RIS319799 Bijlage 1. Programmabegroting 2025-2028
Tekst van het document
Wat willen we bereiken? Inwoners en onderzoekers die de geschiedenis van de stad en de inwoners willen reconstrueren kunnen terecht in het Haags Gemeentearchief. Er worden miljoenen documenten verzameld, beheerd, ontsloten en gepresenteerd. Als bijzondere opdracht beheert het archief de historische archieven en collecties van de gemeente Leidschendam-Voorburg. Daarmee heeft het Haags Gemeentearchief een belangrijke rol als “geheugen van de stad” en een grote verantwoordelijkheid om alle groepen in de stad te representeren. Het Haags Gemeentearchief houdt ook toezicht op het informatiebeheer van de Gemeente Den Haag, de Gemeente Leidschendam-Voorburg, de Veiligheidsregio en de Omgevingsdienst. Het doel is om de uitvoering van de wettelijke taken voor informatiebeheer en archivering goed te laten plaatsvinden. Dit gaat over zowel fysieke als digitale documenten in het kader van de Archiefwet.
Wat gaan we ervoor doen? •
•
•
Dienstverlening: Het verder digitaal beschikbaar stellen van archiefmateriaal en het verbeteren van de websites. De studiezaal in het Atrium van het Stadhuis is toegankelijk voor mensen met complexere zoekvragen. Er wordt verder gewerkt aan het opnemen van digitale collecties in het e-depot. Naast de ingebruikname van een digitaal depot betekent dit een structurele uitbreiding van een wettelijke taak: het digitaal duurzaam beheren en toegankelijk maken van archieven die blijvend bewaard moeten worden. Toezicht op informatiebeheer: Naast toezicht op informatiebeheer zal de nadruk in 2025 komen te liggen op advisering over de uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van informatiebeheer. De vraag is hoe wordt besloten wat bewaard moet blijven en wat vernietigd moet worden. Daar wordt een proces voor ingericht. Dit is een wettelijke taak. Sterkere interactie met de stad: Het Haags Gemeentearchief streeft ernaar de diversiteit van de stad beter zichtbaar te maken in de collecties en activiteiten van het archief. Prioriteit ligt daarbij op het beter documenteren van de veranderingen die Den Haag afgelopen 70 jaar heeft doorgemaakt. Daar waar groepen ondervertegenwoordigd zijn in de collectie, wordt daarop actie ondernomen. Het archief trekt er ook op uit.
Het project Haags DNA is daar een voorbeeld van, waarbij de geschiedenis van een specifiek stadsdeel wordt uitgelicht in een boekje, film en tentoonstellingen en waarbij bewoners uitgenodigd worden om naar het archief te komen. In 2025 staat stadsdeel Haagse Hout in de schijnwerpers. In 2025 wordt het concept van de community archivaris verder uitgewerkt, waarbij vrijwilligers uit de stad worden verbonden aan het gemeentearchief en betrokken bij de publieksactiviteiten en acquisitie van archieven.
•
De Historische Informatiepunten, in samenwerking met de erfgoedpartners en bibliotheken, organiseren zo’n 180 activiteiten per jaar waar zowel kinderen als volwassenen aan deelnemen. In 2025 zal aandacht zijn voor nauwere samenwerking in het gezamenlijke aanbod. Het Haags Gemeentearchief wil de informatiepunten ook als infrastructuur voor de contacten met de wijken en stadsdelen via de community archivaris inzetten. Noodzetel voor extra ruimte: 61
In de Noodzetel is vanaf 2025 extra archiefruimte beschikbaar. Deze extra archiefruimte is nodig om te kunnen voldoen aan de wettelijke eisen vanuit de Archiefwet voor de duurzame opslag van fysieke documenten, waaronder ook audiovisuele materialen. Begin 2025 zal de noodzakelijke inrichting van het archief plaatsvinden.
Wat mag het kosten? Voor het Gemeentearchief is € 4 mln. begroot aan lasten. Hiervan is € 3,3 mln. begroot voor personeelskosten en € 0,4 mln. huisvestings- en overige kosten. De baten betreffen bijdragen aan het uitvoeren van de archieffunctie voor gemeente Leidschendam-Voorburg. Voor de Noodzetel is € 1,9 mln. aan investeringskosten begroot voor de verbouwing en € 0,59 mln. aan investeringskosten voor de archiefkasten. Dekking vindt plaats uit het MIP. Voor de exploitatie is € 0,75 mln. voor 3 jaar gereserveerd.
7. Media Media Lasten Baten Saldo
Inclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, bedragen x € 1.000 Realisatie Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 1.728 1.953 2.007 2.007 2.007 2.007 23 0 0 0 0 0 1.705 1.953 2.007 2.007 2.007 2.007
Wat willen we bereiken? De gemeente wil een sterke lokale journalistieke sector in de stad bevorderen. Dat is belangrijk voor het functioneren van de lokale democratie en het betrekken van burgers bij hun stad. • Daarom wil de gemeente ervoor zorgen dat er een goed functionerende en toegankelijke publieke lokale omroep in de stad actief is, die zorgt voor de berichtgeving voor alle inwoners. • De gemeente wil dat nieuws en informatie eenvoudig in de stad verspreid kunnen worden en deze voorziening voor alle inwoners van Den Haag toegankelijk is, zodat zij op de hoogte zijn van wat er in hun stad speelt en gebeurt. Als internationale stad van vrede en recht wil de gemeente het belang van vrije journalistiek op zowel lokaal als internationaal niveau benadrukken en ondersteunen. De vrije journalistiek is onontbeerlijk voor het goed functioneren van de democratie. De gemeente wil dat er in het Atrium van het stadhuis, naast de activiteiten van de gemeente zelf, ruimte is voor onafhankelijke programmering.
Wat gaan we ervoor doen? • •
•
• • •
De lokale publieke omroep krijgt, conform de mediawet, steun van de gemeente. De omroep garandeert de nieuws- en de informatievoorziening voor alle inwoners van de stad. Via de lokale omroep wordt ook de Haagse programmering van jongerenzender FunX structureel gefinancierd. Om onafhankelijke en pluriforme journalistiek te garanderen, ondersteunt de gemeente de Haagse stichting Luis in de Pels. Deze stichting verleent financiële steun aan lokale journalistieke projecten. De gemeente heeft geen enkele invloed op de inhoud van content, programma’s, artikelen of andere journalistieke uitingen. De gemeente werkt samen met organisaties die opkomen voor het vrije woord en persvrijheid. De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), Free Press Unlimited (FPU), Nieuwspoort en De Tegel zijn daar voorbeelden van. Daarbij gaat het nadrukkelijk om bijeenkomsten en/of evenementen die in Den Haag worden georganiseerd waarbij educatie op het gebied van persvrijheid/journalistiek en het bevorderen van nieuws- en mediawijsheid een belangrijk onderdeel is. Zie ook de subsidieregeling mediabeleid Den Haag 2022. Om de toegang tot de lokale media zo laagdrempelig mogelijk te maken, heeft de gemeente een studio ingericht in de Centrale Bibliotheek aan het Spui; Studio B.
Vanuit deze studio, die voorzien is van camera’s voor visual radio, zendt de lokale omroep dagelijks zijn live programma’s via RTV en online uit. De gemeente faciliteert de 350 muurkranten waarop lokaal nieuws verspreid wordt. Via dit digitale netwerk krijgen inwoners van Den Haag op allerlei locaties lokaal nieuws en informatie. Stichting Atrium faciliteert jaarlijks meer dan 50 exposities in het Atrium. Dit zijn zowel eigen producties van de stichting als producties van externe organisaties.
62
Wat mag het kosten? De Stichting Stadsomroep Den Haag ontvangt voor zijn activiteiten jaarlijks een begrotingssubsidie van € 0,9 mln., de stichtingen Atrium en Luis in de Pels samen € 0,2 mln. Voor de subsidieregeling mediabeleid is € 0,2 mln. opgenomen. De overige kosten waaronder apparaatslasten bedragen ca. € 0,7 mln.
8. Monumentenzorg Monumentenzorg Lasten Baten Saldo
Inclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, bedragen x € 1.000 Realisatie Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 1.385 1.371 1.414 1.402 1.401 1.401 40 0 0 0 0 0 1.345 1.371 1.414 1.402 1.401 1.401
Wat willen we bereiken? Het in kaart brengen, beschermen en ontwikkelen van Haags erfgoed, het bereiken en in stand houden van omgevingskwaliteit.
