RIS319402 Notulen Raad 20 juni 2024

Motie R.5 VVD geen verbod op houtstook De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 juni 2024, ter bespreking van de Aanzet tot actieplan luchtkwaliteit (RIS318851). Constaterende dat: • het college voornemens is om een verbod op het stoken van vuur in de achtertuin in te voeren. Overwegende dat • een verbod op houtstook zeer slecht handhaafbaar is; • er al een tekort aan handhavers is in Den Haag. Verzoekt het college: • geen verbod op houtstook in het actieplan op te nemen. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Van Basten Batenburg wordt de volgende motie (R.4 VVD) ingediend:

Motie R.4 VVD geen actieplan zonder participatie De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 juni 2024, ter bespreking van de Aanzet tot actieplan luchtkwaliteit (RIS318851).

85

Constaterende dat: • het college voornemens is om het definitieve actieplan luchtkwaliteit “rond de zomer” aan de raad toe te sturen; • het college voor dit actieplan de participatie wil vormgeven als “een aantal gesprekken” met “vertegenwoordigers van bewoners en bedrijven”. Overwegende dat: • het college voornemens is om ingrijpende maatregelen in het actieplan op te nemen, zoals het opnemen van onder andere de Vaillantlaan in de zero emissiezone, strengere uitstootnormen voor personenauto’s en vrachtauto’s, een verbod op houtstook en een totaalverbod op dieselagregaten; • dit soort vergaande verboden verregaand ingrijpen in het dagelijks leven van veel Hagenaars; • de effectiviteit van verschillende acties afhangt van naleving. Van mening dat: • zorgvuldige participatie nodig is om met draagvlak tot een uitvoerbaar en effectief actieplan te komen om de luchtkwaliteit in Den Haag stap voor stap te blijven verbeteren; • Hagenaars niet alleen betrokken moeten worden bij hoe maatregelen worden ingevoerd, maar ook bij welke maatregelen worden gekozen. Verzoekt het college om te zorgen voor zorgvuldige en representatieve participatie van Hagenaars en Haagse ondernemers om te komen tot een gedragen en effectief actieplan luchtkwaliteit. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP).

Voorzitter. In delen van de stad is de luchtkwaliteit zeer slecht. Een aanpak is dan ook nodig. In de brief die vandaag voorligt, staat een mogelijke uitbreiding van de zero-emissiezone met de Vaillantlaan, maar er zijn nog veel onbekende risico's, met name de impact voor ondernemers op de Haagse Markt en het mkb. Daarom een motie met de collega's Sluijs en Arp, waarvan het dictum luidt: verzoekt het college een MKBA uit te voeren op mogelijke uitbreiding van de zero-emissiezone centrum met de Vaillantlaan voordat onomkeerbare stappen worden genomen, en daarbij in het bijzonder aandacht te besteden aan de Haagse Markt en de raad hierover te informeren. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg wordt de volgende motie (R.8 CU/SGP) ingediend:

Motie R.8 CU/SGP onderzoek impact zero-emissie Haagse Markt voordat je besluiten neemt De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 juni 2024, ter bespreking van de aanzet tot actieplan luchtkwaliteit (RIS318851), constaterende, dat: ▪ de aanzet tot het actieplan luchtkwaliteit wil bezien of de zero-emissiezone centrum kan worden uitgebreid met de Vaillantlaan om de luchtkwaliteit daar te verbeteren; overwegende, dat: ▪ de Vaillantlaan een belangrijke verkeersader van Den Haag is, cruciaal voor onder andere de Haagse Markt; ▪ het uitbreiden van de zero-emissiezone positieve gevolgen heeft voor de direct omwonenden, maar negatieve gevolgen kan hebben voor mkb’ers in onze stad;

86

▪

er geen maatschappelijke kostenbaten analyse (mkba) is beoogd voordat de Vaillantlaan mogelijk bij de zero-emissiezone centrum betrokken wordt;

verzoekt het college: ▪ een mkba uit te voeren op mogelijke uitbreiding van de zero-emissiezone centrum met de Vaillantlaan voordat onomkeerbare stappen worden genomen; ▪ daarbij in het bijzonder aandacht te besteden aan de Haagse Markt en de raad hierover te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Wij hebben één motie, die betrekking heeft op de Vaillantlaan en de ondertunneling daarvan, wat wij zien als een toekomstrijke oplossing voor die wijk en de positieve effecten daarvan op de luchtkwaliteit, met als dictum: verzoekt het college een haalbaarheidsstudie te laten uitvoeren naar ondertunneling van de Vaillantlaan en de raad over de uitkomsten te informeren. De voorzitter. Door de heer Martinez van Andel wordt de volgende motie (R.15 HvDH) ingediend:

Motie R.15 HvDH Haalbaarheidsstudie ondertunneling Vaillantlaan De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 juni 2024, ter bespreking van Aanzet tot actieplan luchtkwaliteit (RIS318851) Constaterende, dat: ▪ de luchtkwaliteit aan de Vaillantlaan slecht is gebleken; ▪ korte termijn oplossingen slechts deels soelaas bieden. Overwegende, dat: ▪ een ondertunneling van de Vaillantlaan postieve uitwerking zal hebben op de luchtkwaliteit; ▪ een ondertunneling van de Vaillantlaan bovengronds grote kansen biedt tot vergroenen. Verzoekt het college: ▪ een haalbaarheidsstudie te laten uitvoeren naar ondertunneling van de Vaillantlaan en de raad over de uitkomsten te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Leonie Gerritsen (PvdD). Voorzitter. Ik heb één motie, die heet 'Houtstook uitfaseren'. In het kaartenhuis over moties over houtstook is dit de gulden middenweg, denk ik. Het dictum luidt: verzoekt het college in navolging van de gemeente Amersfoort een beleidsregel op te stellen om houtstook te ontmoedigen, en te onderzoeken wat in de toekomst de mogelijkheden zijn onder de Omgevingswet. Deze motie is mede ingediend door GroenLinks. De voorzitter. Door mevrouw Gerritsen, daartoe gesteund door mevrouw Butt, wordt de volgende motie (R.9 PvdD) ingediend:

87

Motie R.9 PvdD Houtstook uitfaseren De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 juni 2024, ter bespreking van Aanzet tot actieplan luchtkwaliteit (RIS318851). Constaterende, dat: ▪ houtstook de oorzaak is van 64% van de fijnstof (PM2,5) in Den Haag (https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/13729773/1/RIS317802_Ongezonde_lucht_in_ Den_Haag_bijlage_1); ▪ langdurige blootstelling aan fijnstof (PM2,5) de kans vergroot op longaandoeningen, hart- en vaatziekten, kanker en dementie, en de ontwikkeling van (ongeboren) kinderen beschadigt; ▪ het advies van de GGD is om houtstook door bewoners te ontmoedigen. Overwegende, dat: ▪ de gemeente Amersfoort heeft gekozen voor een beleidsregel om houtstook te ontmoedigen; ▪ de insteek van deze beleidsregel is ‘voorlichten, waarschuwen en bij notoire overtreders handhaven bij code oranje en rood van het Stookalert’. Verzoekt het college: ▪ in navolging van de gemeente Amersfoort een beleidsregel op te stellen om houtstook te ontmoedigen; ▪ te onderzoeken wat in de toekomst de mogelijkheden zijn onder de Omgevingswet. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Het kaartenhuis is bijna klaar, denk ik. Ik heb ook een motie op dit onderwerp.

