Document · PDF

RIS319857 Bijlage Staat van de organisatie 2024

Gemeenteraad 18 december 2024, gemeente Den HaagBij agendapunt: Staat van de organisatie 2024 (RIS319857)22.973 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Staat van de organisatie gemeente Den Haag

2024

< INHOUD

VOORWOORD In de Staat van de organisatie nemen wij u mee in hoe we in een dynamische omgeving zorgen dat we beschikken over een organisatie die kan doen wat nodig is. We beschrijven in feiten, cijfers en voorbeelden hoe de gemeente is georganiseerd. Om de vraagstukken van vandaag, maar ook die van morgen en overmorgen aan te kunnen, is de gemeentelijke organisatie steeds in ontwikkeling. In deze editie vindt u een overzicht van de belang rijkste organisatieontwikkelingen. Ik wens u veel leesplezier. Namens het college van burgemeester en wethouders, Wij zijn de gemeente Den Haag. Met de gemeente

Hilbert Bredemeijer

raadals hoogste orgaan en het college van burgemeesteren wethouders als dagelijks bestuur

Wethouder Onderwijs, Jeugd,

maken Haagse ambtenaren zich dagelijks sterk

Sport en Dienstverlening

voor onze internationale stad van vrede en recht. De ambtelijke organisatie werkt voor alle inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en bezoekers van Den Haag. Haagse ambtenaren zijn voor hen dichtbij, zichtbaar en aanspreekbaar. Het college is trots op onze Haagse ambtenaren: van schoon en groen in de stad tot aan begeleiding

Colofon

naar werk; van maatschappelijke ondersteuning tot aan toezicht op straat; van het uitgeven van paspoorten tot aan schuldhulpverlening en nog heel veel meer.

Dit is een uitgave van de gemeente Den Haag, waar alle onderdelen van de gemeente aan hebben bijgedragen, zodat u als lezer een representatief beeld krijgt van onze organisatie en de wijze waarop wij werken aan het continu verbeteren van kwaliteit en dienstverlening. September 2024

Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024

INHOUD Voorwoord

1. De gemeentelijke organisatie

1.1. Inrichting van de organisatie

1.2. Ontwikkelingen binnen de diensten

1.3. Gemeentelijke locaties

1.4. Trends en thema's personeel

1.4.1.

Aantal medewerkers van gemeente Den Haag

1.4.2.

Dienstverband

1.4.3.

Sociaal werkgeverschap

1.4.4.

Externe inhuur

1.4.5.

Diversiteit

1.4.6.

Medewerkersbeleving

1.4.7.

Vorming en Opleiding

1.4.8.

Mobiliteit: in-, door- en uitstroom

1.4.9.

Verzuim

1.4.10.

Vertrouwenswerk, integriteitsmeldingen en klachten

1.4.11.

Meldingen agressie- en geweldsincidenten

2. De organisatie in ontwikkeling

2.1. Samen één organisatie

2.2. Gezamenlijke basis: organisatiewaarden en organisatieverhaal

2.3. Ontwikkelagenda

2.4. Ontwikkelingen langs de vier pijlers van de ontwikkelagenda

2.4.1.

Opgave- en gebiedsgericht werken

2.4.2.

In nauwe samenwerking met inwoners en andere partners

2.4.3.

Aantrekkelijke werkgever met ambitieuze werknemers

2.4.4.

Naar een steeds betere bedrijfsvoering

2.5. Kwaliteit van besluitvorming

Bijlage A: Organisatieverhaal

Bijlage B: Kengetallen gemeente Den Haag, G4 en alle gemeenten

Bijlage C: Jaarverslag 2023 Bureau Integriteit

< INHOUD

Gemeenteraad

Raadsorganisatie Griffie

GAD

Ombudsman

Rekenkamer

College van burgemeester en wethouders Commissie Bestuur

Commissie Samenleving Commissie Ruimte

Gemeentesecretaris

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn (OCW)

Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheidsprojecten (SZW)

Dienst Publiekszaken (DPZ)

Dienst Stadsbeheer (DSB)

Raadscommissies

Commissie Leefomgeving

Rekeningen Commissie

Dienst Stedelijke Ontwikkeling (DSO)

Dienst Bedrijfsvoering (DBV)

Bestuursdienst (BSD)

1 JANUARI 2023

Figuur 1: Organogram gemeente Den Haag

Organogram Gemeente Den Haag

1. DE GEMEENTELIJKE ORGANISATIE De gemeentelijke organisatie bestaat uit een

van die diensten vormt zij het Gemeentelijk

bestuurlijk deel en een ambtelijk deel. Onder het

Management Team (GMT).

bestuurlijk deel valt de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de onder

Het GMT stuurt op de kwaliteit en ontwikkeling van

steuning van het bestuur door de raadsorganisatie.

de gemeentelijke organisatie en op de integraliteit en de samenwerking die voor de ontwikkeling van

De gemeenteraad bestaat uit de gekozen volks

beleid en de uitvoering van gemeentelijke taken

vertegenwoordigers en stelt, als hoogste orgaan

nodig is.

van de gemeente, de kaders vast en controleert of de gestelde doelen zijn behaald. Het college van

Om richting te geven aan hoe we ons werk doen

burgemeester en wethouders vormt het dagelijks

en hoe we met elkaar omgaan, werkt de gemeente

bestuur van de gemeente, is verantwoordelijk voor

vanuit vier organisatiewaarden: betrouwbaar,

de uitvoering van de door de raad vastgestelde

oplossingsgericht, vrijmoedig en samen Haags.

kaders en legt daar verantwoording over af aan

De waarden zijn er voor iedereen bij de gemeente.

de raad. De burgemeester zit zowel de raads- als

Ze geven taal aan wat belangrijk is en geven richting

collegevergaderingen voor en is bevoegd gezag voor

aan de samenwerking met collega’s en partners

de openbare orde en veiligheid in de stad.

binnen en buiten de organisatie.

De gemeentesecretaris, tevens algemeen directeur van de gemeente, staat aan het hoofd van de ambtelijkeorganisatie die bestaat uit zeven diensten. Samen met de algemeen directeuren

Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024

1.1. INRICHTING VAN DE ORGANISATIE

Onderstaand zijn voorbeelden van dienst overstijgende portefeuilles opgenomen, die door

Bij de inrichting van de organisatie heeft de

het GMT worden aangestuurd. Daarnaast wordt

gemeente ervoor gekozen om expertise en

ook op kleinere schaal steeds vaker integraal

uitvoerende taken op specifieke beleidsterreinen

en dienstoverstijgend samengewerkt. Enkele

samen te brengen in zeven diensten. Op deze

aansprekendevoorbeelden daarvan zijn in

manier is duidelijk welke expertise waar te vinden is

hoofdstuk2 uitgelicht.

en wie waarvoor verantwoordelijk is. Tegelijkertijd vragen complexe vraagstukken in de

• Arbeidsmigranten

stad steeds vaker aandacht van meerdere onder

• Bestuurlijke besluitvorming

delen en disciplines in de organisatie. Deze worden

• Dienstverlening (incl. klachtenafhandeling)

zo veel als mogelijk in gezamenlijkheid opgepakt,

• Duurzaamheid

waarbij ook samen wordt gewerkt met inwoners en

• Financiële werkwijze

partners in de stad.

• Grote gebiedsontwikkelingen

Het reguliere werk is in zeven diensten georgani

• Digitaal Den Haag

seerd en wordt uitgevoerd onder de verantwoor

• Intensiveringsgebieden

(incl. omgevingsvisie en NOVEX)

delijkheid van de betreffende algemeen directeur.

(wijkgerichte aanpak en investeringen)

Voor complexe, dienstoverstijgende vraagstukken

• Ondernemersdienstverlening

worden in het GMT portefeuillehouders benoemd.

