haagse Straatorganisatie
overal goed. De COR heeft gezien dat de organi
(HSO) zelf ook activiteiten (pub quiz, darttoernooi,
satie de signalen serieus heeft genomen. Met het
winterfeest) die beter aansluiten bij de medewer
opstarten van het programma Werkomgeving heeft
kers werkend bij HSO en beter aansluiten bij de
dit handen en voeten gekregen. Samen met de
financiële middelen van de individuele HSO mede
gemeentesecretaris/algemeen directeur Den Haag
werkers. Dit vanuit sociaal werkgeverschap.
houden we de vinger aan de pols om dit programma te laten slagen.
Ook OCW heeft een actieve personeelsvereniging (PV-OCW) die momenteel ruim 200 leden telt.
Ten slotte heeft de COR Den Haag het in COVID tijd
De PV-OCW organiseert activiteiten zoals BBQ’s,
wat inactief geworden samenwerkingsverband
historische wandelingen en stedentrips, om elkaar
van de COR’en van de vier grote steden helpen
beter te leren kennen en de saamhorigheid te
reactiveren. Door als medezeggenschapsorganen
vergroten.
van de vier grote steden elkaar met regelmaat te ontmoeten en informatie uit te wisselen kunnen
Dienst SZW kent naast een personeelsvereniging
we van elkaar leren en kunnen we elk in onze eigen
voor de ambtenarencollega’s ook een personeelsver
organisatie effectiever opereren.
eniging voor de doelgroepcollega’s.
Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024
bijvoorbeeld samengewerkt met verschillende afdelingen en netwerken binnen de organisatie om ervoor te zorgen dat de gemeente Den Haag voor iedereen een veilige, diverse en inclusieve werkom geving is: samen bijdragen aan een cultuurverande ring waarbij ruimte is voor gelijkheid en erkenning van een ieders talenten. Ook is er een actieve groep ambassadeurs, die onze waarden binnen de organisatie vertegenwoordigen en helpen met het verspreiden van nieuws door en rondom het netwerk. Netwerk Neurodiversiteit Netwerk Neurodiversiteit, dat uit circa 140 leden bestaat, streeft naar een neuro-inclusieve organisatie en samenleving waarin de talenten en mogelijkheden van neurodivergente mensen worden gezien en gewaardeerd. Door dit onder de aandacht te brengen, ontstaat er meer erkenning en groeimogelijkheden. Neurodiversiteit is een paraplunaam waaronder verschillende soorten breinen worden gelabeld, denk aan AD(H)D, autisme (spectrum), hoogbegaafdheid, hoogsensitiviteit, dyslexie, dyspraxie. Er is nog veel onbekendheid en soms ook onbegrip voor deze collega’s. Het netwerk Er zijn binnen de gemeente Den Haag verschillende
streeft daarom naar meer bekendheid, acceptatie
medewerkersnetwerken:
en begrip in de organisatie en met name onder leidinggevenden en het hoger management. Mooie
Jong Den Haag
voorbeelden in de praktijk zijn het prikkelarme
Jong Den Haag (JDH) is het medewerkersnetwerk
stembureau en de zonnebloem keycord.
voor alle Haagse gemeenteambtenaren onder de 36 jaar. De missie van Jong Den Haag is alle jonge
Er zijn daarnaast nog twee medewerkersnetwerken
ambtenaren van de gemeente Den Haag in staat te
die in een (door)startfase zitten.
stellen elkaar te ontmoeten, hun talenten te ontwik kelen en te ontspannen, zodat zij hun stem kunnen
Den Haag Pride: Vier de liefde, vier jezelf: thuis, op
laten horen binnen de organisatie en met plezier
je werk, in Den Haag!
hun werk kunnen doen. Ook collega s die niet meer
Het Pride-netwerk wil bijdragen aan een inclusieve
zo jong in jaren zijn, maar wel van geest, zijn van
werkomgeving, waar iedereen gezien, gehoord en
harte welkom om aan te sluiten. Leeftijd is immers
gerespecteerd wordt. Helaas is dit voor veel mensen
ook maar een getal!