Wat gaan we ervoor doen? •
•
• • •
Vanuit Monumentenzorg en welstand worden diverse activiteiten uitgevoerd met als doel het in kaart brengen, beschermen en ontwikkelen van Haags erfgoed. Voor welstand worden activiteiten uitgevoerd voor het bereiken en instandhouden van omgevingskwaliteit. Verduurzaming en ontwikkeling van de gebouwde omgeving zijn belangrijke onderwerpen. In het kader van onderzoek en het uitdragen en delen van kennis wordt in 2025 een publicatie in de VOM reeks verwacht over DNA van Den Haag . Er vinden diverse publieksactiviteiten plaats, zoals de Open Monumentendag in september, lessen voor basis en voortgezet onderwijs binnen Cultuurmenu en lezingen en wandelingen vanuit de Historische informatiepunten (in samenwerking met Archeologie, Bibliotheek en Gemeentearchief). Ook in 2025 zal de gemeente diverse objecten aanwijzen als gemeentelijk monument, zoals uit de periode Post ’65 erfgoed, en uit de periode tussen 1850 en 1940 (operatie stofkam). Er zijn diverse subsidieregelingen die erfgoedeigenaren steunen in verduurzaming en ontwikkeling van panden. Dit betreft de regeling religieus erfgoed, regeling monumentenzorg en subsidie voor het Oranjehotel. In 2025 adviseert de Adviescommissie omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed op basis van de nieuwe Nota omgevingskwaliteit.
Jaarlijks legt de Adviescommissie verantwoording af met het jaarverslag, dat in juni wordt gepubliceerd en gepresenteerd. In 2025 wordt de nota ook toegankelijk gemaakt met een viewer die voor iedereen te bereiken is via het internet.
Wat mag het kosten? Het totale budget van de activiteit bedraagt € 1,98 mln. Hiervan wordt circa € 1,16 mln besteed aan apparaatslasten. De subsidieregelingen kerken, monumentenzorg, en Oranjehotel omvatten circa € 0,37 mln. Overige kostenposten zijn de genoemde publicaties, activiteiten en ICT.
9. Bibliotheek Den Haag Bibliotheek Den Haag Lasten Baten Saldo
Inclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, bedragen x € 1.000 Realisatie Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 24.795 28.486 29.108 27.591 25.819 25.749 2.658 3.607 3.036 1.770 1.770 1.770 22.137 24.879 26.072 25.821 24.049 23.979
Wat willen we bereiken? Bibliotheek Den Haag laat zoveel mogelijk inwoners zien en ervaren dat het dé plek in de stad is voor ontmoeting, persoonlijke ontwikkeling en informatie. Daarmee heeft Bibliotheek Den Haag de belangrijke opgave om een neutrale plek te zijn waar iedereen welkom is en zichzelf kan zijn.
63
Wat gaan we ervoor doen? •
•
• •
•
•
We ontvangen bezoekers gastvrij zodat ze in elke vestiging gebruik kunnen maken van onze faciliteiten of deel kunnen nemen aan activiteiten. In iedere vestiging worden de vijf wettelijke taken uitgevoerd, die afgestemd zijn op de omgeving van die vestiging: Kennis en informatie beschikbaar stellen Mogelijkheden bieden voor ontwikkeling en educatie Stimuleren om te lezen Ontmoetingen en debatten organiseren Kennismaken laten maken met kunst en cultuur In alle vestigingen is ruim aanbod: een rijke collectie en een divers aanbod aan programmering. Met het landelijke programma de Bibliotheek op school werken we aan het stimuleren van meer lezen, op school en thuis. Op dit moment nemen er 38 scholen deel aan het programma. Het streven is het aantal deelnemende scholen uit te breiden. Afhankelijk van de interesse van scholen en middelen die beschikbaar zijn en komen, wordt het aantal scholen dat in een volgende ronde kan meedoen bepaald. In 14 bibliotheken is een Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) gevestigd, een hulploket voor inwoners die een vraag hebben over online overheidszaken. Altijd een vestiging in de buurt. Om te zorgen dat inwoners altijd een bibliotheek dichtbij huis kunnen vinden is uitbreiding van het netwerk van bibliotheken nodig. Dit is uitgewerkt in de Visie op wijkbibliotheken.
In 2025 zal een nieuwe bibliotheek op een tijdelijke locatie in Mariahoeve geopend worden. We zorgen dat bestaande vestigingen waar nodig opgeknapt worden zodat ze geschikt zijn voor de dienstverlening waar bezoekers in die vestiging voor komen. Zo wordt in 2025 de verbouwde vestiging Wateringseveld heropend en wordt in de vestiging Laak een activiteitenruimte voor onderwijsondersteuning (o.a. huiswerkbegeleiding, taallessen en lessen in basisvaardigheden) gerealiseerd. Om te zorgen dat inwoners langer in de bibliotheek terecht kunnen worden de openingstijden in de centrale bibliotheek en in Laakkwartier verruimd met op beide locaties minimaal 10 uur per week.
Wat mag het kosten? Voor Bibliotheek Den Haag is in 2025 voor € 29,1 mln. aan lasten begroot. Hiervan heeft € 10,4 mln. betrekking op huisvesting, € 11,8 mln. is bedoeld voor personeel en € 2,9 mln. is geraamd voor programmering en activiteiten en € 4 mln. aan overige lasten. Er is € 3,0 mln. aan baten begroot. Deze bestaan uit bijdrages van contributies en rijkssubsidie voor de Bibliotheek op school. Daarnaast is er een Specifieke Uitkering (SPUK) van 1,32 mln. voor uitbreiding van de openingstijden van de centrale bibliotheek en vestiging Laakkwartier en realisatie van twee bibliotheek vestigingen. En ‘SPUK IDO' is beschikbaar voor de verdere ontwikkeling van de Informatiepunten Digitale Overheid.
Financiële verdieping bedragen x € 1.000 2027 2028
2024
2025
2026
140.142
140.857
141.533
137.550
0
0
0
0
0
0
140.142
140.857
141.533
137.550
0
Budgettair kader
0
0
0
0
0
Aanvullende budgettaire ruimte
0
0
0
0
0
Inzet budgettaire ruimte
750
1.000
1.000
1.000
1.000
Overige (neutrale) mutaties
7.969
9.109
6.082
6.945
142.072
148.861
150.965
148.614
145.495
143.072
Lasten (incl. reserves) Lasten Vastgestelde begroting 2024-2027 Reeds goedgekeurde mutaties Subtotaal actuele begroting 2024-2027
Lasten Ontwerpbegroting 2025-2028 • • • •
Het structurele deel van de begroting wordt jaarlijks verhoogd met trend. Daarnaast verandert de begroting over de jaren met zowel structurele als incidentele aanpassingen. De trend zorgt voor een aanzienlijke stijging van het begrote bedrag van 2025 t.o.v. 2024. Voor de activiteiten Cultuur en Musea betreft dit ca. € 2,7 mln. Voor het nieuwe Meerjaren Beleidsplan zijn tijdelijk extra middelen toegekend van € 2,450 in 2025 en 2026 en € 0,050 in 2027 en 2028. 64
•
Voor de exploitatie van Amare en de culturele programmering van de Nieuwe Kerk is vanaf 2025 € 1 mln. toegevoegd. • Het budget voor het kunstwerk aan het Spui is van 2024 overgeheveld naar 2025. • Vanaf 2025 is jaarlijks € 1 mln. toegevoegd voor de verhoging van het MJB en middelgrote en kleine instellingen uit middelen van het coalitieakkoord. • Verschillende incidentele posten in 2024 komen niet terug in 2025 (b.v. faillissement &CC, compensatie energie, geluidsscherm koorenhuis, aanpassing amare). • De rente en afschrijving van het totaal van de investeringen variëren. De begrote lasten voor accommodaties nemen af met resp. € 3,9 mln. (2025) en € 0,9 mln. (2026), nemen toe met € 1,2 mln. (2027) en af met € 1,3 mln. (2028). • In verband met de schenking ten bate van het NMI verandert de begroting van het HGA vanaf 2025 met -€ 0,2 mln. op de lasten. Voor de verwerking van materiaal is er tijdelijk formatie gecreëerd die nadat de schenking stopt ook weer vrijvallen • Door extra bijdragen van OCW voor o.a. dBos, Taalketen aanpak en Ouderenbetrokkenheid neemt de begroting 2025 van Bibliotheek Den Haag toe met € 0,6 mln. • Na 2025 dalen de bijdragen waardoor de begroting afneemt met € 1,5 mln. in 2026 en met € 1,7 mln. in 2027 (tot € 25,8 mln.). • Over bijdrage in 2025 en verder wordt nog gesproken tussen OCW en de Bieb bedragen x € 1.000 2024 2025 2026 2027 2028 Baten (incl.
reserves) Baten Vastgestelde begroting 2024-2027
11.349
11.007
11.045
11.085
0
0
0
0
0
0
11.349
11.007
11.045
11.085
0
Budgettair kader
0
0
0
0
0
Aanvullende budgettaire ruimte
0
0
0
0
0
Inzet budgettaire ruimte
0
0
0
0
0
2.660
1.696
430
430
11.452
14.009
12.703
11.475
11.515
11.452
Reeds goedgekeurde mutaties Subtotaal actuele begroting 2024-2027
Overige (neutrale) mutaties Baten Ontwerpbegroting 2025-2028 • •
In verband met de schenking ten bate van het NMI verandert de begroting van het HGA vanaf 2025 met -€ 0,3 mln. De extra bijdragen van OCW voor o.a. dBos, Taalketen aanpak en Ouderenbetrokkenheid dalen met € 0,6 mln. in 2025 en € 1,3 mln. in 2026.
