RIS318658 Bijlage Kwaliteitsagenda 2024-2027 ROC Mondriaan
Tekst van het document
Samen maken we Mondriaan Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
Inhoud Voorwoord 3 Inleiding 5
Bijlage 1 – Uitgebreide strategische analyse van relevante trends en ontwikkelingen
53
Bijlage 2 – De onderwijsvisie van Mondriaan 61 1 Analyse van kansen, krachten, uitdagingen en kwetsbaarheden
7
2 Strategische uitgangspunten en prioriteiten
9
Bijlage 3 – Aanvullende feiten & cijfers 62 2.1 Missie, kernwaarden en visie 9 2.2 Strategische prioriteiten en doelen 10
72
Bijlage 4 – Geselecteerde opleidingen van belang voor maatschappelijke opgaven
Bijlage 5 – Indicatieve begroting Kwaliteitsagenda 2024 – 2027 73 3 Doelen, ambities en acties Kwaliteitsagenda 2024-2027
13
3.1 PRIORITEIT 1: Kansengelijkheid 14 3.2 PRIORITEIT 2: Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt 29 3.3 PRIORITEIT 3: Kennis, kwaliteit en innovatie 38
4 Kwaliteitscyclus: beleidsvorming, sturing, monitoring en evaluatie
51
4.1 Besturingsfilosofie 4.2 Kwaliteitscyclus 4.3 Het einde van onze kennistournee?
51 51 52
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027 ROC Mondriaan | Sociaal Jaarverslag 2022
Bijlage 6 – Draagvlak en samenwerking met interne en externe stakeholders
75
Bijlage 7 – Afkortingen 77
2
2
Voorwoord
Met veel trots presenteren wij jullie Samen maken we Mondriaan, onze Kwaliteitsagenda voor de periode 2024-2027. Dit plan is het resultaat van een inspirerende samenwerking met al onze belanghebbenden. Het belichaamt onze visie en strategische prioriteiten voor de komende jaren. De titel Samen maken we Mondriaan benadrukt het belang van samenwerking en cocreatie. We geloven dat een succesvolle toekomst alleen mogelijk is door de kracht van samenwerking. We erkennen dat we afhankelijk zijn van de betrokkenheid en expertise van al onze belanghebbenden om een sterke en veerkrachtige onderwijsinstelling te bouwen. Samen willen we een omgeving creëren waarin alle studenten de kans krijgen om hun volledige potentieel te bereiken en waarin we gezamenlijk werken aan het verwezenlijken van onze missie. In dit plan hebben we onze strategische prioriteiten, doelen en ambities vastgesteld. Deze hebben wij zorgvuldig gekozen op basis van de behoeften en uitdagingen van het huidige onderwijslandschap. Ze weerspiegelen onze toewijding om het verschil te maken en onze verantwoordelijkheid te nemen als toonaangevende mbo-instelling in de regio Haaglanden. Een essentieel aspect van onze strategie is de nauwe samenwerking met al onze stakeholders. We geloven in de kracht van cocreatie, waarbij we gezamenlijk werken aan het realiseren van onze doelen en het aanpakken van complexe vraagstukken.
We staan open voor de ideeën en inzichten van onze studenten, docenten, medewerkers, bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties. Samen streven we naar onderwijs dat relevant is, aansluit op de behoeften van de arbeidsmarkt en studenten voorbereidt op de uitdagingen van de toekomst.
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
De betrokkenheid van onze stakeholders is van onschatbare waarde. Hun feedback, expertise en samenwerking stellen ons in staat ons onderwijs voortdurend te verbeteren en innovatieve oplossingen te vinden voor complexe vraagstukken. We willen een cultuur van dialoog en samenwerking creëren, waarin iedereen zich gehoord en gewaardeerd voelt. Samen bouwen we aan een omgeving waarin talent kan gedijen en waarin we gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor het succes van onze studenten en de maatschappij. Dit plan is een leidraad voor onze toekomstige inspanningen, maar het is ook een uitnodiging aan al onze stakeholders om deel uit te maken van onze reis. We nodigen jullie uit om met ons samen te werken, jullie perspectieven en ideeën te delen en actief bij te dragen aan de realisatie van onze strategische prioriteiten. Samen kunnen we het verschil maken en de weg banen naar een toekomst waarin beroepsonderwijs een motor is van positieve verandering en duurzame ontwikkeling. Namens het hele team van Mondriaan willen wij graag onze oprechte dank uitspreken aan alle betrokkenen die hebben bijgedragen aan de totstandkoming van deze Kwaliteitsagenda. Samen maken we Mondriaan en samen bouwen we aan een toekomst vol kansen en mogelijkheden voor al onze studenten. Hans Schutte en Rianne van der Meij College van Bestuur ROC Mondriaan
3
De Ondernemingsraad is blij dat deze Kwaliteitsagenda er ligt. Dat is niet alleen aan ons te danken; deze kwaliteitsagenda is mede tot stand gekomen in prettige samenwerking met de dienst Onderwijs, Ondersteuning en Advies, en het College van Bestuur. We hebben goede afspraken kunnen maken, die we kunnen volgen in de tijd. De afspraken zijn benoemd, iedereen kan ze lezen en het is ook niet te veel dichtgetimmerd. De kwaliteitsagenda bevat plannen en acties die momenteel al worden uitgevoerd of binnenkort van start gaan. Het is een levend document dat de voortgang van de organisatie volgt en dat is bij te sturen waar dat nodig is. Wij streven ernaar om een bijdrage te leveren aan een betere besluitvorming binnen Mondriaan. Wat mij persoonlijk veel voldoening geeft, is dat ons College van Bestuur bereid is naar ons te luisteren. Er wordt serieus naar onze input gekeken en er is daarbij veel aandacht voor het welzijn van onze medewerkers. Het is belangrijk dat de teams in de scholen en bij de diensten hun eigen afspraken kunnen maken binnen de kaders van de Kwaliteitsagenda. Dankzij Teams aan Zet hebben de teams meer ruimte om zelf beslissingen te nemen. We zetten ons in voor een positieve werkbeleving en omgeving, want we zijn ervan overtuigd dat blije docenten de beste lessen geven.
Wij streven er dan ook naar om het welzijn van medewerkers te verbeteren en het werkgeluk te vergroten. Alle collega’s hebben de mogelijkheid gehad om deel te nemen aan de kennistafels, waar input is opgehaald voor deze Kwaliteitsagenda. Het was een uitgelezen mogelijkheid om met elkaar in gesprek te gaan over de koers die Mondriaan moet varen in de jaren die voor ons liggen. We hopen dat ook in de toekomst dergelijke initiatieven ontplooid worden om de collega’s de gelegenheid te geven in gesprek te gaan over onderwerpen die belangrijk zijn voor ons allemaal.
Als voorzitter van de Centrale Studentenraad van Mondriaan, wil ik graag dit voorwoord gebruiken om mijn trots en dankbaarheid uit te spreken over wat wij, studenten en medewerkers, samen hebben bereikt. Ik kijk met veel voldoening terug op de samenwerking met het College van Bestuur, die altijd uitstekend is geweest. Het college heeft steeds opengestaan voor onze input en heeft actie ondernomen op de punten die wij hebben aangedragen. We hebben ons uiterste best gedaan om de belangen van de studenten zo goed mogelijk te vertegenwoordigen. Via studentenpanels kwamen we te weten wat er onder studenten leeft en waar oplossingen voor moeten komen. Denk aan de terugkoopregeling voor studieboeken en het implementeren van een coachingsysteem voor studenten. Er is nu gelukkig meer aandacht voor studentenwelzijn. Met het coachingsysteem kunnen studenten veel gemakkelijker antwoord krijgen op vragen waar ze mee zitten. Zelf hebben we ook mee kunnen helpen: Mia is ons nieuwe interne communicatiemiddel. Met een grote groep studenten hebben we meegewerkt aan het testen van de eerste Mia-versies. In de inleiding van deze Kwaliteitsagenda staat de vergelijking van het onderwijs met een orkest. Als CSR zijn wij uiteraard een onderdeel van het onderwijs, zoals een instrument onderdeel van een orkest is.