niet vanzelfsprekend. Het kan zijn dat een collega zich onvriendelijk of respectloos uit over mensen
Fem Haag
die niet cisgender of hetero zijn. Dat maakt het
Fem Haag is een netwerk van en voor medewerkers
moeilijk om voor je eigen identiteit uit te komen.
van de gemeente Den Haag. Er is een actief bestuur
Onderzoek wijst keer op keer uit dat mensen die
en circa 150 leden. Doel is om door middel van open
openlijk kunnen zijn wie ze zijn, productiever zijn,
dialoog kwesties op het gebied van gendergelijk
meer werkgeluk ervaren en langer blijven werken
heid, diversiteit en inclusie onder de aandacht te
voor dezelfde baas. Inclusief handelen loont dus
brengen, te bespreken en aan te kaarten. Zo wordt
voor iedereen.
43
44
< INHOUD
Onbeperkt Inclusief
financiële spelregels. Bedrijfsvoering werkt van
Het Netwerk Onbeperkt Inclusief wil bijdragen
buiten naar binnen, is continu bezig met verbeteren
aan meer draagvlak en bewustzijn voor een
en vernieuwen en zorgt dat bedrijfsvoeringspro
inclusieve organisatie. Een organisatie waarin
cessen naadloos op elkaar aansluiten en effectief en
iedere werknemer zich welkom en gezien voelt,
slim zijn ingericht.
met ieders unieke persoonlijkheid en al dan niet zichtbare fysieke of cognitieve eigen(aardig)heden.
Werken & Ontmoeten
Het netwerk wil een toegankelijk aanspreekpunt
In de afgelopen jaren is onze manier van werken
zijn voor medewerkers en leidinggevenden rondom
drastisch veranderd. We zijn overgestapt naar
inclusie en een gezonde en veilige werkomgeving,
een meer flexibele en hybride manier van werken,
en waar nodig signalen verder agenderen. Iedereen
waarbij we zowel op kantoor, in de stad als thuis
kan zich aansluiten bij het netwerk; iedere empa
werken. Het gebruik van laptops als mobiele werk
thische collega, ervaringsdeskundige, drager van
plek wordt steeds meer de standaard.
een label of diagnose en eenieder die zich betrokken voelt bij het thema; vandaar onbeperkt inclusief.
Om dit mogelijk te maken is in opdracht van het Gemeentelijk Management Team (GMT) in 2020 het
Het netwerk is momenteel in ruste en op zoek naar
programma Werken en Ontmoeten gestart.
een nieuwe voorzitter, waarna een doorstart kan plaatsvinden.
De kern van het programma Werken en Ontmoeten is dat de werkomgeving en onze manier van werken
2.4.4. NAAR EEN STEEDS BETERE
beter afgestemd gaat worden op de veranderende
BEDRIJFSVOERING
behoefte. We passen de fysieke en digitale werk
De bedrijfsvoering ondersteunt het primaire proces
omgeving aan en maken nieuwe afspraken over
professioneel, collegiaal en in verbinding met
samenwerking en gedrag. Hierdoor worden alle
de diensten. Denk bijvoorbeeld aan meer data-
medewerkers beter in staat gesteld om hun werk
gedreven werk, verbeterde rapportages en simpeler
te doen, samen te werken en elkaar te ontmoeten.
Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024
Het type werk bepaalt waar en hoe je (samen)werkt.
om de manier van werken werkend te krijgen.
Het programma vult de randvoorwaarden in om dat
Anderzijds gaat het over een cultuur- en gedragsver
flexibel te kunnen doen.
andering, gericht op samenwerken met elkaar.
