RIS319784 Bijlage 2a Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord - 0-meting
Tekst van het document
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord 0-meting - september 2022
Opdrachtgever
Gemeente Den Haag
Titel rapport
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – september 2022
Kenmerk
012928.20221202.R1.03
Kenmerk opdrachtgever
220003
Datum publicatie
februari 2023
Status
Definitief
Inhoudsopgave 1. Inleiding en achtergrond
6
1.1
Aanleiding
6
1.2
Monitoring
7
1.3
Leeswijzer
7
2. Meetplan
9
2.1
Uitgangspunten
9
2.2
Overzicht indicatoren
9
2.3
Vaststellen effecten
10
3. Indicatoren en methode
15
3.1
Indicatoren en methode
15
3.1.1
Mobiliteit
15
3.1.2
Leefomgeving
24
3.1.3
Economie
25
3.2
Meetperiode 0-meting
28
4. Centrum-Noord in cijfers
31
5. Mobiliteit
34
5.1
Intensiteiten gemotoriseerd verkeer
34
5.2
Intensiteiten fietsers
37
5.3
Intensiteiten voetgangers
38
5.4
Snelheid gemotoriseerd verkeer
38
5.5
Rijtijden openbaar vervoer
40
5.6
Doorgaand verkeer
41
5.7
Wachttijden gemotoriseerd verkeer
41
5.8
Wachttijden fietsers
45
5.9
Wachttijden voetgangers
45
5.10
Aanwezigheid voet- en fietspaden en oversteeklocaties
45
6. Leefomgeving
47
6.1
Tevredenheid bewoners
47
6.2
Ruimtelijke kenmerken
49
6.3
Aantal ongevallen
50
7. Economie
52
7.1
Omzet
52
7.2
Retail Risk Index
52
7.3
Voorzieningenaanbod
54
7.4
Tevredenheid ondernemers
55
7.5
Aantal bezoekers hotspots
57
7.6
Aandeel kruisbezoeken
57
7.7
Tevredenheid bezoekers
58
Bijlage I: Doelen maatregelenpakket Bijlage II: Enquêtevragen Bijlage III: Wachttijden fietsers en voetgangers
1. Inleiding en achtergrond 1.1
Aanleiding
wordt bijgesteld als de resultaten van de doorlopende monitoring daar aanleiding toe geven.
In september 2020 hebben 24 belangenorganisaties en semi-overheden in coproductie met de gemeente een adviesrapport opgesteld met maatregelen en aanbevelingen om de leefbaarheid en bereikbaarheid in het gebied Centrum-Noord te vergroten. In het voorjaar 2021 heeft de gemeenteraad van Den Haag de inhoud van dit rapport vrijwel geheel overgenomen. De voorstellen uit het rapport zijn ingegeven door zorgen over de luchtkwaliteit en bereikbaarheid als gevolg van het grote verkeersvolume in het gebied, met name op de doorgaande routes. De maatregelen die in de komende jaren worden genomen moeten leiden tot een verbetering van de luchtkwaliteit door vermindering van het doorgaande autoverkeer, een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit en een verbetering van de verkeersveiligheid, met daarbij een instandhouding van de bereikbaarheid van het gebied. De maatregelen worden gefaseerd gerealiseerd. Aan het begin van elke fase – elke fase duurt een jaar – wordt bepaald welke maatregelen er in die fase worden uitgevoerd. Aan het eind van elke fase worden de effecten van de uitgevoerde maatregelen bepaald. Op basis van de
Figuur 1.1: Het plangebied Centrum-Noord in Den Haag.
stand van zaken worden de maatregelen voor de volgende fase definitief vastgesteld. Uitvoering van de maatregelen gebeurt dus in een cyclisch proces, waarbij de uitvoering van maatregelen zo nodig
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
6
1.2
Monitoring
Een goede monitoring aan de hand van relevante en gedragen indicatoren is in dit cyclische proces van groot belang. De komende jaren wordt de stand van zaken in Centrum-Noord nauwgezet gevolgd. Goudappel voert deze monitoring, samen met partners, in opdracht van
De stand van zaken met betrekking tot belangrijke achtergrondgegevens als bevolking en werkgelegenheid komt in hoofdstuk 4 aan bod. Hoofdstuk 5 gaat in op de indicatoren rondom het thema mobiliteit. Hoofdstuk 6 geeft de resultaten op het thema leefomgeving, Hoofdstuk 7 gaat ten slotte in op de indicatoren rondom het thema economie.
de gemeente Den Haag uit. De monitoring gebeurt vanuit drie perspectieven: 1.
Mobiliteit
2.
Leefomgeving
3.
Economie
Samen met de gemeente Den Haag en met belangengroepen uit Centrum-Noord is een set van indicatoren afgestemd die de situatie op de drie thema’s goed representeren. Deze rapportage beschrijft de situatie van de 0-meting. Dit is de situatie vóór uitvoering van de maatregelen. Om effecten van maatregelen te bepalen worden vervolgmetingen in de komende jaren met de 0meting vergeleken. De 0-meting is in september 2022 uitgevoerd.
1.3
Leeswijzer
Hoofdstuk 2 gaat nader in op de werkwijze die in de monitoring wordt gevolgd. Het presenteert het meetplan en geeft een overzicht van de verschillende indicatoren. Hoofdstuk 3 geeft vervolgens per indicator een gedetailleerde toelichting en een beschrijving van de werkwijze. De daarop volgende hoofdstukken geven de resultaten van de 0-meting.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
7
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
8
2. Meetplan Dit hoofdstuk presenteert het meetplan voor de monitoring. Het geeft
•
Zoveel mogelijk gebruikmaken van databronnen die data
de uitgangspunten, presenteert een overzicht van de indicatoren en
leveren voor langere perioden. Daarmee wordt voorkomen
bespreekt de wijze waarop in het vervolg van de monitoring effecten
teveel afhankelijk te zijn van data die maar gedurende één of
bepaald gaan worden.
enkele dagen verzameld zijn (bijvoorbeeld passantentellingen). Het gevaar daarvan is namelijk dat specifieke omstandigheden
2.1
Uitgangspunten
in deze periode een grote impact kunnen hebben op de uitkomsten (bijvoorbeeld weersomstandigheden). Hoe langer de periode waarvoor data beschikbaar is, hoe beter trends
De basis voor de selectie van indicatoren in deze monitoring wordt
bepaald kunnen worden en correcties voor externe
gevormd door de concrete doelen voor het plangebied die
ontwikkelen uitgevoerd kunnen worden.
geformuleerd zijn in het Implementatieplan. Deze zijn opgenomen in Bijlage I. Na een eerste voorstel van de indicatoren aan betrokkenen vanuit de gemeente en vertegenwoordigers van belangengroepen zijn
2.2
Overzicht indicatoren
de indicatoren in overleg definitief gemaakt. Tabel 2.1 – 2.3 geeft een overzicht van de indicatoren per onderwerp, Bij de keuze voor een databron bij elk van de indicatoren hebben de
ingedeeld naar de thema’s mobiliteit, leefomgeving en economie.
volgende overwegingen een rol gespeeld: • •
Zoveel mogelijk gebruikmaken van data die de gemeente Den
Mobiliteit
Haag zelf reeds verzamelt.
Een groot deel van de maatregelen richt zich op het verkeer in het
Bij voorkeur gebruikmaken van nieuwe en innovatieve
plangebied. Aan de hand van verschillende indicatoren wordt de
meetmethoden. Zo biedt het gebruik van Floating Car Data
situatie met betrekking tot onder andere hoeveelheid verkeer,
veel mogelijkheden. Het biedt inzicht in autogebruik in het
doorstroming van het verkeer en aandeel doorgaand verkeer gevolgd.
plangebied tegen geringere kosten in vergelijking met meer
Daarbij richt de monitor zich nadrukkelijk niet alleen op de situatie voor
traditionele meetmethoden.
de automobilist, maar ook op die voor de voetganger en fietser.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
9
Leefomgeving Belangrijke doelen van het project Kwaliteitsverbetering CentrumNoord zijn het verbeteren van de leefomgeving, het verhogen van de ruimtelijke kwaliteit en het verkeersveiliger maken van het gebied. Aan de hand van een drietal indicatoren gaan we na wat de stand van zaken is op het gebied van deze aspecten die met de leefomgeving te maken hebben. Twee daarvan betreffen objectieve indicatoren: de inrichting van de openbare ruimte (aanwezigheid groen en type bestrating) en het aantal ongevallen. Daarnaast volgt de monitor de subjectieve ervaringen van bewoners. Economie De maatregelen die genomen worden mogen niet ten koste gaan van de economische vitaliteit. In de monitor volgen we de economische situatie aan de hand van een aantal indicatoren. Voor een selectie van winkelstraten monitoren we de ontwikkeling in omzet, voorzieningenaanbod en Retail Risk Index. Ook vragen we ondernemers naar hun ervaringen. Daarnaast brengen we de ontwikkeling in het aantal bezoekers aan hotspots in beeld en vragen we bezoekers naar hun beleving van winkelstraten.