Als ik dan de CSR vergelijk met een muziekinstrument, kies ik voor een tuba die lekker veel geluid maakt! Of misschien wel voor een enorme trommel die het ritme aangeeft en zorgt dat het tempo erin blijft.
Namens de Ondernemingsraad van Mondriaan,
Ik heb met veel plezier drie jaar lang de rol van voorzitter vervuld en ik wil graag betrokken blijven bij de studentenraad. Echter, nu is het tijd voor een andere voorzitter om het stokje over te nemen. Het is ook belangrijk dat er ruimte is voor nieuwe ideeën en perspectieven. Deze periode is voor mij persoonlijk ontzettend leerzaam geweest en ik ben dankbaar voor de ervaringen die ik heb opgedaan.
Wouter van der Toorn voorzitter Ondernemingsraad
Diëgo Bhoelan voorzitter Centrale Studenten Raad
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
4
Inleiding
Om de uitdagingen van morgen aan te gaan zijn de talenten van iedereen in de samenleving nodig. Mondriaan moet daarom studenten optimaal voorbereiden op de toekomstige samenleving, en de kennis en vaardigheden meegeven die zij nodig hebben voor het vervolgonderwijs, de toekomstige arbeidsmarkt, actieve deelname aan de samenleving, en een leven lang ontwikkelen. De collectieve Werkagenda mbo: Samen werken aan talent beschrijft de belangrijkste prioriteiten voor de verbetering van het beroepsonderwijs in Nederland voor de komende jaren. De agenda benadrukt het belang van samenwerking tussen landelijke en regionale partners om vooruitgang te boeken in de richting van gedeelde doelen. De uitdagingen waar Nederland in het algemeen en het beroepsonderwijs in het bijzonder voor staan, zijn fors en vereisen georganiseerde, collectieve actie. Uit de Werkagenda mbo blijkt bovendien dat alle belanghebbenden zeer hoge verwachtingen hebben van het beroepsonderwijs. Dit is een teken dat de kwaliteit van de mbo-sector zich gunstig ontwikkelt. Blijkbaar is er volop vertrouwen dat de sector de vindingrijkheid heeft om de uitdagingen van morgen aan te kunnen. Deze nieuwe ronde van kwaliteitsafspraken hebben we benut als kans om onze strategie voor de komende jaren te herzien en bij te sturen wat we doen, zodat het aansluit op de tijdgeest.
Onze Kwaliteitsagenda 2024-2027 is de regionale uitwerking van de landelijke prioriteiten en doelen uit de Werkagenda mbo. Omdat we geloven in de kracht van samenwerking en cocreatie, heeft onze Kwaliteitsagenda de titel Samen maken we Mondriaan. Want voor een succesvolle toekomst hebben we de betrokkenheid en expertise van al onze stakeholders nodig.
Een onderwijsorkest op kennistournee Het onderwijs is als een orkest, waarin alle betrokkenen harmonieus samenwerken om een gezamenlijk doel te bereiken. In onze leergemeenschap zijn diverse medewerkers, managers en teams, die allemaal op verschillende manieren een essentiële bijdrage leveren aan het onderwijs en de begeleiding van studenten. Buiten Mondriaan werken we samen met veel verschillende partijen: andere onderwijsinstellingen, de gemeenten, het werkveld en andere betrokkenen. Samen met al die partijen, inclusief de studenten, vormen we één orkest, ieder vanuit een eigen sectie. In dat orkest is elke bijdrage relevant, van de triangel tot de eerste viool. Voor een goede harmonie moeten álle musici de partituur kennen, goed getraind zijn en haarfijn op elkaar afstemmen. Omdat we onze kennis met elkaar delen en openstaan voor nieuwe instrumenten en technieken (innovaties), bereiken we een steeds hogere kwaliteit. Hiermee maken we samen de muziek die aansluit op de
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
behoeften van onze studenten, de arbeidsmarkt en de samenleving van morgen. Met dit orkest zijn we op tournee; we zijn samen op een avontuurlijke kennisreis: studenten als lerende groepen en individuen, instellingen als lerende organisaties en het mbo als een lerende onderwijssector. We nemen onze studenten als orkestleden mee op tournee met onze tourbus. Van de opstap (intake) langs de oefenruimte (school), en al snel learning by doing, langs diverse optredens op verschillende podia (stages). Na de tournee leveren we onze studenten af als zelfstandige musici, die elk hun eigen weg gaan (diplomering). Ze blijven nieuwe stukken repeteren, want dat is nodig om het publiek (de samenleving) steeds weer te voorzien van de muziek waar op dat moment behoefte aan is. Ze kunnen dan zelf aan het stuur zitten op hun eigen tournees (een leven lang ontwikkelen). Op deze tournee met het orkest hebben studenten toegang nodig tot veel verschillende bronnen, overal waar ze komen. Op school, thuis, bij vrienden en familie, als ze spelen en als ze sporten. Een betrokken docent alleen is niet genoeg, ouders en opvoeders geven hun kinderen een voorbeeld hoe te leven en te leren, een succesvolle tante kan bijdragen door te motiveren, een buurman door interesse te tonen, een sportleraar door ze uit te dagen.
Bovendien moet de school een stimulerende omgeving vormen en moet er thuis voldoende rust en ruimte zijn voor huiswerk. Alles en iedereen in de omgeving van studenten draagt bij aan hun kansen om hun talenten optimaal te ontwikkelen. Helaas varieert de toegang tot en de kwaliteit van deze bronnen sterk van de ene plaats tot de andere. Een groot deel van onze studenten groeit op in een omgeving met minder kansen. We moeten daarom zorgen voor meer kansengelijkheid: overal krachtige bronnen, zodat alle studenten een actieve rol in hun leren en in de samenleving kunnen spelen.
De Kwaliteitsagenda als partituur In Samen maken we Mondriaan beschrijven we hoe we dit willen realiseren, in samenwerking met onze interne en externe stakeholders in de regio. Daarmee is deze Kwaliteitsagenda de partituur voor de muziek die ons onderwijsorkest de komende jaren zal uitvoeren. Periodiek zullen we de harmonie tussen de verschillende secties beluisteren, en de details van de gezamenlijke uitvoering verder invullen. Jaarlijks zullen we met alle secties de balans opmaken, en bepalen waar we in het volgende jaar de accenten willen leggen, waar we willen versnellen of vertragen, en afstemmen waar we zachter of juist luider willen spelen.
5
De afgelopen jaren hebben getoond dat wij het vermogen hebben om veerkrachtig om te gaan met uitdagingen, tegenslagen en veranderingen. Tegelijk moesten we extra aandacht geven aan de motivatie en weerbaarheid van onze studenten en medewerkers. Hoe we ons onderwijs het beste kunnen verbeteren, leren we gezamenlijk in de praktijk en we helpen elkaar, zodat iedereen kan meekomen. We nemen er ook de tijd voor; we doen het stap voor stap en focussen op oplossingen die echt werken. Daarbij houden we rekening met de praktische aspecten en beperkingen.
Context van de instelling en afbakening van het regionale werkgebied ovo/odt 1% bbl 24%
19.545
Deze Kwaliteitsagenda is een leidraad voor onze toekomstige inspanningen, maar het is ook een uitnodiging aan al onze stakeholders om deel te nemen aan onze kennisreis. We nodigen hen uit om perspectieven en ideeën te delen en actief bij te dragen aan de realisatie van onze strategische prioriteiten. Want samen kunnen we het verschil maken en de weg banen naar een toekomst waarin het beroepsonderwijs nog meer dan nu een motor is van positieve verandering en duurzame ontwikkeling.
studenten beroepsonderwijs Educatie
5.515
Leerweg
VAVO
549
bol 75%
Vooruitblik op de tekst In hoofdstuk 1 staat de strategische analyse van kansen, krachten, uitdagingen en kwetsbaarheden. Daarmee bepalen we onze uitgangspositie. Hoofdstuk 2 bevat onze missie, kernwaarden en toekomstvisie. Daaruit volgen de strategische prioriteiten en doelen voor deze Kwaliteitsagenda. Dit hoofdstuk beschrijft in grote lijnen de richting waarin we willen ontwikkelen.