De nieuwe manier van werken sluit aan bij de
Verbeteren interne beheersing van het financieel
opgaven van de stad. De vragen van de stad zijn
beheer
ingewikkeld en vereisen meer samenwerking tussen
In 2023 is ingezet op het versterken van de fiscale
diensten, directies en afdelingen van de gemeente
beheersing en zijn de fiscale strategie, kaders, gover
en met onze partners in de stad. Het is belangrijk
nance en monitoring opgesteld. Ook is uitgebreid
dat we ons werk op kantoor, aan de balies, in
onderzoek gedaan naar de aanvaardbaarheid van
de stad, thuis en online goed en soepel kunnen
de aangiften loonheffing, BTW/BCF en werkkosten
uitvoeren.
regeling tot en met belastingjaar 2022, met een positieve uitkomst. Specifiek aandacht is er geweest
De aanpak vanaf 2023 richt zich in de eerste fase
voor het bank- en kasverkeer, waarbij processen
op het verbeteren van de fysieke werkomgeving op
waar nodig zijn geoptimaliseerd. Voor inkopen,
het Spui en de Leyweg. De komende periode worden
bestellen en betalen is een hernieuwd proces geïm
daar veranderingen doorgevoerd. Later volgen meer
plementeerd. Ook het proces uitvoeren (Europese)
panden. De veranderingen zijn gericht op het meer
aanbestedingen is geactualiseerd, waaronder ook
delen van werk- en overlegruimten en het creëren
een nieuw ondersteund systeem. In het kader van
van centrale plekken waar collega’s elkaar treffen:
de doorontwikkeling van de financiële administratie
hubs. In het plan van aanpak zijn ook activiteiten
is een eerste virtuele collega geïntroduceerd door
opgenomen voor alle gemeentelijke panden met
middel van Robot Proces Automation, een mooie
betrekking tot onze digitale basisvoorzieningen.
eerste stap vooruit in de digitalisering.
Denk hierbij aan werken met laptops op kantoor en
Het in 2022 ontwikkelde Haags risicomanagement
verbeteringen in het reserveren van overlegruimtes.
model is in 2023 uitgerold bij alle diensten, inclusief
Deze activiteiten stellen ons in staat om flexibeler
diverse risicodialoog bijeenkomsten om het onder
samen te werken.
werp ook echt van papier te krijgen. Voor proces management is een nieuw kader opgesteld en een
Samenspel Bedrijfsvoering
nieuw systeem aangeschaft, wat gaat bijdragen
Voor de jaren 2022, 2023 en recent 2024 is het
aan de verbetering van de kwaliteit van procesbe
grootste deel van de bedrijfsvoeringbudgetten
schrijvingen en procesoptimalisatie. Voor internal
belegd bij de dienst Bedrijfsvoering. Hiermee is een
audits is ingezet op innovatie, zoals het gebruik van
eerste stap gezet om te komen tot de gewenste
data-analyse en procesmining bij het uitvoeren van
gemeentebrede sturing op de bedrijfsvoering en een
audits. Dit levert een kwaliteitsverbetering op ten
financiering van DBV net als de andere diensten.
aanzien van risicobeheersing en procesverbetering
Als gevolg hiervan is het intern verrekenen sterk
voor het gemeentelijk management.
verminderd en wordt stap voor stap afgebouwd. Om te komen tot een methodiek voor het geza menlijk besturen van de bedrijfsvoering door DBV en de diensten is in 2023 het samenspel uitge werkt. Naast het sturen op de financiën, wordt het accent nadrukkelijker gelegd op het sturen op de inhoud en kwaliteit. De kern van de opgave gaat enerzijds over de verandering in de manier werken, het invullen van de randvoorwaarden
45
46
< INHOUD
van start gegaan. Dit bureau valt onder de afdeling Juridische zaken van de Dienst bedrijfsvoering. Alle Woo-verzoeken gericht aan de gemeente komen bij het Woo-bureau binnen. Deze worden door het Woo-bureau behandeld in nauwe samenwerking met de diensten van de gemeente. De documenten waarnaar wordt gevraagd liggen immers bij de diensten. Daar moeten de documenten dan ook worden verzameld. Het Woo-bureau stemt af Programma Masterplan IT 2023 en stabiliteit
met verzoekers en de collega’s van de diensten,
netwerk
beoordeelt (samen met de diensten) of bepaalde
Het programma Masterplan IT is een gemeente
passages in documenten niet openbaar kunnen
breed programma dat is gestart in 2020 en in 2023
worden gemaakt, lakt deze passages met behulp
is afgerond. Het programma heeft gewerkt aan
van een digitaal lakprogramma en stelt het
een toekomst vaste en flexibele ICT-infrastructuur.