De motie heet 'Eerst ontmoedigen' en verzoekt het college eerst preventieve maatregelen op te schroeven en dus actiever houtstook te ontmoedigen in gemeentelijke communicatie, voordat het college tot verboden overgaat, en de raad in het actieplan te informeren over de concrete uitwerking hiervan. De motie is mede ingediend door mevrouw Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP, de heer Groenewold van D66 en mevrouw Holman van de Partij van de Arbeid. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg en de heer Groenewold, wordt de volgende motie (R.10 SP) ingediend:

Motie R.10 SP Eerst ontmoedigen De gemeenteraad van Den Haag, in vergadering bijeen op 20 juni 2024, ter bespreking van Aanzet tot actieplan luchtkwaliteit. Constaterende, dat: ▪ het college stelt dat houtstook verantwoordelijk is voor 64% van de fijnstof (PM2,5 ) in onze stad; ▪ het college daarom verboden op houtstook buitenshuis en binnenshuis wil onderzoeken en overwegen. Overwegende, dat: ▪ de communicatie vanuit de gemeente over houtstook nu vooral informerend en adviserend van aard is en zelfs praktische ‘houtstooktips’ bevat; 88

▪ ▪

verboden waarmee de overheid ‘achter de voordeur’ komt als ingrijpend kunnen worden ervaren en een beslag leggen op schaarse handhavingscapaciteit; het omwille van draagvlak en proportionaliteit wenselijk is om eerst preventieve maatregelen op te schroeven voordat men tot nieuwe verboden overgaat, bijvoorbeeld door in de gemeentelijke communicatie nog steviger de nadruk te leggen op de negatieve gezondheidseffecten van houtstook.

Verzoekt het college: ▪ eerst preventieve maatregelen op te schroeven en dus actiever houtstook te ontmoedigen in gemeentelijke communicatie, voordat het college tot verboden overgaat; ▪ de raad in het actieplan te informeren over de concrete uitwerking hiervan. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Hera Butt (GroenLinks). Voorzitter. Ik heb drie moties. Ik begin bij nummer één, Extra aandacht voor buurten en straten met vieze lucht. Constaterende dat verschillende buurten en straten in Den Haag hoge fijnstof- en stikstofwaarden hebben en de hoogste gemiddelde blootstellingen van fijnstof en stikstof te vinden zijn in en rond het centrum van Den Haag, bijvoorbeeld Schildersbuurt, Transvaal, Bezuidenhout en Rivierenbuurt, verzoekt het college om in het actieplan luchtkwaliteit per wijk, met extra aandacht voor wijken waar de uitstoot van stikstofdioxide en fijnstof hoog is, aan te geven welke maatregelen hier worden genomen, en in het actieplan ook aan te geven hoe de verschillende maatregelen zorgen voor een verbeterde lucht in die wijken en in de gehele stad. De motie is medeondertekend door Janneke Holman van de Partij van de Arbeid en Adeel Mahmood van DENK. Hinke de Groot (CDA). Ik heb een verduidelijkende vraag. Ik ben wel benieuwd hoe ik deze motie moet lezen en welke maatregelen GroenLinks dan bedoelt.

Kunnen dat bijvoorbeeld ook samenwerkingsmaatregelen zijn met bewoners en bedrijven in plaats van verboden? Hera Butt (GroenLinks). Ja, dat kan inderdaad van alles zijn. Daarbij sluit GroenLinks niks uit. Dat klopt. De voorzitter. Gaat u gauw door. Hera Butt (GroenLinks). Ik zal gauw doorgaan. De tweede motie heet 'Verbeter de lucht van de Vaillantlaan. De Vaillantlaan heeft een zeer slechte luchtkwaliteit, zo hebben we gezien. De Vaillantlaan is zelfs een laan waar de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie van 2005 worden overschreden wat betreft fijnstof. Daarom verzoek ik het college extern en onafhankelijk onderzoek te laten doen voor de verbetering van de luchtkwaliteit op en rondom de Vaillantlaan, bij de formulering van de onderzoeksopdracht korte- en langetermijnoplossingen te betrekken en de raad hierover te informeren. Deze motie is medeondertekend door Janneke Holman van de Partij van de Arbeid, Adeel Mahmood van DENK en Fatima Faïd van de HSP. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Even een vraag over dat tweede dictum in de motie. Daarin staat dus ook dat er gekeken moet worden naar langetermijnoplossingen. Is dat wat GroenLinks betreft ook een mogelijke ondertunneling van de Vaillantlaan? Hera Butt (GroenLinks). GroenLinks sluit wat dat betreft bij voorbaat niks uit. Ik ben dus heel benieuwd welke maatregelen hieruit komen.

Ik raad Hart voor Den Haag dus aan, als dat kan, om zeker voor deze motie te stemmen. Wie weet wat eruit komt. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Kan ik dat dan vertalen in steun voor onze motie?