Voorziening
Beginsaldo 2025
Voorziening Frictie- & transitiekosten kunstenplan
bedragen x € 1.000 ToeAan- Vrijval Eindsaldo voegingen wendingen 2025
427
0
0
0
427
427
0
0
0
427
bedragen x € 1.000 Investeringen
Bibliotheek IHP Bibliotheken IHP Cultuur Musea Noodzetel Overige accommodaties voor kunstbeoefening Totaal
Totaal
Begroting 2025 en verder Nog te Bijdragen Aandeel Investerings- Jaar van realiseren Waarvan derden/ gemeente bedrag oplevering vanaf in 2025 voorz. in 2025 2025 16.054 2025 3.355 750 0 750 1.815 div 1.815 0 0 0 53.106 div 48.974 11.300 0 11.300 17.357 div 14.520 290 0 290 5.333 div 345 345 0 345 17.336 111.000 65
div
7.912
75
0
75
76.921 12.760
0
12.760
Het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Cultuur is een meerjarig plan dat een aantal investeringen in culturele accommodaties omvat. De verbouwing van de Noodzetel en het Haags Historisch Museum zijn in 2024 gestart, met name de laatste vindt voor een groot gedeelte in 2025 plaats. Daarnaast staan Muzee, Paard en de Helena in de planning.
Indicatoren Prestatieindicator Nulmeting Realisatie Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2017 2023 2024 2025 2026 2027 2028 Rapportcijfer cultuuraanbod in Den Haag Kengetallen Aantal deelnemende leerlingen PO aan cultuureducatie Aantal deelnemende leerlingen VO aan cultuureducatie Aantal deelnemende leerlingen MBO aan cultuureducatie
7,6
7,3
7,6
7,6
7,6
7,6
7,6
Nulmeting Realisatie Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 103.431
94.526 (2022)
142.609
N.B.
N.B.
N.B.
N.B.
54.436
61.688 (2022)
71.880
N.B.
N.B.
N.B.
N.B.
N.B.
N.B.
N.B.
N.B.
N.B.
N.B.
N.B.
Toelichting De cijfers over 2023 zijn nog niet volledig bij het opstellen van deze tabel omdat deze worden afgeleid uit de jaarrekeningen van de instellingen, die in 2024 worden ontvangen. De gegevens worden geanalyseerd en verwerkt. In de tweede helft van 2024 is het Meerjarenbeleidsplan 2025-2028 vastgesteld. Daarin zijn (deels) nieuwe instellingen met (deels) andere subsidiebedragen en andere prestaties opgenomen. De bijbehorende kengetallen zijn nog niet bekend. Effectindicator: aantal bezoekers aan kunst- en cultuurinstellingen Podiumkunsten - Klassieke muziek (oud/nieuw) Podiumkunsten - Pop, jazz, urban, wereldmuziek Podiumkunsten - Theater, toneel, dans Podiumkunsten -Cultuurankers
Nulmeti Realisa Begroti Begroti Begroti Begroti Begroti ng tie ng 2024 ng 2025 ng 2026 ng 2027 ng 2023 2028 123.184 322.741 460.814
N.B.
N.B.
N.B.
N.B.
567.317 398.482 347.039
N.B.
N.B.
N.B.
N.B.
534.417 347.708 480.147
N.B.
N.B.
N.B.
N.B.
87.641
48.108 121.464
N.B.
N.B.
N.B.
N.B.
Podiumkunsten - Film & letterkunde
187.112
113.163 247.789
N.B.
N.B.
N.B.
N.B.
Beeldende kunst en vormgeving
53.052
33.617 100.825
N.B.
N.B.
N.B.
N.B.
Musea
774.183 629.383 883.160
N.B.
N.B.
N.B.
N.B.
80%
80%
80%
80%
% actieve cultuurdeelname voor heel Den Haag
84%
84%
80%
Toelichting In de tweede helft van 2024 is het Meerjarenbeleidsplan 2025-2028 vastgesteld. Daarin zijn (deels) nieuwe instellingen met (deels) andere subsidiebedragen en andere prestaties opgenomen. De bijbehorende kengetallen zijn nog niet bekend.
66
Effectindicator:
Nulmeting Realisatie 2023 Begroting 2024
Bezoekers aan de website Effectindicator: Bezoekers aan de bibliotheek
1.269.000
364.000
875.000
Nulmeting Realisatie Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2.578.000
Effectindicator: Volwassen leden bibliotheek Effectindicator: 'Jeugdleden bibliotheek
1.939.899 1.823.000
1.914.000 2.010.000 2.050.000 2.091.000
Realisatie Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 35.771
36.500
37.000
38.000
39.000
40.000
Realisatie Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 51.226
52.000
53.000
54.000
55.000
57.000
Toelichting Wat betreft de bezoekers aan de website zien we dat de groei van de sociale media zorgt voor een verschuiving van online informatievoorziening. De aantallen bezoekers aan de bibliotheek zijn nog niet terug op het niveau van vóór de coronaperiode, maar de aantallen trekken weer aan.
67
2.6 Onderwijs Portefeuillehouder: Hilbert Bredemeijer
Ambitie Alle Haagse inwoners moeten ongeacht hun achtergrond de kans krijgen om via onderwijs het beste uit zichzelf te halen. De gemeente wil gelijke onderwijskansen voor alle kinderen en jongvolwassenen in Den Haag.
Samenvatting Kansengelijkheid in het onderwijs staat hoog op de agenda in Den Haag. We zetten in op een goede start voor jonge kinderen, de aanpak van laaggeletterdheid, het benutten van de maatschappelijke functie van scholen en een veilige en prettige leeromgeving. Dit alles met als doel om inclusief, hoogwaardig onderwijs te bieden en gelijke onderwijskansen te realiseren voor alle leerlingen en studenten in Den Haag. In 2025 zorgen we met name voor huisvesting van scholen in adequate gebouwen en met voldoende capaciteit. Een aantal grote huisvestingsprojecten wordt gestart en verwacht wordt dat in 2025 ook wordt gestart met een aantal projecten uit eerdere programma's van onderwijshuisvesting. We zetten in op een verdere verbetering van de kwaliteit van het leerlingenvervoer en de uitvoering van het vernieuwde routeboek voor leerlingverzuim en thuiszitters. Met de aanloop naar de nieuwe Wet van School naar Duurzaam Werk is de inzet gericht op versterking van de regionale samenwerking voor voortijdig schoolverlaten en op het voorkomen van uitval. De kwaliteit van de kinderopvangvoorzieningen wordt gehandhaafd door alle locaties te laten inspecteren. In de Haagse Educatieve Agenda (HEA) ‘Kiezen voor kansen’ (RIS311077) zijn de ambities, doelen en inspanningen uitgewerkt.
Naast voornoemde activiteiten geven we in 2025 verder uitvoering aan de HEA met concrete doelen en een nadere uitwerking van de activiteiten die horen bij de 4 ambities die in de HEA centraal staan. bedragen x € 1.000
Lasten Baten Saldo exclusief reserves Toevoegingen Onttrekkingen Saldo inclusief reserves
Realisatie 2023 148.353 59.239 89.114 4.260 2.348 91.027
2024 169.496 73.642 95.854 5.116 8.510 92.460
Begroting 2025 2026 150.894 145.051 53.578 50.004 97.316 95.047 0 0 3.000 620 94.316 94.427
2027 147.553 49.734 97.819 0 620 97.199
2028 146.160 49.439 96.721 0 0 96.721
De lasten en baten voor 2025 zijn als volgt onderverdeeld over de activiteiten binnen dit programma. In deze tabel zijn de lasten en toevoegingen bij elkaar opgeteld, evenals de baten en onttrekkingen.