besluit op. In 2023 ontving de gemeente zo n 350
In 2023 is de implementatie van het nieuwe
Woo-verzoeken. Het binnen de wettelijke termijn
netwerk uitgevoerd.
reageren op een Woo-verzoek blijkt nog niet in alle gevallen mogelijk. Wel zien we dat het aantal open
Om een veilige ICT-infrastructuur te kunnen
staande dossiers beter onder controle is, waardoor
garanderen is de nieuwe dienst Managed Detection
nieuwe dossiers sneller kunnen worden opgepakt.
& Response geïmplementeerd. Hierdoor is de gemeente in staat een extra kwalitatieve monito
De behandeling van Woo-verzoeken blijft een
ring op de belangrijkste gemeentelijke systemen te
groot beslag leggen op de beschikbare capaciteit.
verzorgen, waardoor de gemeente nieuwe bedrei
Aangezien iedereen een verzoek kan doen en daar
gingen tijdig detecteert.
geen belang bij hoeft aan te geven, kan gemakkelijk om een groot aantal documenten worden verzocht.
De gemeente heeft een eigen hybride cloudplat
Toch lukt het steeds beter om contact op te nemen
form, waarop verschillende omgevingen van de
met de verzoeker en ook contact te blijven houden
gemeente beschikbaar op zijn. Denk aan denhaag.nl
gedurende het proces.
en de ParkeerApp. Komende periode zal nog meer aandacht worden Informatiebeheer en Wet open overheid (Woo)
besteed aan het binnen de wettelijke termijn
op orde
behandelen van de Woo-verzoeken.
Het is voor iedereen mogelijk om een Woo-verzoek in te dienen bij de gemeente. In zo n verzoek wordt
Actieve openbaarmaking
gevraagd om documenten over een bepaald onder
Naast het behandelen van Woo-verzoeken (passieve
werp openbaar te maken. De Woo bestaat sinds
openbaarmaking), verplicht de Woo overheidsorga
1 mei 2022 en is de opvolger van de Wet openbaar
nisaties om - op termijn, en gefaseerd - documenten
heid van bestuur (Wob). Ook onder de Wob was het
in elf informatiecategorieën uit eigen beweging
al mogelijk om verzoeken te doen om openbaarma
openbaar te maken (actieve openbaarmaking).
king. In de Woo zijn de beslistermijnen korter en
Het tijdspad voor de verplichting om stukken open
zijn de mogelijkheden om bepaalde informatie niet
baar te maken is nog niet bekend. Verder schrijft de
openbaar te maken aangescherpt.
Woo voor om de informatiehuishouding op orde te brengen.
Om tijdige, kwalitatief goede en uniforme besluit vorming op Woo-verzoeken mogelijk te maken is per
Er is gemeentebreed een nulmeting uitgevoerd, om
1 december 2022 het gemeentelijke Woo-bureau
te bepalen wat er nog nodig is om aan de Woo te
Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024
voldoen. Uit de nulmeting blijkt dat de gemeente
organisatie en mens en cultuur opgelost worden
op het gebied van actieve openbaarheid een 7,3
voordat de gemeente volledig voldoet aan de Woo.