2.3
Vaststellen effecten
Deze rapportage geeft de eerste stand van zaken en beschrijft daarbij de referentie, waarmee opvolgende metingen vergeleken gaan worden. Vanaf de volgende meting zullen effecten van maatregelen bepaald worden. Daarbij zal nadrukkelijk rekening gehouden worden met autonome trends en externe factoren, zoals de algemene groei/afname van het autogebruik, de algemene economische conjunctuur en de aanwezigheid van lokale werkzaamheden. Door middel van benchmarking en statistische technieken zullen veranderingen in de indicatoren die specifiek voor Centrum-Noord gelden worden vastgesteld en zal voor autonome ontwikkelingen worden gecorrigeerd. Niet alle effecten laten zich objectief vaststellen. Daarom zal ook expert judgement worden ingezet. In het monitoringsproces is aandacht voor het ophalen van ervaringen en het toetsen van ontwikkelingen bij betrokken belangenorganisaties, die specifieke kennis over het gebied hebben.
Bij meerdere indicatoren is een doelstelling opgenomen. Indicatoren waarbij geen doelstellingen zijn opgenomen worden gevolgd om een vinger aan de pols te houden rondom het onderwerp. Ook is aangegeven wat de databron is en welke partij de data aanlevert. Het volgende hoofdstuk gaat nader in op definities, databronnen en wijze van data-analyse voor elk van de indicatoren afzonderlijk.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
10
Onderwerp
Indicator
Doelstelling
Intensiteit
1)
Intensiteiten gemotoriseerd verkeer
• •
2)
Intensiteiten fietsers
3)
Intensiteiten voetgangers
4)
Snelheden gemotoriseerd verkeer
5)
Rijtijden Openbaar Vervoer
Geen verslechtering rijtijden op tramlijnen 1, 9 en 16/17 en buslijnen 22, 24 en 28
Doorgaand verkeer
6)
Doorgaand verkeer
• •
Omrijdverkeer
7)
Drukte op het netwerk
Wachttijden
8) 9)
Snelheid
Infrastructuur
Type data
Bron
Verkeerstellingen op straat en bij VRI’s
Gemeente Den Haag / eigen metingen
Toename
Tellingen bij VRI’s
Gemeente Den Haag
Toename
Registratie GPS-locaties telefoon met modal split module
Resono
Floating Car Data
TomTom
Registraties
DOVA
Floating Car Data / kentekenonderzoek
TomTom / eigen metingen
Op wegen rondom het onderzoeksgebied neemt het verkeer met maximaal 15% toe
Floating Car Data
TomTom
Wachttijden gemotoriseerd verkeer
Afname
Floating Car Data
TomTom
Wachttijden fietsers
Afname
Registraties bij VRI’s
Gemeente Den Haag
10) Wachttijden voetgangers
Afname
Registraties bij VRI’s
Gemeente Den Haag
Registraties
Gemeente Den Haag
11) Aanwezigheid voet- en fietspaden en oversteeklocaties a) m2 voetpad b) aantal voetgangersoversteeklocaties c) aantal verbeterde voetgangersoversteeklocaties d) m2 fietspad/fietsstrook e) aantal fietsoversteeklocaties f) aantal verbeterde fietsoversteeklocaties
7% minder autoverkeer per etmaal 13% minder autoverkeer per ochtendspits
15% minder doorgaand autoverkeer per etmaal 25% minder doorgaand autoverkeer per ochtendspits
Tabel 2.1: Indicatoren thema mobiliteit.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
11
Onderwerp
Indicator
Doelstelling
Type data
Bron
Omgevingskwaliteit
12) Tevredenheid bewoners a) oordeel aantrekkelijkheid straten b) oordeel prettig wonen c) oordeel hoeveelheid autoverkeer
Toename
Enquête
Eigen meting
Registraties
Gemeente Den Haag
Registraties
ViaStat
13) Ruimtelijke kenmerken a) m2 groen b) aantal bomen c) straatlengte klinkers d) straatlengte asfalt Ongevallen
14) Aantal ongevallen
Afname
Tabel 2.2: Indicatoren thema leefbaarheid.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
12
Onderwerp
Indicator
Doelstelling
Type data
Bron
Omzet
15) Omzet
Geen afname omzet
Registratie
CBS
Vitaliteit voorzieningen
16) Retail Risk Index (RRI): a) Retail Risk Index totaal b) pandindex c) straatindex d) branche-index e) vraag en aanbodindex
Geen verslechtering indices
Registratie
Locatus
Aanbod voorzieningen
17) Voorzieningenaanbod, ingedeeld naar: a) horeca b) detailhandel c) cultuur en ontspanning d) diensten e) leegstand 18) Tevredenheid ondernemers a) rapportcijfer straat 19) Bezoekers per dag
•
Registratie
Locatus
Enquête
Eigen meting
Toename
Registratie GPS-locaties telefoon
Resono
20) Kruisbezoeken op de volgende assen: a) Denneweg – Frederikstraat b) Prinsestraat – Piet Heinstraat c) Noordeinde – Zeestraat d) Noordeinde – Carnegieplein
Toename
Registratie GPS-locaties telefoon
Resono
Enquête
Eigen meting
Ondernemers Bezoekers
21) Tevredenheid bezoekers a) rapportcijfer straat b) rapportcijfer bereikbaarheid c) gemiddeld bestede euro’s
•
Geen vermindering van het totaal aantal voorzieningen Geen toename leegstand
Tabel 2.3: Indicatoren thema economie.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
13
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
14
3. Indicatoren en methode Dit hoofdstuk geeft per thema een bespreking van de afzonderlijke
niet mogelijk is – bijvoorbeeld vanwege de aanwezigheid van tramrails
indicatoren. Daarbij lichten we ook toe hoe we specifiek voor de 0-
of omdat deze gegeven de hoeveelheid verkeer niet aangelegd kunnen
meting tot de resultaten gekomen zijn die in de volgende hoofdstukken
worden – worden camera’s ingezet. Een overzicht van de gebruikte
gepresenteerd worden.
methode per meetpunt is weergegeven in Figuur 3.1. Wat betreft de 0-meting zijn voor ieder VRI-meetpunt steeds de
3.1
Indicatoren en methode
intensiteiten per uur voor de periode van 1 t/m 28 september
3.1.1
Mobiliteit
beschikbaar, voor in totaal 2 weken in september. De meeste metingen
1.
Intensiteiten gemotoriseerd verkeer
We volgen de ontwikkelingen van de aantallen gemotoriseerde voertuigen op 65 plaatsen in en rondom het gebied Centrum-Noord. Waar mogelijk gebeurt dit door middel van tellusdata van VRI’s. Deze data biedt de gemeente Den Haag via het portal van het Nationaal Dataportaal Wegverkeer (NDW) aan. Het grote voordeel van deze data is dat deze data continu beschikbaar zijn en gedetailleerd uit te splitsen zijn naar bijvoorbeeld rijstrook. Wel ontbreken er soms voor enkele uren of voor langere tijd gegevens door technische storingen. Ook zijn er niet altijd tellussen beschikbaar op alle gewenste richtingen. Op locaties waar VRI-metingen niet mogelijk zijn, wordt met telslangen
geselecteerd. Voor de telslang- en cameradata zijn eveneens uurdata hebben plaatsgevonden in de eerste twee weken van september, maar enkele metingen zijn al gestart op 29 augustus. Op een aantal locaties is vanwege technische problemen een langere tijd doorgemeten om voor ieder meetpunt twee volledige weken aan data te verkrijgen. In deze rapportage tonen we per meetpunt de gemiddelde etmaalintensiteit op werkdagen (Prinsjesdag uitgezonderd). Ontbrekende uurdata in de VRI-dataset zijn geschat op basis van een gemiddeld patroon van werkdagen of weekenddagen. Met een dergelijke schatting is het mogelijk om toch een zo realistisch mogelijke etmaalintensiteit voor iedere dag te bepalen. Indien er meer dan 5 uren ontbraken binnen een etmaal, is de dag niet meegenomen in de berekening van de gemiddelden.
de verkeersintensiteit gemeten. Op locaties waar de inzet van telslangen
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
15
2.
Intensiteiten fietsers
De aantallen fietsers worden op 30 locaties gevolgd (zie Figuur 3.2). Dit zijn aantallen fietsers zoals die gemeten worden bij kruispunten met verkeerslichten. We gebruiken hiervoor VRI-data uit het portal van NDW. De locaties zijn gekozen omdat deze kruispunten zich op een sterfietsroute of hoofdroute bevinden. De procedures voor het bepalen van de fietsintensiteiten zijn verder precies gelijk aan die van de intensiteiten gemotoriseerd verkeer, zoals in de vorige paragraaf beschreven.
Figuur 3.1: Overzicht van meetpunten en type meting voor intensiteiten gemotoriseerd verkeer.
Figuur 3.2: Overzicht van meetpunten voor intensiteiten fietsers.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
16
3.