68
Activiteiten 2025 1. Onderwijsbeleid 2. Kinderopvang 3. Leerlingzaken 4. Leerlingenvervoer 5. Onderwijshuisvesting Totaal
Inclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo 81.422 47.249 34.173 6.002 5.417 585 8.025 890 7.135 10.747 0 10.747 44.698 3.022 41.676 150.894 56.578 94.316
Toelichting w-vragen per onderdeel
1. Onderwijsachterstandenbeleid en taal Onderwijsbeleid Lasten Baten Saldo
Inclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, bedragen x € 1.000 Realisatie Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 84.230 99.304 81.422 80.250 83.273 84.331 46.876 64.833 47.249 44.495 44.295 44.000 37.354 34.471 34.173 35.755 38.978 40.331
Wat willen we bereiken? Alle Haagse inwoners moeten ongeacht hun achtergrond de kans krijgen om via onderwijs het beste uit zichzelf te halen. De gemeente wil gelijke onderwijskansen voor alle kinderen en jongvolwassenen in Den Haag. Om dit beoogd maatschappelijk effect te bereiken heeft de raad de Haagse Educatieve Agenda 20222026 ‘Kiezen voor kansen’ RIS311077 (HEA) vastgesteld. Het overkoepelende doel voor deze HEA is het bevorderen van kansengelijkheid. In de HEA staan vier ambities centraal: 1. Voldoende, bevoegde en bekwame onderwijsprofessionals. 2. Optimale leer- en ontwikkelomgeving. 3. De juiste ondersteuning en een passende plek voor alle kinderen en jongeren. 4. Onderwijs dat bijdraagt aan de brede welvaart van Hagenaars. Hieronder wordt specifiek voor 2025 ingegaan op de uitvoering van de HEA en de daarbij behorende acties. Voor de doelen en acties per ambitie wordt er, voor zover mogelijk, verwezen naar het RIS-stuk.
Wat gaan we ervoor doen? Ambitie 1 Voldoende, bevoegde en bekwame onderwijsprofessionals De HEA draagt bij aan het zo effectief mogelijk inzetten van de bevoegde leraar en het leraar zijn in Den Haag aantrekkelijk te maken. Hiervoor gaan we in 2025: Professionals in en om de klas ondersteunen We verwachten dat er 8 netwerken voor leren en innoveren actief zullen zijn waarin onderwijsprofessionals van meerdere scholen en besturen deelnemen. We zetten in op ondersteuning in 100 Haagse klassen met ongeveer 75 studenten in het primair- en voortgezet onderwijs. In het Noodplan primair onderwijs Den Haag ligt de nadruk op kennisdeling en samenwerking tussen de schoolbesturen om het onderwijsvraagstuk 'anders organiseren’ handen en voeten te geven. Minimaal 25 schoolleiders in het primair onderwijs krijgen ondersteuning bij de uitvoering van hun taken. Breed aanbod van opleidingen en bijscholingsmogelijkheden realiseren Vanuit het Noodplan primair onderwijs Den Haag streven we naar minimaal 100 startende zij-instromers per schooljaar. Het programma Ontwikkeldoor biedt rond 30 deelnemende onderwijsassistenten de mogelijkheid om door te stromen richting vervolgopleidingen zoals de Associate Degree Pedagogisch Educatief Professional (AD-PEP) of pabo door het volgen van modulair onderwijs.
Met het inductieprogramma voortgezet onderwijs wordt het begeleidings- en professionaliseringsaanbod voor startende docenten verder uitgebreid op basis van (bij)scholingsbehoeften. Hiernaast zetten we in op het versterken van structurele inzet door vakkrachten. Met ingang van schooljaar 2024-2025 kunnen zij een opleidingstraject volgen op het gebied van pedagogisch-didactische vaardigheden, ontwikkeld door Hogeschool Inholland en de Haagse Hogeschool.
69
Arbeidsmarktstrategie voor onderwijsprofessionals inzetten Programma De Rode Loper maakt zich sterk voor de instroom van nieuwe docenten (jongeren, zijinstromers, statushouders) door middel van wervingscampagnes, informatie- en oriëntatieactiviteiten. Zo organiseert De Rode Loper o.a. Wereldburgers voor de Klas, De Haagse Lerarenbeurs en de Haagse Banenmarkt. Met het doorontwikkelen van onze communicatiestrategie willen we meer potentiële leraren voor het mbo bereiken. Hiernaast zetten we met een stedelijke wervingscampagne in op de uitbreiding van de Haagse LerarenPas naar circa 7.000 actieve accounts. Voor de arbeidsmarkttekorten voor de kinderopvang wordt in afstemming met het werkveld bepaald welke stedelijke maatregelen er getroffen moeten worden op basis van het onderzoek naar de personele tekorten in de Haagse kinderopvang. Ambitie 2 Optimale leer- en ontwikkelomgeving Kinderen en jongeren ontwikkelen zich het beste in een omgeving die hen uitdaagt op cognitief, sociaalemotioneel en fysiek gebied. Voor veel kinderen is een optimale leer- en ontwikkelomgeving niet vanzelfsprekend. Hiervoor gaan we in 2025: Investeren in extra en intensieve leertijd met focus op doelgroepen en taal Om het bereik van doelgroepkinderen te vergroten, zetten we peuterconsulenten in en bieden gratis voorschoolse educatie aan.
Zomerscholen blijven ook in 2025 bestaan en hebben een aanbod gericht op basisvaardigheden en talentontwikkeling waarbij het streven is dat er 10 zomerscholen zijn met meerdere deelnemende scholen per zomerschool. De bestaande 6 kopklassen worden naar verwachting met 1 kopklas uitgebreid. We investeren blijvend in het begeleiden en het bieden van extra (taal)ondersteuning aan nieuwkomers Dit gebeurt middels nieuwkomersonderwijs in het primair, internationale schakelklassen in het voortgezet onderwijs en binnen het middelbaar beroepsonderwijs. De brugfunctionaris wordt ingezet om de verbinding tussen ouders, school en instanties en partners in de wijk te leggen. In Den Haag Zuidwest werken op vrijwel alle scholen brugfunctionarissen. Talent ontwikkelen op school, thuis èn in de wijk We faciliteren extra en intensieve leertijd op scholen voor het primair- en voortgezet onderwijs (activiteiten richten zich op taalontwikkeling, sport, muziek, kunst en persoonlijke ontwikkeling). We stimuleren cultuureducatie op alle scholen en investeren in 15 sport- en beweegclubs in het voortgezet onderwijs, daarnaast faciliteren we de combinatiefunctionaris op ruim 80 basisscholen. In gebieden met de laagste sportdeelname worden 5 Haagse sporttuinen geëxploiteerd. Verder faciliteren we voor ruim 100 scholen het schoolzwemmen.
We zetten in op leesbevordering en huiswerkbegeleiding voor 200 leerlingen via samenwerking met de Bibliotheek Den Haag en Heel Den Haag Leest. Soepele overgangen realiseren tussen opvang- en onderwijssectoren We zorgen voor een doorgaande lijn van de voorschoolse educatie naar het primair onderwijs. Met een warme overdracht en afstemming in het pedagogisch educatief handelen, stimuleren we een goede overgang van de voorschool naar de vroegschool. We faciliteren onderwijsondersteunende programma's zoals BOVO en AanmeldenPO voor een soepele aanmelding op het primair onderwijs en de overgangen tussen primair en voortgezet onderwijs en naar het mbo of hbo. Hiernaast realiseren we een activiteitenprogramma in 2025 voor studiekeuzebegeleiding en loopbaanoriëntatie om te voorkomen dat leerlingen in het vervolgonderwijs of op de arbeidsmarkt uitvallen. Sociale cohesie en veiligheid op school versterken In het po, vo en mbo wordt ingezet op een veilige omgeving op school, waaronder democratisch burgerschap, tegengaan van pesten, weerbaarheid en activiteiten gericht op het tegengaan van discriminatie en het bevorderen van queer acceptatie. Ook worden onderwijsprofessionals ondersteund in het herkennen en adresseren van ondermijning, wapenbezit, radicalisering en mensenhandel. In het vo houdt Stichting Halt preventieve spreekuren op 5-15 scholen.
Daarnaast bevorderen we de samenwerking tussen politie, scholen en gemeente met een samenwerkingsovereenkomst schoolveiligheid (RIS317222) en financieren we het onderwijsondersteunende programma Netwerk Veilige School, gericht op kennisvergaring, kennisdeling en intervisie. We stimuleren Haagse scholen om conciërges of personeel voor het vervullen van conciërgetaken in dienst te nemen, zodat zij ook een bijdrage kunnen leveren aan een veilig schoolklimaat. Het aantal beschikbare plekken bedraagt 100. Overig We stimuleren buitenschoolse activiteiten (schoolreisjes) met een subsidieaanbod en verwachten hiermee 75 scholen voor po, sbo en so te bereiken en voor het vo 45 scholen. Tevens blijven we investeren in voldoende en divers aanbod van internationaal onderwijs door het faciliteren van een netwerk van internationale scholen in de regio Leiden-Den Haag-Delft.