scoort. Deze score geeft aan dat de gemeente reeds
Wij volgen voor wat betreft de invoering van deze
een fors aantal zaken goed heeft ingericht. Er dienen
actieve openbaarmaking de fasering zoals deze nog
nog een aantal punten op het gebied van processen,
nader zal worden vastgesteld door het ministerie
ICT en informatievoorziening, management en
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Programma Digitaal Den Haag De inzet van data en nieuwe digitale technologieën biedt veel kansen (denk aan de dienstverlening, mobiliteitsvraagstukken, veiligheid). Tegelijkertijd vraagt het aandacht en expertise van de gemeente om het op een gelegitimeerde wijze te doen. Daarin hebben we als gemeente een expliciete verant woordelijkheid: onze publieke, democratische waarden verdienen bescherming. Dit vraagt ook eige naarschap en sturing vanuit de ambtelijke organisatie. Digitaal Den Haag is een onderdeel van de gemeentelijke ontwikkelagenda met aandacht voor vraagstukken als: wat betekent de digitale tran sitie en de vertaling daarvan voor ons handelen, hoe gaan we om met ethische vragen ten aanzien van algoritmes en Copilot, wat moet iedere medewerker kennen en kunnen en welke specialismen moet je in huis hebben?
2.5. KWALITEIT VAN BESLUITVORMING De inspanningen vanuit de ontwikkelagenda, zoals
De afgelopen jaren zijn er al verschillende aanpas
het leren door te doen op gebied van participatie
singen doorgevoerd. Integrale en collegiale samen
en opgave- en gebiedsgericht werken, leiden tot
werking is anders georganiseerd dan 10 of 15 jaar
steeds betere besluitvorming. Tegelijkertijd is er
geleden. De thema’s bestuurscultuur, integraliteit,
meer voor nodig. Het is belangrijk dat besluiten
samenwerking, transparante en overzichtelijke
en achterliggende processen op een goede manier
openbare informatievoorziening zijn onder invloed
gebeuren en inzichtelijker worden voor de inwoners
van gewijzigde opvattingen continu in beweging en
en ondernemers van Den Haag. Door de manier
continu onderwerp van gesprek in de organisatie.
waarop we onze stukken schrijven, voorleggen en de kennis hierover borgen. De kwaliteit en transpa
Het leerprogramma richt zich op de kwaliteit van
rantie van onze besluitvorming raakt in de kern het
bestuurlijke besluitvorming. Dat betekent dat
vertrouwen van de stad in de politiek, het bestuur
bestuurlijke besluiten navolgbaar moeten zijn, en
en de organisatie.
zorgvuldig en met betrokkenheid van alle relevante stakeholders tot stand zijn gekomen. Een proces
Hiertoe is een leerprogramma gestart: Bestuurlijke
waarin ruimte is voor alle geluiden, inclusief
besluitvorming. Dit programma komt als vervolg op
tegengeluid. Het vraagt een samenspel tussen alle
de gesprekken die op verschillende momenten en
betrokken actoren in de keten van besluitvorming:
met verschillende betrokkenen zijn gevoerd over de
bestuur, raad en ambtelijke organisatie. Dit tegen
kwaliteit van bestuurlijke stukken, het proces van
de achtergrond van de taken en bevoegdheden
besluitvorming en het samenspel tussen het college,
die aan de raad en het college zijn toebedeeld in
de gemeenteraad en de ambtelijke organisatie wat
de Gemeentewet. Zoals het het stellen van kaders,
daarvoor nodig is. Gezamenlijk is geconcludeerd
uitvoeren en controleren. Het samenspel borgt dat,
dat de raadsenquête Amare duidelijk heeft gemaakt
alles overwegend, het beste besluit voor de stad kan
dat er bij de gemeente Den Haag ruimte is voor
worden genomen.
verbetering op deze vlakken.