89

Hera Butt (GroenLinks). Ik begrijp het sentiment van 'voor wat hoort wat', maar dat kan ik nu nog niet zeggen. Ik neem het zeker mee richting mijn fractie. De voorzitter. Dan weten we dat ook weer. Gaat u gauw door. Hera Butt (GroenLinks). Dan mijn laatste motie, Gezonde lucht op school. Wat GroenLinks betreft, moet de overheid zich ook inzetten voor gezonde lucht rondom scholen of in scholen zelf. Vandaar de volgende motie, waarvan het dictum luidt: verzoekt het college te onderzoeken bij welke scholen de luchtkwaliteit het slechtst is, te onderzoeken welke effectieve maatregelen getroffen kunnen worden voor verbetering van de luchtkwaliteit in en rondom scholen en een financieel plaatje voor inzet van de effectieve maatregelen te delen met de raad, uiterlijk bij de begrotingsbehandeling. Deze motie is medeondertekend door Janneke Holman van de Partij van de Arbeid en Adeel Mahmood van DENK. Tot zover. De voorzitter. Door mevrouw Butt worden de volgende moties (R.12 GL, R.13 GL en R.14 GL) ingediend:

Motie R.12 GL Extra aandacht voor buurten en straten met vieze lucht De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20-6-24 , ter bespreking van Aanzet tot actieplan luchtkwaliteit (RIS318851). Overwegende, dat: ▪ het college de ambitie heeft om de luchtkwaliteit te verbeteren. Constaterende, dat: ▪ verschillende buurten en straten in Den Haag hoge fijnstof- en stikstofwaarden hebben; ▪ de hoogste gemiddelde blootstellingen van fijnstof en stikstofdioxide te vinden zijn in en rond het centrum van Den Haag, bijvoorbeeld Schildersbuurt, Transvaal, Bezuidenhout en Rivierenbuurt; ▪ de GGD in het rapport “Luchtverontreiniging in de regio Haaglanden. Wat is de impact op gezondheid van inwoners?” aangeeft dat de luchtvervuiling ernstig is in en rondom het centrum van Den Haag; ▪ de GGD in het bovengenoemde rapport aangeeft dat de gezondheid van mensen op het spel staat; ▪ in de stad verschillende buurten zijn waar de lucht heel slecht is waardoor de mensen daar risico lopen op gezondheidsklachten door de slechte lucht.

Verzoekt het college om: • in het Actieplan Luchtkwaliteit per wijk, met extra aandacht voor wijken waar de uitstoot van stikstofdioxide en fijnstof hoog is, aan te geven welke maatregelen hier worden genomen; • in het Actieplan Luchtkwaliteit ook aan te geven hoe de verschillende maatregelen zorgen voor een verbeterde lucht in die wijken en in de gehele stad (de impact van de maatregelen op de luchtkwaliteit). En gaat over tot de orde van de dag.

Motie R.13 GL Gezonde lucht op school De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20-6-24 , ter bespreking van Aanzet tot actieplan luchtkwaliteit (RIS318851).

90

Overwegende, dat: ▪ verschillende buurten in Den Haag aan een hoge concentratie fijnstof en stikstofdioxide worden blootgesteld; ▪ de overheid zich moet inzetten voor een gezonde lucht, ook rondom of in scholen. Constaterende, dat: ▪ er scholen zijn op of rondom straten waar de luchtkwaliteit zeer slecht is; ▪ kinderen ook vanwege de ligging van hun school blootgesteld worden aan ongezonde lucht, bijvoorbeeld op en rondom de Vaillantlaan waar de luchtkwaliteit heel slecht is; ▪ de gezondheid van kinderen hiermee op het spel staat; ▪ GroenLinks is langsgegaan bij een school in een gebied met slechte luchtkwaliteit, waar de luchtfiltersystemen niet structureel onderhouden kunnen worden vanwege de kosten en waar de ramen in sommige ruimtes nooit open kunnen. Docenten en kinderen geven aan dat ze hoofdpijn en luchtwegklachten hebben; ▪ de gemeente (binnenkort) een programma heeft om luchtfilters te verstrekken aan bewoners van de Vaillantlaan maar niet voor scholen. Van mening, dat: ▪ extra aandacht uit zou moeten gaan naar de scholen in gebieden waar de luchtkwaliteit zorgelijk is.

Verzoekt het college: ▪ te onderzoeken bij welke scholen de luchtkwaliteit het slechtst is; ▪ te onderzoeken welke effectieve maatregelen getroffen kunnen worden voor verbetering van de luchtkwaliteit in en rondom scholen; ▪ een financieel plaatje voor inzet van de effectieve maatregelen te delen met de raad, uiterlijk bij de begrotingsbehandeling. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie R.14 GL Verbeter de lucht van de Vaillantlaan De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20-6-24 , ter bespreking van Aanzet tot actieplan luchtkwaliteit (RIS318851). Overwegende dat: ▪ de Vaillantlaan een zeer slechte luchtkwaliteit heeft; ▪ de Vaillantlaan zelfs de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie van 2005 overschrijdt voor fijnstof. Constaterende dat ▪ op en rondom de Vaillantlaan duizenden mensen wonen van jong tot oud; ▪ op en rondom de Vaillantlaan verschillende scholen zijn gevestigd; ▪ een slechte luchtkwaliteit ernstig is voor de gezondheid van mensen, denk aan gezondheidsrisico’s zoals astma bij kinderen, vroegtijdig overlijden en hartinfarcten; ▪ in de aanzet tot het actieplan maatregelen staan om de luchtkwaliteit te verbeteren, maar het is onduidelijk welke maatregelen op korte termijn effect hebben. Van mening dat: ▪ de luchtkwaliteit van de Vaillantlaan verbeterd moet worden; ▪ er nog onvoldoende gebeurd om de luchtkwaliteit van de Vaillantlaan te verbeteren.

91

Verzoekt het college om: ▪ extern en onafhankelijk onderzoek te laten doen voor de verbetering van de luchtkwaliteit op en rondom de Vaillantlaan; ▪ bij de formulering van de onderzoeksopdracht korte en lange termijn oplossingen te betrekken; ▪ en de raad te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. Laat ik beginnen met te zeggen dat ik blij ben met de aandacht voor de Vaillantlaan vanavond. We hebben het heel vaak gehad over ondertunneling. In commissiedebatten komt dat ook weleens aan bod. Ik wil nu een keer weten wat precies de mogelijkheden zijn, om daar meer inzicht in te krijgen. Ik ga verder met het oplezen van het dictum van onze motie: verzoekt het college een (korte) haalbaarheidsstudie uit te voeren naar de (gedeeltelijke) ondertunneling van de Vaillantlaan of op basis van bestaande studies/informatie de effecten en mogelijkheden voor de ondertunneling inzichtelijk te maken, waarbij er in ieder geval ingegaan wordt op de gevolgen voor de doorstroming, de gevolgen voor de verkeersintensiteit bovengronds, de gevolgen voor de verkeersveiligheid, de verwachte effecten voor de luchtkwaliteit, de mogelijke varianten van een ondertunneling, de geschatte kosten en de grootste knelpunten, en de raad uiterlijk in Q1 van 2025 te informeren over de uitkomsten.