26
scholen
255
opleidingen
2.418
medewerkers
2.012 fte
Figuur 0.1 Context van de instelling en afbakening van het regionale werkgebied
Hoofdstuk 3 is het hoofdstuk waar het eigenlijk om gaat. De drie landelijke prioriteiten uit de Werkagenda mbo staan erin uitgewerkt met concrete ambities: (1) Kansengelijkheid voor al onze studenten, (2) Aansluiting van ons onderwijs op de arbeidsmarkt, en (3) Kennis, kwaliteit en innovatie. Voor elk doel staat de uitgangssituatie van Mondriaan beschreven, onze ambities voor 2027 en concrete acties die we nemen in 2024-2027. Bovendien staat er een uitwerking in van al onze samenwerkingen om dit te realiseren. Hoofdstuk 4 bevat onze kwaliteitscyclus met onze besturingsfilosofie en hoe we die bij Mondriaan inzetten om verbeteringen te realiseren en te borgen.
Mondriaan bestaat uit 26 scholen op 20 locaties die gezamenlijk 255 opleidingen verzorgen; onze instelling verzorgt met bijna 2.500 medewerkers onderwijs aan ruim 25.000 personen, waaronder bijna 20.000 mbo-studenten. Ons regionale verzorgingsgebied omvat primair de regio Haaglanden, waarbij de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH) en de provincie Zuid-Holland een belangrijke regionale context vormen. Al onze locaties liggen in en rond de Randstad, en het merendeel van onze studenten komt uit Den Haag. Als roc in een van de vier grote steden (G4), heeft Mondriaan te maken met de uitdagingen van de grote stad, zoals een hyperdiverse bevolking en grote verschillen in welvaart.
In de bijlagen staat ondersteunende informatie, waaronder de indicatieve begroting en de beschrijving van het draagvlak en de totstandkoming van onze Kwaliteitsagenda 2024-2027: Samen maken we Mondriaan. In Bijlage 7 staat een lijst van gebruikte afkortingen.
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
6
1 Analyse van kansen, krachten, uitdagingen en kwetsbaarheden
Om de tournee met ons orkest voor te bereiden, moeten we weten wat ons uitgangspunt is. Welke kansen liggen er voor optredens? Welke krachten bevinden zich in ons orkest? Wat zijn de uitdagingen die we onderweg kunnen tegenkomen en wat zijn de kwetsbare instrumenten? Welke secties lopen voorop, en welke kunnen extra ondersteuning gebruiken?
van onze scholen staan bekend als topscholen, met een hoge studenttevredenheid en goede resultaten. We hebben veel kennis en kunde, zowel in de scholen als in de ondersteunende diensten. In beschikbaarheid en benutting van managementinformatie hebben we de laatste jaren grote slagen gemaakt.
Dit hoofdstuk bespreekt hoe de actuele trends en ontwikkelingen in de samenleving, in het (beroeps)onderwijs en binnen Mondriaan invloed hebben op de kansen, krachten, uitdagingen en kwetsbaarheden van Mondriaan. Bijlage 1 bevat een uitgebreide analyse van actuele trends en ontwikkelingen op verschillende niveaus: internationaal, landelijk, regionaal, en binnen Mondriaan. Met het management, de ondernemingsraad (OR) en de Centrale Studenten Raad (CSR) hebben we een selectie gemaakt van de belangrijkste trends en ontwikkelingen voor de komende jaren.
Mondriaan onderscheidt zich als opleidingsschool; in samenwerking met de Hogeschool Rotterdam leiden we intern nieuwe docenten op, die na hun opleiding en stage direct bij ons aan de slag kunnen. Aansluitend bij de actualiteit en onze doelgroep realiseren we steeds meer diversiteit en inclusie in alle lagen van de organisatie. Ook komt studentenparticipatie op verschillende manieren steeds beter van de grond. Onze focus op niveau 2 en bbl neemt toe.
Kansen De wereldwijde technologische vooruitgang biedt kansen voor verbetering van leerprestaties van studenten en ondersteuning van docenten bij hun onderwijspraktijk. Vakmensen zijn de motor waarop de samenleving draait en dat besef groeit. In Nederland groeit de waardering voor studenten in het mbo-onderwijs. Er is grote behoefte aan vakmensen, vooral in de branches zorg en techniek. De Nederlandse en de regionale bevolking groeien, vooral door vergrijzing en migratie. In de regio Haaglanden stijgt het aantal jongeren van 15 tot 25 jaar tot 2030 nog met een paar procent. Dat zijn potentiële mbo’ers. Landelijk - en zeker regionaal - hebben studenten, werknemers en bedrijven een toenemende behoefte aan flexibele onderwijstrajecten en een leven lang ontwikkelen (LLO). Duurzaamheid en inclusie krijgen steeds meer draagvlak en dat sluit aan op ons eigen beleid. Den Haag investeert in thema’s zoals invullen van onderwijsvacatures, gelijke kansen in het onderwijs, basisvaardigheden door de hele sector en een aantrekkelijke studentenstad, ook voor mbo’ers. Dat biedt kansen voor samenwerking met de gemeente, waar het grootste deel van onze gebouwen staat en de meeste van onze studenten wonen.
Krachten Mondriaan is een roc met een sterk imago, goede contacten en regionale samenwerkingen met het werkveld en de sociale partners. We zitten dicht bij de politiek en zijn met onze twintig locaties in Den Haag, Delft, Westland en Leiden goed vertegenwoordigd in de regio. We zijn financieel gezond en daardoor hebben we goede materiële voorzieningen en ruimte voor ontwikkeling. Verschillende
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
Mondriaan investeert al jaren in teamontwikkeling en in 2022 hebben we dit geïntensiveerd onder het motto ‘Teams aan Zet’: teams die meer ruimte krijgen, kunnen en willen meer verantwoordelijkheid nemen. Onze medewerkers benutten hun ambitie, talent en expertise beter. Dat verhoogt het werkplezier en leidt tot een hogere kwaliteit van onderwijs.
Uitdagingen Mondriaan houdt rekening met uitdagingen als de toenemende sociaaleconomische ongelijkheid onder mensen van kleur, met een migratieachtergrond, met een mentale of fysieke handicap, uit de lhbtiq+-gemeenschap of uit lagere sociaaleconomische milieus. Ook de groeiende polarisatie is zichtbaar in de klas. Na corona is het studentenwelzijn afgenomen en zien docenten over de hele linie studenten die moeilijk te motiveren zijn en niet zo gemakkelijk als voorheen een groep vormen. Gecombineerd met persoonlijke, psychische en maatschappelijke uitdagingen, neemt de multiproblematiek in de studentenpopulatie toe. Globale ontwikkelingen zoals het veranderende klimaat hebben gevolgen voor Mondriaan. Onze studenten moeten zich hiertoe leren verhouden en waar mogelijk moeten we hen opleiden om mee te werken aan oplossingen. De digitalisering van het onderwijs biedt naast veel kansen ook risico’s van bijvoorbeeld cyberveiligheid, dat hebben we met de hack in 2021 aan den lijve ondervonden. Door de afnemende economische groei en aanhoudende inflatie zijn zowel de kosten voor bedrijfsvoering, als voor levensonderhoud van medewerkers en studenten flink toegenomen.