47
48
< INHOUD
Het leerprogramma, dat als doel heeft om de
Lees meer over programma
kwaliteit en transparantie van de besluitvorming
Bestuurlijk Besluitvorming.
in Den Haag te verbeteren, bestaat uit acht deel programma’s: 1) kwaliteit en proces bestuurlijke stukken, 2) financiële controlfunctie, 3) overdracht wisselingen college en raad, 4) opgave definiëring
Het programma Bestuurlijke besluitvorming
publiek belang, 5) dialoog college en raad, 6) dialoog
is in 2024 gestart en zal meerdere jaren lopen.
ambtelijke organisatie en raad, 7) informatiebeheer
In iedere volgende Staat van de Organisatie zal de
en 8) participatie. Het programma gaat niet alleen
verbetering van de kwaliteit van besluitvorming
over systemen, maar ook over cultuur, vakmanschap
een onderwerp zijn waarover de voortgang wordt
en over het samenspel tussen de verschillende
beschreven.
actoren: raad, college en ambtelijke organisatie. Parallel aan de uitwerking van het programma is gestart met een eerste verbetering in het besluitvor mingsproces. Deze eerste stap betreft een oplegger bij raadsvoorstellen, en maakt onderdeel uit van het eerste deelprogramma: kwaliteit en proces bestuur lijke stukken. In de oplegger zijn alle aspecten opgenomen die relevant zijn voor besluitvorming. De oplegger is hierbij een handreiking en een lees wijzer. Per 1 september zal de oplegger voor raads voorstellen stap voor stap worden geïmplementeerd en vanaf januari 2025 bij alle raadsvoorstellen gebruikt worden.
BIJLAGE A: ORGANISATIEVERHAAL
ORGANISATIEVERHAAL Wij zijn de gemeente Den Haag. Samen met alle collega’s maken wij ons sterk voor de internationale stad van Vrede en Recht. Die groene regeringsstad aan zee. Geboren, getogen, import of forens. Of we er nu wonen of niet: we zijn er thuis. Wij zijn er voor de stad Den Haag. Een stad die groots is en tegelijk wars van pretenties. Waar we successen boeken zonder naast onze schoenen te gaan lopen. Hoofdstad van de politiek en hofstad. Waar je midden ín het dagelijks nieuws werkt. G4-stad die aanvoelt als een keten van dorpjes. Waar je de hele wereld in terugziet. Ons Den Haag is ook een stad met behoorlijke uitdagingen. We doen ons werk in een stad van complexe maatschappelijke opgaves, rauwe grootstedelijke problematiek en forse tegenstellingen. Een stad van grote diversiteit in inwoners en opgaven. Met veel zichtbare, maar ook onzichtbare verschillen. Een groene stad, maar tegelijkertijd een stad van woningtekort die goed bereikbaar moet blijven. Ingeklemd tussen zee en aangrenzende gemeenten. Een stad waar driftig wordt gedemonstreerd, maar ook vrolijk wordt gefeest. Wij zijn er in die context voor alle Haagse inwoners, die zo verschillend zijn als ’t maar kan. In mentaliteiten, dynamieken en culturen. In manieren van spreken, talen, taalniveaus. Voor hen staan wij ’s ochtends op. Hun welzijn is onze zaak.
Wij zijn er voor de kwetsbaren en voor de zelfverzekerden, voor de mensen die hun weg wel vinden en voor hen die een steuntje in de rug nodig hebben. En al vind je velen van ons op de Leyweg, de Fruitweg, het IJspaleis en op andere werkvloeren, het liefst zetten we onze voeten op zand en veen.
Aan een stad vol groen en kleur, die schoon en leefbaar is. Waarbij we duurzaamheid altijd voor ogen houden. Want er is maar één stad, één wereld. Soms botst uitzondering met gelijkheid, regel met maatwerk, aandacht met tijd en wilskracht met procedures. Dat maakt ons werk boeiend en ook uitdagend. Omdat we altijd het verschil willen maken voor de mensen in Den Haag. Zowel grote als kleine belangen spelen in ons werk. Van woningbouw tot onderhoud van een speeltuin. Doordat we doorzetten, boeken we vooruitgang. Doordat we doorpakken, maken we gezamenlijk het verschil. Daarover hoeven we niet bescheiden te zijn. We mogen best vaker delen wat we samen voor elkaar krijgen in onze stad. Wij zijn die duizenden collega’s die het verschil willen maken en… dat ook doen. Van uniform tot t-shirt, van sneakers tot maatpak. Allemaal deel van dezelfde veelzijdige gemeentelijke organisatie. Waar mensen willen doorgroeien en zich blijven ontwikkelen. Wij werken met z’n allen in en aan de stad. Die complexe, mooie stad. Aan een stad waar inwoners zich geen nummer voelen, maar gezien en gehoord worden. Waar bedrijven zich graag vestigen en kunnen groeien. Waar bezoekers zich thuis voelen en hun weg vinden; ook als ze maar een dagje of een weekendje in de stad zijn. Wij werken aan het terugdringen van onnodige bureaucratie en het verbeteren van samenwerking, relatie en verbinding.
