RIS319377 Bijlage Uitvoeringsprogramma Deelmobiliteit en Mobiliteitshubs 2024-2027
Tekst van het document
Actie:
voor overlast, verrommeling en ergernis bij bewoners. Met het station-based
• Aanleg buurtmobiliteitshubs – vanaf Q2 2024
aanbieden van deelmobiliteit vanuit deelmobiliteitshubs neemt de overlast af.
Efficiënt
Schoon
Verbonden
Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
29
3.2.2 Opnemen standaardinrichting buurtmobiliteitshub in Handboek
Actie:
openbare ruimte (HOR)
• Onderzoek naar verdere invoering geofences – Q1 2024
Bij herinrichtingsprojecten van de openbare ruimte en de inrichting van de openbare ruimte van gebiedsontwikkelingen, zoals in CID-Binckhorst en Zuidwest, is het van belang om in de ontwerpfase al rekening te houden met locaties voor buurtmobiliteitshubs. Dit moet net zoals bijvoorbeeld de plekken voor fietsnietjes standaard worden opgenomen in ontwerpen. Hierdoor is de plaats van deelmobiliteit in dit soort projecten direct goed geregeld en lopen we niet achter de feiten aan zoals dat wel in de bestaande stad het
Schoon
Veilig
3.2.4 Buurtmobiliteitshub Vlierboomstraat
geval is (geweest). Dit doen we door de standaard ontwerpen die zijn gemaakt voor buurtmobiliteitshubs in het Handboek Openbare Ruimte (HOR) op te
In de Vruchtenbuurt komt een aantal ontwikkelingen samen in een project.
nemen. Daarmee wordt de plek in de openbare ruimte voor deelmobiliteit een
De autodeelcoöperatie Vruchtenbuurt DEELt! Is op zoek naar een zichtbare en
standaard ontwerpprincipe in projecten.
centrale locatie in de buurt om haar deelauto’s te parkeren en laden. De lokale energiecoöperatie Sterk op Stroom wil het overschot van de opgewekte energie van wooncomplex de Groene Mient delen met de buurt. Hun overtollige
Actie:
energie gaat via het stroomnet naar het verdeelstation op de middenberm
• Standaardinrichting buurtmobiliteitshubs opnemen in HOR – 2024
van de Vlierboomstraat ter hoogte van de Frambozenstraat. Dit zou een goede plek zijn voor een mobiliteitshub, waarbij geëxperimenteerd kan worden met snelladen, bi-directioneel laden en eventueel een buurtbatterij. Dit project is in november 2023 opgestart. Gepland resultaat in 2025.
Efficiënt 3.2.3 Onderzoek naar invoeren geofences op smalle stoepen en locaties met
Acties: • Gedragen ontwerp maken – 2024 • Ontwikkeling mobiliteitshub – 2025
overlast Vooruitlopend op de aanleg van buurtmobiliteitshubs gaat de gemeente aanbieders voorschrijven om smalle stoepen, parken en natuurgebieden en probleemlocaties uit hun servicegebied te houden. Dit betekent dat deel tweewielers dan niet meer in/op die probleemlocaties geparkeerd mogen worden. In Q1 van 2024 is gestart met de inventarisatie van deze locaties,
Efficiënt
Schoon
Op maat
waarna de aanbieders hun servicegebied kunnen aanpassen.
Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
30
3.2.5 Buurtmobiliteitshubs Bomenbuurt In de Bomenbuurt wordt werk met werk gemaakt. Komende jaren wordt het riool vervangen, een uitgelezen kans om de openbare ruimte aantrekkelijker en beter in te richten. In een participatief proces worden de wensen van bewoners zoveel mogelijk verwerkt in de herinrichtingsontwerpen. De aanleg van deelmobiliteitshubs is een manier om bewoners nog meer in aanraking te laten komen met de mogelijkheden van het gebruik van deelmobiliteit en zo worden de trottoirs vrijgehouden van deeltweewielers. In de tweede helft van 2024 wordt gestart met de aanleg van buurtmobiliteitshubs in de Bomenbuurt.
Actie: • Uitrol buurtmobiliteitshubs in de Bomenbuurt – tweede helft 2024
Efficiënt
3.3 3.3
Op maat
Stadsmobiliteitshubs Een stadsmobiliteitshub is groter dan een buurtmobiliteitshub en vind je bij grotere voorzieningen in de stad zoals de binnenstad, winkelstraten en langs de kust. Wij scharen ook wijkmobiliteitshubs onder deze noemer. In stadsmobiliteitshubs kunnen behalve deeltweewielers ook deelauto’s staan en andere faciliteiten zijn, zoals laadvoorzieningen, pakketdiensten en een ontmoetingsruimte. Verder kunnen de stadsmobiliteitshubs een rol spelen in de stadslogistiek; het bevoorraden van de ondernemers, het uitleveren van goederen en het afvoeren van afval. Daarmee kunnen ze bijdragen aan de doelstellingen op het gebied van emissievrije distributie. Een stadsmobiliteitshub kan afhankelijk van de locatie ook als buurtmobiliteitshub dienen, gezien de omvang en het soort diensten worden deze hubs in principe inpandig gerealiseerd.
Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
31
3.3.1 Initiatieven van de markt
3.3.2 Kansen voor de ontwikkeling van buurt- en stadsmobiliteitshubs
In 2022 zijn verschillende marktpartijen aan de slag gegaan met de uitwerking
Binnen de gebiedsontwikkelingen in CID, Binckhorst en Zuidwest staan de
van plannen voor deelmobiliteitshubs. Bijvoorbeeld in parkeergarages
realisatie van diverse stadsmobiliteitshbus op het programma. De meest
die minder goed worden gebruikt en op braakliggende terreinen. Als het
concrete zijn de mobiliteitshubs in Dreven, Gaarden en Zichten en in de
openbare deelmobiliteitsvoorzieningen zijn, dan juicht de gemeente dit toe.