• Onderwijs, economie en arbeidsmarkt

Namens het GMT is de portefeuillehouder dan

• Opvang nieuwkomers

verantwoordelijk, waarbij vanuit iedere dienst

• Participatie (Haags samenspel,

(voor zover van toepassing) wordt bijgedragen.

democratisering)

Soms gaat het over de ontwikkeling van kaders

• Haagse preventieaanpak (bestaanszeker

of beleid voor de organisatie als geheel, zoals in

heid, kansengelijkheid en gezondheid)

de portefeuilles Gemeentelijke dienstverlening

• Werken en ontmoeten

en Digitalisering. In andere gevallen gaat het

• Verkiezingen

over maatschappelijke opgaven in de stad, zoals

• Werkomgeving

Nieuwkomers en het Nationaal Programma Zuid

• Nationaal programma Zuidwest

West, waarvoor inzet vanuit alle diensten nodig is. Er wordt dan een organisatievorm gekozen die past bij de opgave. Soms is het een tijdelijke organisatie, waar alle disciplines onder aansturing van één verantwoordelijke manager worden samengebracht. In andere gevallen zijn het programma’s en projecten, waarin vanuit verschillende onderdelen wordt samengewerkt.

< INHOUD

De reguliere doelen en taken van de gemeente zijn ondergebracht in zeven diensten:

Onderwijs, Cultuur en Welzijn

Stedelijke Ontwikkeling

• cultuur

• energietransitie

• jeugd

• mobiliteit en infrastructuur

• maatschappelijke ondersteuning in de wijk

• monumentenzorg en welstand

• media

• ruimtelijke en economische ontwikkeling

• onderwijs

• stedelijke inrichting

• publieke gezondheid, welzijn en zorg

• vastgoedbeheer

• sport

• vergunningen, bouw- en woningtoezicht en handhaving • wonen

Sociale Zaken en Werkgelegenheidsprojecten • armoede- en schuldenbeleid

Bedrijfsvoering

• inburgering

• communicatie en citybranding

• inkomen

• control en financiële administratie

• sociale werkvoorzieningen

• facilitair en huisvesting

• werk en participatie

• informatievoorziening en automatisering • inkoop • juridische zaken

Publiekszaken • bibliotheek • de heffing en invordering van gemeente

• personeel, organisatie en personele administratie • risicomanagement en verzekeringen

lijke belastingen en de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken • gebiedsgerichte welzijn

Bestuursdienst

• gemeentearchief

• bestuurlijke advisering en ondersteuning

• klantcontactcentrum

• internationale zaken

• sociale en fysieke leefbaarheid en

• openbare orde en veiligheid

participatie in de stadsdelen en wijken • spelen • verkiezingen

• functionaris gegevensbescherming • financieel beleid, concern control, Treasury, verbonden partijen, doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoeken • concernontwikkeling, MD ambtelijke top,

Stadsbeheer

kaderstelling voor de organisatie-inrichting

• archeologie

en integriteit

• beheer en onderhoud van de buitenruimte • bereikbaarheid en verkeersmanagement • milieu en duurzaamheid • openbare werken • vergunningen, toezicht en handhaving openbare ruimte

Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024

1.2. ONTWIKKELINGEN BINNEN DE DIENSTEN Naast het reguliere werken aan alle ambities uit

In 2023 is de focus gelegd op:

het coalitieakkoord, de reguliere dienstverlening en de uitvoering van wettelijke taken, zijn de diensten continu in ontwikkeling en voeren zij veranderingen door om de dienstverlening te verbeteren en aan te sluiten op ontwikkelingen in de organisatie, stad en samenleving.

• We bieden Hagenaars een warm welkom en bieden oplossingsgerichte, duidelijke en gemak kelijke dienstverlening. • We kijken over domeinen heen en werken samen met onze in- en externe partners. • We investeren in automatisering en stroomlijning

1.2.1. ONDERWIJS, CULTUUR EN WELZIJN In het sociaal domein heeft de doorontwikkeling

standaardprocessen. • We investeren in onze medewerkers: van

plaatsgevonden van de Jeugd en Maatschappelijke

uitvoeren naar signaleren en afwegen om te

Ondersteuning (JMO) naar een organisatievorm

(kunnen) doen wat nodig is voor de Hagenaars.

gericht op vier stadsbrede, inhoudelijke domeinen, namelijk Jeugdhulp, Jeugdgezondheidszorg,

1.2.3. PUBLIEKSZAKEN Bij Stadsdelen en Wijken (S&W) lopen al enige

Wet Maatschappelijke Ondersteuning en Stedelijke

tijd drie grote programma's: Wijkagenda’s

Dienstverlening. Op deze manier kan er samen met

en Investeringen, Haags Samenspel en

ketenpartners een meer toegankelijke, effectieve

Doorontwikkeling. Deze drie (versterkings-)

en betaalbare dienstverlening worden gerealiseerd.

programma s worden sinds 2023 samengebracht

Hiervoor werd de JMO per stadsdeel aangestuurd.

in een bredere doorontwikkeling S&W (2023). Aanleiding voor deze brede doorontwikkeling is

Ook heeft in 2023 de reorganisatie van de GGD

de gemeentebrede ontwikkelagenda (sinds 2022),

Haaglanden plaatsgevonden. Met deze reorgani

waarbij meer gebiedsgericht werken, meer samen

satie werd de structuur, sturing

werking met de stad en betere bedrijfsvoering

en coördinatie van GGD

als belangrijke speerpunten zijn opgenomen.

Haaglanden aangesloten bij de

Daarnaast is er het nieuwe coalitieakkoord (2023),

uitdagingen en ambities in de

waarin de versterking van de stadsdelen expliciet

Visie GGD Haaglanden2030.

is opgenomen. Met deze beweging wordt ook de organisatie in balans gebracht met de groei die in

1.2.2. SOCIALE ZAKEN EN

de afgelopen jaren heeft plaatsgevonden. De drie

WERKGELEGENHEIDSPROJECTEN

programma's versterken en verbeteren de huidige

In 2023 is de meerjarenvisie SZW Samen voor de

positie en werkwijzen van de stadsdelen en dat

stad gepresenteerd, als optelsom van de verschil

komt uiteindelijk onze inwoners ten goede. Want

lende vakinhoudelijke disciplines, van alle ambities

participatie is hier geen keuze: het verbinden van

en van onze gedrevenheid en de nadruk dat we

mensen, het bevorderen van ontmoeting en het

samen een organisatie zijn.

versterken van sociale verbanden is de rode draad van het nieuwe participatiebeleid.

Om (kwetsbare) Hagenaars nog beter te onder steunen, zodat zij naar vermogen kunnen meedoen

Met de doorontwikkeling van de bibliotheken

aan de samenleving, is SZW in 2023 gaan werken

hebben, naast de komst van een nieuwe locatie

met de strategiekaart. Dit is een belangrijk richting

in Benoordenhout, in de afgelopen jaren twee

gevend document, wat de bedoeling van SZW

grote bewegingen plaatsgevonden. Op basis van

bevat, de twee hoofdopgaven, de doelen en de

het programma Nieuwe Centrale Bibliotheek en

elementen waar we als SZW beter in willen worden.

het masterplan is gewerkt aan aanpassingen aan

De strategiekaart wordt jaarlijks vastgesteld en

het gebouw, aanbod en organisatie in de Centrale

geeft richting aan de jaarplannen.

Bibliotheek. Met de nieuwe inrichting is invulling

< INHOUD

gegeven aan de verschuiving van de klassieke

1.2.5. STEDELIJKE ONTWIKKELING

uitleenfunctie naar een brede maatschappelijke

De organisatie van DSO is de laatste jaren sterk in

functie van de bibliotheek, zoals het organi

ontwikkeling. In vervolg op de structuurwijzigingen

seren van ontmoeting en debat. Tegelijkertijd

is in 2023 de doorontwikkeling van de dienst gestart

heeft een reorganisatie plaatsgevonden die

met het programma DSO Next. Dit programma

onder meer zorgde voor een heldere interne

omvat drie sporen: ten eerste een leiderschaps

verantwoordelijkheidsverdeling.

programma voor het management, gericht op verander-, implementatie- en executiekracht in

1.2.4. STADSBEHEER

aansluiting op de gemeentebrede leiderschapsvisie.