Intensiteiten voetgangers
is bij monitoring (zie de principes zoals uitgelegd in 2.1.1). Daarnaast
De ontwikkeling in het aantal voetgangers wordt voor een achttal
kunnen met deze data relatieve veranderingen in het aantal
hotspots in beeld gebracht. Figuur 3.3 toont de locaties op een kaart.
voetgangers wel goed in beeld gebracht worden. Daarom presenteren
Het gaat om:
we in deze monitor de ontwikkeling in het aantal voetgangers aan de
•
Denneweg;
•
Frederikstraat;
•
Noordeinde;
•
Zeestraat;
•
Carnegieplein;
•
Prinsestraat;
•
Piet Heinstraat;
•
Prins Hendrikstraat.
hand van een index.
In de monitoring maken we gebruik van data van Resono. Resono meet drukte op iedere gewenste locatie op basis van een panel van ruim twee miljoen mensen, waarvan GPS-locaties van telefoons beschikbaar zijn. De locaties zijn vastgesteld aan de hand van hyperfence technologie, waarmee locatiegrenzen zeer gedetailleerd te specificeren zijn. Resono gebruikt een gevalideerde ophogingstechniek om het werkelijke aantal bezoekers op een locatie te schatten. De methodieken van Resono voldoen aan alle relevante AVG-wetgeving. Bij het bepalen van het aantal voetgangers wordt de modal splitmodule van Resono ingezet. Daarbij wordt de modal split (te voet, op de fiets, met de auto) bepaald op basis van de gemiddelde snelheid in
Figuur 3.3: Locaties waar de ontwikkeling in het aantal voetgangers gemeten wordt.
de periode voordat een persoon de gedefinieerde zone binnenkomt. Het bepalen van voetgangersintensiteiten met deze werkwijze is minder nauwkeurig dan bijvoorbeeld aan de hand van visuele tellingen op straat. Echter, deze data is continu beschikbaar, wat een groot voordeel
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
17
4.
Snelheden gemotoriseerd verkeer
De ontwikkeling van de snelheden van het gemotoriseerd verkeer zegt iets over de kwaliteit van de doorstroming van het verkeer. We volgen de snelheden van het gemotoriseerd verkeer op een vijftiental trajecten (zie Figuur 3.4). Deze zijn gekozen omdat dit de belangrijkste routes in en rond het plangebied betreffen. Om de snelheden van het gemotoriseerde verkeer te kunnen monitoren maken we gebruik van Floating Car Data (FCD) van TomTom. FCD is een archief van werkelijke ritten die gemaakt zijn door autobestuurders met TomTom-apparatuur (via telefoon, los apparaat of ingebouwde navigatie). De FCD van TomTom betreft een steekproef: alleen de autoritten van auto’s met apparatuur van TomTom zijn beschikbaar. De steekproef is echter wel groot genoeg om uitspraken te doen over de meeste wegen in het plangebied. Wegen met onvoldoende waarnemingen worden buiten beschouwing gelaten in de analyses in deze monitor. Figuur 3.4: Geselecteerde trajecten voor snelheidsmetingen. (Wegens werkzaamheden konden de
Een van de mogelijkheden met deze data is om op specifieke trajecten
snelheden op de Zoutmanstraat (11) en Vondelstraat (14) tijdens de 0-meting niet bepaald
de gemiddelde snelheden op bepaalde tijden te berekenen.
worden.)
We rapporteren de gemiddelde snelheden over alle trajecten in beide richtingen op werkdagen (1 t/m 28 september, uitgezonderd Prinsjesdag) tussen 6:00 en 22:00 uur. Ook geven we afzonderlijk de gemiddelde snelheden op werkdagen tijdens de ochtendspits (7:009:00) en avondspits (16:00-18:00).
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
18
5.
Rijtijden Openbaar Vervoer
Een randvoorwaarde voor de implementatie van de maatregelen is dat deze niet mogen leiden tot een verslechtering van de rijtijden van het openbaar vervoer.1 We monitoren de rijtijden van de bussen en trams die door het gebied Centrum-Noord rijden, te weten tramlijn 1, 9 en 17 (tot 2022 lijn 16) en buslijn 22, 24 en 28 (zie Figuur 3.5). Op basis van de gerealiseerde aankomst- en vertrektijden bij haltes die door DOVA worden verschaft, bepalen we de gemiddelde tijd die de bussen en trams nodig hebben om het gebied Centrum-Noord te doorkruisen. Het gaat dan om de rijtijd tussen de haltes zoals weergegeven in Tabel 3.1. Tijdens de 0-meting waren er werkzaamheden op het traject van tram 16/17 en reed deze niet. In de bepaling van de gemiddelde rijtijden zijn alle bussen en trams meegenomen die in de periode van 1 t/m 28 september binnen Centrum-Noord via de normale route zijn gereden. Ritten met tijdelijke omleidingen of afwijkingen van de standaardroute in het gebied Centrum-Noord zijn niet meegenomen. Er is gerekend van de vertrektijd vanaf de halte aan de ene zijde van het gebied tot de vertrektijd vanaf de halte aan de andere zijde van het gebied (omdat de actuele aankomsttijden relatief vaak ontbraken). Aangezien geen van de grenshaltes een tijdhalte is (waar het voertuig niet eerder mag vertrekken dan de officiële vertrektijd), geeft dit geen vertekeningen.
1
Figuur 3.5: OV-trajecten waarvan rijtijden worden gemonitord. Tabel 3.1: Haltes aan de rand van het gebied Centrum-Noord van de doorkruisende OV-lijnen. Lijn
Halte gebiedsgrens
Halte gebiedsgrens
noordzijde
zuidzijde
Tram 1
World Forum
Kneuterdijk
Tram 9
Madurodam
Malieveld
Tram 16/17
Gemeentemuseum
Gravenstraat
Bus 22
Madurodam
Kneuterdijk
Bus 24
Groot Hertoginnelaan
Kneuterdijk
Bus 28
World Forum
Kneuterdijk
Taxí’s en zorgvervoer valt onder gewoon gemotoriseerd verkeer in deze
monitor.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
19
6.
Doorgaand verkeer
waarnemingen heeft, zijn niet opgenomen. De gerapporteerde
Een belangrijk doel van het adviesrapport is de vermindering van het
percentages doorgaand verkeer per meetpunt zullen wellicht iets lager
doorgaande verkeer. De doelstelling van een vermindering van 15% per
liggen dan in werkelijkheid, omdat het verkeer ook via andere (kleinere)
etmaal en 25% per ochtendspits van het doorgaande verkeer is
wegen het gebied kan verlaten. Eveneens kan er via niet bemeten
gebaseerd op de resultaten van een uitgebreid kentekenonderzoek dat
wegen ook verkeer het gebied inkomen, dus de invloed van deze niet
in 2019 door ARS is uitgevoerd. In dit onderzoek zijn op alle belangrijke
bemeten wegen op het totale percentage doorgaand verkeer is niet
toegangswegen tot het plangebied de kentekens van voertuigen
eenduidig te voorspellen. Het zou bijvoorbeeld goed mogelijk zijn dat
geregistreerd. De resultaten van het ARS-onderzoek geldt bij deze
de kleinere in- en uitgangen van het gebied voornamelijk door
indicator als 0-meting.
bestemmingsverkeer gebruikt worden, waardoor het totale percentage doorgaand verkeer iets te hoog wordt ingeschat. De verwachting is
Na de laatste fase, in de laatste monitoringsronde, zal het
echter dat we met het bemeten van de belangrijkste (grotere) wegen
kentekenonderzoek op straat herhaald worden. Door het
een goede schatting van het doorgaande verkeer kunnen maken.
kentekenonderzoek op precies dezelfde wijze te herhalen wordt bepaald in welke mate het aandeel doorgaand verkeer veranderd is. Wegens te hoge kosten is het niet haalbaar het grootschalige kentekenonderzoek ook in de tussenliggende fases te herhalen. In tussenliggende monitoringsrondes houden we echter ten aanzien van het doorgaande verkeer wel een vinger aan de pols om te kunnen bijsturen als de projectdoelen niet gehaald dreigen te worden of juist al snel gehaald worden. Deze monitoring vindt plaats aan de hand van FCD van TomTom. Figuur 3.6 toont de meetpunten die worden gebruikt bij het bepalen van het doorgaande verkeer in het plangebied. Verkeer dat op één van de punten het plangebied binnenrijdt en vervolgens (tijdens dezelfde rit) op één van de punten het plangebied weer uitrijdt is doorgaand verkeer. De gebruikte meetpunten komen grotendeels overeen met de meetpunten die zijn gebruikt in het ARS-onderzoek. Enkele kleinere wegen uit het onderzoek van ARS, waar de FCD van TomTom weinig
Figuur 3.6: Meetpunten voor bepalen doorgaand verkeer.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
20
7.