Laakhavens. Ook in het Binnenstadsplan 2030 staat de kans benoemd om van
De druk op de openbare ruimte wordt hiermee tenslotte kleiner. De gemeente
een aantal parkeergarages in het centrum een stadsmobiliteitshub te maken:
faciliteert dit soort initiatieven door initiatiefnemers wegwijs te maken in
“Inzet op verbreden gebruiksmogelijkheden parkeergarages, bijvoorbeeld door
de gemeentelijke organisatie en door mee te denken over de processen die
meer ruimte te bieden aan bewonersparkeren, fietsparkeren, deelmobiliteit
nodig zijn om een mobiliteitshub van de grond te krijgen. Met flankerend
en hubs (mobiliteit, logistiek). Hierbij valt te denken aan de parkeergarages
beleid stimuleren we het gebruik van de hub, bijvoorbeeld door het invoeren
aan Laan, Lutherse Burgwal en Gedempte Gracht”. Het uitvoeringsprogramma
van geofences en het minder aantrekkelijk maken van parkeren op straat.
houdt qua financiën en capaciteit rekening met de ontwikkeling van meerdere
Voor de marktpartijen is de toekomstige businesscase van de mobiliteitshubs
mobiliteitshubs in de periode tot en met 2027. Dit kan door mee te liften
nog erg onzeker. Het is namelijk de vraag of en hoe verdiend kan worden
met herinrichtingen, door buurtmobiliteitshubs en deelautoplekken te
aan het exploiteren van een mobiliteitshub. In 2024 onderzoeken we of een
concentreren of door bijvoorbeeld in stallingsgarages ook deelmobiliteit aan
subsidieregeling voor onder andere initiatieven voor mobiliteitshubs voor het
te bieden. Daarnaast kunnen ondernemers een belangrijke rol spelen voor
beter benutten van braakliggende terreinen en onderbenutte parkeergarages
de economie in een buurt of wijk door een mobiliteitshub te runnen met
een goede mogelijkheid is om dit soort initiatieven te stimuleren. Vooral op het
verschillende functies naast het aanbieden van mobiliteit. Het aanbod van
juridisch vlak vraagt dit nog om een uitwerking.
zowel logistieke, buurtvoorzieningen als mobiliteit kan een grote meerwaarde opleveren voor een locatie. Op deze manier kijken we samen met bewoners en ondernemers naar de potentie van locaties.
Actie: • Onderzoeken mogelijkheden subsidieregeling mobiliteitshubs – 2024
Actie: • Projecten mobiliteitshubs opnemen in Uitvoeringsplan Binnenstad – 2024
Efficiënt
Betaalbaar
Verbonden
Schoon
Efficiënt
Verbonden
Op maat
Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
32
3.3.3 Mobiliteitshubs in gebiedsontwikkelingen
3.4
Regiomobiliteitshubs
3.4
In gebiedsontwikkelingen zoals in het CID, Binckhorst en Zuidwest moet
Een regiomobiliteitshub is een grote hub. Meerdere modaliteiten vanuit de
het mobiliteitssysteem verder worden doorontwikkeld om de verdichting
regio komen hier samen. In Den Haag betreffen dit de NS-stations, P+R-locaties
te laten slagen en de bereikbaarheid en leefbaarheid van de gebieden te
en tophaltes van de HTM. In of heel nabij een regiomobiliteitshub zijn diverse
kunnen garanderen. Dit vraagt om een verdere uitwerking van het huidige
keuzemogelijkheden voor deelmobiliteitsgebruikers. Het aantal deelvoertuigen
stadsbrede mobiliteitsbeleid naar een mobiliteitsstrategie voor het gebied.
op een regiomobiliteitshub is relatief groot.
Deze strategie moet alle partijen (woningcorporaties, ontwikkelaars, mobiliteitsaanbieders en de gemeente zelf) handvatten bieden om haalbare mobiliteitsoplossingen te ontwikkelen die passen bij de ruimtelijke visie voor het gebied en de mobiliteitsbehoefte van de bestaande en toekomstige bewoners en ondernemers. Vooral Zuidwest, maar natuurlijk ook voor de andere ontwikkelgebieden, is het van belang dat de geboden mobiliteit betaalbaar en toegankelijk is voor bewoners. Mobiliteitshubs kunnen hierin een grote rol spelen. Aan de ene kant om parkeren op centrale locaties in een buurt te realiseren waardoor de parkeeroplossing mogelijk betaalbaarder wordt, aan de andere kant door deelmobiliteit en logistieke functies op een zichtbare, betaalbare en toegankelijk manier aan te bieden in de buurt van de woningen. Het alternatief van de eigen auto wordt daarmee laagdrempeliger. Voor deze mobiliteitshubs geldt ook het uitgangspunt dat ze in een gebouwde voorziening worden gerealiseerd. Voordat deze mobiliteitshubs worden gerealiseerd moeten nog veel afspraken worden vastgelegd tussen de betrokken partijen over de governance en financiering van de hubs. De eerste gesprekken tussen ontwikkelaars, woningbouwcoöperaties, deelmobiliteitaanbieders en gemeente lopen momenteel al voor een aantal projecten in Zuidwest.