70
Ambitie 3 De juiste ondersteuning en passende plek voor alle kinderen en jongeren Kinderen moeten hun talenten kunnen ontwikkelen en onderwijs kunnen volgen dat past bij hun talenten en ambities. Met de juiste ondersteuning vergroten we hun kansen voor de toekomst. We willen het percentage voortijdig schoolverlaters onder de 2,5% krijgen en houden. Hiervoor gaan we in 2025: Passend onderwijs of ondersteuning organiseren Er worden gesprekken gevoerd met samenwerkingsverbanden passend onderwijs en jeugdhulpaanbieders Kracht en rondomJou om te komen tot afspraken over inclusief onderwijs (RIS318251). Deskundigheidsbevordering op de kinderopvang wordt ondersteund en we halen behoeften op om inclusieve kinderopvang te kunnen bieden aan kinderen met extra zorgbehoeften die niet terecht kunnen in de reguliere kinderopvang. De screeningsprocedure wordt versneld voor kinderen die op de wachtlijst staan voor het speciaal onderwijs, om kinderen en gezinnen passend perspectief te bieden (RIS318493). Er zijn kinderen van wie enerzijds duidelijk is dat zij niet in het regulier onderwijs kunnen instromen, maar anderzijds nog onduidelijk is wat een passend aanbod voor hen is. Voor deze kinderen organiseren we op minimaal 9 Haagse scholen jeugdhulp in startklassen.
Ook zorgen we voor plaatsingstafels om kinderen zo snel mogelijk te helpen aan een plek in het regulier of passend onderwijs (RIS318493). Om de overgang van zorg (kinderdagcentra) naar onderwijs voor kinderen te vergemakkelijken, zetten we leerkrachten of jeugdonderwijsarrangementen in op minimaal 5 Haagse kinderdagcentra. De collectieve inzet van onderwijsjeugdhulparrangementen en het schoolmaatschappelijk werk, brengen we per 1 augustus 2025 onder bij Kracht en rondomJou. Toekomstperspectief bieden aan jongeren in een kwetsbare positie Alle Haagse jongeren van 16 tot 27 jaar die geen startkwalificatie hebben, geen onderwijs volgen en niet werken, zijn in beeld en we begeleiden hen terug naar het onderwijs of helpen bij het vinden van een plek op de arbeidsmarkt. Daarnaast realiseren we een goede aansluiting op de arbeidsmarkt voor jongeren in een kwetsbare positie, door inzet van begeleidingstrajecten en de samenwerking met partners. Ambitie 4 Onderwijs dat bijdraagt aan de brede welvaart van Hagenaars De HEA zorgt ervoor dat onderwijs bijdraagt aan de (kennis)economie van de stad en de regio, en dat onderwijs een impuls geeft aan sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen.
Hiervoor gaan we in 2025: Investeren in basisvaardigheden voor volwassenen We zorgen voor een ruim aanbod in trajecten basisvaardigheden (taal, rekenen en digitale vaardigheden) voor volwassenen die moeite hebben met basisvaardigheden (NT1 en NT2). Dit is voor inwoners die hier zijn geboren en getogen en voor nieuwkomers. We blijven investeren in de infrastructuur van de Haagse taalketen, zodat deze behouden blijft en waar mogelijk verder versterkt en geïntensiveerd kan worden met als doel het bereik te verhogen en te zorgen voor passend aanbod en een doorlopende leerlijn voor deelnemers (zie de Taalnota, RIS307986). Door het geven van een impuls aan het (laten) organiseren van taallessen aan werknemers wordt de rol van werkgevers gestimuleerd met als doel meer mensen te bereiken. Ook zetten we meer middelen in om een ruimer en diverser aanbod aan laagdrempelige activiteiten in de wijken te stimuleren met als doel meer mensen te bereiken. Aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt verbeteren We stellen subsidie beschikbaar voor minimaal 8 trajecten gericht op het vernieuwen van opleidingen in tekortsectoren en voor het ontwikkelen van opleidingsaanbod gericht op om- en bijscholing van werkenden en werkzoekenden. Ook zetten we de samenwerking met onderwijsinstellingen en bedrijven gericht op het bevorderen van gelijke stagekansen voort.
Investeren in een divers aanbod van mbo-, hbo- en wo- opleidingen en (toegepast) onderzoek We stimuleren door middel van subsidie vernieuwend vervolgonderwijs in Den Haag, aansluitend bij het profiel van Den Haag als internationale stad van vrede en recht en als bestuurlijk centrum van Nederland. Investeren in een aantrekkelijke studentenstad We streven ernaar dat ten opzichte van 2024 er in 2025 meer mbo-studenten deelnemen aan studentenevenementen zoals de stadsbrede introductieweek Hi The Hague en dat zij actief deelnemen aan de organisatie hiervan (RIS318663). Actieplan Taal We geven in 2025 verder uitvoering aan het plan Actieplan Taal (RIS316363), aan de hand van de vier actielijnen. In het actieplan Taal zijn bij de vier actielijnen concrete interventies opgenomen die bijdragen aan het doorbreken van de cyclus van laaggeletterdheid. Bij het doorbreken van deze cyclus richten we ons op jonge kinderen (0-12 jaar) en hun ouders/verzorgers.
71
Wat mag het kosten? Voor Onderwijsbeleid zijn er in 2025 voor € 81,4 mln. aan lasten en € 47,2 mln. aan baten begroot. De lasten bestaat uit: € 76,6 mln. voor bekostiging van de subsidieregelingen en opdrachten, € 4,7 mln. salarissen en sociale lasten en € 0,1 mln. diverse overige kosten. De baten bestaan uit: € 47,2 mln. rijksmiddelen in de vorm van specifieke uitkeringen (SPUKS).
2. Kinderopvang Kinderopvang Lasten Baten Saldo
Inclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, bedragen x € 1.000 Realisatie Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 5.129 5.253 6.002 5.480 5.533 5.325 5.340 5.417 5.417 5.417 5.417 5.417 -211 -164 585 63 116 -92
Wat willen we bereiken? Kinderopvang is een belangrijke voorziening in de stad. Er zijn 772 locaties van Kinderdagverblijven, Buitenschoolse opvang (BSO), Gastouderbureaus en Gastouders. Ons doel is het borgen, bewaken en waar nodig herstellen van de kwaliteit van de kinderopvang in Den Haag. In de kinderopvang moeten kinderen veilig zijn, verzorgd worden en gestimuleerd raken in hun ontwikkeling. Kinderopvang draagt zo bij aan een goede start voor kinderen in het basisonderwijs en de samenleving in het algemeen. Daarnaast is goede kinderopvang essentieel voor Den Haag als aantrekkelijke vestigingsstad voor werkende en studerende ouders en werkgevers.
Wat gaan we ervoor doen? We gaan GGD Haaglanden de opdracht geven om conform de Wet kinderopvang, alle locaties voor dagopvang (325), buitenschoolse opvang (221) en gastouderbureaus (6) te inspecteren. Ook worden alle gastouders (220) bezocht. Het Haagse deel van het Landelijk register kinderopvang wordt bijgehouden, om te zorgen dat het register up to date is. Daarnaast handelen we vanuit het register wijzigingen en aanvragen af voor toestemming tot start van de exploitatie van een kinderopvanglocatie. We handhaven waar nodig de kwaliteit van de kinderopvang. Wanneer door de GGD één of meerdere overtredingen op de kwaliteitseisen geconstateerd wordt, dan zet het team handhaving kinderopvang een handhavingsactie in conform de Beleidsregels handhaving kinderopvang gemeente Den Haag 2024 (RIS318830). Dit zorgt voor een herstel en borging van de kwaliteit. We blijven in gesprek met de kinderopvangorganisaties tijdens bijeenkomsten en stellen meerdere keren per jaar een nieuwsbrief op om organisaties te informeren over actualiteiten en wijzigingen in de Wet kinderopvang. We leggen verantwoording af aan het Rijk over het toezicht en de handhaving.
Wat mag het kosten? Voor Kinderopvang zijn er in 2025 voor € 6 mln. aan lasten en € 5,4 mln. aan baten begroot. De lasten bestaan uit: € 2,6 mln. kapitaallasten, € 1,5 mln. toezicht en handhaving kinderopvang, € 1,4 mln. salarissen en sociale lasten, € 0,4 mln. overige goederen en diensten en € 0,1 mln. belastingen. De baten bestaan uit: € 5,2 mln. huren en € 0,2 mln. diverse overige baten (leges en boetes).