7
De instroom in het mbo loopt landelijk terug, maar bij Mondriaan is dit vooralsnog niet het geval. Gediplomeerde vmbo’ers kiezen vaker voor havo in plaats van mbo, in de regio Haaglanden nog vaker dan in de meeste andere regio’s van het land. Door de toegenomen vraag naar vakmensen bieden bedrijven steeds vaker ongediplomeerde mbo’ers een contract aan om voltijds te werken. Op korte termijn is dit aantrekkelijk voor de mbo’ers, maar op lange termijn beperkt dit hun keuze en positie op de arbeidsmarkt. Deze ‘groenpluk’ draagt bij aan een hoger vsv bij Mondriaan. We moeten daarom onderwijsvormen vinden die in de behoeften van alle partijen voorzien. Daarnaast groeit het vraagstuk hoe we de studiekeuzevrijheid van studenten kunnen behouden en tegelijk goed kunnen afstemmen op de vraag van de markt en de maatschappelijke behoeften.
Onze belangrijkste kansen, uitdagingen, krachten en kwetsbaarheden
E X T E R N
Kansen
Uitdagingen
• Technologische vooruitgang, ook in onderwijs • Groeiende waardering mbo’ers • Veel vraag naar afgestudeerde mbo-studenten • Demografische groei • Behoefte en draagvlak voor: - LLO en flexibel onderwijs - duurzaamheid en inclusie • Den Haag als partner met veel overeenstemmende belangen op relevante thema’s
• Sociaaleconomische ongelijkheid en polarisatie • Multiproblematiek en afname studentenwelzijn • Dalend niveau basisvaardigheden • Klimaatverandering • Digitalisering van het onderwijs • Economische groei neemt af, kosten stijgen • Terugloop instroom mbo op landelijk niveau • Groenpluk neemt toe • Marktvraag vs. studiekeuzevrijheid studenten
Krachten
Kwetsbaarheden
• Sterke financiële positie • Sterk imago en goede contacten in de regio • Enkele scholen van Mondriaan zijn topscholen • Veel kennis en kunde in de scholen en diensten • Beschikbaarheid en benutting van managementinformatie • Mondriaan is een opleidingsschool • Steeds meer aandacht voor diversiteit en inclusie en studentenparticipatie • Toegenomen focus op aanbod niveau 2 en bbl • Teams aan Zet
• Personeelstekorten • Hoger ziekteverzuim en afnemende veerkracht medewerkers • Verschillende kwetsbare scholen • Afnemende onderwijsopbrengsten, toenemend vsv • Relatief lage studenttevredenheid • Nog onvoldoende gericht op LLO • Te weinig interne samenwerking • Informele organisatiestructuur
Kwetsbaarheden We kampen al langere tijd met personeelstekorten. Waar dat eerst alleen gold voor docenten van bepaalde vakken, zijn vacatures nu over de hele linie moeilijker in te vullen. Hierdoor komt de kwaliteit van het onderwijs onder druk te staan en het vraagt meer van de medewerkers die dat op moeten vangen. Bovendien is er al een hoger ziekteverzuim en een afnemende veerkracht na corona. Een aantal van onze scholen presteert al langere tijd onder de maat en er lopen intensieve verbetertrajecten. We hebben zicht op de risico-opleidingen, en schenken daar de komende jaren verder aandacht aan. Over de hele breedte van Mondriaan lopen de onderwijsresultaten en de tevredenheid van studenten enigszins terug en neemt vsv toe. Onze systemen en processen zijn vooral afgestemd op het reguliere beroepsonderwijs, en nog onvoldoende gericht op LLO.
I N T E R N
Figuur 1.1 Belangrijkste kansen, uitdagingen, krachten en kwetsbaarheden
We delen en verbinden de aanwezige kennis en kunde nog onvoldoende. In die kwetsbaarheid ligt echter een waardevolle kans om dat beter te benutten. Onze informele organisatiecultuur heeft voordelen, maar zorgt ook dat we onderlinge afspraken niet altijd goed vastleggen en daardoor niet altijd goed naleven. De uitwerking van de prioriteiten en de keuze in de te nemen maatregelen zijn gebaseerd op deze strategische analyse. We benutten de kansen en krachten zoveel mogelijk. Daarnaast kijken we hoe we de uitdagingen het hoofd kunnen bieden of zelfs kunnen ombuigen met onze krachten en kwaliteiten. We verliezen onze kwetsbaarheden niet uit het oog: we benoemen ze hier en gebruiken ze in de formulering van de nieuwe strategie.
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
8
2 Strategische uitgangspunten en prioriteiten
Hoewel de eerste drie prioriteiten ingegeven zijn door de Werkagenda mbo, komen ze ook voort uit onze missie, kernwaarden en visie. Dat is geen toeval, maar komt doordat we midden in de samenleving staan en ons strategisch beleid continu afstemmen op wat onze stakeholders belangrijk vinden.
2.1 Missie, kernwaarden en visie Missie en kernwaarden Studenten optimaal voorbereiden op het vervolgonderwijs, de toekomstige arbeidsmarkt, en actieve deelname aan de samenleving. Dat is de missie van Mondriaan. Samen met onze stakeholders werken we aan deze missie, vanuit de kernwaarden vakkundig, innovatief, betrokken en toonaangevend: • Vakkundig: We hebben een nieuwsgierige, ondernemende en onderzoekende houding. Medewerkers en studenten krijgen zo de kans zich te ontwikkelen en te experimenteren met nieuwe ideeën. • Innovatief: We leveren kwaliteit, begeleiden onze studenten en medewerkers optimaal in hun leerproces, leiden onze studenten op tot vakkundige beroepsbeoefenaars en houden onze kennis en vaardigheden up-to-date. • Betrokken: We zijn betrokken bij onze studenten en medewerkers, en laten hun merken dat ze gezien en gehoord worden. • Toonaangevend: We zijn trots op ons werk en laten dat graag zien; we delen onze kennis. We zijn actief in de regio en niet bang om een voortrekkersrol te vervullen. Bijlage 2 bevat een uitgebreide beschrijving van hoe deze vier kernwaarden tot uitdrukking komen in de onderwijsvisie van Mondriaan. Studenten, medewerkers en andere belanghebbenden hebben voor de strategische analyse van 2020-2024 gezamenlijk een toekomstbeeld geschetst van Mondriaan in 2030.
Voor de nieuwe kwaliteitsagenda hebben we dit beeld tegen het licht gehouden om te zien in hoeverre het nog voldoet. Het blijkt dat ons toekomstbeeld niet wezenlijk is veranderd. Met een paar aanscherpingen kunnen we grotendeels dezelfde koers blijven volgen.
Toekomstvisie van Mondriaan in 2030
met de samenleving. We verwelkomen een diverse studentenpopulatie die steeds meer begeleiding nodig heeft. Docenten spelen een intensieve rol als studie- en loopbaanbegeleiders, terwijl ze hun rol als inhoudelijk expert over hun vak behouden. Als onderdeel van het Nederlandse onderwijsstelsel heeft het beroepsonderwijs in 2030 een sterke positie verworven, en hebben mbo-studenten in de samenleving dezelfde status als studenten aan hogescholen en universiteiten. Ons opleidingenaanbod is dynamisch en sluit nauw aan bij de veranderende arbeidsmarkt. We zijn dé partner in de regio voor LLO, en zijn zowel fysiek als digitaal goed zichtbaar en benaderbaar. Onze medewerkers werken samen met bedrijven, instellingen, overheden en studenten, en vervullen een verbindende maatschappelijke rol in de omgeving op het gebied van leren en ontwikkelen. We zijn als overheden, instellingen en bedrijven afhankelijk van elkaar om onze opdracht in deze netwerkmaatschappij te vervullen. Werknemers en werkzoekenden vertrouwen op ons voor flexibele leerarrangementen die aansluiten op hun scholingsbehoeften. We focussen op Nederlandse taalvaardigheid, rekenen en burgerschap. Het opleidingsprogramma legt een sterke nadruk op de basisvaardigheden en burgerschapscompetenties die cruciaal zijn voor actieve deelname aan de maatschappij.