Acties: • Uitvoeringsstrategie mobiliteitshubs Zuidwest – Q4 2024 afgerond • Uitvoeringsstrategie mobiliteitshubs Binckhorst – Q4 2024 afgerond In de Parkeerstrategie Den Haag 2021-2030 staat: “Het gebruik van P+R’s (Park+Ride), mobiliteitshubs en P+B’s’ (Park+Bike) moet een aantrekkelijk alternatief worden voor een bezoek aan de binnenstad.” Regiomobiliteitshubs aan de randen van de stad en in de regio kunnen alternatieven worden voor
Betaalbaar
Efficiënt
Op maat
parkeren in de Haagse centra en woonwijken. Dit komt de leefbaarheid en bereikbaarheid van de stad ten goede. Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
33
In de Haagse Nota Mobiliteit (2011 RIS180762) is de ambitie vastgelegd om een
Actie:
verdubbeling van het aantal P+R plaatsen in het Stadsgewest Haaglanden tot
• Onderzoeken mogelijkheden cofinanciering P+R voorzieningen door Rijk
circa 5.000 in 2020, en tot circa 10.000 in 2030. Die eerste ambitie is niet gehaald.
en Regio – 2024
We zetten met dit uitvoeringsprogramma in om dat in 2027 wel te behalen. In de Nota Doorontwikkeling P+R in Den Haag uit 2016 (RIS295803) staat onderstaande lijst met maatregelen die het P+R gebruik kunnen vergroten. Deze maatregelen zijn onveranderd van belang en zijn grotendeels nog niet (volledig) uitgevoerd.
Betaalbaar
1. De bestaande P+R terreinen afsluiten met een slagboom, waarbij alleen
3.4.1 P+R Hoornwijck verhuizen naar de N-Kavel
Verbonden
P+R reizigers gratis of tegen een kleine vergoeding kunnen parkeren in de garages en op de terreinen.
De huidige P+R aan de Laan van Zuid Hoorn in Rijswijk functioneert niet
2. Betere communicatie over de P+R mogelijkheden rond Den Haag.
goed. Voor de Coronacrisis was het gebruik nog redelijk, tijdens en erna is
3. Uniforme uitstraling en P+R propositie.
het gebruik erg laag gebleven. De gemiddelde bezetting was ongeveer 10% in
4. Uitbreiden van het P+R aanbod op logische zichtlocaties.
het weekend. Dat is zonde want de gemeente huurt alle 440 parkeerplaatsen
5. Verbeteren van de kwaliteit, vindbaarheid en aantrekkelijkheid van de P+R
in het weekend. Dit contract met Q-Park loopt eind 2025 af en kan niet eerder
mobiliteitshubs.
worden aangepast of ontbonden. Sinds de zomer van 2023 zijn deze parkeer-
6. Aanbod van deelmobiliteit en laadvoorzieningen op de P+R mobiliteitshubs.
plaatsen ook binnen het Park+Beach-arrangement reserveerbaar. Het gebruik
7. Digitale mogelijkheden bieden om een P+R parkeerplaats en het na‑
daarvan was niet groot, de andere Park+ Beach locaties zijn dichterbij het
transport te boeken en betalen.
strand en daarmee aantrekkelijker. In 2024 wordt ingezet op een betere communicatie over deze P+R om het gebruik te verbeteren.
Op 19 januari 2021 is voor het laatst de stand van zaken van de P+R ontwikkeling met de gemeenteraad gedeeld (Stand van zaken P+R en aanverwante diensten
De gemeente heeft de ambitie om de P+R Hoornwijck te verplaatsen naar de
RIS307509). Hieronder staat een update van de projecten die werden genoemd
N-Kavel. Dit is de locatie waar voorheen ook de P+R was. Door de werkzaamheden
in die brief met een doorkijk voor de komende paar jaar. Afgelopen jaren zijn
aan de Rotterdamsebaan moest de P+R tijdelijk verplaatst worden naar de huidige
er weinig vorderingen gemaakt met de ontwikkeling of verbetering van P+R
locatie. In 2022 is verder onderzocht wat de mogelijkheden voor de gemeente zijn
voorzieningen. Deels ligt dit aan een gebrek aan prioriteit en daarmee inzet
om een P+R te (laten) realiseren op de N-Kavel in de Plaspoelpolder in combinatie
van projectleiders op die projecten. Daarnaast is het financieel onaantrekkelijk
met een mobiliteitshub, kantoren en andere functies. Een consortium van partijen
voor de gemeente. De businesscase van P+R’s is negatief: het kost veel geld
huurt het terrein sinds kort van het Industrieschap Plaspoelpolder (IPP). Zij gaan
om een goede P+R voorziening te ontwikkelen en deze levert weinig op. Om te
er een tijdelijke mobiliteitshub (geen P+R) aanleggen en werken ondertussen een
concurreren met het parkeren bij de bestemming in de stad, moet het parkeren
plan uit voor de lange termijn. De gemeente denkt mee over het te ontwikkelen
en natransport tegen een laag tarief worden aangeboden. We onderzoeken
programma. We onderzoeken de mogelijkheden om hier een P+R van ongeveer
financieringsconstructies en mogelijkheden van cofinanciering van het Rijk, de
500 parkeerplaatsen te laten ontwikkelen, waarbij zowel de mogelijkheden voor
Provincie en de MRDH van deze voor de leefbaarheid in en bereikbaarheid van
huur als eventuele latere koop van de P+R worden verkend. Hiervoor zijn middelen
onze stad noodzakelijke voorzieningen.
nodig die komende jaren zullen worden gezocht. Hier volgt een voorstel voor.
Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
34
Acties: • Ontwikkelen communicatieaanpak om gebruik P+R Hoornwijck te verbeteren – Q3 2024 afgerond • Mogelijkheid verkennen om een P+R voorziening op te nemen in het bouwprogramma op de N-Kavel – 2024
Verbonden
Betaalbaar
3.4.2 P+R Ypenburg De P+R bij station Ypenburg (222 parkeerplaatsen) kent een structureel hoge bezettingsgraad. Dit komt mede doordat de P+R ook wordt gebruikt door werknemers en bezoekers van de omliggende kantoren. Met de invoering in 2021 van betaald parkeren in het naastgelegen buurt De Venen en op 1 november 2023 in Deelplan 20 neemt de noodzaak hiertoe verder toe. Sinds 2023 is de gemeente in gesprek met de NS om de P+R langjarig te verhuren. De NS zorgt na het aangaan van die overeenkomst voor de afsluiting van de P+R met een slagboom en het verdere beheer en de exploitatie van de P+R. Naar verwachting in de tweede helft van 2024. Vergelijkbaar zoals zij dat ook al bij P+R Laan van NOI doen. In 2023 heeft de gemeente het terrein al voorbereid op de afsluiting met een aantal kleine fysieke aanpassingen. In 2024 wordt samen met de NS bekeken hoe de P+R aantrekkelijker en groener kan worden gemaakt.
Acties: • Overeenkomst sluiten met de NS – Q1 2024 • Aantrekkelijker en groener maken P+R Ypenburg – 2024
Verbonden
Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
35
3.4.3 P+R Forepark Sinds 2015 wordt er gestudeerd op de mogelijke vestiging van een P+R nabij de metrohalte Forepark, in de directe nabijheid van de afrit Leidschendam van de A4. Uitgangspunt was hierbij de ontwikkeling van een parkeergarage met circa 400 parkeerplaatsen aan de noordzijde van het RandstadRail-spoor, in de smalle strook tussen het spoor en de bestaande bedrijfsbebouwing. Onderzoek wees echter uit dat deze oplossing te kostbaar is. Maar Forepark is wat betreft de ligging ten opzichte van de invalsroutes naar de stad (A4) en hoogwaardig openbaar vervoer (RandstadRail lijnen 3/4 en metrolijn E) wel de meest gunstige locatie voor een P+R aan deze kant van de stad. Momenteel loopt een locatiestudie naar een definitieve, grootschalige P+R in de omgeving van halte Forepark. Dit onderzoek zal in 2024 een voorkeurslocatie moeten opleveren waar we een grootschalige P+R kunnen ontwikkelen. Een uitgewerkt voorstel inclusief financiële dekking zal vervolgens aan de raad worden voorgelegd. In 2022 is onderzocht of op korte termijn een kleinschalige P+R kan worden geopend in de omgeving van halte Forepark. Het bestaande parkeerterrein langs de Henri Faasdreef hadden wij daarvoor in beeld. Deze optie bleek technisch en financieel niet haalbaar.
Acties: • Onderzoek naar geschikte P+R locatie nabij halte Forepark – 2024 • Uitgewerkt voorstel voor P+R locatie aan de raad voorleggen – 2025
Verbonden
Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
36
3.4.4 P+R Uithof De P+R bij De Uithof (132 parkeerplaatsen) ligt bij het keerpunt van RandstadRail lijn 4, direct achter de Lozerlaan. De plannen van het college met betrekking tot deze P+R richten zich op het verbeteren van de bewegwijzering en van de ruimtelijke uitstraling van het terrein. De gemeente werkt hierbij samen met de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Het ontwikkelpotentieel op wat langere termijn van deze P+R hangt nauw samen met de ruimtelijke ontwikkelingen in het kader van de ZuidWestlandCorridor, de gebiedsagenda Uithof–Lozerlaan en de ontwikkelingen in Zuidwest. In 2021, 2022 en 2023 heeft een verdere studie naar de mogelijkheden voor een verbetering van P+R Uithof on hold gestaan vanwege een tekort aan projectleiders. In 2024 wordt dit weer opgepakt en zal er eerst samen met de MRDH een startnotitie worden opgesteld in het kader van het MRDH programma Ketenmobiliteit op ov-knooppunten. We onderzoeken wat er nodig is om een goed functionerende regiomobiliteitshub te maken van P+R Uithof. Vervolgens gaan we in 2025 en 2026 de nodige maatregelen uitvoeren.
Acties: • Opstellen startnotitie – eerste helft 2024 • Uitvoeren maatregelen – 2025-2026
Verbonden
Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
37
3.4.5 P+R Laan van Nieuw Oost-Indië Afgelopen jaar is onderzocht hoe en waar op deze locatie meer deelmobiliteit kan worden aangeboden. De gemeente is daarover in overleg met de NS en Prorail. Aan de Haagse zijde van het station wordt het aanbod van OV-fietsen uitgebreid en wordt een locatie gezocht voor een deelmobiliteitshub. Dit om het beter mogelijk te maken om vanaf Station Laan van NOI richting het strand te reizen. Op de langere termijn is het plan om grote stadsmobiliteithubs aan te leggen in de bouwontwikkelingen van Sociale Zaken aan de Haagse zijde en de NS-ontwikkeling aan de Voorburgse zijde van het station. Op de locatie van de P+R zal in de toekomst gebouwd gaan worden. Deze functie zal dan verdwijnen.
Actie: • Aanbod van deelmobiliteit aan Haagse zijde van het station faciliteren – 2024
Verbonden 3.4.6 P+R Mariahoeve Aan de zuidzijde van NS-station Den Haag Mariahoeve ligt een P+R-terrein. Richting het centrum is voor reizigers vooral tramlijn 6 interessant die vanaf het station vertrekt. Er is echter ook sprake van ongewenst gebruik en parkeeroverlast in de nabijgelegen woonwijk. In samenwerking met de gemeente Leidschendam-Voorburg, op wiens grondgebied het P+R-terrein ligt, en de MRDH wordt in 2024 een startnotitie geschreven in het kader van het programma Ketenmobiliteit op ov-knooppunten. Daarin wordt een voorstel uitgewerkt dat de bruikbaarheid van het P+R-terrein verbetert en de parkeeroverlast in de woongebieden vermindert. Het voorstel dient tevens te anticiperen op de lopende gebiedsontwikkeling aan de Voorburgse zijde van het spoor. Hiervoor is verdere afstemming met de gemeente LeidschendamUitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
38
Voorburg nodig inzake vorm, afmetingen en capaciteit van de P+R-functie. Eventueel benodigde maatregelen zullen in 2025 en 2026 worden uitgevoerd.