Drukte op het netwerk
In aanvulling op de tellingen op de 65 meetlocaties voor het gemotoriseerd verkeer (indicator 1) bepalen we aan de hand van FCD van TomTom de verkeersintensiteiten op een groot deel van het wegennet in en rondom het plangebied (zie Figuur 3.7). De focus van deze analyse is het bepalen van plekken, met name buiten het plangebied, waar het drukker of minder druk wordt gedurende de implementatie van de maatregelen. Op deze manier sporen we mogelijk omrijdverkeer als gevolg van de maatregelen op. De bepaling van de verkeersintensiteit aan de hand van FCD is minder nauwkeurig dan aan de hand van tellingen op straat, echter, tellen op straat op alle mogelijke wegvakken in en rondom het plangebied is simpelweg niet mogelijk wat betreft kosten en organisatie. Op basis van FCD vormen we ons tegen geringe inspanning een beeld van het gehele netwerk, ook buiten het plangebied. Omdat FCD een steekproef betreft tonen we in de monitor geen absolute verkeersintensiteiten maar alleen de relatieve verandering in de gemeten verkeersintensiteiten. Wegvakken met te weinig waarnemingen worden buiten beschouwing gelaten. De verandering in verkeersintensiteiten op het netwerk wordt vanaf de 1-meting gepresenteerd. Figuur 3.7: Gebied waarvoor verkeersdata van TomTom beschikbaar is.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
21
8.
Wachttijden gemotoriseerd verkeer
9.
Wachttijden fietsers
In de huidige situatie staan er regelmatig lange rijen auto’s bij
De maatregelen hebben als doel om het klimaat voor actieve
kruispunten. Dit stilstaande verkeer zorgt voor overlast. Wanneer er
modaliteiten (fietsen en lopen) te verbeteren. Daar moet een
sprake is van minder verkeer in het plangebied dienen ook de
vermindering van de wachttijden voor fietsers en voetgangers bij VRI’s
wachtrijen voor kruispunten af te nemen. Dat moet helpen de
mede aan bijdragen.
luchtkwaliteit te verbeteren. Om inzicht te verkrijgen in de tijd die fietsers moeten wachten voor Op basis van FCD van TomTom is het mogelijk de wachttijden voor
verkeerslichten, gebruiken we wederom VRI-data uit het portal van
verkeerslichten te analyseren. We monitoren 10 kruispunten een week
NDW. We analyseren de wachttijden voor fietsers op 17 kruispunten
lang. Daarbij bepalen we van iedere aanrijtak de gemiddelde wachttijd
(Figuur 3.9). Deze kruispunten zijn onderdeel van de sterfietsroutes en
op werkdagen, zowel gemiddeld over de hele dag (7:00-20:00) als in de
het hoofdnetwerk.
ochtendspits (7:00-9:00). De bemeten weken in de 0-meting zijn 21 t/m 27 september en 29 september t/m 5 oktober (5 kruispunten per week).
NDW heeft een algoritme ontwikkeld om op basis van metingen van verweglussen en koplussen de wachttijden voor fietsers te bepalen. Als deze niet beschikbaar zijn, is het ook mogelijk om op basis van alleen een drukknop de wachttijden te schatten. De gemiddelde wachttijden zijn op uurniveau beschikbaar. In de 0-meting hebben we de gemiddelde wachttijden voor fietsers bepaald voor hele werkdagen (1 t/m 28 september uitgezonderd Prinsjesdag, tussen 7:00 en 20:00) en over de ochtendspits (7:00-9:00) op werkdagen. Ook bij de wachttijden is het een probleem dat er vaak data ontbreekt in het portal. We hebben daarom het criterium gehanteerd dat minimaal 70% van de data in een bemeten periode aanwezig moet zijn om een betrouwbaar gemiddelde te geven.
Figuur 3.8: Geselecteerde kruispunten voor metingen wachttijden gemotoriseerd verkeer.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
22
11. Aanwezigheid voet- en fietspaden en oversteeklocaties In deze monitor volgen we de stand van zaken over de infrastructuur voor voetgangers en fietsers. De maatregelen richten zich namelijk mede op het creëren van een beter loop- en fietsklimaat. De kenmerken die gevolgd worden zijn: a)
m2 voetpad;
b)
aantal voetgangersoversteeklocaties;
c)
aantal verbeterde voetgangersoversteeklocaties;
d)
m2 fietspad/fietsstrook;
e)
aantal fietsoversteeklocaties;
f)
aantal verbeterde fietsoversteeklocaties.
De gemeente Den Haag heeft gegevens beschikbaar over de oppervlakte voetpad en fietspad/fietsstrook. Het aantal oversteeklocaties voor voetgangers en fietsers worden bepaald aan de hand van visuele tellingen op basis van luchtfoto’s van Street Smart van Cyclomedia. Bij voetgangersoversteeklocaties gaat het om zebrapaden. Bij fietsoversteeklocaties gaat het om locaties waar blokmarkering is Figuur 3.9: Geselecteerde kruispunten voor metingen wachttijden fietsers en voetgangers.
aangebracht en/of waar fietsers een eigen opstelvak voor oversteken hebben (zie Figuur 3.10).
10. Wachttijden voetgangers Om de wachttijden voor voetgangers bij het oversteken te bepalen volgen we dezelfde strategie als bij de wachttijden van fietsers. Hier is echter alleen het minder nauwkeurige algoritme op basis van de drukknop beschikbaar. We hebben dezelfde kruispunten en tijden geanalyseerd als bij de fietsers (zie Figuur 3.9).
Figuur 3.10: Voorbeelden van fietsoversteekplaatsen die in deze monitor geteld worden (v.l.n.r. Javastraat, Laan van Meerdervoort, Jacob Catslaan).
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
23
3.1.2
Leefomgeving
gebied Centrum-Noord is daarom een weging toegepast. Dat betekent dat aan respondenten afkomstig uit een PC4-gebied dat
12. Tevredenheid bewoners
ondervertegenwoordigd is in de gehele groep respondenten een groter
Bij het bepalen van de aantrekkelijkheid van de leefomgeving hebben
gewicht is toegekend dan aan respondenten uit een PC4-gebied met
de subjectieve oordelen van de bewoners van het gebied een
een oververtegenwoordiging.
belangrijke rol. Zij zijn degenen die te maken hebben met de nadelen van het verkeer en voor wie de verbetering van de leefomgeving bedoeld is.
13. Ruimtelijke kenmerken De gemeente Den Haag verzamelt gegevens over de inrichting van de openbare ruimte. Deze monitor bevat de stand van zaken over een
We meten de tevredenheid van bewoners aan de hand van een
aantal kenmerken rondom de hoeveelheid groen en het
enquête. De enquête gaat in op verschillende aspecten van de directe
materiaalgebruik van wegen in het gebied. Dit zijn:
woonomgeving (zoals aantrekkelijkheid, verkeersveiligheid,
a)
m2 groen;
aanwezigheid van groen), de overlast van het verkeer en het gebruik
b)
aantal bomen;
van vervoermiddelen. Bijlage II bevat de vragen uit de enquête.
c)
straatlengte klinkers;
De steekproef voor de enquête wordt random getrokken uit een
d)
straatlengte asfalt.
bestand met alle bewoonde adressen in het plangebied. Bewoners van
Deze zaken over de inrichting van de openbare ruimte worden
de adressen uit de steekproef ontvangen een brief van de gemeente
bijgehouden in GIS-systemen van de gemeente Den Haag.
met daarin een uitnodiging om deel te nemen aan de enquête. In de brief wordt gevraagd om de enquête in te vullen namens het gehele
14. Aantal ongevallen
huishouden dat woonachtig is op het adres. De brief bevat een code die
De ontwikkeling in het aantal ongevallen geeft informatie over de
bij de start van de enquête ingevuld dient te worden. Dat voorkomt dat
verkeersveiligheid. Het verkeerskundig bureau VIA presenteert
personen de enquête meerdere malen invullen.
ongevallenstatistieken over het aantal ongevallen. De cijfers die in deze monitor gepresenteerd worden zijn de ongevallen die door de politie
Wat betreft de 0-meting is op 12 en 21 oktober vanuit de gemeente
worden geregistreerd. In de registratie worden wat betreft afloop 3
Den Haag een brief met uitnodiging en link naar een digitale enquête
categorieën gehanteerd:
verstuurd naar in totaal 4.500 adressen. 439 huishoudens hebben de
a)
met uitsluitend materiele schade;
enquête ingevuld. Het responspercentage is daarmee 9,8%. Het
b)
met letsel;
responspercentage was in bepaalde wijken hoger dan in andere wijken.
c)
met dodelijke afloop.
Om tot resultaten te komen die representatief zijn voor het gehele
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
24
3.1.3
Economie
Om de effecten van de maatregelen op de economische vitaliteit in het gebied Centrum-Noord te meten volgen we de economische situatie in de belangrijkste winkelstraten in het plangebied: •
Bankastraat;
•
Denneweg;
•
Frederikstraat;
•
Noordeinde;
•
Piet Heinstraat;
•
Prins Hendrikstraat;
•
Prinsestraat;
•
Zoutmanstraat.