De motie is mede ingediend door collega Hinke de Groot van het CDA en collega Peeck van de VVD. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Ik kijk even naar de punten die worden opgesomd in het dictum. Zijn dat wat DENK betreft de enige punten waarnaar onderzoek gedaan moet worden? Adeel Mahmood (DENK). Ten eerste ook dank voor uw aandacht voor ondertunneling. Dat wil ik hierbij ook gezegd hebben. In het dictum heb ik letterlijk geschreven 'waarbij er in ieder geval ingegaan wordt op', en dan volgen de punten die ik heb opgenoemd. Als er meerdere punten naar voren komen, is dat alleen maar mooi meegenomen, zou ik zeggen. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Dan even voor mijn beeld, ook met betrekking tot mijn eigen motie. Aan wat voor punten denkt DENK dan? Adeel Mahmood (DENK). Wij hebben gedacht aan bepaalde punten. Die punten heb ik daarom in deze motie opgesomd. De punten waaraan wij dachten, zijn dus de punten die wij hierin hebben opgesomd. Maar als ik verder moet denken, zouden we bijvoorbeeld kunnen kijken naar welke effecten we bovengronds nog kunnen uitvoeren en wat we daar kunnen verbeteren aan het klimaat. Het kan er misschien mooier en aantrekkelijker worden. Kortom, er zijn heel veel andere mogelijkheden, maar het is eerst belangrijk om te kijken wat de inzichten zijn en wat de mogelijke effecten zijn.

Het financiële plaatje is ook niet onbelangrijk. De gevolgen voor de verkeersdoorstroming maar ook de verkeersintensiteit zijn voor ons hele belangrijke punten om inzichtelijk te krijgen. Ik denk dat we op basis van de informatie over de punten in deze motie dadelijk een goed debat kunnen voeren en ook naar de toekomst kunnen kijken, naar wat we daar nog extra bij willen hebben. De voorzitter. Laatste keer, meneer Martinez van Andel. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Ja, de laatste keer, kort. Voor ons zijn de enorme vergroeningsmogelijkheden heel belangrijk, en de kansen die er zijn. Je zou daar bovengronds een park kunnen aanleggen op het moment dat er een tunnel komt. Bent u bereid om dat in uw motie op te nemen, om te voorkomen dat het eventueel buiten de scope van zo'n studie valt?

92

Adeel Mahmood (DENK). Nee, ik zie daar nog geen aanleiding voor. Je moet het stap voor stap doen. Eerst moet je inzichtelijk maken wat nou de mogelijkheden en de effecten zijn, zoals ik heb opgesomd. Als daaruit blijkt dat de ondertunneling kansrijk is, zie ik los van de vergroening heel veel andere mogelijkheden om in te zetten. Ik zou dat dus nu niet willen afkaderen. Voor mij zijn dit de basispunten waarvan ik het voor mezelf belangrijk vind om er inzicht in te krijgen. Als dat inzicht er is, denk ik dat er heel veel nieuwe opportunities zullen zijn om de Vaillantlaan bovengronds ook aan te pakken. Natuurlijk roepen we al vele jaren dat we vergroening willen voor versteende wijken, en ook specifiek voor de Vaillantlaan, dus los van eventuele mogelijkheden voor ondertunneling willen we de vergroening daar sowieso verbeteren. De voorzitter. Door de heer Mahmood, daartoe gesteund door mevrouw De Groot en mevrouw Peeck, wordt de volgende motie (R.11 DENK) ingediend:

Motie R.11 DENK Inzicht ondertunneling Vaillantlaan De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 juni 2024, ter bespreking van de Aanzet tot actieplan luchtkwaliteit (RIS318851). Constaterende dat: • de Vaillantlaan een van de drukste wegen is in Den Haag; • de Vaillantlaan ook een van de meest vervuilde wegen is van Den Haag. Overwegende dat: • de Vaillantlaan de afgelopen jaren alleen maar drukker is geworden als onderdeel van de centrumring; • er duizenden kwetsbare bewoners rond de Vaillantlaan wonen; • er veel kwetsbare verkeersdeelnemers gebruik maken van de Vaillantlaan en omgeving; • er al langer wordt gesproken in de Haagse raad over de ondertunneling van de Vaillantlaan maar dat de mogelijkheden en mogelijke effecten nog niet inzichtelijk zijn.

Verzoekt het college: • een (korte) haalbaarheidsstudie uit te voeren naar de (gedeeltelijke) ondertunneling van de Vaillantlaan, of op basis van bestaande studies/informatie de effecten en mogelijkheden voor de ondertunneling inzichtelijk te maken, waarbij er in ieder geval ingegaan wordt op: o de gevolgen voor de doorstroming; o de gevolgen voor de verkeersintensiteit bovengronds; o de gevolgen voor de verkeersveiligheid; o de verwachte effecten voor de luchtkwaliteit; o de mogelijke varianten van een ondertunneling; o de geschatte kosten; o de grootste knelpunten; • de raad uiterlijk in Q1 2025 te informeren over de uitkomsten. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Dan kijk ik naar de HSP, maar mevrouw Faïd ziet ervan af. Dan is het woord aan het CDA, want die heeft zich op het laatst nog aangemeld. Wethouder Barker, kunt u daarna meteen antwoorden? Mooi. Hinke de Groot (CDA). Voorzitter. Het CDA heeft twee moties. De eerste motie is Minder verbieden meer samenwerken op luchtkwaliteit. Wij geloven namelijk dat het vooral een positieve transitie van 93

onderop moet zijn om de luchtkwaliteit in onze stad te verbeteren. Deze motie verzoekt het college bij het actieplan luchtkwaliteit niet in te zetten op extra verboden, maar juist te kijken welke reductiemaatregelen bedrijven en bewoners bereid zijn zelf te nemen en hen te ondersteunen om die stap te maken, en met bedrijven in publiek-private samenwerking afspraken te maken voor minder schadelijke uitstoot en ondersteuning vanuit de gemeente. Deze motie is mede ingediend door DENK, VVD, PVV en Hart voor Den Haag. Dan de tweede motie, Neem verkeersdoorstroming mee. Deze motie verzoekt het college maatregelen te nemen voor een betere verkeersdoorstroming, die daarmee bijdragen aan minder uitstootpieken en een betere luchtkwaliteit in de Haagse woonwijken, hierbij alle mobiliteitsoplossingen in kaart te brengen op korte en lange termijn, inclusief verkeersaanpassingen en ondertunneling, en deze verkeersoplossingen op te nemen in het actieplan luchtkwaliteit. Deze motie is mede ingediend door de heer Mahmood van DENK en mevrouw Van Basten Batenburg van de VVD. De voorzitter. Door mevrouw De Groot, daartoe gesteund door de heer Mahmood en mevrouw Van Basten Batenburg, worden de volgende moties (R.6 CDA en R.7 CDA) ingediend:

Motie R.6 CDA Minder verbieden, meer samenwerken op luchtkwaliteit De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 juni 2024, ter bespreking van de Aanzet tot actieplan luchtkwaliteit (RIS318851) Constaterende dat: • in de commissiebrief van 15 mei 2024 over de aanzet tot actieplan luchtkwaliteit Wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu een lijst met mogelijke maatregelen presenteert om de luchtkwaliteit in Den Haag te verbeteren; • deze lijst allemaal ‘mogelijke’ verboden en verplichtende maatregelen, zoals een verbod op vuur in de achtertuin. Van mening dat: • het verbeteren van de luchtkwaliteit een samenlevingsopgave is, waarin we gezamenlijk met bewoners en bedrijven stappen kunnen nemen naar een duurzamere samenleving; • de voorgestelde aanpak luchtkwaliteit vooral verboden bevat, in plaats van een positief geluid om van onderop met bewoners en bedrijven schadelijke uitstoot te verminderen; • de aanpak op meer draagvlak en effectiviteit zou kunnen rekenen door met bedrijven en bewoners te kijken welke bijdrage zij kunnen leveren aan een betere luchtkwaliteit, en hen te ontzorgen en te ondersteunen om die stap te maken; • de gemeente in plaats van top-down, ook samen met bedrijven in publiek private samenwerkingsverbanden maatregelen kan verkennen en nemen voor een betere luchtkwaliteit.

Bijvoorbeeld door afspraken te maken over wanneer bedrijven overgaan naar elektrisch vervoer, en als overheid de randvoorwaarden te creëren zoals financiële ondersteuning en genoeg laadpalen. Verzoekt het college: • bij het actieplan luchtkwaliteit niet in te zetten op extra verboden, maar juist te kijken welke reductiemaatregelen bedrijven en bewoners bereid zijn zelf te nemen en hen te ondersteunen om die stap te maken; • met bedrijven in publiek private samenwerking afspraken te maken voor minder schadelijke uitstoot en ondersteuning vanuit de gemeente. En gaat over tot de orde van de dag.

94

Motie R.7 CDA Neem verkeersdoorstroming mee De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 juni 2024, ter bespreking van de Aanzet tot actieplan luchtkwaliteit (RIS318851) Constaterende dat: • in de commissiebrief van 15 mei 2024 over de aanzet tot actieplan luchtkwaliteit Wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu een lijst met mogelijke maatregelen presenteert om de luchtkwaliteit in Den Haag te verbeteren; • hierin geen reductiemaatregelen op het gebied verkeersdoorstroming zijn opgenomen, ondanks dat op 20 december 2023 de raad de motie ‘Betere luchtkwaliteit Schilderswijk met betere doorstroming’ (RIS 317616) heeft aangenomen. Overwegende dat: • een betere verkeersdoorstroming kan bijdragen aan het verminderen van pieken van uitstoot uit auto’s. Op veel momenten van de dag het autoverkeer stil of vast en leidt tot veel uitlaatgassen en ongezonde luchtkwaliteit; • wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu tijdens de commissievergadering van 6 juni 2024 heeft toegezegd om in het actieplan luchtkwaliteit een duiding te geven over het effect van de verkeersdoorstroming op luchtkwaliteit, maar geen potentie ziet in het nemen van maatregelen voor een betere verkeersdoorstroming.

Verzoekt het college: • maatregelen te nemen voor een betere verkeersdoorstroming, die daarmee bijdragen aan minder uitstootpieken en een betere luchtkwaliteit in de Haagse woonwijken. Hierbij alle mobiliteitsoplossingen in kaart te brengen op korte en lange termijn, inclusief verkeersaanpassingen en ondertunneling; • deze verkeersoplossingen op te nemen in het actieplan Luchtkwaliteit. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Dan kijk ik naar het college. Wethouder Barker, mag ik aandringen op kort en bondig? Wethouder Barker (PvdD). Voorzitter. Kort en bondig is ingewikkeld met zo veel moties, maar we gaan ons best doen. Allereerst motie R.2 VVD, Feitenbasis op orde. Volgens mij hebben we de feiten op orde, namelijk dat de gezondheid zwaar onder druk staat. Het Longfonds sprak daarover ook in: we leven één jaar korter door de slechte lucht en we roken vijf sigaretten per dag mee. Dat zijn de feiten van de GGD. Ik heb richting de raad al aangegeven dat ik met gedetailleerde informatie zou komen. Ik denk wel dat het detailniveau waar de VVD om vraagt - 30 jaar terugkijken en 25 jaar vooruitkijken - heel erg ingewikkeld is. Het levert ook niet heel veel nieuwe inzichten op. We zien namelijk dat er 30 jaar terug slechte lucht was en dat het wat beter is geworden maar dat de lucht nu nog steeds slecht is.

Maar als ik de motie kan lezen als een inspanningsverplichting wil ik het oordeel best aan de raad laten. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Natuurlijk mag de wethouder het lezen als een inspanningsverplichting, maar de intentie van deze motie is natuurlijk het krijgen van duidelijke gegevens bij het uiteindelijke actieplan luchtkwaliteit, zodat we die maatregelen ook echt goed kunnen beoordelen. Als de wethouder dat dus bedoelt, kunnen we het denk ik met elkaar eens zijn.

95

Wethouder Barker (PvdD). Ja, dat bedoel ik, maar ik denk dat sommige specifieke dingen die u vraagt best ingewikkeld zijn, zoals 30 jaar terugkijken. Ik weet niet of de cijfers overal zo gedetailleerd zijn. Volgens mij zegt u ook: per stadsdeel. Ik ga mijn best doen. Als we die cijfers hebben, krijgt de VVD waar zij om vraagt. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Per stadsdeel is wat de VVD betreft hiervoor niet nodig. Het gaat vooral om de ontwikkeling in de stad en om wat effectieve ingrepen zijn geweest. Maar volgens mij kan ik leven met deze interpretatie van de wethouder. De voorzitter. Wethouder Barker, gaat u gauw door. Wethouder Barker (PvdD). Dat is fijn. Dan over de motie Acties die kunnen met effecten die we kennen. Dat is motie R.1 VVD. Natuurlijk komen we met onderbouwd en effectief beleid. Het detailniveau levert natuurlijk wel wat werk op, wat hiertegen spreekt. Maar als we kijken naar de meest effectieve maatregelen, bijvoorbeeld in MKBA's, zien we dat de meest ingrijpende maatregelen vaak positief zijn. Ik weet niet of de VVD deze motie nog steeds fijn vindt als dat eruit komt! Kijk naar de MKBA van de zero-emissiezone Centrum. Volgens de berekeningen waren de baten daarvan 3,7 keer zo hoog als de kosten. Maar als de VVD de motie ook zo ziet, krijgt ook deze motie oordeel raad. Lotte van Basten Batenburg (VVD).