Acties: • Opstellen startnotitie – 2024 • Uitvoeren maatregelen – 2025-2026
Verbonden
Verbonden 3.4.7 Park+Bike Duindigt Sinds 2018 wordt er Park+Bike aangeboden bij Duindigt in Wassenaar. Op deze plek is een groot parkeerterrein dat maar sporadisch wordt gebruikt voor bezoekers van de paardenrenbaan. Haagse Stadsfiets biedt hier een aantal huurfietsen aan voor natransport want er is geen OV in de buurt voor natransport vanaf het parkeerterrein. En Mojo gebruikt het terrein soms uitgebreid als Park+Bike bij concerten op het Malieveld. Deze locatie kan vooral in de lente- en zomermaanden een goed alternatief zijn voor bezoekers van het Haagse strand of de binnenstad vanuit de richting van Leiden. Want het is een aantrekkelijke locatie om vanaf hier over te stappen op de fiets. Ook bijvoorbeeld voor groepen die met een touringcar Den Haag bezoeken. In 2024 gaan we onderzoeken hoe we het aanbod van Park+Bike hier kunnen laten uitbreiden.
Actie: • Onderzoek opschalen Park+Bike Duindigt – 2024
Verbonden
Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
39
3.53.5
Park+Beach
3.5.1 Reserveringssysteem P+R en Park+Beach
Er wordt ook de komende jaren weer stevig ingezet op het faciliteren van
Tot op heden kunnen bezoekers van Den Haag bij Park+Ride’s vooraf geen
parkeermogelijkheden op enige afstand van de kust in combinatie met
parkeerplaats reserveren. Ook het natransport met bijvoorbeeld een deelfiets
voordelige arrangementen voor het vervoer vanaf de parkeerlocaties naar de
is nog niet digitaal te boeken. Bij Park+Beach was dit afgelopen jaren wel
kust en terug (Park+Beach). Tussen 1 april en 1 oktober is hiervoor de app
mogelijk. Dit blijkt goed te werken. De G5 (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag,
www.park-beach.nl actief. Park+Beach wordt uitgebreid met een of enkele
Utrecht en Eindhoven), Rijkswaterstaat en de NS hebben in 2023 gezamenlijk
nieuwe, gunstig gelegen parkeerlocaties. Ook worden de mogelijkheden van
verkend hoe Park+Ride er in de toekomst uit zou moeten zien. Daaruit bleek
het vervoer voor de laatste kilometers naar de kust uitgebreid. Verder wordt de
dat het digitaliseren van het plannen, boeken en betalen van parkeren en
vormgeving en gebruiksvriendelijkheid van Park+Beach verbeterd door deze te
natransport een belangrijke voorwaarde is om het gebruik aantrekkelijker
koppelen aan bestaande MaaS-applicaties. Ook wordt hierdoor het potentiële
te maken. Vanwege zowel de hoge kosten voor ontwikkelen, beheer en
bereik van Park+Beach aanzienlijk vergroot. Al deze maatregelen moeten
onderhoud van een mobiele app als de wens vanuit de G5 om P+R proposities
ervoor zorgen dat Scheveningen bij piekdrukte niet volstroomt en met de auto
op meer uniforme wijze vorm te geven, is in 2023 besloten aan te sluiten bij
bereikbaar blijft.
bestaande MaaS-platforms (Mobility as a Service). Voor het ontsluiten van Park+Ride en Park+Beach via MaaS-platforms willen we in 2024 een open house aanbesteding starten, dat wil zeggen dat er een modelovereenkomst
Actie:
wordt gesloten met alle MaaS-aanbieders met een platform waarop een
• Doorontwikkeling Park+Beach – doorlopend
reis van tevoren kan worden gepland, geboekt en betaald, zodat reizigers naar Den Haag verzekerd zijn van zowel een parkeerplaats als vervoer via OV of deelmobiliteit voor de last mile. De open house constructie staat open gedurende de gehele contractperiode van vier jaar. Het is door alle ontwikkelingen op de MaaS-markt goed mogelijk dat er aanbieders zijn die deze mogelijkheid nu (nog) niet hebben, maar deze in de nabije toekomst
Verbonden
wel ontwikkelen. We willen de deur ook voor hen openhouden.
Actie: • Open house aanbesteding voor het digitaal plannen, boeken en betalen – 2024
Verbonden
Op maat Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
40
3.6 3.6
Overzicht acties en planning Acties
Planning
Onderzoek naar verdere invoering geofences deeltweewielers
Gestart Q4 2023
Stadsmobiliteitshub Q-Park Centrum
Geopend oktober 2023
Coöperatieve buurthub Vlierboomstraat Vruchtenbuurt
Gestart tweede helft 2023
Standaardinrichting buurtmobiliteitshubs opnemen in HOR
2024
Subsidieregeling nieuwe hubinitiatieven op particulier terrein
2024
Afsluiten en opwaarderen P+R Ypenburg
2024
Verkenning locatie P+R Forepark
2024
Opwaarderen P+R Laan van NOI
2024
Onderzoek opschalen Park+Bike Duindigt
2024
Consequent toepassen nationale hubidentiteit
Vanaf 2024
Aanleg buurtmobiliteitshubs Centrum, Scheveningen en Bomenbuurt
Vanaf Q2 helft 2024
Verdere aanleg buurtmobiliteitshubs vooroorlogse wijken
Vanaf tweede helft 2024
Reserveringssysteem P+R en Park + Beach
In 2024 aanbesteden en in 2025 beschikbaar
Afsluiten en opwaarderen P+R Uithof
2025
Afsluiten en opwaarderen P+R Mariahoeve
2026
Ontwikkeling nieuwe P+R op N-Kavel
2027
Park+Beach doorontwikkeling
Continue
Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
41
4.