In 2030 zijn automatisering, robotisering en kunstmatige intelligentie verder ontwikkeld en meer verweven in zowel de arbeidsmarkt als het onderwijs. We hebben ons ontwikkeld tot een lerende organisatie, die slim gebruik maakt van ICT in het onderwijs en de bedrijfsvoering. In 2030 staan we nog steeds bekend als een betrokken werkgever met bevlogen en betrokken medewerkers. We vormen een flexibele en wendbare organisatie, die erkent dat iedereen elkaar nodig heeft. We hebben een inclusieve en diverse werkomgeving, waarin samenwerking, verbondenheid en wederzijds respect centraal staan. We hebben geïnvesteerd in de ontwikkeling van beroepscompetenties en persoonlijke groei, waardoor onze medewerkers uitblinken in hun vakgebied. We stimuleren actief onderwijskundig leiderschap van medewerkers, waarmee ze een waardevolle bijdrage leveren aan het onderwijsklimaat. Ons succes is te danken aan al onze medewerkers, die zorgen voor hoogwaardig onderwijs en een inspirerende leeromgeving voor studenten. We integreren duurzaamheid in zowel het onderwijs als in de bedrijfsvoering. We hebben concrete stappen gezet op dat gebied, zoals klimaatneutraliteit en de bevordering van circulaire processen. Hierdoor zijn we een voorbeeld van een instelling die zich inzet voor een duurzame toekomst.
In 2030 is Mondriaan nog steeds een herkenbare regionale onderwijsinstelling, die nauw verbonden is
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
9
2.2
Strategische prioriteiten en doelen
We weten waarvandaan we vertrekken, waar we naartoe willen en wat we onderweg kunnen tegenkomen. Vanuit de toekomstvisie van Mondriaan in 2030 stellen we de volgende vijf strategische prioriteiten voor de periode 2024-2027 vast: • PRIORITEIT 1: Kansengelijkheid • PRIORITEIT 2: Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt • PRIORITEIT 3: Kennis, kwaliteit en innovatie • PRIORITEIT 4: Bevlogen medewerkers en betrokken werkgever • PRIORITEIT 5: Duurzame ontwikkeling Prioriteiten 1, 2 en 3 en de daaronder vallende doelen en acties vormen onze Kwaliteitsagenda 20242027. Prioriteiten 4 en 5 en de daaronder vallende doelen en acties maken daar geen deel van uit. Onze Kwaliteitsagenda 2024-2027 is een regionale uitwerking van de landelijke prioriteiten en doelen uit de Werkagenda mbo: Samen werken aan talent (2023). De Werkagenda mbo beschrijft de voornaamste uitdagingen voor de onderwijssector voor de komende jaren, waarvan de meeste ook in de voorgaande ronde van kwaliteitsafspraken al belangrijke thema’s waren. Onderstaande tabel toont hoe we de speerpunten en doelen uit onze vorige Kwaliteitsagenda continueren in de drie prioriteiten uit de Werkagenda mbo, die integraal onderdeel zijn van onze strategie.
Werkagenda mbo 2023 - 2027 Kwaliteitsagenda 2019 - 2022
PRIORITEIT 1: Kansengelijkheid
PRIORITEIT 2: Aansluiting onderwijsarbeidsmarkt
PRIORITEIT 3: Kennis, kwaliteit en innovatie
Speerpunt 1: Jongeren in een kwetsbare positie 1.1 Voortijdig schoolverlaten omlaag 1.2 Aanbod voor herstarters uitbreiden 1.3 Rendementen omhoog Speerpunt 2: Gelijke kansen in het onderwijs voor iedereen 2.1 Pedagogisch-didactische vaardigheden verbeteren 2.2 Doorstroom (in- en extern) bevorderen 2.3 Excellentie stimuleren Speerpunt 3: Onderwijs dat voorbereidt op de arbeidsmarkt van de toekomst 3.1 (Technologische) innovatie stimuleren 3.2 Regionale samenwerking intensiveren 3.3 Aanbod doorstarters uitbreiden
Om een volledig overzicht te geven van onze strategie en hoe we de drie landelijke prioriteiten uit de Werkagenda mbo daarin hebben geïntegreerd, staan hieronder de vijf strategische prioriteiten van Mondriaan met een korte toelichting.
PRIORITEIT 1: Kansengelijkheid We vinden het belangrijk dat alle studenten de mogelijkheden krijgen om hun talenten maximaal te ontwikkelen, ongeacht hun kleur, migratieachtergrond, validiteit, gender, sekse, geaardheid of sociaaleconomische milieu. We voorkomen dat bepaalde groepen achterblijven.
PRIORITEIT 2: Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt We vinden dat het onderwijs allereerst moet opleiden voor de arbeidsmarkt. De behoefte van de arbeidsmarkt is, naast de behoeften van de studenten, leidend voor ons onderwijs. We geven studenten de juiste competenties mee om succesvol te zijn in hun toekomstige beroep.
PRIORITEIT 3: Kennis, kwaliteit en innovatie We bieden hoogwaardig onderwijs dat aansluit bij de ontwikkelingen in de samenleving en de arbeidsmarkt. We investeren in onze docenten en medewerkers om hun competenties up-to-date te houden en stimuleren vernieuwing in het onderwijs.
PRIORITEIT 4: Bevlogen medewerkers en betrokken werkgever We motiveren onze medewerkers met aandacht voor een goede werkomgeving, hun welzijn en hun ontwikkeling. Daardoor leveren ze hoogwaardig onderwijs met passie en zijn ze oprecht geïnteresseerd in de ontwikkeling van onze studenten.
PRIORITEIT 5: Duurzame ontwikkeling We integreren milieu- en klimaatthema’s in het onderwijs en realiseren een zo circulair en klimaatneutraal mogelijke bedrijfsvoering. We dragen bij aan een toekomstbestendige samenleving en maken onze studenten bewust van het belang daarvan. De figuur op de volgende pagina illustreert hoe de vijf strategische prioriteiten samenhangen met onze missie en kernwaarden. Voor de vijf prioriteiten hebben we specifieke doelen gesteld; tabel 2.1 geeft een totaaloverzicht van de prioriteiten en de daarbij horende doelen. Het volgende hoofdstuk bevat een verdere uitwerking van de doelen onder prioriteiten 1, 2 en 3; het hart van de Kwaliteitsagenda 2024-2027. Bij elk doel staan de maatschappelijke relevantie, onze uitgangssituatie in 2023, onze ambities voor 2027, en de acties die we nemen in 2024-2027 om deze ambities te realiseren met onze strategische keuzes.
Figuur 2.1 Overzicht continuering speerpunten en doelen Kwaliteitsagenda 2019-2022 in prioriteiten Werkagenda mbo
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
10
ROC Mondriaan strategie 2024 - 2027 Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt
Inn o
B et
Studenten optimaal voorbereiden op het vervolgonderwijs, de toekomstige arbeidsmarkt, en actieve deelname aan de samenleving
We motiveren onze medewerkers met aandacht voor een goede werkomgeving, hun welzijn en hun ontwikkeling. Daardoor leveren ze hoogwaardig onderwijs met passie en zijn ze oprecht geïnteresseerd in de ontwikkeling van onze studenten.
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027 ROC Mondriaan | Sociaal Jaarverslag 2022
ng
kk
Bevlogen medewerkers en betrokken werkgever
We bieden hoogwaardig onderwijs dat aansluit bij de ontwikkelingen in de samenleving en de arbeidsmarkt. We investeren in onze docenten en medewerkers om hun competenties up-to-date te houden en stimuleren vernieuwing in het onderwijs.
ev
ro en
Kennis, kwaliteit en innovatie
end
We vinden het belangrijk dat alle studenten de mogelijkheden krijgen om hun talenten maximaal te ontwikkelen, ongeacht hun kleur, migratieachtergrond, validiteit, gender, sekse, geaardheid of sociaaleconomische milieu. We voorkomen dat bepaalde groepen achterblijven.
ig d n
f tie va
Kansengelijkheid
Vak ku
We vinden dat het onderwijs allereerst moet opleiden voor de arbeidsmarkt. De behoefte van de arbeidsmarkt is, naast de behoeften van de studenten, leidend voor ons onderwijs. We geven studenten de juiste competenties mee om succesvol te zijn in hun toekomstige beroep.
na o o T
a
Duurzame ontwikkeling We integreren milieu- en klimaatthema’s in het onderwijs en realiseren een zo circulair en klimaatneutraal mogelijke bedrijfsvoering. We dragen bij aan een toekomstbestendige samenleving en maken onze studenten bewust van het belang daarvan.