Per 1 januari 2023 zijn het Haags Veegbedrijf

Ten tweede, gespreksbijeenkomsten in teams en

en het Haags Werkbedrijf samengevoegd. Alle

afdelingen over de organisatiewaarden en over het

medewerkers, die voorheen vanuit twee verschil

integraal, gebiedsgericht werken. En ten slotte een

lende organisaties in teams samenwerkten, zijn nu

passend opleidingsaanbod voor alle DSO'ers.

ambtenaar en hebben hiermee dezelfde arbeids voorwaarden gekregen. Met de vorming van de

De afgelopen jaren is gewerkt aan een verbeter

Haagse Straatorganisatie is er nu één regisseur voor

traject met betrekking tot projectontwikkeling,

de uitvoering van een schone stad.

-beheersing en verantwoording. Op verschillende onderwerpen heeft het college ingezet om de

In 2023 is als gevolg van een grote toename aan

raad beter te informeren en te ondersteunen in

nadeelcompensatieverzoeken een apart team

de controlerende taak, om lessen te trekken en om

'nadeelcompensatie' ingericht bij de afdeling die

beter, efficiënter en transparanter te opereren als

opdrachtgever is voor de projecten in de stad.

gemeente. In 2023 is de uitvoering van het Plan van Aanpak projectbeheersing verder tot uitvoering

Van nadeelcompensatie is sprake wanneer een

gekomen. En heeft, met de GAD, een evaluatie van

inwoner of ondernemer benadeeld wordt en

de GRIP-rapportages plaatsgevonden. Verder zijn

als gevolg daarvan minder omzet of inkomsten

de resultaten, conclusies en aanbevelingen van

heeft door werkzaamheden, besluiten of andere

het Onderzoek Grote projecten aan de raad aange

activiteiten van de gemeente. Denk hierbij aan

boden. Er is een leidraad kostenramingen vastge

het uitvoeren van werkzaamheden aan de infra

steld voor een standaardisatie van de post voorzien

structuur, zoals rioolvervanging of het voor

en onvoorzien en de Haagse Standaard Projectmatig

onderhoud afsluiten van grote doorgaande wegen

werken is binnen DSO uitgerold.

en bruggen. Hierdoor kan het zijn dat een winkel of bedrijf tijdelijk minder of slecht bereikbaar is, wat kan leiden tot schade zoals minder omzet of inkomsten. Voor die schade kan nadeelcompensatie worden aangevraagd bij de gemeente. Op dit moment wordt bekeken hoe we dit binnen de gemeente het beste kunnen organiseren voor alle diensten waar nadeelcompensatieverzoeken worden gedaan.

Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024

1.3. GEMEENTELIJKE LOCATIES

Centrum Jeugd & Gezin

Het Centrum Jeugd & Gezin biedt op 9 locaties jeugdgezondheidzorg en jeugdhulp en is er voor vragen over gezondheid, opgroeien en opvoeden.

GGD & Veilig Thuis

De GGD biedt op 6 locaties voorlichting en beschermt, bewaakt en bevordert de volksgezondheid. Veilig Thuis is op 3 locaties actief met een meldpunt en alarmcentrale voor kindermishandeling en huiselijk geweld.

Stadhuis en stadsdeelkantoren

Bibliotheken

Deze 9 locaties vormen de strategische kernvoorraad van werklocaties. Hier werken ambtenaren aan een goede bedrijfsvoering, beleidsontwikkeling, klantcontact en welzijn en leefbaarheid in de wijken.

Bibliotheek Den Haag is de plek voor persoonlijke ontwikkeling, informatie en ontmoeting in onze stad. Naast de centrale bibliotheek aan het Spui zijn er 16 wijkbibliotheken verspreid over de stad.

Stadsboerderijen en Natuur- en Milieueducatie Op de 10 Stadsboerderijen en de 9 lesgebouwen, waarvan 1 locatie in Drenthe, kan met name de jeugd terecht voor meer kennis over natuur, milieu en duurzaamheid.

Haagse Straatorganisatie

De gemeente heeft het Haags Werk Bedrijf overgenomen en de naam Haags Veegbedrijf is gewijzigd naar Haagse Straatorganisatie. Het aantal locaties voor serviceploegen, die de stad en het strand onderhouden en schoonhouden is uitgebreid van 5 naar 13.

Sportvoorzieningen

Den Haag telt 7 zwembaden en 17 sporthallen. De locaties bieden tal van activiteiten, zoals: zwemles, aqua-sporten en binnen- en buitensporten.

Groenbedrijf Den Haag

Hier vandaan vertrekken o.a. de medewerkers met hun materiaal en materieel voor het onderhoud en de aanleg van de groenvoorzieningen. In de stad worden bomen gekweekt en vindt onderzoek plaats.

Overige huisvesting

Op deze locaties worden diverse voorzieningen geboden: servicepunten, een loket dak- en thuislozen, werkruimte voor Archeologie, een verkeerscentrale voor veiligheid in de tunnels, een pandjeshuis en de Gemeentelijke Kredietbank.

Helpdesk Geldzaken

De gemeente heeft 39 Helpdesk Geldzaken, waarvan zes op eigen locaties als Centrum Jeugd & Gezin, de Gemeentelijke Kredietbank en bibliotheek. De overige 33 zijn gehuisvest in externe locaties als buurthuizen, gezondsheidsen welzijnscentra, jongerenpunt en dergelijke.

Figuur 2: Gemeentelijke locaties

152 locaties

< INHOUD

1.4. TRENDS EN THEMA'S PERSONEEL 1.4.1. AANTAL MEDEWERKERS VAN

fte uitgebreid. De Haagse Straat- en Reinigings

GEMEENTE DEN HAAG

organisatie groeide met 285 fte door de overgang

Eind december 2023 werkten 10.470 medewerkers

van het Haags Werkbedrijf Publieke taken.

(9.483 fte1 bezetting) voor de gemeente Den Haag

De Handhavingsorganisatie breidde uit met bijna 50

– verdeeld over verschillende diensten (zie figuur 3

fte, en de afdeling Participatie nam, vooruitlopend op

voor een verdeling van het aantal medewerkers in fte

wijzigingen in de Participatiewet in balans, toe met

over de diensten). Daarnaast werkten er in 2023 1.141

ruim 80 fte om bestaanszekerheid te waarborgen.

medewerkers voor de gemeente Den Haag onder de

Er kwamen drie nieuwe bibliotheekvestigingen

CAO Wet Sociale Werkvoorziening (WSW), zie ook

bij en er zijn nieuwe teams en projecten opgezet,

1.4.3.

zoals Team Duurzaamheid Loosduinen, Participatie op Schoon Laak, en het programma Toekomst

Over de laatste vijf jaar is de gemeentelijke organisatie

Scheveningen Badplaats.

gegroeid in formatie met 1.310 fte, van 8.049 fte in 2019 naar 9.359 fte in 2023. Ook in bezetting is de

Als gevolg van nieuw en aanvullend beleid vanuit het

organisatie gegroeid, van 7.898 fte in 2019 naar 9.483

Rijk is de formatie in deze periode uitgebreid met 300

fte in 2023 (zie figuur 4). De groei is het gevolg van

fte. Het extra geld dat door het Rijk is v rijgemaakt

het realiseren van de ambities uit coalitieakkoorden,

voor klimaat- en energiebeleid heeft geleid tot

nieuw en aanvullend beleid vanuit het Rijk, de groei

de uitbreiding van de afdelingen Mobiliteits- en

van de stad, sociaal werkgeverschap en toename in het

Energietransitie. Samen met andere belangrijke

gemiddelde aantal uren dat een medewerker werkt.

beleidsterreinen, zoals de Omgevingsvisie, duurzaam heid, regionaal groen en de circulaire economie, resul

In lijn met de ambities van de verschillende

teert dit in bijna 150 fte voor nieuwe taken. Ook op

coalitieakkoorden is de formatie met bijna 500

het gebied van Veiligheid heeft de gemeente nieuwe

SZW | 2.024 DSB | 1.672

DBV | 1.545

BSD | 369 OCW | 2.022

DSO | 912

DPZ | 869

ROR | 71

Figuur 3: Verdeling bezetting gecorrigeerd in fte over de verschillende diensten

1 Bezetting gecorrigeerd voor medewerkers die deelnemen aan het vitaliteitspact omdat zij minder uren werken dan waarvoor zij op de formatiestaat staan (bijvoorbeeld 80% van de tijd, tegen 90% van het salaris, en met 100% pensioenopbouw). Fte staat voor fulltime-equivalent.

Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024

10.470 10000

9.710 9.378

9.203

8.948

9.018 8.515

8.411

8.049

8.714

8.422

8.191

7.898

9.483 9.359

7500

5000

2019

2020

Aantal medewerkers

2021 Formatie in fte

2022

2023

Bezetting gecorrigeerd in fte

Figuur 4: Ontwikkeling aantal medewerkers, formatie in fte en bezetting gecorrigeerd in fte

100%

13%

12%

14%

15%

87%

88%

86%

85%

2019

2020

2021

2022

2023

80%

60%

40%

20%

Vast

Tijdelijk

Figuur 5: Verdeling naar soort aanstellingen (vast of tijdelijk)

< INHOUD

taken gekregen, waardoor tijdelijke gelden en

De gemeente is ook een sociaal werkgever (zie

formatie structureel zijn gemaakt. GGD Haaglanden

paragraaf 1.4.3). De naleving van wetgeving zoals

is uitgebreid vanwege nieuwe wet- en regelgeving

de Participatiewet en de Wet Banenafspraak en

en het Preventieakkoord. De invoering van de Wet

initiatieven zoals Beschut werken leiden ook tot

Inburgering, waarbij de gemeente een regierol en

een hogere gemeentelijke bezetting, vaak zonder

meer verantwoordelijkheden kreeg bij inburgering,

formatie-uitbreiding.

zorgt voor een toename van 30 fte. Daarnaast zijn nieuwe projectorganisaties opgericht, zoals het

Naast de extra taken vanuit het Rijk en het uitvoeren

tijdelijk Project Organisatie Oekraïne en het structu

van de coalitieakkoorden heeft de gemeente zich

reel Project Arbeidsmigranten.

ontwikkeld in extra kennis en vaardigheden om zo adequaat te kunnen reageren op de verande

Tussen 2019 en 2023 steeg het aantal inwoners

rende en complexere behoefte van haar inwoners.

van 539.040 naar 566.731, een toename van 5,1%.

Een andere opvallende ontwikkeling die leidt tot een

Om aan de groeiende vraag vanuit de stad te

hogere gemeentelijke bezetting, is dat medewerkers

kunnen voldoen en om de kwaliteit van de dienst

meer uren werken dan voorheen. Dit kan komen

verlening te kunnen waarborgen is de formatie

door een verhoogde vraag naar gemeentelijke dien

uitgebreid met 233 fte. Veilig Thuis, wijkteams

sten, de toenemende complexiteit van taken, of een

Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), jeugdge

verschuiving in de behoefte aan arbeid.

zondheidszorg (JGZ), en Stedelijke Dienstverlening teams zoals het dak- en thuislozenloket, werden

De gemeentelijke bezetting is ook vergeleken met

uitgebreid. Het Klant Contact Centrum groeide

die van de G4. De gemeente Den Haag heeft in 2023

vanwege de hoge werkvoorraad en oplopende

een lagere bezetting per 1.000 inwoners (16,1 fte)

wachttijden. Meer betalingsproblemen en bezwaren

dan het G4-gemiddelde (18,6 fte). In vergelijking

leidden eveneens tot een uitbreiding van de

met het gemiddelde van de G4-gemeenten is de

formatie. Ook de focus op woningbouw en duur

jaarlijkse toename van de gemeentelijke bezetting

zaamheid resulteerde in toename van de formatie.

van de gemeente Den Haag de afgelopen vijf jaar consistent lager (3,8%) geweest dan het gemiddelde van de G4 (4,3%), met uitzondering van 2023. Deze

50% 41% 40%

34%

30%

20% 9%

10%

6% 1%

2023 A/J: schalen vanuit de CAO Aan de Slag Schaal 10-12

Schaal 13+

Figuur 6: Verdeling naar salarisschaal

Schaal 1-3 en 22

Schaal 4-6

Schaal 7-9

Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024

afwijking in 2023 wordt grotendeels verklaard

Sociale Werkvoorziening (WSW), 343 medewerkers

door de integratie van het Haags Werkbedrijf in de

(in fte) in het kader van de banenafspraak, 271

gemeentelijke organisatie.

medewerkers (in fte) met een (UWV) indicatie Beschut, en tot slot nog 26 medewerkers in het

1.4.2. DIENSTVERBAND

kader van Sociaal Traject in Perspectief (STiP)

Het aandeel medewerkers dat fulltime (36 uur

(zie figuur 7). Voor de Participatiewet heeft de

per week) werkt, is in 2023 met 58% gelijk aan het

gemeente Den Haag in 2023 voldaan aan de

aandeel in 2019. Eind 2023 had 85% van de mede

wettelijke taakstelling.

werkers een vaste aanstelling en 15% een tijdelijke aanstelling - hieronder vallen ook de medewerkers

1.4.4. EXTERNE INHUUR

die uitzicht hebben op een vaste aanstelling (zie

Voor de inhuur van externen wordt een norm

figuur 5). Gemiddeld werkten medewerkers in 2023

gehanteerd van 15%. Het percentage externe inhuur

11,3 jaar voor onze organisatie.

betreft de uitgave als percentage van de salaris lasten plus de kosten van de inhuur. Het uitgangs

Eind 2023 zat het grootste deel van de mede

punt voor de gemeente is dat structureel werk door

werkers (41%) in de salarisschalen 7 tot en met 9

medewerkers met een (vast of tijdelijk) dienstver

(zie figuur 6). De opbouw van medewerkers per

band wordt uitgevoerd. Soms is het inhuren van

salarisschaal blijft door de jaren heen vrij constant.

externe medewerkers noodzakelijk. Inhuur draagt ertoe bij dat dat de gemeente snel kan inspelen

1.4.3. SOCIAAL WERKGEVERSCHAP

op de complexe maatschappelijke opgaven in de

Naast werkgever voor de ruim 10.000 ambtenaren,

stad. De gemeente huurt in wanneer de benodigde

is de gemeente een belangrijke werkgever voor

expertise om onze ambities te realiseren niet

mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

voldoende aanwezig of tijdig beschikbaar is.