Naast indicatoren als omzet en voorzieningenaanbod brengen we ook de ontwikkeling in het aantal bezoekers en de tevredenheid en beleving van bezoekers en ondernemers in beeld. 15. Omzet Omzetcijfers vormen een bruikbare bron van informatie over het economisch functioneren van het gebied. De doelstelling is dat de maatregelen die worden genomen in Centrum-Noord in ieder geval geen negatieve omzetontwikkelingen laten zien maar dat de omzet minimaal vergelijkbaar is met voorgaande jaren en niet achterloopt op de omzetontwikkeling in Den Haag als geheel. Met dat laatste worden plangebiedoverstijgende risico’s van bijvoorbeeld een crisis eruit gefilterd. In deze monitor volgen we de omzetontwikkeling van MKB-bedrijven in de 8 genoemde straten in Centrum-Noord. Figuur 3.11 toont de (delen
Figuur 3.11: De omzetontwikkeling wordt gevolgd voor winkels/bedrijven
van) straten waar de bedrijven gevestigd zijn waarvan de omzet
die aan de aangegeven (delen van) winkelstraten gevestigd zijn.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
25
gevolgd wordt. De omzetcijfers zijn afkomstig van het CBS. Het CBS
De RRI-indeling geeft inzicht in de mate waarin de 8 winkelstraten
levert voor elk van de genoemde straten de totale omzet van MKB-
risicovol zijn of economisch gezien goed functioneren. Ten gevolge van
bedrijven. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de branches 1)
de maatregelen in Centrum-Noord dienen de 5 indices in ieder geval
detailhandel en horeca, en 2) dienstverlening. De omzetgegevens
niet te verslechteren en minimaal vergelijkbaar te zijn met de situatie in
worden bepaald op basis van BTW-registraties.
eerdere jaren.
Het CBS levert gegevens over de omzetontwikkeling als procentuele
17. Voorzieningenaanbod
ontwikkeling van het kwartaal ten opzichte van hetzelfde kwartaal een
De derde economische indicator waarmee we de economische
jaar eerder. Informatie over de omzetontwikkeling komt daarom pas in
ontwikkeling in beeld brengen is het voorzieningenaanbod. Ook van
de volgende monitoringsronde beschikbaar, wanneer met de referentie
deze indicator zijn de achterliggende gegevens afkomstig van Locatus.
van 2022 vergeleken zal worden. Binnen de samenstelling van de voorzieningen maken we onderscheid 16. Retail Risk Index (RRI)
naar de volgende sectoren: cultuur en ontspanning, detailhandel,
De tweede indicator waarmee we economische ontwikkelingen in beeld
horeca, diensten en leegstand, zowel in absoluut aantal als in
brengen is de Retail Risk Index, kortweg de RRI, van Locatus.
percentage van het totaal aantal voorzieningen in de straat.
De index brengt het risicoprofiel van winkels en winkelgebieden in
18. Tevredenheid ondernemers
beeld. De RRI kwantificeert het risicoprofiel van een winkelpand via vijf
Naast een aantal objectieve factoren rondom het economisch
‘performance-indicatoren’:
functioneren en de vitaliteit van het MKB in het gebied, vragen we ook
1.
Pandindex: prestaties van het winkelpand tot op heden;
ondernemers zelf naar hun mening. De beleving van hun eigen
2.
Straatindex: ontwikkeling van de invulling van winkelpanden in
winkelstraat speelt een grote rol in het bepalen van het door hen
de straat rond het winkelpand;
ervaren ondernemersklimaat en het goed economisch functioneren van
Branche-index: ontwikkeling van de branche die actief is in het
het gebied. De maatregelen in het gebied mogen in ieder geval niet
pand;
leiden tot een verslechtering van dit economische klimaat noch tot een
Vraag- en aanbodindex: verhouding tussen vraag-aanbod van
achteruitgang in de beleving daarvan.
3. 4.
de branche die actief is in het pand; 5.
Totaal risicoprofiel.
Om de ondernemerstevredenheid te meten maken we gebruik van een online enquête. In de 0-meting is bij de ‘verspreiding’ van de enquête ondersteuning verleend door de ondernemersverenigingen en de
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
26
organisatie van de BIZ’s (bedrijveninvesteringszones) in de 8 straten. Per
We presenteren het aandeel kruisbezoeken. Wanneer dit toeneemt,
e-mail is de link naar de online-enquête verspreid onder de bij hen
duidt dit op sterkere verbinding tussen hotspots.
aangesloten leden. In totaal hebben 78 ondernemers hun mening gegeven. 19. Bezoekers per dag In aanvulling op de bezoekerstevredenheid brengen we het gemiddeld aantal unieke bezoekers per dag in beeld voor de belangrijkste hotspots in het plangebied. Dit zijn dezelfde hotspots als hierboven genoemd bij indicator 3. Dit doen we aan de hand van data van Resono. De tekst bij indicator 3 (pagina 17) bevat meer informatie over deze werkwijze. Ook presenteren we de relatieve verandering door middel van een index. 20. Kruisbezoeken Een van de doelen van het adviesrapport is het beter verbinden van belangrijke hotspots binnen het plangebied. Het gaat erom dat straten een logische verbinding met elkaar vormen. Dit moet ervoor zorgen dat bezoekers vanuit het Centrum naar voorzieningen verder in het plangebied ‘getrokken’ worden. In de monitor volgen we op een aantal assen het aantal ‘kruisbezoeken’. Het gaat dan om hoe vaak het voorkomt dat bezoekers van bijvoorbeeld de Denneweg ook de
Figuur 3.12: De 4 relaties waarvoor het aandeel kruisbezoeken in beeld wordt gebracht.
Frederikstraat bezoeken. Deze kruisbezoeken zijn op basis van data van Resono in beeld te brengen. We volgen het aandeel kruisbezoeken op de volgende assen:
21. Tevredenheid bezoekers
•
Denneweg – Frederikstraat;
De beleving van bezoekers speelt een grote rol in de aantrekkelijkheid
•
Noordeinde – Carnegieplein;
en het goed economisch functioneren van het gebied. Ook wat
•
Noordeinde – Zeestraat;
bezoekersbeleving betreft mogen de maatregelen in het gebied in ieder
•
Prinsestraat – Piet Heinstraat.
geval niet leiden tot een verslechtering van de aantrekkelijkheid en beleving van de winkelstraten.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
27
Door middel van straatenquêtes vragen we bezoekers van een selectie
Centrum-Noord was er sprake van enkele grote verstoringen tijdens de
van straten naar meerdere aspecten die voor hen de aantrekkelijkheid
0-meting. De invloed hiervan op de indicatoren is echter beperkt.
van de straat bepalen. Het betreft hun oordeel over de beleving van die
Hieronder volgen de relevante verstoringen.
straat, de kwaliteit van het door hen ervaren voorzieningenniveau, hun gemiddeld aantal bestede euro’s en hun oordeel over de
Werkzaamheden tramlijn 16/17
bereikbaarheid van het gebied.
Het spoor en de haltes van tramlijn 16/17 worden geschikt gemaakt voor nieuwe lagevloerstrams. De werkzaamheden in het Centrum en
Tijdens de 0-meting zijn enquêtes afgenomen in de volgende straten:
Zeeheldenkwartier zijn gestart in april 2022 en duren tot en met april
•
Denneweg;
2023. Met de aanpassing van de tramlijn worden tegelijk straten
•
Noordeinde;
opnieuw ingericht en werkzaamheden uitgevoerd aan riolering, kabels
•
Piet Heinstraat;
en leidingen.
•
Prinsestraat.
De dataverzameling heeft plaatsgevonden op de zaterdagen 17 en 24
Tijdens de 0-meting waren in het plangebied de Zoutmanstraat en de
september. 214 responsen werden opgehaald onder de bezoekers
Vondelstraat geheel afgesloten. De Torenstraat was in zuidelijke richting
waarvan 18% op de Denneweg, 32% op de Piet Heinstraat, 28% op
afgesloten.
Noordeinde en 18% op de Prinsestraat (van 3% is de locatie onbekend). Herinrichting Piet Heinplein Het Piet Heinplein wordt opnieuw ingericht in de periode februari 2022
3.2
Meetperiode 0-meting
De 0-meting is in september 2022 uitgevoerd. Dit is één van de meest representatieve maanden van het jaar. Er zijn geen vakanties of feestdagen en de weersomstandigheden zijn stabiel. Ook waren er in september 2022 relatief weinig grootschalige werkzaamheden in en rond het plangebied. De werkzaamheden aan de Utrechtsebaan waren
tot en met april 2024. Tijdens de 0-meting was er sprake van enige hinder bij het Piet Heinplein, in verband met het openmaken van het plein. Daarnaast was de Anna Paulownastraat geheel afgesloten, in verband met het vervangen van de Anna Paulownabrug. De doorgaande routes door Centrum-Noord waren wel beschikbaar. Werkzaamheden Noordwal en Hemsterhuisbrug
afgerond.