11
11
Doelen Strategie & Kwaliteitsagenda 2024-2027 PRIORITEIT 1 Kansengelijkheid
1.1 We dragen bij aan gelijkwaardige behandeling van alle studenten in Nederland 1.2 We verbeteren het studentenwelzijn en versterken de integrale veiligheid op onze scholen en leerbedrijven; we bevorderen inclusie en toegankelijkheid voor studenten met een hulpbehoefte 1.3 We versterken de begeleiding (met name voor niveau 2-studenten) en verminderen vsv 1.4 We versterken de beroepsroute vmbo-mbo-hbo, en positioneren het beroepsonderwijs als een positieve keuze 1.5 We bevorderen de geletterdheid in de regio; we verminderen laaggeletterdheid met scholingsprogramma’s
PRIORITEIT 2 Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt
2.1 We zorgen dat studenten weloverwogen kunnen kiezen voor een opleiding naar een kansrijk beroep 2.2 We zorgen dat studenten goede stageplekken en leerbanen krijgen, we optimaliseren kansengelijkheid in de leerbedrijven (we bannen stagediscriminatie uit), en we bevorderen passende stagevergoedingen 2.3 We stimuleren op-, om- en bijscholing van de beroepsbevolking (werkenden en werkzoekenden), met specifieke aandacht voor maatschappelijke opgaven
PRIORITEIT 3 Kennis, kwaliteit en innovatie
3.1 We verbeteren de beheersing van Nederlands en rekenen onder studenten, en versterken de kwaliteit van docenten die Nederlands, rekenen en burgerschap geven 3.2 We verbeteren de kwaliteit van burgerschapsonderwijs 3.3 We zorgen dat werken in het mbo aantrekkelijk blijft door de werkdruk van medewerkers te verlagen, hun carrièreperspectief te verbeteren, nieuw talent te behouden (met name door de uitval van startend onderwijspersoneel te verlagen), en de mogelijkheden voor ontwikkelen en professionaliseren van medewerkers te optimaliseren 3.4 We zorgen dat het mbo in onderzoeks- en kennisnetwerken een gelijkwaardige partner wordt
PRIORITEIT 4 Bevlogen medewerkers en betrokken werkgever
4.1 We bevorderen de verbondenheid, inclusie, diversiteit en samenwerking in de organisatie
PRIORITEIT 5 Duurzame ontwikkeling
5.1 We bevorderen duurzame ontwikkeling in de bedrijfsvoering
4.2 We stimuleren de beroepscompetenties en persoonlijke ontwikkeling van medewerkers 4.3 We vergroten de professionele ruimte van medewerkers
5.2 We versterken de aandacht voor duurzame ontwikkeling in het onderwijs 5.3 We stimuleren duurzame ontwikkeling in de persoonlijke leefomgeving van studenten en medewerkers
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
12
3 Doelen, ambities en acties Kwaliteitsagenda 2024-2027
Dit hoofdstuk geeft een uitwerking van de doelen van de eerste drie prioriteiten van onze strategie, de prioriteiten van de Kwaliteitsagenda. Bij elke prioriteit staan: • relevante trends en ontwikkelingen in de samenleving en het (beroeps)onderwijs, • onze doelen voor 2027, • onze voornaamste acties in 2024-2027, • de samenwerkingen met onze stakeholders. Bij elk doel staat de beschrijving van: • de maatschappelijk relevantie, • onze uitgangssituatie in 2023, • onze concrete ambities voor 2027, • onze acties in de periode 2024-2027 om de ambities te realiseren, • de argumentatie voor onze strategische keuzes in de niet-verplichte maatregelen. Om de voor de uitwerking van de doelen vereiste analyses zo beknopt mogelijk te houden, en om zo snel mogelijk tot de kern te komen, staan aanvullende feiten en cijfers per prioriteit in Bijlage 3.
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
13
3.1 PRIORITEIT 1: Kansengelijkheid
Inleiding Vanuit onze missie en onze kernwaarde Betrokken vinden we het belangrijk dat alle studenten gelijke kansen krijgen om hun talenten te ontwikkelen om actief deel te nemen aan de samenleving. Als grote mbo-instelling leveren we een belangrijke positieve bijdrage aan de maatschappij en zorgen we dat onze studenten gelijkwaardig behandeld worden. Tijdens de tournee van ons onderwijsorkest komen onze studenten langs allerlei verschillende werk- en leeromgevingen waarin zij worden gevoed met competenties, vaardigheden, kennis en inspiratie. Maar voor veel studenten zijn niet alle plekken toegankelijk of biedt hun omgeving te weinig mogelijkheden. Sommige podia hebben een mindere akoestiek, sommige oefenruimtes hebben mindere faciliteiten en sommige orkestleden kunnen thuis niet eens oefenen. Kortom, niet alle studenten krijgen de beste kansen om hun talenten en competenties te ontwikkelen. Kansengelijkheid biedt alle studenten de mogelijkheid om een actieve rol te spelen in hun leren en in de samenleving, en biedt hun de kennis en vaardigheden die nodig zijn voor de arbeidsmarkt en de samenleving van de toekomst. Tegelijk heeft de samenleving ieders bijdrage nodig, zoals een orkest alle instrumenten nodig heeft om tot een complete harmonie te komen. Eén instrument dat minder speelt haalt het niveau van het hele orkest naar beneden.
Het is daarom onze plicht aan de samenleving om het volle potentieel van al onze studenten optimaal te ontwikkelen.
Sinds de start van de vorige Kwaliteitsagenda in 2019 is onze context aanzienlijk veranderd. Voor veel studenten en medewerkers is de coronapandemie een traumatische periode geweest door grote onzekerheid, verlies en sociale isolatie. De hack waar Mondriaan mee te maken kreeg in augustus 2021 belemmerde het contact en de verbindingen binnen onze leergemeenschap nog verder. Daarbij bracht de inflatie velen (verder) in financiële problemen. De effecten hiervan op zowel studenten als medewerkers werden vooral in 2022 duidelijk merkbaar. Dit was ook te zien aan de realisatie van onze doelen op het gebied van vsv, onderwijsresultaten en doorstroom. Die ambities bleken in 2022 toch moeilijk verenigbaar met de bevordering van kansengelijkheid en de versterking van de positie van kwetsbare jongeren. Zeker wanneer de arbeidsmarkt aan studenten trekt en hun financiële situatie hen noodzaakt om werk te verkiezen boven onderwijs, is het een uitdaging om passende trajecten te ontwikkelen. In de samenleving groeit het besef dat gelijke kansen voor iedereen de basis vormen voor een rechtvaardige en gezonde samenleving. Daarnaast is er steeds meer aandacht voor inclusie en toegankelijkheid in het onderwijs.
Wij willen bijdragen aan een maatschappij waarin kleur, migratieachtergrond, fysieke of mentale handicap, gender, sekse en geaardheid of het sociaaleconomische milieu geen belemmering vormen voor succes. We zorgen dat echt elke student zich welkom voelt en de juiste ondersteuning krijgt.
Relevante trends en ontwikkelingen • Kansenongelijkheid blijft een probleem in het onderwijs, met name voor kwetsbare groepen zoals studenten van kleur, met een migratieachtergrond, met een fysieke of mentale handicap, uit de lhbtiq+-gemeenschap of uit lagere sociaaleconomische milieus. • Achterstand op het gebied van cognitieve vaardigheden, waaronder taal en sociaal-emotionele ontwikkeling, kan de kansenongelijkheid vergroten. • Om gelijke kansen te bevorderen, moeten we vroegtijdig risico’s en achterstanden signaleren en passende ondersteuning bieden.