Gemeenten begeleiden mensen met een arbeids beperking na 1 januari 2015 op grond van de

Vanaf 2021 is een duidelijke piek te zien in het

Participatiewet zoveel mogelijk naar regulier

inhuurpercentage (zie figuur 8). Dit is veroorzaakt

werk. De Wet sociale werkvoorziening (WSW )

door de extra inhuur van GGD-personeel als gevolg

is bedoeld voor mensen die door een lichame

van de corona-aanpak (testen, traceren en vacci

lijke, psychische of verstandelijke handicap niet

neren). Ook als de cijfers gecorrigeerd worden voor

onder normale omstandigheden kunnen werken.

de inhuur in verband met corona, is sinds 2022 een

Sinds 1 januari 2015 kunnen er geen nieuwe

stijging van het inhuurpercentage te zien. In 2023

mensen meer instromen in de WSW en is de

bedroeg het inhuurpercentage 17,7% van de

banenafspraak van kracht. De banenafspraak is

loonsom. In 2023 is meer ingehuurd om de continu

een afspraak tussen het kabinet en werkgevers om

ïteit van het werk, de dienstverlening en het behalen

te zorgen voor extra banen voor mensen met een

van servicenormen te waarborgen als gevolg van

ziekte of handicap. Deze afspraak is gemaakt zodat

onder meer het verzuim en openstaande vacatures.

iemand die niet zelfstandig het minimumloon kan verdienen, met ondersteuning bij een gewone werk

1.4.5.

DIVERSITEIT

gever aan het werk kan. Als sociaal werkgever draagt

In 2023 is verder uitvoering

de gemeente Den Haag bij aan het realiseren van de

gegeven aan de ambities uit de

banenafspraak.

raadsmededeling diversiteit en inclusie. Culturele diversiteit: de

In 2023 werkten er 1.013 medewerkers (in fte)

culturele diversiteit binnen de organisatie is toege

voor de gemeente Den Haag onder de CAO Wet

nomen; in 2018 had 26% van ons personeelsbestand

2 vng.nl/rubrieken/onderwerpen/wet-sociale-werkvoorziening-wsw 3 uwv.nl/particulieren/overige-onderwerpen/doelgroepregister/detail/wat-is-de-banenafspraak/wat-is-een-indicatie-banenafspraak

< INHOUD

2000 1800 1600

217

81 187

246

1400

238

257

291

271

312

1200

343

1000 800

1.430

1.330

1.217

600

1.109

1.013

400 200 0

2019

2020 WSW

2021

Banenafspraak*

2022

Beschut werk**

2023 STiP**

* Bron: Doelgroepregister UWV ** Bron: Oracle HR exclusief medewerkers banenafspraak Figuur 7: Aantal medewerkers (in fte) WSW, banenafspraak, beschut werk en STiP

24% 20%

20,8% 15,7% 15,7%

20,1%

18,0%

17,2%

17,7%

2022

2023

16% 12,7%

12%

14,6%

12,7%

8% 4% 0%

2019 Inhuurpercentage

2020

2021 Inhuurnorm (15%)

Effectief inhuurpercentage

Figuur 8: Ontwikkeling (effectief) inhuurpercentage afgezet tegen de inhuurnorm. Inhuurpercentage betreft de uitgave aan externe inhuur als percentage van de totale personeelslasten

Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024

100% 26%

27%

28%

29%

30%

65%

64%

63%

62%

61%

2018

2019

2020

2021

2022

80%

60%

40%

20%

Nederlandse achtergrond

Westerse achtergrond

Niet-Westerse achtergrond

Figuur 9: Verdeling naar (migratie)achtergrond

30% 25% 23%

25% 20% 20%

17% 13%

15% 10% 3%

5% 0%

2023 <25 jaar

Figuur 10: Verdeling naar leeftijd

25-34 jaar

35-44 jaar

45-54 jaar

55-60 jaar

>60 jaar

< INHOUD

Figuur 11: Infographic medewerkersonderzoek 2024

een niet-westerse migratieachtergrond4 (zie figuur

Leeftijdsdiversiteit: de laatste jaren is onze organi

9) en in 2022 is dit 30% (Cijfers zijn afkomstig uit de

satie wat jonger geworden. De gemiddelde leeftijd

barometer culturele diversiteit van het CBS. Jaarlijks

van de medewerkers is gedaald van 47,1 jaar in 2019

is de peildatum 1 juli. Cijfers over 2023 zijn nog niet

naar 46,5 jaar in 2023. Het aandeel jonge mede

beschikbaar.).

werkers tot 35 jaar is toegenomen van 14% in 2019 naar 23% in 2023 (zie figuur 10). De streefwaarde

Genderdiversiteit: in de laatste jaren is het aandeel

van 22% is daarmee in 2023 behaald. Vanuit goed

vrouwelijke medewerkers binnen onze organisatie

en sociaal werkgeverschap draagt de gemeente

stabiel; 53% in 2019 en 54% in 2023. Binnen onze

Den Haag bij aan het realiseren van de banenaf

organisatie is ruimte voor individuele keuzes met

spraak (zie ook paragraaf 1.4.3). We creeren extra

betrekking tot genderidentiteit , waar enkele

banen voor mensen met een ziekte of handicap.

medewerkers gebruik van maken. Het aantal vrou

Daarnaast zetten we in op een inclusieve werkom

welijke medewerkers in de hoogste schalen (vanaf

geving, waar een toegankelijke werkplek onderdeel

schaal 16) is inmiddels 42% terwijl dit in 2019 nog

vanuit maakt.

27% was. Het streven is een gelijke man-vrouw verdeling aan de top.

4 CBS: Persoon met een niet-westerse migratieachtergrond: persoon met als migratieachtergrond een van de landen in Afrika, Latijns-Amerika en Azië (exclusief Indonesië en Japan) of Turkije. Vanaf 2022 hanteert het CBS een andere manier van publiceren over wat tot nu toe de ‘bevolking met een westerse of niet-westerse migratieachtergrond’ werd genoemd. Voortaan wordt van personen die in Nederland geboren zijn de herkomst bepaald door het geboorteland van de ouders. Zijn beide ouders in Nederland geboren dan is het herkomstland Nederland. Is de persoon zelf of één van de ouders in het buitenland geboren dan wordt het herkomstland Europa (excl. Nederland) of Buiten Europa. De aanpassing in de definitie heeft effect op de cijfers en de vergelijkbaarheid met voorgaande jaren. Het aandeel van de personen met Nederland als herkomstland zal gelijk zijn aan de oude definitie Nederlandse achtergrond evenals dat de totale som van personen met herkomstland Europa/Buiten Europa identiek zal zijn aan de totale som van de oude definitie met /zonder migratieachtergrond. De afzonderlijke delen van deze som zullen echter veranderen. 5 Het registreren van de optie genderneutraal (X) is sinds kort mogelijk in ons HR-systeem.

Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024

€ 1200

2,5% € 1.011

€ 1.105 € 1000 € 800

2,0% 1,7%

€ 600

€ 879

1,1%

€ 816 1,2%

€ 783

1,4%

1,1%

1,5%

1,0%

€ 400 0,5%

€ 200 €0

2019

2020

Opleidingskosten (per medewerker)

2021

2022

Percentage van de loonsom

2023

0,0%

Streefwaarde (2,0%)

Figuur 12: Ontwikkeling opleidingskosten (per medewerkers) en percentage van totale loonsom voor vorming en opleiding afgezet tegen de norm

1.4.6. MEDEWERKERSBELEVING

Score (eNPS). Onze eNPS van 14 ligt aanmerkelijk

We hechten eraan te weten hoe medewerkers

hoger dan de eNPS van andere gemeenten met

hun werk, de werkomgeving en de gemeente als

meer dan 100.000 inwoners (score van 4).

werkgever ervaren. Daarom vindt met regelmaat een medewerkersonderzoek plaats (de laatste keer

De uitkomsten laten zien dat het sociale veilig

was eind 2022). In het voorjaar van 2024 heeft

heidsklimaat in de basis op orde is. Er is ruimte voor

een medewerkersonderzoek plaatsgevonden, met

verbetering daar waar het gaat om fouten mogen

verdiepende vragen over sociale veiligheid. In het

maken, lastige kwesties bespreekbaar kunnen

onderzoek is gevraagd naar thema’s als werkdruk,

maken en ongewenste omgangsvormen (10% geeft

samenwerking, leiderschap, sociaal veiligheids

bijvoorbeeld aan te worden genegeerd). Ook is het

klimaat en ongewenste omgangsvormen. Alle

nodig om de samenwerking tussen de verschil

interne en externe medewerkers, ongeacht welke

lende onderdelen van de gemeente te versterken.