En al lukt het niet allemaal van vandaag op morgen: we gaan ervoor. Wij zijn de gemeente Den Haag en wij zijn er voor de inwoners, ondernemers, bezoekers en collega’s. Wij zijn er voor de stad.
Wij zijn er voor alle wijken, van Scheveningen tot Moerwijk en van Kijkduin tot Mariahoeve. Die wijken zijn al net zo divers als hun inwoners. Wij vinden het een uitdaging op één lijn te komen met al die mensen. En met hen te werken aan een gezond en beter leven. Wij zijn er voor en ín al die wijken, daar waar het gebeurt. Daar, recht voor onze neus, zien we onze inzet terug. Daar werken wij samen aan veiligheid en bereikbaarheid.
WIJ ZIJN DE GEMEENTE DEN HAAG en we zouden met niemand willen ruilen.
240388_DBV_Organisatieverhaal_AP_v3.indd 1
29-03-2024 10:59
BIJLAGE B: KENGETALLEN GEMEENTE DEN HAAG, G4 EN ALLE GEMEENTEN
VERHOUDING MAN/VROUW
GEMIDDELDE LEEFTIJD
AANDEEL BEZETTING IN PERSONEN JONGER DAN 35 JAAR
Den Haag: 46% / 54%
Den Haag: 46,5 jaar
Den Haag: 22%
G4: 47% / 53%
G4: 46,3 jaar
G4: 21%
Alle gemeenten: 45% / 55%
Alle gemeenten: 46,8 jaar
Alle gemeenten: 19%
GEMIDDELDE LENGTE DIENSTVERBAND
VERHOUDING VASTE/TIJDELIJKE ARBEIDSOVEREENKOMST
VERHOUDING VOLTIJD/DEELTIJD
Den Haag: 11,3 jaar
Den Haag: 85% / 15%
Den Haag: 58% / 42%
G4: 11,5 jaar
G4: 88% / 12%
G4: 69% / 31%
Alle gemeenten: 10,4 jaar
Alle gemeenten: 87% / 13%
Alle gemeenten: 59% / 41%
JAARVERZUIMPERCENTAGE
INHUURPERCENTAGE (EFFECTIEF)
GEMIDDELDE OPLEIDINGSKOSTEN PER MEDEWERKER
Den Haag: 7,4%
Den Haag: 17,7%
Den Haag: € 1.011
G4: 7,4%
G4: 14,2%
G4: € 1.119
Alle gemeenten: 6,5%
Alle gemeenten: 18,1%
Alle gemeenten: € 1.162
INSTROOMPERCENTAGE
DOORSTROOMPERCENTAGE
UITSTROOMPERCENTAGE
Den Haag: 19%
Den Haag: 11%
Den Haag: 11%
G4: 15%
G4: 19%
G4: 9%
Alle gemeenten: 18%
Alle gemeenten: 11%
Alle gemeenten: 9%
BIJLAGE C: JAARVERSLAG 2023 BUREAU INTEGRITEIT
Jaarverslag Bureau Integriteit
2023
Jaarverslag Bureau Integriteit 2023
VOORWOORD De integriteit van onze organisatietoont zich in het
zijn en waar je gewaardeerd en gerespecteerd
werk van iedere medewerker, elke dag opnieuw.