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
Onze doelen voor 2027 Om kansengelijkheid binnen Mondriaan en daarbuiten te realiseren, hebben we de volgende doelen: • DOEL 1.1 We dragen bij aan gelijkwaardige behandeling van alle studenten in Nederland. • DOEL 1.2 We verbeteren het studentenwelzijn en versterken de integrale veiligheid op onze scholen en leerbedrijven; we bevorderen inclusie en toegankelijkheid voor studenten met een hulpbehoefte. • DOEL 1.3 We versterken de begeleiding (met name voor niveau 2-studenten) en verminderen vsv. • DOEL 1.4 We versterken de beroepsroute vmbo-mbo-hbo en positioneren het beroepsonderwijs als een positieve keuze. • DOEL 1.5 We bevorderen geletterdheid in de regio; we verminderen laaggeletterdheid met scholingsprogramma’s.
14
Onze voornaamste acties in 2024-2027 Om deze vijf doelen te realiseren zijn onze voornaamste acties in de komende jaren: • We intensiveren het gesprek met studenten over mentaal welzijn en (integrale) veiligheid om taboes te doorbreken. • We zetten extra in op begeleiding van studenten op alle niveaus. • We maken afspraken met gemeenten en andere relevante partijen, zodat studenten kunnen participeren in het studentenleven, met aandacht voor introductieweken en studentensport. • We versterken de aansluiting tussen onderwijsinstellingen (vo-mbo-ho) door onderlinge afstemming van inhoud en inrichting van het onderwijsprogramma, met focus op opleidingen die nodig zijn voor maatschappelijke opgaven en waar studenten drempels ervaren. • We nemen deel aan het collectief Nationaal Groeifondsproject LLO.
Werkgevers Mondriaan versterkt de samenwerking met werkgevers om de aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt te versterken. Dit omvat meedenken, klankborden, participeren en cocreëren. Door deze nauwe samenwerking kunnen onze opleidingen beter inspelen op de behoeften van werkgevers en kunnen we onze studenten goed voorbereiden op de arbeidsmarkt. Overig Mondriaan verbetert de samenwerking met organisaties voor taalonderwijs en taalontwikkeling, zoals de Talengroep, ITTA, Mbo Taalacademie en de Voorleesexpress. Dit betreft kennisdeling, gezamenlijk onderzoek en uitwisseling van goede praktijken om geletterdheid te bevorderen.
Samenwerking met onze externe partners
Mondriaan blijft investeren in ‘Heel Den Haag Leest’: een netwerk van scholen, bibliotheken, de gemeente Den Haag, boekhandels en andere instellingen om gezamenlijk het lezen te bevorderen en het leesplezier te vergroten in de regio Haaglanden.
Onderwijs Mondriaan versterkt de samenwerking met middelbare scholen, specifiek met de decanen, om de overgang van het vo naar het mbo te verbeteren. Dat betekent een warme overdracht, gezamenlijke ontwikkeling van loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) en samenwerking voor de verbetering van de aansluiting.
Mondriaan neemt actiever deel dan voorheen aan het ‘Kennispunt Taal’ van de MBO Raad: een netwerk van beleidsadviseurs om gezamenlijk de laaggeletterdheid te verminderen. Dit houdt in dat we kennis, onderzoek en goede praktijken uitwisselen op inspiratiebijeenkomsten.
Mondriaan intensiveert de samenwerking met mbo-instellingen in andere regio’s om de aansluiting tussen verschillende onderwijsniveaus in de gehele sector te versterken. Dit omvat de afstemming en gezamenlijke ontwikkeling van projecten en leerlijnen.
Deze samenwerkingsverbanden dragen bij aan de verwezenlijking van onze doelen en ambities met gecoördineerde inspanningen, gezamenlijke projecten en uitwisseling van kennis en ervaring.
Mondriaan verbetert de samenwerking met instellingen in het ho in de regio, waaronder de Haagse Hogeschool, Inholland, Hogeschool Rotterdam en Hogeschool Leiden, om de aansluiting tussen het mbo en het ho te verbeteren. Dit omvat onder andere de ontwikkeling van gezamenlijke leerlijnen en de afstemming van het onderwijsprogramma. Overheden Mondriaan intensiveert de samenwerking met de gemeenten Den Haag, Leiden, Delft en andere overheidsinstanties om de belangen van studenten te behartigen en de toegankelijkheid en inclusie van het onderwijs te bevorderen. Dit omvat onder andere onze participatie in de Haagse Educatieve Agenda (HEA).
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
15
DOEL 1.1 We dragen bij aan gelijkwaardige behandeling van alle studenten in Nederland
Inleiding Als publieke organisatie stellen we dat alle studenten recht hebben op gelijke kansen, ongeacht hun kleur, migratieachtergrond, validiteit, gender, sekse, geaardheid of sociaaleconomische milieu. We bevorderen die gelijke kansen en diversiteit, en creëren een inclusieve leeromgeving waarin alle studenten zich gewaardeerd en vertegenwoordigd voelen. Net zo goed is de samenleving gebaat bij een inclusieve leeromgeving waarin iedereen kan bloeien. Ieders bijdrage is nodig, net als een orkest de bijdragen van alle musici nodig heeft voor een goede harmonie. Omdat de Haagse regio sterk internationaal georiënteerd is en de globalisering groeit, moeten onze studenten als beginnende beroepsbeoefenaars competenties ontwikkelen om zich daarin staande te houden. Voor hen ontwikkelen we diverse activiteiten om deze internationale context vorm te geven. Ook voor internationale mogelijkheden bieden we al onze studenten gelijke kansen.
Ieder jaar maken we gebruik van subsidies van het Erasmus+-programma Mobiliteit (KA1). Hiermee nemen we een financiële belemmering weg en creëren we meer kansengelijkheid, want studenten en docenten kunnen onder bepaalde voorwaarden een financiële bijdrage krijgen voor reis en verblijf voor een internationaliseringsactiviteit in het buitenland. Het Erasmus+-programma biedt daarnaast extra ruimte voor studenten met speciale leerbehoeften. We hebben budget gealloceerd om de internationaliseringsambities van onze scholen te bevorderen, zodat onze studenten internationale ervaring op kunnen doen, net als studenten van hogescholen en universiteiten. Bovendien nemen we actief deel aan internationale samenwerkingsverbanden en projecten met studenten op alle niveaus.
Onze ambities voor 2027 Binnen het doel Gelijkwaardige behandeling voor alle studenten hebben we voor 2027 de volgende ambities:
Onze uitgangssituatie in 2023 • In augustus 2023 kunnen eerstejaars mbo-studenten van de scholen die meedoen aan de pilot deelnemen aan de introductieweek 2023 ‘Hi The Hague’. • Samen met de CSR zoeken we mogelijkheden om de app Studar in te zetten voor eerstejaars mbostudenten. Het aanbod van de app passen we aan op de doelgroep, indien nodig. • We onderzoeken de behoeften onder mbo-studenten om: - deel te nemen aan studentensportverenigingen in Den Haag, - gebruik te maken van studentenfaciliteiten op de ho-instellingen, - tegen gereduceerd tarief gebruik te maken van reguliere sportverenigingen. De Werkagenda mbo benadrukt het belang van een brede ontwikkeling van internationaliseringscompetenties. De internationale dimensie van de mbo-sector blijft onverminderd belangrijk, vanwege de voortschrijdende globalisering van arbeidsmarkten en demografische trends in de EU. De Haagse regio is bovendien sterk internationaal georiënteerd. Daarom worden interculturele competenties integraal onderdeel van curricula en willen we met ondersteuning van het Erasmus+-programma langere periodes van mobiliteit voor studenten bevorderen. We bieden onze studenten mogelijkheden voor buitenlandse stages, studiereizen en uitwisselingsprogramma’s. Met Internationalisering@home kunnen studenten interculturele competenties vergaren zonder fysiek naar het buitenland te gaan.