3. Leerlingzaken Leerlingzaken Lasten Baten Saldo
Inclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, bedragen x € 1.000 Realisatie Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 7.644 9.828 8.025 6.884 6.741 5.517 3.128 3.370 890 70 0 0 4.516 6.458 7.135 6.814 6.741 5.517
Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat zoveel mogelijk jongeren onderwijs volgen, uitstromen met minimaal een startkwalificatie en een goed toekomstperspectief hebben.
Wat gaan we ervoor doen? We focussen bij leerplicht op de uitvoering van het Routeboek verzuim en thuiszitters. De kern van het routeboek is dat scholen, leerplicht en andere partners rondom de school nauw met elkaar samenwerken om schoolverzuim tegen te gaan en te voorkomen dat kinderen thuiszitten. In het schooljaar 2024-2025 wordt 72
een vernieuwde versie van het routeboek uitgerold, waarin onder andere meer aandacht is voor opschalingsmogelijkheden. Het voornemen is om het thuiszittersteam in 2025 voort te zetten. Dit team bestaat uit leerplichtambtenaren die gespecialiseerd zijn in thuiszitters. Zij ondersteunen ouders en kinderen door samen met onderwijs- en zorgpartners te zoeken naar oplossingen. We richten ons bij voortijdig schoolverlaten op de nog nauwere samenwerking tussen het Jongerenpunt070 en het mbo om uitval te voorkomen en jongeren van school naar een duurzame plek op de arbeidsmarkt te begeleiden. In het kader van de nieuwe Wet van school naar duurzaam werk, die naar verwachting in augustus 2025 in werking treedt, wordt ook de regionale samenwerking versterkt. Daarnaast blijft het Jongerenpunt070 zich in de wijken inzetten om jongeren actief te benaderen en te begeleiden naar onderwijs, werk en meer zelfredzaamheid.
Wat mag het kosten? Voor Leerlingzaken zijn er in 2025 voor € 8 mln. aan lasten en € 0,9 mln. aan baten begroot. De lasten bestaat uit: € 5,5 mln. salarissen en sociale lasten, € 1,4 mln. overige goederen en diensten en € 1,1 mln. kosten voor de uitvoering Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten (RMC/VSV). De baten bestaan uit: € 0,8 mln. rijksbijdrage voor de uitvoering Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten (RMC/VSV) en € 0,1 mln. diverse overige baten.
4. Leerlingenvervoer Leerlingenvervoer Lasten Baten Saldo
Inclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, bedragen x € 1.000 Realisatie Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 10.935 10.895 10.747 10.599 10.600 10.600 0 0 0 0 0 0 10.935 10.895 10.747 10.599 10.600 10.600
Wat willen we bereiken? De gemeente is verantwoordelijk voor de bekostiging van vervoersvoorzieningen voor leerlingenvervoer (RIS18880). Hiermee wordt het reizen naar school en weer terug naar huis van kinderen die in aanmerking komen voor leerlingenvervoer (deels) gefaciliteerd. We willen ook bereiken dat leerlingen en gezinnen zo zelfredzaam als mogelijk participeren. Hier valt ook onder dat, indien mogelijk, kinderen zelfstandig leren reizen. Hiernaast wordt vol ingezet op verbetering van de kwaliteit van het leerlingenvervoer.
Wat gaan we ervoor doen? Aanvragen voor leerlingenvervoer worden in behandeling genomen en er wordt beschikt op de aanvraag. Er wordt een financiële vergoeding uitgekeerd voor het inzetten van eigen vervoer, reizen per fiets of met het openbaar vervoer. Hiernaast bekostigen we aangepast (taxi)vervoer. Voor kinderen vanaf 9 jaar stellen we een vervoersontwikkelingsplan op als onderdeel van de beschikking. Jeugdigen die naar het v(s)o gaan verplichten we om een cursus te volgen waarin ze leren reizen in en met het ov. Er wordt zoveel mogelijk maatwerk geboden binnen de toekenning van het leerlingenvervoer. Zo werken we samen met het Doorbraaklab als ouders door een afwijzing van de aanvraag ernstig in de problemen komen (RIS318881). De aanbesteding voor de inhuur van vervoerscoördinatie wordt in 2025 afgerond om het nieuwe contract te laten ingaan per 1 augustus 2025. Er wordt nauw samengewerkt met vervoerder Noot om de kwaliteit van het leerlingenvervoer te verbeteren. Om efficiënte ritplanningen te maken zodat kinderen zo goed mogelijk vervoerd worden, wordt de voortgang in maandelijkse overleggen gemonitord en wordt het vergroten van de capaciteit gestimuleerd.
Wat mag het kosten? Voor Leerlingenvervoer zijn er in 2025 voor € 10,7 mln. aan lasten begroot. Dit bestaat uit € 9,6 mln. vervoersvoorzieningen, € 0,5 mln. salarissen en sociale lasten en € 0,6 mln. diverse overige kosten.
5. Onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting Lasten Baten Saldo
Inclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, bedragen x € 1.000 Realisatie Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 44.676 49.332 44.698 41.838 41.406 40.387 6.243 8.532 3.022 642 642 22 38.433 40.800 41.676 41.196 40.764 40.365
73
Wat willen we bereiken? De gemeente is verantwoordelijk voor de huisvesting van het primair, voortgezet en speciaal onderwijs. We zorgen ervoor dat scholen gehuisvest zijn in adequate schoolgebouwen van voldoende capaciteit.
Wat gaan we ervoor doen? Schoolbesturen krijgen via jaarlijkse programma’s onderwijshuisvesting bekostiging vanuit de gemeente voor nieuwbouw of renovatie van schoolgebouwen. In het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs Den Haag 2024 – 2034 (RIS317535) wordt 10 jaar vooruitgeblikt op de te verwachten investeringen in nieuwbouw of renovatie. De volgende grote projecten, voorgesteld op het concept Programma onderwijshuisvesting 2025, worden verwacht te starten in 2025: • Renovatie van Strandwacht, aan Paddepad 6-8; • Uitbreiding van The International School of The Hague, aan Wijndaelerweg 11; • Revitalisering van monumentaal schoolgebouw van de De la Reyschool, aan De la Reyweg 212; • Nieuwbouw voor Yunus Emre aan Haardstede 1. Daarnaast is de verwachting dat met de volgende projecten uit eerdere programma’s onderwijshuisvesting in 2025 gestart wordt: • Vervangende nieuwbouw van Horizon aan Paets van Troostwijkstraat 93; • Vervangende nieuwbouw van de Oranje Nassauschool aan Weissenbruchstraat 119; • Vervangende nieuwbouw van Montessori Houtwijk, aan Architect Berlagelaan 125.
Wat mag het kosten? Voor Onderwijshuisvesting zijn er in 2025 voor € 44,7 mln. aan lasten begroot. Dit bestaat uit € 21 mln. kapitaallasten, € 8,0 mln. exploitatiekosten programma Onderwijshuisvesting, € 7,2 mln. overige goederen en diensten, € 3,6 mln. belastingen, € 1,8 mln. salarissen en sociale lasten en € 3 mln. aan subsidies.