De kademuur van de Noordwal wordt vervangen en de
In een stedelijke omgeving vinden echter gedurende het gehele jaar
periode april 2022 tot de zomer van 2023. Tijdens de 0-meting was de
werkzaamheden en andere verstoringen plaats. Ook in het gebied
Hemsterhuisbrug gerenoveerd. De werkzaamheden vinden plaats in de Noordwal grotendeels open voor het autoverkeer.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
28
Herinrichting en onderhoud verkeerslichten Laan van Meerdervoort / Regentesselaan / Conradkade Op het kruispunt Laan van Meerdervoort / Regentesselaan / Conradkade waren in de periode augustus en september werkzaamheden met betrekking tot oversteekplekken voor fietsers en onderhoud aan verkeerslichten. Tijdens de 0-meting had het verkeer enige hinder van deze werkzaamheden. In het weekend van 19 tot 23 september was het gehele kruispunt afgesloten. De tellingen van het gemotoriseerde verkeer (indicator 1) waren toen al afgerond op deze locatie. Werkzaamheden Calandstraat In het weekend van 16 tot en 19 september waren er asfalteringswerkzaamheden bij het viaduct onder het spoor op de Calandstraat. De weg was in beide richtingen afgesloten. De verkeersintensiteiten tijdens dit weekend op telpunt 64 zijn buiten beschouwing gelaten. Prinsjesdag 20 september Op dinsdag 20 september was het Prinjesdag. Als gevolg hiervan waren op deze dag verschillende wegen in de omgeving van Lange Voorhout, Noordeinde en Hogewal afgesloten. Data van verkeerstellingen (indicator 1-3), snelheden (indicator 4) en wachttijden (indicator 8-10) op deze dag zijn voor het gehele gebied buiten beschouwing gelaten in de analyses.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
29
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
30
4. Centrum-Noord in cijfers Dit hoofdstuk presenteert de stand van zaken met betrekking tot
Tabel 4.1: Stand van zaken demografie en woningaanbod in 2022 (peildatum
bevolking, woningvoorraad, werkgelegenheid en autobezit in Centrum-
bevolking en aantal huishoudens: 1 januari; peildatum aantal woningen:
Noord in 2022. Dit zijn relevante contextvariabelen, die de achtergrond
september).
vormen voor het duiden van de ontwikkeling op de doelindicatoren die in de volgende hoofdstukken aan bod komen. De meeste van de hier gepresenteerde gegevens zijn beschikbaar op
Bevolking
Aantal
Aantal
huishoudens
woningen
Archipelbuurt
6.236
3.486
3,717
Willemspark
1.628
1.034
1.184
Zeeheldenkwartier
12.607
6.976
6.723
buurtniveau.2 De buurten Archipelbuurt, Willemspark,
Kortenbos
7.574
4.692
4.706
Zeeheldenkwartier en Kortenbos maken in hun geheel deel uit van het
Zorgvliet
692
375
415
plangebied. De buurt Zorgvliet maakt voor het grootste deel uit van het plangebied. Het plangebied bevat verder delen van de buurten Voorhout en Duinoord, maar van deze buurten valt het grootste deel buiten het plangebied. De hier gepresenteerde gegevens over Centrum-Noord hebben daarom alleen betrekking op de wijken
Buurten totaal
28.737*
16.583
16.745
Den Haag totaal
553.306
278.233
268.228
*De totale bevolking binnen de grenzen van het plangebied is 31.221 personen. Voor de andere indicatoren zijn cijfers voor het gehele plangebied niet bekend.
Archipelbuurt, Willemspark, Zeeheldenkwartier, Kortenbos en Zorgvliet. Zij geven echter samen een goed beeld van de ontwikkelingen in het gehele plangebied.
2
Via denhaag.incijfers.nl
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
31
Tabel 4.2: Stand van zaken werkgelegenheid in 2022. Aantal bedrijven
Aantal werkzame
en instellingen
personen
Archipelbuurt
999
5.393
Willemspark
509
3.481
Zeeheldenkwartier
1.942
5.775
Kortenbos
1.432
6.233
Zorgvliet
207
3.799
Buurten totaal
5.089
24.681
Den Haag totaal
70.144
312.290
Tabel 4.3: Stand van zaken autobezit in 2022. Aantal particuliere auto’s Buurt
(excl. lease-auto’s) per adres
Archipelbuurt
0,64
Willemspark
0,45
Zeeheldenkwartier
0,47
Kortenbos
0,40
Zorgvliet
0,89
Buurten totaal
0,50
Den Haag totaal
0,66
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
32
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
33
5. Mobiliteit Dit hoofdstuk presenteert de resultaten van de metingen die onder het thema mobiliteit vallen. We behandelen intensiteiten, snelheden, percentages doorgaand verkeer, wachttijden en ruimtelijke kenmerken.
5.1
Intensiteiten gemotoriseerd verkeer
De gemiddelde intensiteiten per etmaal van het gemotoriseerd verkeer zijn weergegeven in Tabel 5.1. Het betreft het gemiddelde over werkdagen in de periode 1 t/m 28 september, Prinsjesdag uitgezonderd. Steeds zijn de intensiteiten voor beide richtingen weergegeven, evenals het totaal op doorsnede. Ontbrekende metingen zijn weergegeven met (-); op deze vier locaties waren de straten afgesloten vanwege werkzaamheden. In sommige gevallen, bijvoorbeeld bij een éénrichtingsweg, is er intentioneel maar in één richting gemeten.
Figuur 5.1: Overzicht meetpunten gemotoriseerd verkeer.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
34
Tabel 5.1: Etmaalintensiteiten van gemotoriseerd verkeer (gemiddeld over werkdagen per meetpunt). telpunt
naam
1
Stadhouderslaan
2
President Kennedylaan (tussen Stadhouderslaan en Johan de Wittlaan)
14.062
15.458
29.520
3
President Kennedylaan (tussen Stadhouderslaan en Valeriusstraat)
14.198
14.538
28.736
4
Scheveningseweg
5
Professor Teldersweg
20.205
20.653
40.858
6
Johan de Wittlaan
20.491
22.524
43.015
7
Doctor Aletta Jacobsweg
8
Hubertusviaduct
18.611
9
Toerit Plesmanweg - Hubertusviaduct [eenrichtingsverkeer]
7.438
10
Koninginnegracht
11
Raamweg
12
Laan Copes van Cattenburch
13
Raamweg (tussen Laan Copes van Cattenburch en Javastraat)
14
Carel van Bylandtlaan
15
Javastraat (nabij Javabrug) [eenrichtingsverkeer]
16
Wassenaarseweg (tussen Koningskade en Oostduinlaan)
17
Koningskade (tussen Javastraat en Doctor Kuyperstraat)
18
Doctor Kuyperstraat
19
Koningskade (tussen Doctor Kuyperstraat en Zuid Hollandlaan)
20
Wassenaarseweg (tussen Van Hoytemastraat en Van Alkemadelaan)
21
Van Alkemadelaan
22
Noordwal [eenrichtingsverkeer]
23
Waldeck Pyrmontkade / Koningin Emmakade (tussen Noordwal en Elandstraat)
24
Elandstraat
25 26 27 28
Waldeck Pyrmontkade / Koningin Emmakade (tussen Elandstraat en Prins Hendrikstraat)
ri. noord
ri. zuid
3.654
2.082
2.187
2.976
Meerdervoort) Laan van Meerdervoort (tussen Kon. Emmakade en Conradkade)
ri. oost
totaal 5.736
2.242
4.429
2.374
5.350 20.007
38.618 7.438
102
148
250
12.609
13.562
26.171
20.372
12.687
7.761
3.374
3.118
6.492
7.950
7.950
17.778
20.743
23.250
27.988
28.948
12.905 6.516
7.267
3.228
5.942 43.993
8.133
5.713
4.812
4.051
13.846 56.936
10.782
8.863 23.687
30
2.613
6.364
2.324
7.880
2.643 14.396
5.141
8.688 12.408
1.095 7.035
20.448 38.150
2.714
Prins Hendrikstraat Waldeck Pyrmontkade / Koningin Emmakade (tussen Prins Hendrikstraat en Laan van
ri. west
793
4.996
1.888 12.031
3.238
5.674
8.912
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
35
telpunt
naam
29
Laan van Meerdervoort (tussen Waldeck Pyrmontkade en Tasmanstraat)
30
Waldeck Pyrmontkade / Koningin Emmakade (tussen Laan van Meerdervoort en Groot Hertoginnestraat)
ri. noord
ri. zuid
3.316
3.763
ri. west
ri. oost
totaal
1.966
6.739
8.705 7.079
31
Groot Hertoginnelaan (tussen Waldeck Pyrmontkade en Carnegieplein)
32
Valeriusstraat
3.317
1.095
33
Conradkade
2.474
2.732
34
Groot Hertoginnelaan (tussen Conradkade en Laan van Meerdervoort)
7.941
7.428
15.369
35
Jacob Catslaan
1.446
1.459
2.905
36
Ary van der Spuyweg
1.080
1.263
2.343
37
Bankastraat
38
Burgemeester Patijnlaan
7.707
4.946
12.653
39
Carnegieplein
3.760
1.341
5.101
40
Carnegielaan
4.341
9.034
13.375
41
5.938
1.630
3.638
9.576 4.412 5.206
1.935
3.565
Laan van Meerdervoort (tussen Carnegielaan en Van de Spiegelstraat) [eenrichtingsverkeer]
7.334
7.334
9.791
9.791
7.847
9.624
42
Laan van Meerdervoort (tussen De Ruijterstraat en Zeestraat) [eenrichtingsverkeer]
43
Javastraat (tussen Alexanderstraat en Nassauplein)
44
Zoutmanstraat
45
Anna Paulownastraat [eenrichtingsverkeer]
46
Zeestraat [eenrichtingsverkeer]
2.465
47
Alexanderstraat
2.778
48
Mauritskade
7.223
3.465
10.688
49
Hogewal
6.740
4.838
11.578
50
Vondelstraat
-
-
51
Prinsessewal
52
Noordeinde [eenrichtingsverkeer]
53
Amaliastraat [eenrichtingsverkeer]
54
Denneweg [eenrichtingsverkeer]
55
Parkstraat
56
Korte Voorhout
57
Prinsestraat [eenrichtingsverkeer]
58
Noordwal [eenrichtingsverkeer]
1.777 -
-
4.639
2.465 2.709
5.487
2.133
6.772
450
450
1.829
1.829 646
4.398
646
2.219
6.617 5.420
4.100
2.161
9.520 2.161
5.893
5.893
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
36
telpunt
naam
59
Torenstraat
60
Westeinde [eenrichtingsverkeer]
61
Prinsegracht
62
Zuid-Hollandplein
63
Zuid-Hollandplein - Nassau Odijkstraat
64 65
5.2
ri. noord
ri. zuid
-
3.175
ri. oost
totaal
1.228
1.228
2.960
4.653
7.613
1.521
597
2.118
Vaillantlaan
14.778
12.406
27.184
Neherkade
18.643
21.045
39.688
148
ri. west
93
241
Intensiteiten fietsers
Tabel 5.2 toont de gemiddelde fietsintensiteiten per etmaal op de geselecteerde 30 telpunten. Evenals bij het gemotoriseerd verkeer betreft het het gemiddelde over werkdagen in de periode 1 t/m 28 september, Prinsjesdag uitgezonderd. Voor telpunt 24 (Zoutmanstraat) zijn de intensiteiten vanaf 19 september buiten de analyse gelaten, omdat de straat vanaf dat moment voor fietsers afgesloten was. Voor een aantal meetlocaties was er in september 2022 geen data beschikbaar in het NDW-portal.