Volgens mij is dat een uitstekende manier om de motie te lezen, want ook daarvoor geldt: we moeten gewoon weten wat we aan het doen zijn. Dat is de bedoeling van de VVD. Wethouder Barker (PvdD). Ja, dat is goed. Dan R.4, Geen actieplan zonder participatie. Deze motie vindt het college wat overbodig, omdat ik juist heb aangegeven dat participatie meer onderdeel zou gaan uitmaken van het actieplan en dat we eerst in participatie gaan als we daadwerkelijke maatregelen overwegen. Lotte van Basten Batenburg (VVD). De motie is ingediend omdat de toezegging van de wethouder was om in het actieplan een participatieplan óp te nemen. En de intentie van de motie is om het actieplan tot stánd te laten komen met participatie. Daarin zit volgens mij het verschil. Wethouder Barker (PvdD). Ja, dat snap ik, maar als je bij zo'n actieplan een participatie doet in het algemeen, krijg je heel veel input en ook heel veel mensen die het niet heel erg interessant vinden tot het moment dat het concreet wordt. Dus wat de motie zegt, dat het representatief moet zijn en zo, is best ingewikkeld. Maar ik geef volgens mij aan dat we in het actieplan ons best doen om een goede participatie te regelen voor het actieplan maar ook richting de individuele maatregelen. De voorzitter. Gaat u door. Wethouder Barker (PvdD). Dan de motie Minder verbieden meer samenwerken op luchtkwaliteit.

Daar ben ik kritischer op; die motie moet ik stevig ontraden. Als je er namelijk voor kiest om in milieu- en gezondheidsbeleid niet meer te normeren, kun je eigenlijk weinig doen en kun je de WHOnormen niet meer halen. Dan is het actieplan luchtkwaliteit eigenlijk zinloos om te maken. Verder vraagt de motie ons om samen te werken. Dat hebben we natuurlijk gedaan en dat doen we ook. Rond de totstandkoming van de zero-emissiezones hebben we ons bijvoorbeeld samen met de marktpartijen gecommitteerd aan het Schone Lucht Akkoord. Dat doen we dus ook, maar dan moet je uiteindelijk ook kunnen normeren. Wij hebben ook het Longfonds hierover horen inspreken. We hebben gehoord hoe heftig de gevolgen zijn van de luchtkwaliteit. Als je deze motie zou aannemen, kies je er dus voor om vrij weinig te doen en dat kan het college niet omarmen. Dan de motie Extra aandacht voor buurten en straten met vieze lucht, van GroenLinks. Eigenlijk is deze motie wel wat overbodig, omdat dit juist is wat we doen. We kijken waar de luchtkwaliteit slecht is, maar daarbij moet gezegd worden dat de luchtkwaliteit er in heel Haaglanden

96

niet goed voorstaat en je meestal ook wat generieke maatregelen neemt. Maar we hebben het ook in kaart gebracht per wijk. Eigenlijk is deze motie dus overbodig. Hera Butt (GroenLinks). Een vraagje aan de wethouder over wat hij zojuist heeft gezegd. Hij zei dat de motie overbodig is, maar ik heb in de aanzet nog niet echt maatregelen per wijk kunnen vinden. Ik ben dus benieuwd waar de overbodigheid volgens de wethouder vandaan komt. Wethouder Barker (PvdD). We hebben in die aanzet aangegeven wat voor type maatregelen we overwegen. Toen zijn er, omdat de raad aangaf de Vaillantlaan belangrijk te vinden, ook een aantal maatregelen genoemd voor de Vaillantlaan. Er is ook een kaart gegeven over de metingen. We hebben in de commissie ook aangegeven dat we een nog specifiekere kaart gaan maken en nog specifieker gaan meten, bijvoorbeeld op de Vaillantlaan. We doen dus al specifieke dingen en we gaan dat ook richting het actieplan doen, maar heel veel maatregelen zijn wat generieker. Het is heel moeilijk om op straatniveau echt verschil te maken. Dan zijn er een aantal moties rond houtstook. Dat zijn motie R.5, Geen verbod op houtstook en motie R.10 Eerst ontmoedigen, en als ik het goed heb had de Partij voor de Dieren nog een motie over het uitfaseren van houtstook.

Uit de cijfers blijkt dat je iets aan houtstook moet doen, vindt het college, omdat het de grootste veroorzaker is van fijnstof. Tegelijkertijd was het idee van het actieplan juist om de raad keuzes te bieden. In die zin zou je dus, als je bijvoorbeeld kiest om niet voor een verbod te gaan, een ander type maatregel moeten nemen dat ook effectief is. Anders kom je namelijk nooit aan de normen van de Wereldgezondheidsorganisatie. Dat gezegd hebbende, laat ik het aan de raad hoe die de drie moties beoordeelt. Dan motie R.8 CU/SGP over de zero-emissiezone bij de Haagse markt, met het verzoek om een MKBA uit te voeren. Dat lijkt me verstandig, dus die kan ik ook aan het oordeel van de raad laten. Dan motie R.13 GL, Gezonde lucht op school. Kinderen zijn juist heel vatbaar voor slechte lucht; dat deel ik met mevrouw Butt. Het liefst pak je slechte lucht wel aan met bronbeleid, want als kinderen buiten komen of thuiskomen hebben ze ook te maken met slechte lucht. Deze motie vraagt het college om voor de begrotingsbehandeling mogelijke maatregelen en kosten in kaart te brengen. Op zich kan het college dat doen. Wel wil ik erbij zeggen dat hiervoor geen middelen beschikbaar zijn. De vraag is dus wat een onderzoek helpt als je er vervolgens eventueel te weinig mee kan. Hera Butt (GroenLinks).