4
Communicatie en promotie Hoe zorgen we dat meer Hagenaars vaker kiezen voor deelmobiliteit? Hoe zorgen we ervoor dat deeltweewielers op de juiste locatie worden geparkeerd? En hoe maken we mobiliteitshubs digitaal en fysiek zichtbaar en vindbaar? In de integrale aanpak van de gemeente zijn communicatie en stimulerende promotieactiviteiten hierbij cruciaal.
4.1 4.1
Communicatieplan
Er is één centrale website voor alle informatie rondom deelmobiliteit. Op dit platform worden bezoekers geïnformeerd, geïnspireerd en gestimuleerd om
Het streven is en blijft om Den Haag bereikbaar, verkeersveilig, leefbaar en
hiervan gebruik te maken. Vanuit andere kanalen kan hier naartoe worden
economisch vitaal te houden. Om dat te bereiken, moeten we inzetten op
gelinkt. Denk aan social media, kranten, folders of QR-codes op deelvervoer,
alternatieven, zoals deeltweewielers en deelauto’s. Communicatie is daarbij
stads- of wijkevents, partners en ambassadeurs.
een belangrijk middel. Bijvoorbeeld door bewoners en bezoekers te informeren over de mogelijkheden van deelmobiliteit en het gebruik ervan stimuleren.
Social media en buurtplatform Hoplr worden ook ingezet. Algemene berichten
Hiervoor is in 2023 een communicatieplan en agenda opgesteld.
over de nieuwe deelmobiliteitssubsidie krijgt heel Den Haag bijvoorbeeld te zien, terwijl een promo post voor een probeeractie in Laak alleen te zien zal zijn
4.1.1 Communicatie deelmobiliteit
voor/in de desbetreffende wijk.
Het communicatieplan richt zich op het beter bekendmaken van de aanwezig-
Om inzichtelijk te maken hoe leefbaar de stad eruit kan zien met minder
heid, de voordelen en het gebruik van deelvervoer. Op verschillende manieren
geparkeerde auto’s, wordt er een animatie video gemaakt die zowel
informeren, inspireren en activeren we bewoners over deelmobiliteit.
deelmobiliteit, boomfietsvlonders, sociale cohesie, groen en toekomst bestendigheid als thema’s aanraakt. En deelvervoer wordt ook op een ludieke
Het plan wordt zowel stadsbreed als wijkgericht. Zo zijn er zaken die voor
manier gepromoot op grote events, denk aan de Sint intocht.
heel Den Haag gelden, maar elke buurt heeft ook een andere behoefte en dus benadering nodig.
We sluiten ook aan bij live changing events zoals een rijbewijs. En bij andere campagnes, zoals de nationale autodeelcampagne. Ook gaan we intern
De stadsbrede kernboodschap wordt: deelvervoer is relaxt, eenvoudig,
deelvervoer promoten. Maar ook in brieven over mobiliteit en parkeren wijzen
voordelig én duurzaam. We zetten bewust eerst in op de voordelen voor de
we bewoners en ondernemers op de optie deelmobiliteit.
bewoner zelf en pas daarna het duurzaamheidsaspect. De boodschap wordt in de wijkspecifieke communicatie aangepast aan de behoeften van de doelgroep(en).
Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
42
4.1.2 Communicatie mobiliteitshubs Mobiliteitshubs zijn een vrij nieuw fenomeen in Den Haag. Dit vraagt om meerdere redenen om communicatie. Om toe te lichten waarom de gemeente de mobiliteitshubs aanlegt. Om uit te leggen waartoe ze dienen. Om te communiceren waar ze te vinden zijn en wat er te vinden is. En om mensen voor te lichten hoe ze gebruikt kunnen worden. In samenwerking met de deelmobiliteitsaanbieders en eventuele eigenaren van mobiliteitshubs gaan we promotieacties optuigen om het gebruik van deelmobiliteit en mobiliteitshubs te bevorderen.
4.2 4.2
niformiteit en uitstraling van U mobiliteitshubs Voor de herkenbaarheid en het gebruiksgemak wordt zoveel mogelijk aangesloten bij nationale afspraken of in sommige gevallen met de G5 opgetrokken. Voor de herkenbaarheid van mobiliteitshubs is afgesproken om de nationale hubidentiteit te hanteren. De identiteit voor hubs is het resultaat van een traject van een jaar waarbij samen met een vijftigtal gemeentes, provincies en vervoerders is nagedacht over hoe deelmobiliteithubs herkenbaar gemaakt kunnen worden en hoe het gebruik van hubs duidelijk wordt voor reizigers. Die identiteit werd gemaakt door Bureau Mijksenaar met als doel om landelijke uniformiteit rond mobiliteitshubs te creëren. De identiteit is tot stand gekomen dankzij het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Provincie Zeeland, en de gemeentes Den Haag, Amsterdam, Eindhoven, Rotterdam en Utrecht. Kennisplatform CROW heeft de hubidentiteit opgenomen als onderdeel van een standaardinrichting voor mobiliteitshubs. Het groene hubbord zal bij alle mobiliteitshubs in Den Haag worden geplaatst om deze herkenbaar en vindbaar te maken voor gebruikers van deelmobiliteit. De bebording helpt ook om aan andere gebruikers van de openbare ruimte duidelijk te maken waarvoor de hub bedoeld is.
Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
43
5. 5.1 5.1
5
Monitoring en onderzoek Deelmobiliteit
In 2021 is een gebruikersonderzoek uitgevoerd onder gebruikers van deelvoertuigen. Komende jaren zullen we als gemeente of aansluitend bij een
In het www.dashboarddeelmobiliteit.nl staat het aanbod en de spreiding
regionaal, G5 of landelijk initiatief dit soort onderzoeken blijven doen om te
van deelmobiliteit in de stad. In het dashboard zijn heatmaps, clusters en
leren over het gebruik en de motieven van de gebruikers. Op basis van die
individuele voertuigen te zien. Voor de individuele voertuigen is te zien hoe
informatie kan bijvoorbeeld worden bepaald of het wenselijk is om alle soorten
lang ze op die locatie ongebruikt staan. Het dashboard biedt daarmee
van deelmobiliteit te blijven faciliteren en stimuleren. Bijvoorbeeld wel als het
waardevolle informatie over hoe de deelvoertuigen worden gebruikt en waar
veel particuliere autoritjes vervangt maar niet als het ten koste gaat van het
de geparkeerde voertuigen zich concentreren. Dat zijn vaak ook de plekken
gebruik van openbaar vervoer of het fietsgebruik.
waar overlast ontstaat en een buurtmobiliteitshub kan worden aangelegd of als het parkeren op die locatie ongewenst is een geofence (digitaal
Jaarlijks monitoren we het totale autobezit in Den Haag, het autobezit op
parkeerverbod). In de vergunning voor het aanbieden van deeltweewielers is
buurtniveau en het gemiddelde autobezit per huishouden. Een daling van
opgenomen dat een tweewieler maximaal vier dagen mag stilstaan. Ook die
het autobezit is een van de indicatoren dat de inzet op deelmobiliteit haar
informatie staat in het dashboard.
vruchten afwerpt.
5.2
In 2023 waren de deelauto’s nog niet zichtbaar in dit dashboard. Er wordt hard
5.2
Deelmobiliteitshubs
gewerkt om die informatie ook te kunnen tonen op het dashboard. Buurtmobiliteitshubs en stadsmobiliteitshubs zijn een nieuw fenomeen waar Het CROW monitort jaarlijks de ontwikkeling van het aantal deelauto’s in het
in Den Haag en andere steden nog weinig praktijkkennis over beschikbaar is.
land en per stad. Het aantal deelauto’s is geen doel op zich maar geeft wel aan
Komende jaren wordt het gebruik, de waardering, de exploitatie en het beheer
hoe het aanbod zich ontwikkelt. Een deelauto plaatsen kost een aanbieder
van de deelmobiliteitshubs gemonitord en geëvalueerd. Dit doen we zelf en
behoorlijk wat geld. Alleen als de deelauto voldoende wordt gebruikt is een
samen met de marktpartijen. Het Dashboard deelmobiliteit van het CROW
positieve businesscase te draaien. Aannemelijk is dus dat de deelauto’s die in
biedt daar goede mogelijkheden voor.
Den Haag worden aangeboden goed gebruikt worden. We gaan hier standaard gegevens over opvragen.
Het gebruik van de regiomobiliteitshubs wordt gemonitord. Voor P+R Hoornwijck ontvangt de gemeente op maandbasis de gebruiksgegevens van Q-Park. Voor P+R Ypenburg en P+R Laan van NOI gaan we ook een dergelijke afspraak maken met de NS. Voor de andere P+R’s van en rond Den Haag zullen we jaarlijks op een maatgevend moment een telling laten uitvoeren. Op deze wijze kunnen we het gebruik monitoren en zien of onze uitvoeringsprojecten baat hebben. Daarnaast voert de MRDH ongeveer elke twee jaar bezettingsmetingen uit in/op alle P+R’s in haar gebied. Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
44
6.
6
Financiën Dit programma wordt gedekt uit Programma 12 Mobiliteit, Parkeren. Jaarlijks is er een budget van € 3.100.000,– beschikbaar voor het gehele programma PDM. Voor dit uitvoeringsprogrogramma is daarvan gemiddeld € 2.1000.000,– per jaar beschikbaar. Voor de uitvoering van de Parkeerstrategie is gemiddeld € 1.000.000,– beschikbaar per jaar beschikbaar. Voor de komende jaren is een grove meerjarenbegroting gemaakt voor de thema’s deelmobiliteit en mobiliteitshubs. De precieze onderverdeling van het budget wordt jaarlijks gemaakt. In 2024 is € 700.000,– budget extra beschikbaar dat vanuit 2023 is doorgeschoven. Dit geld is beschikbaar voor projecten die om verschillende redenen wel in 2023 waren gebudgetteerd, maar niet uitgevoerd zijn, zoals de aanleg van buurtmobiliteitshubs. De eerste drie posten van de meerjarenbegroting gelden voor het gehele programma PDM, dus ook voor het thema parkeren. Cofinanciering MRDH
Meerjarenbegroting 2024-2027 Programma DM
Onderdelen
Totaal Programma management
PDM Programmering
200.000
Innovaties PDM
150.000
150.000
150.000
150.000
Uitvoeringsbeleid en Verkenningen
100.000
100.000
100.000
100.000
Deelmobiliteit
500.000
500.000
500.000
500.000
Buurhubs en stadshubs
600.000
300.000
300.000
300.000
Cofinanciering Rijk
200.000
300.000
Regiohubs
300.000
400.000
500.000
500.000
Hubs exploitatie*
400.000
400.000
450.000
600.000
2.250.000
2.050.000
2.200.000
2.350.000
Totaal thema overstijgend Totaal Deelmobiliteit
Totaal Mobiliteitshubs
Totaal programma DM
2024
2025
2026
2027
MRDH bereidt een uitvoeringsprogramma Ketenmobiliteit op OV-knooppunten voor als onderdeel van het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit
200.000
200.000
200.000
(IPVa). Vanuit dit programma kunnen gemeenten en stationsbeheerders subsidie krijgen voor onder andere verbeteringen in de infrastructuur van regiomobiliteitshubs (conform MRDH-Subsidieverordening Vervoersautoriteit en Uitvoeringsregeling). Hiervoor zijn en worden voor de verschillende P+R’s in Den Haag en de regio startnotities opgesteld om te inventariseren wat er nodig is om het OV-knooppunt op te waarderen.