wordt. Daarom werken we als Bureau Integriteit,
Met wat we doen en hoe we het doen, zorgen we
samen met het bestuur en collega's, hard om die
dat we een organisatie zijn waar de stad op kan
organisatie te zijn. Dat is niet altijd makkelijk.
vertrouwen en waar iedereen met trots en plezier
Ook wij worstelen soms met maatschappelijk
werkt in een veilige werkomgeving. Aandacht voor
gevoeligethema's en hoe wij ons daartoe
integer werken en handelen, inclusie en omgangs
verhouden.
vormen is daarbij vanzelfsprekend en onmisbaar. Integer handelen lijkt simpel; het lijkt een zaak van Bureau Integriteit ondersteunt medewerkers,
goed of fout, van zwart of wit. Een zaak die op te
leidinggevenden en bestuurders hierbij. Met laag
vangen is met transparante regels en procedures die
drempelig toegankelijk vertrouwenswerk, met
iedereen volgt. De werkelijkheid is anders. Uiteraard
praktischehandvatten voor medewerkers en
zijn er heldere regels nodig en is transparantie
leidinggevenden, met advies en begeleiding van
belangrijk. Waar integer handelen echt over gaat,
gesprekken over integriteit en morele dilemma’s
is het recht doen aan alle betrokkenen door rekening
en met een meldpunt waar vermoedens van
te houden met alle rechten, belangen en wensen
integriteitsschendingen kunnen worden gemeld.
van iedereen die geraakt wordt door de handeling. Door niet alleen de regels te volgen, maar ook het
Voor u ligt het jaarverslag 2023 van Bureau
juiste te doen wanneer de kaders geen eenduidig
Integriteit van de gemeente Den Haag. Een jaar
antwoord bieden. Met elkaar blijven we in gesprek
waarin integriteit regelmatig onderwerp van
over de grijstinten.
gesprek is geweest: in de media en in de maat schappij. Ook binnen onze organisatie was er veel
Het werken aan integriteit in een stad als Den Haag
aandacht voor.
is nooit af en kunnen we niet alleen. Dank daarom aan allen die daar het afgelopen jaar samen met
Door al die aandacht is de bewustwording
ons aan hebben gewerkt.
rondom integriteit gegroeid. Daar zijn we blij mee, want al onze medewerkers verdienen het om
Jenneke Blanken
in een organisatiete werken waar je jezelf kunt
Waarnemend hoofd Bureau Integriteit
3
Bureau integriteit 2023 4
< INHOUD
Beleidsontwikkeling
Haags leerproces integriteit Het ‘Haags Leerproces Integriteit’ vormt de basis voor het
Op weg naar een nieuwe gedragscode
moreel leerproces van de organisatie, waarin alle werknemers geïnformeerd en getraind worden over integriteit, dilemma’s en hoe daarmee om te gaan.
Weerbaar ambtenarenapparaat: de weerbaarheid tegen misbruik en
Basisaanbod leeractiviteiten:
oneigenlijk gebruik van gemeentelijke
• elearning integriteit en dilemma’s
producten en diensten.
• presentatie integriteit/‘op het juiste spoor’ tijdens de introductiedag voor nieuwe medewerkers • elearning omgangsvormen voor leidinggevenden
Screeningsbeleid
• integriteit voor leidinggevenden • dilemmatrainingen • training moreel beraad/morele oordeelsvorming
Advies De adviseurs geven (on)gevraagd advies
Bescherming en bewustwording Communicatie
gemiddeld 2200 x bekeken
Cijfers leeractiviteiten
Top 5 ‘dilemma’s van de maand’ Elke maand publiceerde
Soorten leeractiviteiten (totaal 4163 deelnemers)*
Bureau Integriteit via het intranet een filmpje waarin een
* geen unieke deelnemers
dilemma werd voorgelegd aan de organisatie. Hoe reageer jij?
#1
Meest bekeken
Je leidinggevende vliegt uit de bocht
#2
Een ongepaste opmerking
#3
Een negatieve post van een collega