cao ze hebben, zijn hiervoor uitgenodigd. Ruim

Als laatste moeten we ervoor zorgen dat de werk

7.600 collega’s hebben de vragenlijst ingevuld (de

druk van collega’s behapbaar blijft.

respons was ruim 57%). 1.4.7. VORMING EN OPLEIDING De belangrijkste uitkomsten op de verschillende

In 2023 is 1,4% van de loonsom besteed aan de

thema’s zijn te zien in figuur 11.

vorming en opleiding van medewerkers (figuur 12). Het percentage ligt onder de streefwaarde van 2%

De uitkomsten van het onderzoek laten zien dat

van de loonsom. In 2023 is een stijging te zien na

de waardering voor de gemeente Den Haag als

de coronaperiode 2020 – 2022 waarin trainingen

werkgever is toegenomen. Collega’s oordelen

en opleidingen volgen op locatie niet of beperkt

in 2024 gemiddeld positiever over het werken bij de

mogelijk was.

gemeente Den Haag en over de werkomgeving dan in 2022 en dan de benchmark met gemeenten met meer dan 100.000+ inwoners. Steeds meer collega's zouden onze organisatie aanbevelen als werkgever. Dit wordt uitgedrukt in de Employee Net Promotor

< INHOUD

1.4.8. MOBILITEIT: IN-, DOOR- EN UITSTROOM

De belangrijkste redenen in 2023 waren:

In 2023 bedroeg het instroompercentage 19%, het doorstroompercentage 11% en het uitstroom

1. een kans bij een andere organisatie (veelal een

percentage 11% (zie Bijlage B). Door de jaren heen

hogere functie of betere arbeidsvoorwaarden);

is een toename te zien in de mobiliteit van mede

2. het ervaren gebrek aan doorgroeimogelijkheden;

werkers. Dit betreft zowel de uitstroom (van 9%

3. de behoefte aan meer erkenning en waardering

in 2019 naar 11% in 2023) als de doorstroom (van

(zie figuur 14). We investeren in het behoud

6% in 2019 naar 11% in 2023. De stijging van het

van medewerkers door te investeren in een

instroompercentage wordt gedeeltelijk veroorzaakt

prettige en veilige werkomgeving, in ontwik

doordat 280 medewerkers van de Stichting Haags

keling en in doorstroom. We doen dit ondere

Werk Bedrijf Publieke Taken zijn toegevoegd aan de

andere met loopbaancafe's, mobiliteitstrajecten

Haagse Straatorganisatie van de dienst Stadsbeheer.

waarin we medewerkers inzicht bieden in de

Als deze groep ingestroomde medewerkers buiten

loopbaanmogelijkheden en het eigen potentieel

beschouwing wordt gelaten dan is het instroom

(in totaal 620 in 2023), gesprekken tussen

percentage 17%.

leidinggevenden en medewerkers en het Haags Ontwikkelprogramma.

Het aantal vacatures in 2023 bedroeg 1.386 (zie figuur 13). Tijdens de coronapandemie

1.4.9. VERZUIM

was er een daling in het aantal vacatures en

In 2023 is het jaarverzuimpercentage6 gestegen

mobiliteitsbewegingen; vanaf 2021 is dit gestegen.

naar 7,4%. Het verzuim is sinds 2022 gestegen

Het vervullen van vacatures is ook voor de gemeente

- net als het landelijke verzuim - en lag in de

Den Haag een uitdaging in de krappe arbeidsmarkt.

voorgaandejaren rond de 6% (zie figuur 15).

Redenen van vrijwillig vertrek Continu wordt onderzocht wat de redenen zijn waarom medewerkers onze organisatie verlaten.

6 Kort verzuim duurt maximaal 7 kalenderdagen, middellang verzuim duurt minimaal 8 en maximaal 42 kalenderdagen, (zeer) lang verzuim duurt minimaal kalenderdagen.

Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024

1.386

1400 1200

1.118

1.191

1.187

2021

2022

1.036

1000 800 600 400 200 0

2019

2020

2023

Figuur 13: Ontwikkeling aantal vacatures

Kans bij een andere organisatie die ik niet kon laten...

34% 24%

Gebrek aan doorgroeimogelijkheden 19%

Ik zoek meer erkenning en waardering

17%

Gebrek aan uitdaging in mijn werk

14%

Reden van vertrek staat los van de gemeente Den Haag Ik zoek een betere werksfeer

13%

De organisatie past niet bij mij

12%

Ontevreden over de relatie met mijn leidinggevende

12%

Gebrek aan mogelijkheden om mezelf te ontwikkelen of...

10%

Teveel hinder van regeltjes in mijn werk - bureaucratie

10%

Figuur 14: Top 10 (van 25 mogelijke redenen) belangrijkste reden van vertrek bij medewerkers die vrijwillig de organisatie verlaten (meerdere redenen mogelijk)

< INHOUD

1.4.10.

VERTROUWENSWERK,

1.4.11.

MELDINGEN AGRESSIE- EN GEWELDS

INTEGRITEITSMELDINGEN EN KLACHTEN

INCIDENTEN

In 2023 zijn er 209 meldingen binnengekomen

Het Expertisepunt Veilige Publieke Taak helpt

bij Bureau Integriteit. Daarvan was bij de helft

bij het voorkomen en afhandelen van agressie-

van de meldingen (103) sprake van een concreet

en geweldsincidenten. In 2023 waren er 802

vermoeden van een integriteitsschending. Er zijn

meldingen van agressie- en geweldsincidenten

in totaal 35 schendingen vastgesteld, waarbij het

tegen medewerkers van de gemeente Den Haag.

merendeel (14) ging over ongewenste omgangs

Hoewel het aantal meldingen sinds 2020 afneemt

vormen. In totaal namen 4163 medewerkers

ziet het Expertisepunt de complexiteit van de

deel aan leeractiviteiten rondom integriteit.

agressie- en geweldsincidenten toenemen.

De vertrouwenspersonen hebben 314 consulten

Met name een verminderd vertrouwen in de over

gehad. Er werd met hen gesproken over 293

heid, de toenemende polarisatie en de verzwaring

uitingen van ongewenste omgangsvormen. Voor

van problematiek bij inwoners (armoede, dak- en

een toelichting op de cijfers, zie Jaarverslag Bureau

thuisloosheid) ziet het Expertisepunt terug in

Integriteit in de bijlage C. Bij de Gemeentelijke

haar werk. Van de 802 meldingen in 2023 waren

Klachtencommissie ongewenste omgangsvormen

502 meldingen van een persoonlijke bedreiging,

zijn in 2023 vijf klachten binnengekomen, waarvan

233 meldingen van (non)verbale agressie en 67

er vier inhoudelijk door de commissie in 2023 in

meldingen van fysieke agressie (zie figuur 16).

onderzoek zijn genomen. Eén klacht wordt mogelijk in 2024 in onderzoek genomen of via een andere interventie opgelost. Drie van de in 2023 behandelde klachten heeft de commissie ongegrond verklaard. Eén klacht heeft de commissie gedeeltelijk gegrond verklaard.

Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024

8% 7% 6% 5%

5,9%

6,0%

0,8%

0,5%

0,9%

0,8%

7,2%

7,4%

0,8%

0,7%

1,1%

0,8%

4% 3% 4,3%

4,6%

4,7%

2020

2021

5,3%

5,8%

1% 0%

2019

(Zeer) lang

Middel

2022

2023

833 70

802 67

286

233

477

502

2022

2023

Kort

Figuur 15: Ontwikkeling jaarverzuimpercentage

1400 1200

1.052

1000

127

800

283

1.221 85 307

1.021 57 354

600 829 400

642

610

200 0

2019

2020

Persoonlijke bedreiging Figuur 16: Aantal meldingen veilige publieke taak

2021 (Non) verbale agressie

Fysieke agressie

< INHOUD

2. DE ORGANISATIE IN ONTWIKKELING 2.1. SAMEN ÉÉN ORGANISATIE We staan voor steeds weer nieuwe uitdagende

De complexiteit van de samenleving en de opgaven

vragen. Vragen van onze inwoners, bezoekers, instel

in de stad vragen om meer integrale samenwerking

lingen en bedrijven. Hoe werken we bijvoorbeeld

over de grenzen van organisatieonderdelen heen.

samen aan een aantrekkelijke stad met een brede

Het vraagt ook iets van de manier waarop we met

economie die klaar is voor de toekomst en werk

elkaar omgaan en wat we van elkaar verwachten.

biedt aan iedereen? Of aan een duurzame stad,

Hoe er nu tegen omgangsvormen en leiderschap

die de gevolgen van klimaatverandering goed kan

wordt aangekeken is fundamenteel anders dan hoe

opvangen. Aan een stad waar inwoners veilig zijn

we dat een aantal jaar geleden deden. Niet alleen in

en zich veilig voelen. En aan een stad waar mensen

onze organisatie is dit merkbaar. Het is een onom

kunnen meedoen, kunnen meebepalen en regie

keerbare maatschappelijke beweging. Dat vraagt

kunnen nemen over hun eigen leven, etc.

iets van iedereen. Van medewerkers, van leiding gevenden en van bestuurders.

2.2. GEZAMENLIJKE BASIS: ORGANISATIEWAARDEN EN ORGANISATIEVERHAAL De kern van de organisatie is omschreven in

satie. In 2023 zijn de organisatiewaarden definitief

ons organisatieverhaal (zie bijlage A). Onze vier

vastgesteld. Via allerlei trajecten en communicatie

organisatiewaarden geven richting aan hoe we

momenten maken collega’s kennis met de waarden

in Den Haag het werk doen en hoe we met elkaar

en kunnen ze bespreken wat het betekent voor het

omgaan: betrouwbaar, oplossingsgericht, vrijmoe

werk en de omgang met elkaar.

dige en samen Haags. Op dit fundament wordt er verder gebouwd aan de ontwikkeling van de organi

Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024

2.3. ONTWIKKELAGENDA Sinds eind 2021 is er een ontwikkelagenda om te

Leren door te doen

werken aan de ontwikkeling van de organisatie als

Een organisatie die zichzelf continu wil verbeteren

geheel. Op vier gebieden zijn er kansen om te verbe

moet de ruimte krijgen, voelen en nemen om te

teren, zodat we een organisatie worden die

reflecteren, processen en werkwijzen te evalueren, lastige dossiers in retrospectief met elkaar te door

1. opgave- en gebiedsgericht werkt;

gronden en in dialoog te gaan. Dat gebeurt op veel

2. dat doet in nauwe samenwerking met inwoners,

uiteenlopende manieren en met veel verschillende

ondernemers en partners in de stad; 3. die een aantrekkelijke werkgever is met kundige en ambitieuze medewerkers en; 4. die wordt ondersteund door steeds betere bedrijfsvoering.

aanleidingen. Van doelmatigheidsonderzoeken tot project evaluaties. Van medewerkersonderzoeken tot internal audits naar processen of moeilijk verlopen dossiers, soms door externen uitgevoerd. Van uitwisseling van best practices tot dialoogtafels. Het uitdragen van het belang van kritisch kijken en openstaan voor verbeteren van werkwijzen, processen en patronen is onderdeel van de organi satieontwikkeling. Niet voor niets is ‘leren door te doen’ de strategie waarvoor is gekozen.

Leren door te doen op het gebied van sociaal werkgeverschap Een mooi voorbeeld van het leren door te doen, is hoe de Haagse Straatorganisatie (HSO) de financiële begeleiding van medewerkers heeft ontwikkeld. Bij HSO werkt een grote groep medewerkers waarbij inkomensmaatregelen of -veranderingen gevolgen hebben voor toeslagen van de medewerkers. In samenwerking met collega’s geldzaken van SZW begeleidt HSO medewerkers hier actief bij, om negatieve gevolgen verder in de tijd te voorkomen. Deze begeleiding is inmiddels ingebed in de organisatie van HSO en dient nu als een voorbeeld voor andere bedrijfsonderdelen in de organisatie die met eenzelfde groep medewerkers werken. Zo werken we, al lerende, samen aan Den Haag als aantrekkelijk en sociaal werkgever.

Voorbeelden hiervan komen op diverse plekken in

Belangrijk hierbij is dat de organisatie kritisch kijken

deze Staat van de Organisatie voorbij. Naast het

ervaart als een kans en niet als een bedreiging.

leren dat de organisatie zelf initieert, leert deze ook

In de gesprekken over de organisatiewaarden wordt

van onderzoeken die bijvoorbeeld in opdracht van

daarom ook het belang geduid van het met elkaar

college of raad of derden worden uitgevoerd. Denk

‘vrijmoedig’ willen kijken naar hoe we het werk

aan de raadsenquête Amare, de rapporten van de

uitvoeren.

rekenkamer, de adviezen van de ombudsman, de controles van de GAD en ga zo maar door.

< INHOUD

Toegepaste methodes van organisatieleren

3. Delta Review is een methode waarbij project-

Om beter te worden op de vier pijlers in de ontwik

en programmamanagers bij de overheid hun

kelagenda, ontwikkelen we dus het leervermogen

kennis en ervaring inzetten om collega’s te

in de organisatie en delen we geleerde lessen om

helpen hun projecten of programma’s nog

breder toe te passen. In 2023 hebben we ook ingezet

succesvoller uit te voeren. Leren van elkaar

op drie verschillende methoden die gericht inspelen

staat centraal. Elke Delta Review en deelname

op het lerend vermogen zelf. Deze methoden

aan de Delta Review-community draagt bij

worden in 2024 geëvalueerd.

aan overheidsbrede kennisdeling en het verder versterken van het professionele niveau van

1. Reflexieve Monitoring in Actie gaat over het zien

project- en programmamanagement. Delta

en onderzoeken van reflexen en patronen die

Review is gebaseerd op de principes van de

niet helpend zijn. Aan de hand van leervragen

Gateway Review. Delta Review is ook een manier

wordt gezocht naar duurzame oplossingen.

om professioneel tegengeluid te organiseren,

Bij vier opgaves, waar gebiedsgericht wordt

risico’s in beeld te brengen en maatregelen te

gewerkt of waar participatie centraal staat

nemen om een succesvolle uitvoering van het

(Actieplan Laak, Bondgenoten Moerwijk Oost,

project of programma te borgen. In totaal zijn 22

Operatie Bomenbuurt en Transvaal) is deze

programmamanagers, business partners en lijn

methode toegepast.

managers opgeleid tot Delta Reviewer. De eerste

2. Met de aanpak van doorbraaktafels worden

review heeft plaatsgevonden in 2023.

concrete vraagstukken in integrale, complexe opgaven op het snijvlak van meerdere diensten

Gemeentebrede expertise

en beleidsterreinen, met alle betrokkenen en

Onder de noemer van Samen één organisatie wordt

een aantal experts geanalyseerd om zo nieuw

steeds meer expertise gemeentebreed gedeeld.

handelingsperspectief te ontwikkelen. In 2023

De ontwikkeling van de dienst Bedrijfsvoering is

zijn drie casussen in Zuidwest via de doorbraak

hierin belangrijk. Dat geldt ook voor de beweging

tafels geanalyseerd: de plintenaanpak, buurtka

om expertise op het gebied van organisatieontwik

mers en wijkbedrijf Allekanten.

keling en -advies, en leren en ontwikkelen gemeen tebreed beschikbaar te maken.

Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024

Ook de vorming van D070-consult, waar op directie

Strategisch management

niveau capaciteit beschikbaar is voor (bestuurlijk)

Onder de noemer van Ontmoetingen van Waarde

complexe opgaven en tijdelijke invulling van

worden bijeenkomsten voor het hoger management

directiefuncties, heeft in 2023 haar beslag gekregen.

en de strategische top georganiseerd, zodat zij

Zo zijn op interim-basis ter overbrugging van

elkaar kennen en met elkaar in gesprek gaan over

vacatures of ziekte, de functies van algemeen direc

onderwerpen die in de ontwikkeling van de organi

teur Bedrijfsvoering, directeur Internationaal en

satie en voor de onderlinge samenwerking relevant

directeur Bestuurszaken ingevuld, waardoor externe

zijn:

inhuur op deze cruciale functies niet nodig was. • Drie werkconferenties voor strategisch manage Daarnaast is vanuit D070-consult de ambtelijke

ment met de thema’s Haags Leiderschap,

ondersteuning van de raadsenquête Amare en van

Werkomgeving en Bestuurlijke Besluitvorming;

de vorming van de nieuwe coalitie georganiseerd en

• Twee heidagen voor de directeuren over politiek-

is het programma Aansluiting Economie, arbeids markt en onderwijs opgestart.

bestuurlijk-ambtelijk samenspel; • Zeven inspiratiesessies met de onderwerpen vertrouwen doe je samen, kracht van de gemeen schap, van bijzonder naar alledaags maatwerk, rolneming, Gateway en Deltareview, het onge zegde in de besluitvorming, conflicthantering. Ten slotte wordt er ook in de relatie tussen bestuur en ambtelijke organisatie gewerkt aan ontwikke ling. Jaarlijks komen het GMT en het college twee keer bij elkaar om te spreken over ontwikkeling en samenwerking. In 2023 stond het onderwerp poli tiek-bestuurlijk-ambtelijk samenspel op de agenda.

< INHOUD

2.4. ONTWIKKELINGEN LANGS DE VIER PIJLERS VAN DE ONTWIKKELAGENDA De ontwikkelagenda helpt ons om succesvol samen

2.4.1. OPGAVE- EN GEBIEDSGERICHT WERKEN

te werken door de organisatie te verstevigen op

De maatschappelijke opgaven in de wijken van

vier gebieden: opgave- en gebiedsgericht werken,

Den Haag zijn ons startpunt. We benaderen die

in nauwe samenwerking met inwoners en andere

opgaven integraal. Als vraagstukken vooral in een

partners, aantrekkelijke werkgever met ambitieuze

bepaald gebied spelen, dan werken we gebieds

werknemers en naar een steeds betere bedrijfsvoe

gericht. Een bekend voorbeeld van deze integrale

ring. Op alle vier de pijlers zijn er mooie voorbeelden

aanpak is ons Nationaal Programma Zuidwest.

van hoe we daarmee aan de slag zijn. Uiteraard

Verbeteringen van onderwijs, gezondheid, veilig

vormen de genoemde voorbeelden slechts een

heid, participatie, wonen en werk worden in samen

selectie en gebeurt er nog veel meer op al deze

hang opgepakt.

vlakken.

Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2024

Wijkgerichte aanpak en investeringen

en de Zevensprong, Duindorp, Jan Luykenlaan/Van

Met het programma Wijkgerichte aanpak en

Baerlestraat, Rustenburg/Oostbroek, Schilderswijk

investeringen stimuleert de gemeente het wijk- en

en Laak.

gebiedsgericht werken in Den Haag en de verbin ding daarvan met beleid. Bij wijk- of gebiedsgericht

Aanpak van gebiedsregisseurs in de stadsdelen:

werken staat de leefomgeving en haar inwoners

actieplan Laak

centraal. De behoeften en uitdagingen in een

Vanuit het actieplan wordt toegewerkt naar een

(deel van een) wijk, bepalen welke inzet nodig is.

stadsdeel Laak waar mensen fijn en veilig wonen

Gemeentelijke taken worden in samenhang en op

en waar het groen en schoon is. Een stadsdeel waar

wijkniveau georganiseerd. Daarbij wordt samenge

mensen zich voor langere tijd willen vestigen en

werkt met bewoners, ondernemers en wijkpartners.

waar zij in de eigen buurt kunnen doorstromen op

Met deze aanpak is gestart in investeringsgebieden

de woningmarkt.

waar problemen rondom armoede, gezondheid, werk, wonen en veiligheid zich opstapelden.

Het actieplan kent tien prioriteiten: Arbeidsmigranten, Afval, Parkeren, Verbondenheid,

Elke wijk in Den Haag heeft binnenkort een eigen

Armoede, Wonen, Openbare orde en veiligheid,

wijkagenda, waarin bewoners, ondernemers, wijk

Verkeersveiligheid, Meer groen en Gezondheid.

partners en gemeente zich gezamenlijk inzetten en

Er wordt integraal en actiegericht samengewerkt

vaststellen wat belangrijk is en waar zij aan willen

vanuit de verschillende thema’s.

werken om de leefbaarheid van de wijk te verbe teren. De agenda wordt elke vier jaar opgesteld en

Er is veel aandacht voor communicatie; om

staat centraal in het wijkgericht werken. Bij inves

bewoners en ondernemers zo goed mogelijk te

teringen krijgt het betreffende gebied een speciale

informeren en mee te laten doen. Goede commu

aanpak en extra financiering. De wijkagenda’s

nicatie moet ook leiden tot het versterken van

maken nu al dat bewoners veel nadrukkelijker

het vertrouwen van de bewoners. Er is een klank

betrokken worden bij hun buurt en straat. Het is

bordgroep opgericht waaraan zo’n 15 bewoners

de wens dat de wijkagenda voor de organisatie een

en ondernemers uit de verschillende wijken deel

bepalend instrument wordt om gebiedsgericht

nemen. De klankbordgroep brengt kennis, ervaring,

capaciteit en middelen in te zetten.

wensen en zorgen van de bewoners in. Verder dragen ze ideeën aan, stellen ze kritische vragen en

Het is belangrijk om tegelijkertijd door te gaan in

geven ze advies aan de gemeente. Een enkele keer

de huidige zeven investeringsgebieden; Transvaal

schuift de burgemeester, de stadsdeelwethouder of

(inclusief Kaapse Plein), Weimarstraat/Beeklaan

een andere portefeuillehouder aan.

< INHOUD

Haagse Preventieaanpak

manier van kijken en handelen kan krachtiger veran

Gemeente, Haagse professionals en vrijwilligers

kerd worden in het DNA van de gemeentelijke orga

werken samen aan de Haagse Preventieaanpak

nisatie. Die beweging wordt door het programma

om te zorgen dat inwoners van Den Haag dezelfde

Maatwerk en Regie gefaciliteerd, en samen met alle

kansen krijgen op een goede gezondheid en daar

onderdelen en niveaus van de uitvoering en beleid

naast dat kinderen en jongeren in Den Haag kans

gerealiseerd. Aan de reparatiekant gebeurt dat via

rijk, veilig en gezond kunnen opgroeien waardoor

het Doorbraaklab, waar vastgelopen professionals

er uiteindelijk minder jeugdhulp nodig is. Dit vergt

een netwerk van doorbraakcoaches en ontschot

een integrale aanpak, waarbij meerdere problemen

budget ter beschikking hebben om de inwoner toch

tegelijk worden aangepakt. Ook wordt vanuit

nog goed te helpen. Aan de meer preventieve kant

een wijkgerichte aanpak breder gekeken naar de

gebeurt dat door helder te maken hoe maatwerk en

eigenschappen van de buurt, die problemen kunnen

regievoeren eruitziet en wat ervoor nodig is om dat

veroorzaken of in stand houden.

structureel te doen.

De beweging Maatwerk en Regie