Is het college het met GroenLinks eens dat de gezondheid van de kinderen niet wacht op de langetermijnmaatregelen die 'een keer' effect hebben maar dat de gezondheid nu belangrijk is? Wat vindt het college daarvan? Wethouder Barker (PvdD). Ja, helemaal eens. Daarom zou ik zeggen dat we normerende maatregelen moeten nemen. Dat heb ik zonet ook aangegeven. We moeten niet alleen maar praten met partijen, maar ook echt normerende maatregelen nemen. Anders blijft er slechte lucht op de Vaillantlaan. Hera Butt (GroenLinks). Wat zegt het college dan tegen de kinderen die nu de vieze lucht inademen, bijvoorbeeld op de Vaillantlaan maar misschien ook in andere delen van Den Haag? Ze kunnen daar nu iets doen met luchtfiltersystemen en dat helpt deels. Wat zegt het college dan tegen hen? Wethouder Barker (PvdD). Dat het dus eigenlijk vrij beperkt helpt. Dat is het vervelende. Eigenlijk moet je zorgen voor generiek beleid. Voor een deel doe je dat omdat er steeds meer elektrisch wordt gereden en voor een deel moet je het doen met normering, dus het invoeren van milieuzones. Dat zijn effectieve maatregelen. Ook kun je iets doen rond houtstook. Maar het verhaal is wel dat op een school het installeren van luchtfilters maar heel beperkt werkt. Daarbij hebben ze juist een negatief effect als je ze niet onderhoudt.

Ik heb dus aangegeven dat het college best bereid is om dit onderzoek te doen, maar ik wil er wel bij zeggen dat eigenlijk bronmaatregelen effectief zijn. De voorzitter. Laatste keer, mevrouw Butt. Hera Butt (GroenLinks). Ik ben het ermee eens dat bronmaatregelen natuurlijk uiteindelijk het beste zouden zijn, maar die kinderen zitten er nu mee. Tegen hen kunnen we moeilijk zeggen: op een 97

bepaald moment zal er meer elektrisch gereden worden. Die kinderen hebben er namelijk nu last van. Is het college het dan met GroenLinks eens dat alle kleine beetjes helpen, ook als ze maar een beetje helpen, en dat het het altijd waard is als het gaat om de gezondheid van onze kinderen? Dat het geld kost, snap ik, en dat het onderhouden moet worden, snap ik ook. Dat kost ook geld; dat roepen de scholen ook steeds. Kan het college daarop reageren? Wethouder Barker (PvdD). Het is zeker zo dat alle kleine beetjes helpen, maar dan zou ik zeggen: laten we wat doen aan de luchtkwaliteit op de Vaillantlaan met effectieve maatregelen. Ik hoop dus dat de raad voor die maatregelen stemt en er niet voor kiest om niet-normerend te zijn. Anders is het namelijk gewoon pleisters plakken en hebben de kinderen er vrij weinig aan. De voorzitter. Gaat u gauw door. Wethouder Barker (PvdD). Dan de motie Neem verkeersdoorstroming mee. Deze moet ik ook zeer ontraden, want we hebben hiervoor gewoon geen middelen. Het is dus een ongedekte motie. In de andere motie, die ik wel omarmde, stond ook: kijk naar de onderbouwing van de effectiviteit van maatregelen. De effectiviteit van doorstromingsmaatregelen trek ik echt in twijfel, want die is heel erg situatie-afhankelijk. Ook is meer doorstroming over het algemeen slecht voor de luchtkwaliteit.

We hebben dus gewoon geen middelen en ondertunneling levert sowieso een verplaatsing op en is dus over het algemeen niet verstandig vanuit het oogpunt van luchtkwaliteit. Dan R.11, Inzicht in ondertunneling. Er zijn twee moties over dit onderwerp, namelijk R.11 en R.15, maar eigenlijk zou ik beide moeten ontraden. Überhaupt vallen verkeersmaatregelen met zulke grote infrastructurele projecten natuurlijk buiten de scope van het actieplan, waar geen groot budget aan is gekoppeld. Ik heb ook even bij wethouder Kapteijns gecheckt of hij een paar honderd miljoen in z'n achterzak had, maar dat bleek ook niet het geval te zijn. Sowieso gaat deze motie dus gewoon niet vliegen. Ook zorgt die voor een aanzuigende werking qua verkeer. Ook wat dat betreft is het niet per se een maatregel die je neemt vanuit de luchtkwaliteit. Daarnaast weten we dat een tunnel hier ook niet werkt omdat er veel verkeer binnen de wijk plaatsvindt. Dan heeft het niet veel zin om een tunnel te graven. Moties R.11 en R.15 moet ik dus ontraden. Er worden heel veel onderzoeksmoties ingediend, die natuurlijk ook gewoon geld kosten, geld dat je ook op andere manieren zou kunnen inzetten. Tot slot heb ik motie R.14, Verbeter de lucht aan de Vaillantlaan. Ik deel met mevrouw Butt dat de nood hoog is en dat er iets aan moet gebeuren.

Ik heb ook een aantal voorstellen gedaan, zoals het uitbreiden van de ZE-zone of de milieuzone. We hebben al eerder onderzoeken laten doen door het beleidsteam. Het is aan de raad of die echt vindt dat we nog een extern, onafhankelijk onderzoek moeten doen. Ik laat dat dus aan de raad. Wel zou ik de raad willen adviseren om deze motie te verwerpen als de motie aangenomen wordt om geen normerende maatregelen te nemen. Anders verspil je namelijk gewoon belastinggeld. De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: S.

Toekomst van het raamsekswerk.

De beraadslaging wordt geopend. Marije Mostert (D66). Voorzitter. D66 vindt dat het vergunde sekswerk in Den Haag aan modernisering toe is. Er is een toename van mensen die werken in de onvergunde sekswerkbranche en dat is erg onwenselijk vanwege de grote risico's die hieraan verbonden zijn, zoals uitbuiting, chantage en geweld. Er is vraag naar thuiswerk maar er is nog geen vergund thuiswerk in Den Haag. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik hoor een prachtige openingszin van D66: het sekswerk in Den Haag is aan een modernisering toe. Dan vraag ik me af hoe D66 kijkt naar het initiatief voor de

98

Geleenstraat, waar we veel over gesproken hebben deze weken en waar D66 in de commissie erg enthousiast over was. Marije Mostert (D66). Dank aan de VVD voor deze vraag. Wij hebben zeer veel interesse en enthousiasme voor het plan. Vooral dat het gedragen is door zowel exploitanten en ondernemers als buurtbewoners maakt ons natuurlijk enthousiast. Lotte van Basten Batenburg (VVD). En ziet mevrouw Mostert ook het belang van de rol van de gemeente om te zorgen dat er echt een onafhankelijk haalbaarheidsonderzoek kan worden gedaan, waarin al die belangen ook goed kunnen worden meegewogen? Marije Mostert (D66). Onafhankelijkheid is zeker heel erg belangrijk in dit geval. Maar wat misschien nog wel belangrijker is, is dat we uiteindelijk na heel veel vijven en zessen door heel veel verschillende politieke partijen met verschillende meningen, een stap vooruit gaan doen in deze stad. Op het moment dat we dat kunnen gaan doen als politieke partijen denk ik dat we een heel stuk verder kunnen komen dan we in de afgelopen tientallen jaren zijn gekomen. De voorzitter. Gaat u vooral verder, mevrouw Mostert. Marije Mostert (D66). Ik ga door met de motie, voorzitter. Ik zei al dat vergund thuissekswerk er nog niet is in Den Haag, maar wel in Utrecht, Tilburg en Hilversum. We moeten echt gebruikmaken van hun ervaringen en niet zelf het wiel uitvinden.