Figuur 5.2: Overzicht meetpunten fietsverkeer.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
37
Tabel 5.2: Etmaalintensiteiten van fietsers (gemiddeld over werkdagen per meetpunt).
5.3
Intensiteiten voetgangers
telpunt
naam
1
Johan de Wittlaan (oostelijke richting)
totaal 2.842
2
Scheveningseweg (noordelijke richting)
2.619
3
Teldersweg (westelijke richting)
2.547
4
Groot Hertoginneweg (westelijke richting)
-
5
Groot Hertoginneweg (oostelijke richting)
1.962
6
Scheveningseweg (zuidelijke richting)
2.943
7
Laan Copes van Cattenburch (westelijke richting)
1.136
8
Laan Copes van Cattenburch (oostelijke richting)
1.430
9
Javastraat (oostelijke richting)
2.505
10
Javastraat (westelijke richting)
2.754
11
Laan van Meerdervoort (oostelijke richting)
-
12
Laan van Meerdervoort (westelijke richting)
2.255
13
Waldeck Pyrmontkade (noordelijke richting)
2.396
14
Koningskade (oostzijde, zuidelijke richting)
1.494
15
Koningskade (noordelijke richting)
4.160
16
Doctor Kuyperstraat (oostelijke richting)
1.740
17
Frederikstraat (zuidelijke richting)
-
Vondelstraat tijdens de 0-meting dermate laag dat de gemiddelde
18
Denneweg (noordelijke richting)
-
snelheden niet representatief geacht worden. In september 2022 gold
19
Mauritskade (westelijke richting)
2.188
20
Parkstraat (noordelijke richting)
1.427
21
Mauritskade (oostelijke richting)
5.503
22
Alexanderstraat (zuidelijke richting)
3.941
23
Vondelstraat (westelijke richting)
24
Zoutmanstraat (zuidelijke richting)
2.169
25
Elandstraat (westelijke richting)
2.767
26
Koningin Emmakade (zuidelijke richting)
3.430
27
Koningin Emmaplein (westelijke richting)
1.317
28
Koningin Emmaplein (oostelijke richting)
2.428
29 30
Jan Hendrikstraat (zuidelijke richting) Jan Hendrikstraat (noordelijke richting)
4.277
Zoals aangegeven in hoofdstuk 3 wordt de ontwikkeling in het aantal voetgangers voor de 8 gekozen hotspots gepresenteerd door middel van een index. Voor de locaties (zie hoofdstuk 3) geldt in de 0-meting een index van 100.
5.4
Snelheid gemotoriseerd verkeer
De gemiddelde snelheden van het gemotoriseerde verkeer op de 15 trajecten zijn weergegeven in Tabel 5.3. Het betreft de gemiddelde snelheid op werkdagen (1 t/m 28 september exclusief Prinsjesdag), uitgesplitst naar ochtendspits, avondspits en overdag (6:00-22:00) en naar richting. Bij éénrichtingsverkeer zijn de gedeeltes waarop niet gereden kon worden uiteraard buiten de analyse gelaten. Wegens werkzaamheden zijn de intensiteiten op de Zoutmanstraat en
op alle trajecten een maximumsnelheid van 50 km/uur.
-
1.746
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
38
Tabel 5.3: Gemiddelde snelheden (in km/uur) op verschillende trajecten en verschillende tijdstippen.
Figuur 5.3: Overzicht trajecten metingen snelheden.
Johan de Wittlaan (ri. noord)
6:0022:00 27,2
7:009:00 23,6
16:0018:00 26,9
Johan de Wittlaan (ri. zuid)
30,9
30,5
26,6
2
Professor B.M. Teldersweg (ri. oost)
53,5
54,0
53,0
2
Professor B.M. Teldersweg (ri. west)
42,7
44,3
37,6
3
Koningskade (ri. noord)
21,1
20,1
17,8
3
Koningskade (ri. zuid)
18,6
16,6
16,7
4
Scheveningseweg (ri. noord)
24,9
23,0
24,2
4
Scheveningseweg (ri. zuid)
30,7
30,2
29,3
5
Koningin Emmakade A (ri. zuid)
20,7
19,8
19,8
5
Waldeck Pyrmontkade A (ri. noord)
21,2
20,0
19,8
6
Groot Hertoginnelaan (ri. oost)
30,5
30,2
28,9
6
Groot Hertoginnelaan (ri. west)
30,3
29,8
28,8
7
Burgemeester Patijnlaan (ri. oost)
22,0
18,4
21,5
7
Burgemeester Patijnlaan (ri. west)
26,8
26,7
25,2
8
Waldeck Pyrmontkade B (ri. noord)
19,9
19,5
18,5
8
Koningin Emmakade B (ri. zuid)
19,1
19,1
18,1
9
Laan van Meerdervoort (ri. oost)
20,0
17,6
19,5
9
Laan van Meerdervoort (ri. west)
16,3
15,4
15,4
10
Javastraat (ri. oost)
11,7
11,7
8,6
10
Javastraat (ri. west)
15,2
14,8
15,0
11
Zoutmanstraat (ri. noord)
-
-
-
11
Zoutmanstraat (ri. zuid)
-
-
-
12
Elandstraat (ri. oost)
18,9
19,0
17,4
12
Elandstraat (ri. west)
18,3
20,4
15,7
13
Mauritskade (ri. oost)
13,8
15,4
10,2
13
Mauritskade (ri. west)
13,8
18,4
8,1
14
Vondelstraat (ri. oost)
-
-
-
14
Vondelstraat (ri. west)
-
-
-
15
Vaillantlaan (ri. noord)
18,9
20,4
17,2
15
Vaillantlaan (ri. zuid)
16,2
19,3
13,7
traject
naam
1 1
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
39
5.5
Rijtijden openbaar vervoer
De gemiddelde rijtijden van de OV-lijnen door Centrum-Noord (gedurende 1 t/m 28 september) worden getoond in Tabel 5.4. De rijtijden voor tramlijn 16/17 ontbreekt vanwege werkzaamheden op deze lijn in september 2022.