Cofinanciering Ministerie I&W voor aanleg hubs In BO MIRT van het najaar van 2022 is maximaal een half miljoen euro toegekend voor cofinanciering van buurtmobiliteitshubs in Den Haag. De hubs dienen in 2024 en 2025 te worden aangelegd.
In euro’s * dit betreft de exploitatie P+R Hoornwijck. Een betere bezetting leidt tot hogere exploitatiekosten.
Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
45
Financiële consequenties in beeld
deze subsidieregeling wordt naar verwachting jaarlijks € 150.000,– beschikbaar
Natuurlijk wordt in een besluit opgenomen hoeveel een maatregel
gesteld.
naar verwachting gaat kosten. Als een maatregel ten koste gaat van autoparkeerplaatsen, dient ook de te verwachten derving van de
Risico’s
parkeerinkomsten in beeld te worden gebracht. Deze afspraak is vastgelegd
De meerjarenbegroting van dit programma is niet keihard. De verdeling over
in de Parkeerstrategie. In de schatting van de parkeerinkomsten voor de
de verschillende thema’s ook niet. De veelheid aan soorten en maten van
begroting van het volgende jaar kan daar dan rekening mee worden gehouden.
projecten maakt dat het niet op de komma nauwkeurig is te plannen hoe de
De verwachte structurele extra derving van de parkeerinkomsten van de
financiële stromen gaan lopen de komende jaren. Een aantal risico’s spelen
aanleg van buurtmobiliteitshubs en het omzetten van parkeerplaatsen
daarbij een rol.
bedraagt vanaf 2027 € 181.000,–. De derving van de parkeerinkomsten wordt in 2024 nog gedekt uit Programma 12. In 2025 zal een structurele oplossing
1. Innovatieve projecten
worden geboden om in de begroting rekening te houden met de verminderde
In dit programma staan veel innovatie, nieuwe projecten waarvan nog
parkeerinkomsten.
onduidelijk is of en hoe ze gaan werken. Als ze werken en breed toepasbaar zijn, is veel meer budget nodig dan wanneer het geen succes blijkt te zijn.
Voor de korte termijn wordt de derving van de parkeerinkomsten binnen dit programma deelmobiliteit en mobiliteitshubs opgevangen. Er wordt binnen
2. Afhankelijkheid van Programma Parkeren
Programma 12 Mobiliteit gezocht naar een structurele oplossing voor dekking
Dit uitvoeringsprogramma is nauw verbonden met het Programma Parkeren,
van de derving van parkeerinkomsten veroorzaakt door andere invulling van
de uitvoering van de Parkeerstrategie. Afhankelijk van de snelheid van de
fiscale parkeerplaatsen in de buitenruimte.
ontwikkeling van Programma Parkeren, bijvoorbeeld invoering betaald parkeren en invoering vergunningenplafond neemt de vraag naar
Bijdragen aan nieuwe P+R voorzieningen
alternatieven zoals deelmobiliteit en gebruik van P+R’s toe. Wanneer
In Programma 15 is een investeringskrediet van 10,1 miljoen euro beschikbaar
parkeren schaarser wordt, is het meer opportuun om in te zetten op
voor de ontwikkeling van P+R (parkeergarage) bij metrohalte Forepark. Door
parkeeralternatieven en alternatieven van de privéauto.
financiering te organiseren bij MRDH, Provincie of Rijk kan de gemeentelijke bijdrage voor de ontwikkeling of de huur van P+R’s binnen de perken worden gehouden. Daarnaast worden bij plannen P+R’s de kosten voor
3. Ontwikkeling regiomobiliteitshubs en stadsmobiliteitshubs maar deels in eigen hand
exploitatie, beheer en het arrangement (parkeren + natransport) bepaald.
Bij de ontwikkeling van regiomobiliteitshubs zoals op de N-Kavel en in het
Bij de besluitvorming van nieuwe P+R’s zal dit in het dekkingsvoorstel aan de
Forepark is de grond niet van de gemeente. Hierdoor zijn we afhankelijk van
gemeenteraad worden meegenomen.
de markt of dient een onteigeningstraject gestart te worden. Dit maakt dat we minder grip hebben op de planning van de uitgaven. Ook voor de ontwikkeling
Subsidieregelingen
van stadsmobiliteitshubs zijn we deels afhankelijk van het aanbod en de
Van 2021 tot en met 2023 liep de Subsidieregeling autodeelcoöperaties
initiatieven uit de markt. We kunnen dit stimuleren met een subsidieregeling,
Den Haag 2021. Deze regeling is eind 2023 geëvalueerd. Op basis van die
maar dat is geen garantie voor succes en dus besteding van het budget.
evaluatie wordt een nieuwe, bredere invulling gegeven aan deze regeling. Voor
Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
46
Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
47
Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
48
Uitvoeringsprogramma DM 2024 - 2027
49
Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Den Haag Met medewerking van APPM Vormgeving Dienst Bedrijfsvoering, Multimedia Maart 2024