Het vergunnen van thuiswerk is gewoon mogelijk zonder wettelijke aanpassing. Het vergt slechts politieke durf, daadkracht en doorzettingsvermogen. Daarom dienen wij vandaag in de motie Vergund werken in de sekswerkbranche in, met het volgende dictum. Roept het college op om, naast de ervaringen op het gebied van veiligheid en privacy van andere steden waar thuiswerken wordt vergund, ook de ervaringen en benodigde veiligheidsmaatregelen die escorts en andere sekswerkers treffen mee te nemen in het onderzoek (denk aan apps), te bezien of ook 'thuiswerken' vanuit een andere plek dan de woonplek zonder tussenkomst van een exploitant mogelijk is, daarbij een risicoanalyse te maken van de (on)veiligheid van onvergund thuiswerken versus vergund, en hierin ook toe te wijzen locaties en veiligheidsmaatregelen mee te nemen, en de uitkomsten van beide onderzoeken uiterlijk in Q1 2025 met de raad te delen. Deze motie is mede ingediend door Lotte Van Basten Batenburg van de Haagse VVD. Kavish Partiman (CDA). Een verhelderende vraag. We hebben de raamprostitutie in de twee verschillende straten. In deze motie wordt nu gevraagd om te kijken of we de prostitutie kunnen gaan verbreden naar thuiswerken. Is dit een uitbreiding van de prostitutiebranche in de stad? Marije Mostert (D66).

Wat D66 betreft gaat het om een pilot om te kijken hoe je dat dan aanpakt, en zou dat in plaats van raamsekswerk zijn. De voorzitter. Door mevrouw Mostert, daartoe gesteund door mevrouw Van Basten Batenburg, wordt de volgende motie (S.1 D66) ingediend:

Motie S.1 D66 vergund thuiswerk in de seksbranche De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 juni 2024, ter bespreking van het voorstel van het college over de toekomst van het raamsekswerk (RIS318710). Overwegende dat: ▪ er grote risico’s verbonden zijn aan het werken in de onvergunde sekswerkbranche, zoals uitbuiting, chantage en geweld; ▪ er wel vraag maar geen vergund aanbod is naar thuiswerk.

99

Constaterende dat: ▪ het aantal mensen dat werkt in de onvergunde sekswerkbranche is toegenomen; ▪ in steden zoals Utrecht, Tilburg en Hilversum thuiswerk al vergund is. Van mening dat: ▪ het vergunde sekswerk in Den Haag aan modernisering toe is; ▪ sekswerk werk is en dat destigmatisering bijdraagt aan kansengelijkheid, weerbaarheid en veiligheid; ▪ goed beleid rondom sekswerk gemaakt moet worden met de branche zelf; ▪ we gebruik moeten maken van de ervaringen van andere steden en niet zelf het wiel moeten uitvinden; ▪ het vergunnen van thuiswerken mogelijk is zonder wettelijke aanpassingen en slechts politiek durf, daadkracht en doorzettingsvermogen vraagt. Roept het college op: ▪ om, naast de ervaringen op het gebied van veiligheid en privacy van andere steden waar thuiswerken wordt vergund, ook de ervaringen en benodigde veiligheidsmaatregelen die escorts en andere sekswerkers treffen mee te nemen (denk aan apps); ▪ te bezien of ook ‘thuiswerken’ vanuit een ander plek dan de woonplek, zonder tussenkomst van een exploitant mogelijk is; ▪ een risico-analyse te maken van de (on)veiligheid van onvergund thuiswerken versus vergund en hierin ook toe te wijzen locaties, veiligheidsmaatregelen mee te nemen; ▪ de uitkomsten van beide onderzoeken uiterlijk in Q1 2025 met de raad te delen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

De voorzitter. Gaat u door. O, u hebt niks meer. Helemaal goed, fijn. Ja, u staat daar graag; dat weet ik. Daar zijn er nog 44 van. Nu is het woord aan de VVD en daarna aan Hart voor Den Haag. Mevrouw Van Basten Batenburg. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voorzitter. Al jaren strijdt de Haagse VVD om de ernstige overlast van de Doubletstraat in het Oude Centrum te beëindigen. Dat kan alleen door sluiting van het raamsekswerk. Wethouder Vavier nodigde in de raad de commissie expliciet uit om het college richting mee te geven voor de toekomst van de Doubletstraat. Laten we dat doen door een duidelijke stip op de horizon te zetten, ook ter versterking van de pilots van de wethouder. Daarom heb ik de motie Duidelijkheid voor het Oude Centrum, waarin de mening is opgenomen dat er met creatieve ondernemersgeest en medewerking van de gemeente voor veel verschillende vormen van sekswerk ruimte kan worden gevonden in Den Haag, met de voordelen maar zonder de nadelen van seksramen aan de openbare weg, en dat het tijd is om de termijn van sluiting van het raamsekswerk eindelijk vast te stellen en zo het Oude Centrum een duidelijk perspectief te geven. De motie verzoekt het college vast te stellen dat het raamsekswerk in de Doubletstraat vanaf 2035 niet meer zal zijn toegestaan, en hiervoor voor 1 januari 2025 alle benodigde stappen te zetten.

Deze motie is medeondertekend door mevrouw Verdonk van Hart voor Den Haag. Als gemeente moeten we oog hebben voor bijzondere initiatieven die opbloeien, hoorde ik eerder vanavond in deze raad. Hier ligt een bijzonder initiatief, zonder onze invloed opgebloeid in een buurt die al 40 jaar wacht. Nu heeft het onze aandacht nodig. Daarom heb ik de motie Haalbaarheidsstudie particulier initiatief Geleenstraat, met het verzoek aan het college om voor het eind van het jaar een haalbaarheidsstudie op te stellen voor het particulier initiatief voor de ontwikkeling van de Geleenstraat en omgeving en de raad uiterlijk eind december over de uitkomsten te informeren. Ook deze motie is medeondertekend door mevrouw Verdonk van Hart voor Den Haag. Isabel Bos (GroenLinks). Dank aan de VVD voor deze twee moties. Mijn vraag gaat over deze twee moties en zeker ook over de combinatie ervan. U stelt aan de ene kant voor om de Doubletstraat te 100