Financiële verdieping bedragen x € 1.000 2027 2028
2024
2025
2026
153.082
147.535
146.460
146.174
0
0
0
0
0
0
153.082
147.535
146.460
146.174
0
Budgettair kader
0
0
0
0
0
Aanvullende budgettaire ruimte
0
0
0
0
0
Inzet budgettaire ruimte
0
0
0
0
0
21.530
3.359
-1.409
1.379
146.160
174.612
150.894
145.051
147.553
146.160
Lasten (incl. reserves) Lasten Vastgestelde begroting 2024-2027 Reeds goedgekeurde mutaties Subtotaal actuele begroting 2024-2027
Overige (neutrale) mutaties Lasten Ontwerpbegroting 2025-2028
Toelichtende tekst m.b.t. lasten en baten: De vastgestelde begroting 2024 – 2027 voor het programma Onderwijs heeft een structureel deel dat over de jaren vrijwel gelijk blijft en ieder jaar trendmatig stijgt. Dit deel vormt circa 50 procent van het budget van het programma. De overige 50 procent van het budget bestaat uit incidentele middelen, voornamelijk specifieke uitkeringen (SPUKS) vanuit het Rijk. De grootste reden van de aflopende reeks budgetten tussen 2024 en verder komt met name doordat er in 2024 wordt geïntensiveerd op Onderwijsachterstandenbeleid, omdat er een groot bedrag is overgebleven uit vorige jaren. Voor de overige jaren staat er een voorlopig bedrag ter hoogte van 40 mln. begroot. Ten opzichte van de vastgestelde begroting zijn verschillende mutaties voorgesteld, deze zullen hieronder grof worden geschetst: • SPUK Onderwijsachterstandenbeleid: In 2024 wordt voor 12 mln. meer besteed dan begroot vanwege de intensivering van de activiteiten. • Overige SPUKS: Daarnaast worden er in 2024 ook verhogingen voorgesteld voor Volwasseneducatie, Kansrijke Wijk, NPO en RMC/VSV. Alles bij elkaar komt neer op 7,5 mln. • Er is 1,65 mln. bijgekomen voor het leerlingenvervoer vanuit de verwachte onderbesteding WMO vervoer voor 2024. Voor 2025 is dit 1,5 mln. en voor 2026 en verder is dat 1,35 mln. per jaar. 74
• • • • • •
Voor de actualisatie van Onderwijshuisvesting wordt er een verhoging van 4 mln. voorgesteld. Er gaat in 2024 2 mln. naar SZW waaronder 0,9 mln. voor het Jongerenpunt en 1,1 mln. voor de conciërgeregeling. Verder gaat er in 2024 ook 1,9 mln. naar DPZ voor de Bibliotheek. Voor 2025 zijn de grootste elementen de SPUKS Kansrijke Wijk, Regiodeal en NPO. Verder is er voor Actieplan Taal een verschuiving van 2026 naar 2025. Voor 2026 speelt het Jongerenpunt de grootste rol, zowel bij OCW als bij SZW. Verder wat interne mutaties. Het resterende saldo bestaat uit diverse interne mutaties. bedragen x € 1.000 2027 2028
2024
2025
2026
57.498
51.297
49.934
49.934
0
0
0
0
0
0
57.498
51.297
49.934
49.934
0
Budgettair kader
0
0
0
0
0
Aanvullende budgettaire ruimte
0
0
0
0
0
Inzet budgettaire ruimte
0
0
0
0
0
Overige (neutrale) mutaties
24.654
5.281
690
420
49.439
Baten Ontwerpbegroting 2025-2028
82.152
56.578
50.624
50.354
49.439
Baten (incl. reserves) Baten Vastgestelde begroting 2024-2027 Reeds goedgekeurde mutaties Subtotaal actuele begroting 2024-2027
Daar de SPUKS neutrale mutaties zijn, worden de verhogingen ook aan de batenkant evenveel voorgesteld. • Het verschil van 3,1 mln. meer baten in 2024 heeft te maken dat er meer negatieve begrotingswijzigingen zijn aan de lastenkant op gemeentelijk budget. Dit heeft betrekking op interne mutaties en mutaties met andere diensten. • Voor 2025 valt de Reserve Duurzame huisvesting vrij en wordt toegevoegd aan het programma voor 3 mln. Voor 2026 en verder is dat 0,62 mln. per jaar. • Er is net als aan de lastenkant voor 2025 1,5 mln. bijgekomen aan baten voor leerlingenvervoer. Voor 2026 en verder is dat 1,35 mln. per jaar. • Het resterende saldo bestaat uit diverse interne mutaties.
Reserve Reserve Duurzame Huisvesting Onderwijs Reserve Onderwijshuisvesting exploitatiemiddelen
75
Beginsaldo 2025
Toevoegingen
4.239 12.835 17.073
0 0 0
bedragen x € 1.000 Ont- Eindsaldo trekkingen 2025 3.000 0 3.000
1.239 12.835 14.073
bedragen x € 1.000 Investeringen
Totaal
Begroting 2025 en verder Nog te Bijdragen Aandeel Investerings- Jaar van realiseren Waarvan derden/ gemeente bedrag oplevering vanaf in 2025 voorz. in 2025 2025 41.960 div 41.960 0 0 0 22.952 div 7.120 5.135 0 5.135
IHP Onderwijs Kinderopvang Onderwijshuisvesting Activiteiten en projecten stedelijk onderwijsbeleid Onderwijshuisvesting Bijzonder (voortgezet) speciaal onderwijs Onderwijshuisvesting Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting openbaar en bijzonder basisonderwijs Onderwijshuisvesting openbaar en bijzonder voorgezet onderwijs Totaal
52.933
div
52.261
0
0
0
9.472
div
2.525
2.461
0
2.461
1.778
div
45
45
0
45
174.575
div
48.436
26.323
0
26.323
73.647
div
2.709
1.839
0
1.839
377.317
155.056 35.803
0 35.803
Indicatoren Prestatie-indicator Nulmeting Realisatie Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 Percentage herplaatste nieuwe VSV-ers t.o.v. het totaal aantal nieuwe VSV-ers (Voortijdig schoolverlaten) Effectindicator
52%
61%
55%
55%
55%
55%
55%
Nulmeting Realisatie Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028
% doelgroepkinderen VVE dat deelneemt aan VVE
59%
58%
74%
79%
84%
85%
85%
Er is stevig nieuw beleid ingezet om het bereik van het aantal doelgroepkinderen te verhogen. Een van de aspecten van dit nieuwe beleid is een uitbreiding van de groep die aanspraak maakt op voorschoolse educatie. Hierdoor laten bereikpercentages over de jaren heen zich niet langer vergelijken. Per 2025 zal middels een nieuw monitoringssysteem zowel het absolute als procentuele bereik en de prognoses in beeld worden gebracht. Beleidsindicatoren (Rijk)
Eenheid
Absoluut verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
Relatief verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (VSV-ers)
Bron: leerplichttelling 2022-2023, peildatum 1 oktober 2023
76
Actuele peildatum * 4,2 40,3 3,15%
2.7 Werk en inkomen Portefeuillehouders: Nur Icar en Marielle Vavier
Ambitie Inleiding In deze begroting kijken we vooruit naar een nieuw jaar. Maar zo halverwege deze coalitieperiode maken we ook de balans op. In 2025 zetten we verdere stappen om onze inwoners perspectief te bieden. Belangrijke speerpunten voor komend jaar zijn het versterken van de bestaanszekerheid, de aanpak van de krapte op de arbeidsmarkt en het aan het werk helpen van inwoners met een uitkering. Het CPB schat in dat de doorsnee koopkracht voor alle huishoudens in de periode 2025-2028 gemiddeld stijgt met 0,2% per jaar. Onder uitkeringsgerechtigden stijgt de doorsnee koopkracht gemiddeld met 0,5% per jaar. De inschatting is dat het aantal personen in armoede in 2028 met 0,7%-punt daalt. Dit zijn verbeteringen met een relatief beperkte impact, en de inschatting is dat dit nauwelijks invloed heeft op het aantal inwoners dat een beroep zal doen op (inkomens)ondersteuning door de gemeente. Ondanks de aanhoudende krappe arbeidsmarkt is de verwachting dat de werkloosheid de komende jaren toeneemt. De werkloosheid blijft wel relatief laag vergeleken met eerdere jaren. De verwachting is dat ook de omvang van de bijstand weer iets zal stijgen. Als gemeente zetten we ons in om zoveel mogelijk mensen aan het werk te helpen.
Maar de mensen die nu nog aan de kant staan, zijn meestal niet in staat om (op korte termijn) toe te treden tot de arbeidsmarkt en hebben in veel gevallen intensieve ondersteuning nodig. Daar passen we onze dienstverlening op aan. Tevens trekken we lering uit het rapport Blind voor Mens en Recht van de parlementaire enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening. Dit rapport is opgesteld naar aanleiding van de kinderopvangtoeslagaffaire en laat zien hoe ernstig mensen in de knel kunnen komen als de overheid mensen en hun rechten onvoldoende beschermt. Hoewel de aanbevelingen primair gericht zijn op de landelijke overheid, is het ook van belang om te bezien hoe we als gemeente kunnen leren van deze aanbevelingen. Dit doen we in samenhang met het Programma Maatwerk en Regie en de ervaringen die we hier al hebben opgedaan. Daarnaast werken we aan het verbeteren van de dienstverlening en de integrale en gebiedsgerichte aanpak maatschappelijke doelstellingen op het terrein van leefbaarheid, armoede en jeugdhulppreventie. In het bijzonder wordt ingezet op het ondersteunen van inwoners die in bestaansonzekerheid leven door o.a. het versterken van Helpdesk Geldzaken. In de gesprekken met het nieuwe kabinet zullen we blijven pleiten voor het verhogen van het sociaal minimum, het vereenvoudigen van de sociale zekerheid en het toeslagenstelsel, en het herzien van de Participatiewet.
Het is noodzakelijk dat het Rijk de basis op orde brengt, zodat onze inwoners de ondersteuning krijgen die nodig is, en werken altijd loont.