Figuur 5.4: Overzicht trajecten metingen rijtijden openbaar vervoer Tabel 5.4: Gemiddelde rijtijden OV in het gebied Centrum-Noord. Lijn
Beschrijving
Vanaf
Tot
1
Scheveningen Noord - Delft Tanthof
World Forum
Kneuterdijk
Reistijd (seconden) 437
1
Scheveningen Noord - Delft Tanthof
Kneuterdijk
World Forum
437
9
Vrederust - Scheveningen Noorderstrand
Madurodam
Malieveld
346
9
Vrederust - Scheveningen Noorderstrand
Malieveld
Madurodam
353
22
Duindorp - Rijswijk De Schilp
Madurodam
Kneuterdijk
398
22
Duindorp - Rijswijk De Schilp
Kneuterdijk
Madurodam
369
24
Kijkduin - Station Mariahoeve
Groot Hertoginnelaan
Kneuterdijk
477
24
Kijkduin - Station Mariahoeve
Kneuterdijk
Groot Hertoginnelaan
443
28
Zuiderstrand - Voorburg Station
World Forum
Kneuterdijk
514
28
Zuiderstrand - Voorburg Station
Kneuterdijk
World Forum
455
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
40
5.6
een aantal straten met weinig verkeer niet gemeten waar in 2019 wel
Doorgaand verkeer
gemeten werd. Als gevolg daarvan is een lichte onderregistratie van het
Tabel 5.5 geeft de gemiddelde percentages doorgaand verkeer op werkdagen weer. Er wordt onderscheid gemaakt naar richting (richting centrum in beschrijft welk deel van het verkeer dat Centrum-Noord inrijdt doorgaand verkeer is, terwijl richting centrum uit beschrijft welk deel van het verkeer dat Centrum-Noord uitkomt doorgaand verkeer is). Ook wordt er onderscheid gemaakt tussen verkeer dat aan de westzijde van Centrum-Noord het gebied in- of uitrijdt, en verkeer dat aan de oostzijde het gebied in- of uitrijdt.
Verder valt op dat er grotere verschillen zijn als gekeken wordt naar het doorgaande verkeer aan de westzijde dan wel oostzijde van CentrumNoord. Van het verkeer dat aan de westzijde geïdentificeerd is, is in 2022 een groter aandeel doorgaand verkeer dan in 2019. Aan de oostzijde is dat aandeel juist kleiner. Het is mogelijk dat dat met de verstoringen te maken hebben die zich juist concentreren in het westelijk deel binnen het plangebied. Ook was tijdens het onderzoek in 2019 de Scheveningseweg afgesloten, waardoor het verkeer op deze
Tabel 5.5: Percentage doorgaand verkeer op werkdagen. Richting
doorgaande verkeer ten opzichte van 2019 mogelijk.
weg een andere route moest vinden.
Hele dag
7:00-9:00
16:00-18:00
Totaal
Centrum in
40,4%
40,0%
43,1%
Totaal
Centrum uit
40,8%
42,8%
37,9%
Westzijde
Centrum in
51,0%
57,3%
47,4%
Westzijde
Centrum uit
53,9%
54,4%
54,4%
Oostzijde
Centrum in
35,0%
26,6%
41,5%
Oostzijde
Centrum uit
33,1%
39,2%
25,9%
Tabel 5.6 toont het percentage doorgaand verkeer in 2022 in vergelijking met de resultaten uit het onderzoek van ARS uit 2019. Als
Tabel 5.6: Percentage doorgaand verkeer in 2022 en in 2019. Verschil
Richting
2019
2022
Totaal
Centrum in
42,3%
40,4%
Totaal
Centrum uit
43,2%
40,8%
-2,4
Westzijde
Centrum in
42,4%
51,0%
+8,6
Westzijde
Centrum uit
50,4%
53,9%
+3,5
Oostzijde
Centrum in
42,3%
35,0%
-7,3
Oostzijde
Centrum uit
37,0%
33,1%
-3,9
(procentpunt) -1,9
het gaat om totale doorgaande verkeer ligt het percentage doorgaand verkeer in 2022 iets onder het niveau van 2019. Dit kan duiden op een daadwerkelijke afname van het doorgaande verkeer. Hier is echter voorzichtigheid geboden, aangezien de meetmethode anders is (FCD versus kentekenonderzoek). Zoals op pagina 20 uitgelegd is in 2022 op
Op de kaarten getoond in Figuren 5.5 en 5.6 wordt ook per meetpunt afzonderlijk getoond hoeveel van het in- of uitgaande verkeer doorgaand verkeer is.
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
41
5.7
Wachttijden gemotoriseerd verkeer
De gemiddelde wachttijden voor alle inkomende takken voor de tien geselecteerde kruispunten staan in Tabel 5.7. Onder dag wordt de periode van 7:00-20:00 verstaan en onder ochtendspits de periode van 7:00-9:00. De avondspits is hier buiten beschouwing gelaten om de hoeveelheid gepresenteerde cijfers wat betreft wachttijden te beperken. Ook hebben de doelstellingen betrekking op etmaal en ochtendspits. Ontbrekende waardes duiden erop dat het aantal waargenomen voertuigen te klein was om een betrouwbare gemiddelde wachttijd te bepalen.
Figuur 5.7: Overzicht locaties metingen wachttijden gemotoriseerd verkeer.
Figuur 5.5 en 5.6: Percentage doorgaand verkeer per meetpunt, hele dag, centrum in (boven) en centrum uit (onder). Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
42
Tabel 5.7: Gemiddelde wachttijden (in seconden) per inkomende tak voor verschillende kruispunten. nr
kruispunt
tak
dag
ochtendspits
1
Stadhouderslaan - Groot Hertoginnelaan - Waldeck Pyrmontkade
Groot Hertoginnelaan ri. oost
21,3
17,0
1
Stadhouderslaan - Groot Hertoginnelaan - Waldeck Pyrmontkade
Groot Hertoginnelaan ri. west
25,7
19,6
1
Stadhouderslaan - Groot Hertoginnelaan - Waldeck Pyrmontkade
Stadhouderslaan ri. zuid
19,9
12,8
1
Stadhouderslaan - Groot Hertoginnelaan - Waldeck Pyrmontkade
Waldeck Pyrmontkade ri. noord
26,2
22,8
2
Koningin Emmakade - Laan van Meerdervoort - Waldeck Pyrmontkade
Koningin Emmakade ri. zuid
17,1
13,6
2
Koningin Emmakade - Laan van Meerdervoort - Waldeck Pyrmontkade
Laan van Meerdervoort ri. oost
42,3
82,8
2
Koningin Emmakade - Laan van Meerdervoort - Waldeck Pyrmontkade
Laan van Meerdervoort ri. west
10,0
7,7
2
Koningin Emmakade - Laan van Meerdervoort - Waldeck Pyrmontkade
Waldeck Pyrmontkade ri. noord
27,8
24,8
3
Elandstraat - Chasséstraat - Koningin Emmakade - Waldeck Pyrmontkade
Chasséstraat ri. oost
-
-
3
Elandstraat - Chasséstraat - Koningin Emmakade - Waldeck Pyrmontkade
Elandstraat ri. west
27,3
22,5
3
Elandstraat - Chasséstraat - Koningin Emmakade - Waldeck Pyrmontkade
Koningin Emmakade ri. zuid
16,1
10,7
3
Elandstraat - Chasséstraat - Koningin Emmakade - Waldeck Pyrmontkade
Waldeck Pyrmontkade ri. noord
24,0
19,4
4
Elandstraat - Zoutmanstraat - Vondelstraat
Elandstraat ri. oost
-
-
4
Elandstraat - Zoutmanstraat - Vondelstraat
Elandstraat ri. west
27,2
25,1
4
Elandstraat - Zoutmanstraat - Vondelstraat
Vondelstraat ri. west
-
-
4
Elandstraat - Zoutmanstraat - Vondelstraat
Zoutmanstraat ri. zuid
-
-
5
Parkstraat - Alexanderstraat - Mauritskade
Alexanderstraat ri. oost
119,1
65,7
5
Parkstraat - Alexanderstraat - Mauritskade
Mauritskade ri. oost
72,1
58,3
5
Parkstraat - Alexanderstraat - Mauritskade
Mauritskade ri. west
72,9
36,3
5
Parkstraat - Alexanderstraat - Mauritskade
Parkstraat ri. noord
43,0
30,4
6
Koningskade - Zuid-Hollandplein - Dr. Kuyperstraat - Koninginnegracht
Dr. Kuyperstraat ri. oost
37,2
24,9
6
Koningskade - Zuid-Hollandplein - Dr. Kuyperstraat - Koninginnegracht
Koninginnegracht ri. zuid
14,2
8,6
6
Koningskade - Zuid-Hollandplein - Dr. Kuyperstraat - Koninginnegracht
Koningskade ri. noord (ri. Dr. Kuyperstraat)
55,3
49,8
6
Koningskade - Zuid-Hollandplein - Dr. Kuyperstraat - Koninginnegracht
Koningskade ri. noord (ri. Koningskade/Z.-H.plein)
42,5
29,6
6
Koningskade - Zuid-Hollandplein - Dr. Kuyperstraat - Koninginnegracht
Koningskade ri. zuid
34,0
27,9
6
Koningskade - Zuid-Hollandplein - Dr. Kuyperstraat - Koninginnegracht
Zuid-Hollandplein ri. west
7
Koningskade - Javastraat - Raamweg - Wassenaarseweg - Koninginnegracht
Javastraat ri. oost
7
Koningskade - Javastraat - Raamweg - Wassenaarseweg - Koninginnegracht
Koninginnegracht ri. zuid
-
-
7
Koningskade - Javastraat - Raamweg - Wassenaarseweg - Koninginnegracht
Koningskade ri. noord
53,2
42,5
-
-
93,6
73,3
Monitor Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord – 0-meting – 2022
43
nr
kruispunt
tak
dag
ochtendspits
7
Koningskade - Javastraat - Raamweg - Wassenaarseweg - Koninginnegracht