Samenvatting Dit programma gaat om het bieden van bestaanszekerheid aan alle Hagenaars. Er zijn 4 kerndoelen: • De gemeente ondersteunt inwoners bij het realiseren van financiële bestaanszekerheid. De gemeente draagt bij aan een stabiel en voorspelbaar inkomen voor burgers zodat zij mee kunnen doen in de samenleving. • We ontwikkelen en begeleiden jaarlijks mensen op basis van de Participatiewet naar een volgende stap, bij voorkeur een betaalde baan, waarmee we zorgen voor een meer inclusieve arbeidsmarkt. • In Den Haag bieden we inwoners perspectief. Onze inzet is gericht op gelijkwaardig meedoen aan de samenleving en preventie van zwaardere problematiek en hogere maatschappelijke kosten. 77
•
We voeren een sociaal armoedebeleid, waarmee we Hagenaars in armoede perspectief geven en laten meedoen in de stad. We zetten meer in op gelijke kansen voor kinderen. bedragen x € 1.000
Lasten Baten Saldo exclusief reserves Toevoegingen Onttrekkingen Saldo inclusief reserves
Realisatie 2023 685.325 420.371 264.954 58.375 43.750 279.579
2024 706.983 451.020 255.963 0 9.667 246.296
Begroting 2025 2026 690.936 680.843 423.075 420.134 267.860 260.709 0 0 19.320 15.887 248.540 244.822
2027 660.667 417.175 243.492 0 5.877 237.614
2028 653.942 416.425 237.517 0 0 237.517
De lasten en baten voor 2025 zijn als volgt onderverdeeld over de activiteiten binnen dit programma. In deze tabel zijn de lasten en toevoegingen bij elkaar opgeteld, evenals de baten en onttrekkingen. Inclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, bedragen x € 1.000 Activiteiten 2025 Lasten Baten Saldo 1. Werk (Cl. 1a) 97.128 37.556 59.572 2. Sociale werkvoorziening (Cl. 1b) 54.020 9.762 44.258 3. Inkomen (Cl. 2) 446.850 386.763 60.087 4. Minimabeleid (Cl. 3a) 56.839 2.390 54.449 5. Schuldenbeleid (Cl. 3b) 36.098 5.924 30.173 Totaal 690.936 442.395 248.540
Toelichting w-vragen per onderdeel
1. Werkgelegenheidsprojecten Werk (Cl. 1a) Lasten Baten Saldo
Inclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, bedragen x € 1.000 Realisatie Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 109.244 80.256 97.128 92.064 74.330 67.457 50.347 23.041 37.556 31.932 19.205 12.578 58.897 57.215 59.572 60.133 55.124 54.879
Wat willen we bereiken? Op dit moment zijn er in Den Haag circa 22.000 inwoners met een bijstands- of andere gemeentelijke uitkering (IOAW, IOAZ, Bbz). Werk is een belangrijk middel om (weer) in het eigen bestaan te voorzien. Daarom wil het college mensen die bijstand ontvangen (waar mogelijk) ondersteunen bij het vinden van werk. Ook mensen die geen (recht op een) uitkering hebben, maar wel willen werken, kunnen ondersteuning krijgen. Het college zet zich in om samen met partners zo veel mogelijk inwoners die ondersteuning kunnen gebruiken actief te begeleiden bij het vinden van duurzaam werk of als dat (nog) niet haalbaar is een duurzaam perspectief te bieden. We zetten in op participatie naar werk (fulltime of parttime), maar ook op activatie voor diegenen voor wie werk (nog) niet bereikbaar is. Daarmee zorgen we ervoor dat iedereen gelijkwaardig mee kan doen in onze stad.
Wat gaan we ervoor doen? Zoveel mogelijk mensen aan duurzaam werk helpen en participatie en ontwikkeling bevorderen In 2025 verwachten we 1.500 bijstandsgerechtigden naar werk of school te begeleiden. Om dit te realiseren zal de gemeente aan circa 4.000 personen dienstverlening aanbieden. De prestaties die wij leveren worden mede bepaald door invloeden van buitenaf. Als gevolg van de huidige krapte op de arbeidsmarkt zien we bijvoorbeeld dat de instroom in de bijstand van kandidaten met een recent arbeidsverleden en/of afgeronde opleiding al een aantal jaren afneemt en dat de samenstelling van de doelgroep verandert. Wie nu nog in de bijstand zit heeft over het algemeen een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Dat betekent dat we meer moeten investeren en langer de tijd nodig hebben om mensen naar 78
school of werk te begeleiden. De helft van de groep is 50 jaar of ouder en meer dan een derde zit al 10 jaar of langer in de bijstand. Al deze factoren beïnvloeden de uitstroomkansen. Ze zijn niet statisch maar veranderen van tijd tot tijd. Daarom is het realistischer om de doelstelling mee te laten bewegen met deze factoren. We zullen de komende jaren 1.600 mensen met loonkostensubsidie (LKS) de stap naar werk bieden, én de mensen die al een baan hebben met LKS aan het werk houden. We begeleiden ook bijstandsgerechtigden richting de arbeidsmarkt die in deeltijd gaan werken, maar nog wel bijstandsafhankelijk blijven en mensen zónder recht op een bijstandsuitkering (zogeheten nuggers). Het doel is om van deze groep circa 1.000 personen naar werk of school te begeleiden. Naast jongeren zijn dat bijvoorbeeld inwoners die van werk naar werk worden begeleid en niet-uitkeringsgerechtigde vrouwen van wie het arbeidspotentieel nog onvoldoende wordt en benut en die we met onze aanpak meer economisch zelfstandig willen maken. We willen dat uitstroom uit de bijstand zo duurzaam mogelijk is. Duurzaam wil zeggen dat men niet binnen 12 maanden terugkeert in de bijstand. Voor de duurzaamheid van de uitstroom geldt dat hoe korter de afstand tot de arbeidsmarkt is, hoe hoger de verwachting dat kandidaten duurzaam uitstromen.
Om duurzame uitstroom te bevorderen, zorgt de gemeente voor begeleiding na plaatsingen en wordt jobcoaching aangeboden. Voor 2025 is de ambitie dat 80-90% duurzaam uitstroomt. We willen deze doelen bereiken langs vier wegen: 1. We bieden iedereen een werkkans. 2. We versterken de relatie met werkgevers en andere partners. 3. We innoveren om werkkansen te vergroten. 4. We bieden perspectief voor wie nog niet aan het werk kan (zie cluster participatie). Het college heeft deze doelen uitgewerkt in het beleidsplan Werk en Participatie, zie RIS315004. Over de uitvoering hiervan wordt de raad halfjaarlijks geïnformeerd. Inzet voorzieningen Om mensen op de juiste manier te ondersteunen bij hun route naar werk zetten we steeds de best passende voorziening in. Het palet aan voorzieningen wordt vormgegeven en gemonitord volgens de indeling die de VNG hiervoor heeft ontwikkeld. De voorzieningen die we in 2024 aanbesteden starten in 2025 en monitoren en evalueren we gedurende de komende jaren. Jongerenaanpak Het Jongerenpunt070 helpt jongeren van 16 tot 27 jaar bij vragen en met begeleiding aangaande het vinden van een geschikte opleiding of (leer)werk. Jongeren kunnen zelf binnenlopen bij Jongerenpunt070. Daarnaast worden kwetsbare jongeren, bijvoorbeeld jongeren zonder uitkering, schoolinschrijving en voldoende inkomen, in de wijk en op school proactief benaderd.
Onze preventieve aanpak ontwikkelen we de komende tijd verder door. De ambitie is om met onze preventieve aanpak op het mbo een sluitende aanpak te maken met alle mbo-scholen in arbeidsmarktregio Haaglanden. Randvoorwaarden voor een duurzame uitstroom Het einddoel is dat mensen aan het werk gaan en blijven. Vooral vanwege dat laatste is het van belang dat er aandacht is voor de duurzaamheid van de uitstroom. We maken daarom vooraf goede afspraken met werkgevers over de wederzijdse verwachtingen, bijvoorbeeld over de begeleiding die werkgevers zelf inzetten. Als het nodig is, dan leveren we begeleiding op de werkvloer. Dat doen we door de inzet van werkbegeleiders en jobcoaches. Als iemand vanuit de bijstand aan het werk gaat, nemen we door wat de inkomensgevolgen zijn en wat er geregeld moet worden bijv. met betrekking tot toeslagen. Sterkere relaties met werkgevers en andere partners Vergroten werkkansen Samen met werkgevers zorgen we voor meer werkkansen. Dat doen we door middel van jobcarving en jobcreatie. Verder zijn er medio april 2024 intentieverklaringen gesloten De intentieverklaringen worden in de komende periode omgezet in samenwerkingsakkoorden. Dit zijn individuele afspraken op maat gemaakt per werkgever. Met deze aanpak werken we aan een inclusieve arbeidsmarkt, waar discriminatie wordt tegengegaan en werkgevers gelijke kansen bieden voor iedereen.