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
We zorgen dat mbo-studenten gelijkwaardig mee kunnen doen met studentenactiviteiten. Dat betekent dat die activiteiten en voorzieningen aansluiten op hun behoeften en dat ze er gebruik van maken. Dat geldt in het bijzonder voor de introductieweek ‘Hi The Hague’, de app Studar en de Haagse studentensportverenigingen. Om internationalisering in de breedste zin in de scholen te verankeren, zijn we bestuurlijk actief in diverse internationale netwerken van mbo-scholen, zoeken we samenwerking met Europees gesubsidieerde projecten (KA2) en willen we ook aan het stuur zitten. De breed aangeboden Europese subsidiemogelijkheden in combinatie met een internationaal netwerk fungeren als vliegwiel. Onze ambitie is dat alle studenten internationaliseringscompetenties ontwikkelt met dit aanbod, ongeacht hun financiële draagkracht.
16
Onze acties in 2024-2027 Het International Office vraagt de mobiliteitsgelden van Erasmus+ (KA1) aan en geeft ze door aan de scholen en diensten. Voor de internationale projecten (KA2) brengen we extra expertise in de organisatie. Een Mondriaanbrede aanpak zorgt voor een voedingsbodem voor scholen om hun internationaliseringsambities waar te maken. Acties
Type
Toelichting
1.1.1
Gelijkwaardig positioneren van het mbo en de mbo-studenten
Pas toe
We intensiveren bestaande initiatieven
1.1.2
Creëren van een infrastructuur om studenteninitiatieven, zoals studieverenigingen, te ondersteunen en begeleiden
Pas toe
We intensiveren bestaande initiatieven
1.1.3
Een fysieke studentenkaart introduceren
Leg uit
We continueren bestaande initiatieven
1.1.4
Afspraken maken met gemeenten en andere relevante partijen om mogelijk te maken dat studenten kunnen participeren in het studentenleven, met aandacht voor introductieweken en studentensport
Pas toe
We voeren gemaakte afspraken uit
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
17
DOEL 1.2 We verbeteren het studentenwelzijn en versterken de integrale veiligheid op onze scholen en leerbedrijven; we bevorderen inclusie en toegankelijkheid voor studenten met een hulpbehoefte
Inleiding
Onze uitgangssituatie in 2023
Om goed te kunnen studeren zijn gelijke kansen op persoonlijk welzijn en veiligheid op school randvoorwaarden.
De studenten van Mondriaan zijn divers qua kleur, migratieachtergrond, validiteit, gender, sekse, geaardheid en sociaaleconomisch milieu. Studenten worden echter nog steeds gepest of gediscrimineerd om wie ze zijn of waar ze voor staan. De Centrale Studentenraad geeft daarom speciaal aandacht aan kansengelijkheid en veiligheid. Onze speerpunten zijn de start van werkgroepen Diversiteit, Inclusie en Gelijkwaardigheid en een interne Gender & Sexuality Alliance bij Mondriaan.
Maatschappelijke onrust groeit en beïnvloedt het welzijn en welbevinden. De kansenongelijkheid neemt toe op het gebied van opleiding, wonen, inkomen, stage en werkgelegenheid. Ook de polarisatie in de samenleving groeit; mensen wantrouwen de overheid en elkaar steeds meer. Migratie neemt toe, evenals de emancipatie van diverse groeperingen. In de samenleving groeit de acceptatie en erkenning van diversiteit. Studenten die beter in hun vel zitten en zich veilig voelen zijn meer gemotiveerd om te studeren en een positieve bijdrage te leveren aan het leerklimaat in de klas. Dit heeft weer effect op het klimaat op school voor medestudenten en medewerkers.
Na de pandemie bleek er een toename te zijn van welzijnsproblematiek onder studenten. Daarvoor is in 2022 een projectleider studentenwelzijn aangesteld. In 2022 voelt 76,2 procent van de studenten van Mondriaan zich veilig. Dit is een stijging van 3 procent ten opzichte van 2020. Het mbo-totaal ligt op 81 procent.
We bevorderen gelijke kansen en diversiteit en creëren een inclusieve leeromgeving waarin alle studenten zich gewaardeerd en vertegenwoordigd voelen. We verbeteren het veiligheidsgevoel en -klimaat voor studenten en medewerkers door een meer integrale benadering van veiligheid, zoals beschreven in onze visie Integrale Veiligheid. Onder het motto: ‘Veiligheid is van ons allemaal!’ moeten alle studenten zich bij ons veilig, gezien, gehoord en welkom voelen. Aan die integrale veiligheid koppelen we onze kwaliteiten, kennis, kunde en ervaringen. Met de PDCA-cyclus houden we een kritische blik op ons eigen proces. We willen de veiligheid voor studenten vergroten met een procesmatige benadering en in samenwerking met de verschillende disciplines en interne en externe stakeholders.
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
18
Mentale gezondheid
Studenten in een kwetsbare positie
In figuur 3.1 is het percentage studenten weergegeven dat zelf aangeeft op dit moment een slechte tot zeer slechte metale gezondheid te hebben. Mondriaan scoort boven het mbo-totaal, en er is geen betekenisvol verschil tussen de meting 2022 (geel) en meting 2023 (blauw).
Met een statistische analyse (logische regressie) is gekeken of bepaalde groepen studenten een hoger risico lopen op studievetraging of mentale problemen. Uit die analyse komen drie risicofactoren naar voren die de kans op studievertraging en mentale problemen vergroten: geslacht (man), financiële status (slechte financiële situatie ouders) en migratieachtergrond (met migratieachtergrond). In onderstaand figuur is per instelling het aandeel van deze groep studenten in een kwetsbare positie (studenten met twee of drie risicofactoren) weergegeven. Mondriaan scoort hoger dan het mbo-totaal, maar de score in 2023 is wel betekenisvol lager dan in 2022.
Figuur 3.1 Mentale gezondheid studenten 2022 & 2023
Mentale gezondheid x studievertraging In onderstaande figuur zijn beide kernindicatoren - percentage met studievertraging en percentage met (zeer) slechte mentale gezondheid - gecombineerd. In de figuur geeft het paarse stipje het gemiddelde van alle instellingen aan. Daaromheen bevinden zich vier vlakken: op instellingen rechts van de verticale oranje lijn geven studenten bovengemiddeld vaak aan studievertraging te hebben. Daarnaast geldt voor instellingen boven de horizontale lijn dat hun studenten bovengemiddeld vaak aangeven een (zeer) slechte mentale gezondheid te hebben. Mondriaan-studenten scoren op beide indicatoren boven het gemiddelde.
Figuur 3.3 Percentage studenten in een kwetsbare positie
Figuur 3.2 Mentale gezondheid studenten x studievertraging
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
19
Onze ambities voor 2027 Uiteraard willen we dat alle studenten zich veilig voelen bij Mondriaan. Onze maatregelen komen voort uit die ambitie. Tegelijk realiseren we ons dat honderd procent veiligheid niet realistisch is; we kunnen onmogelijk van elke student individueel zien of die zich veilig voelt en als dat niet het geval is, kunnen we dat onmogelijk altijd oplossen. Toch blijft dit ons streven. In elk geval realiseren we elk jaar een verbetering. We ontwikkelen een duidelijke visie omtrent mentale gezondheid, en hoe we het mentaal welzijn van onze studenten kunnen versterken. Nagenoeg alle scholen implementeren beleid, inclusief acties, ter bevordering van het welzijn van hun studenten, met bijzondere aandacht voor hun mentale gezondheid. We bieden niet-stigmatiserende, laagdrempelige voorzieningen waar studenten gemakkelijk een vertrouwde gesprekspartner kunnen vinden om hun uitdagingen te bespreken, zonder direct in een formeel zorgtraject terecht te komen – en dit alles zonder enig ‘label’. We doorbreken het taboe rondom mentale gezondheid bij zowel studenten als medewerkers door initiatieven te organiseren die de thema’s van bestaanszekerheid, kansengelijkheid en mentale gezondheid onder de aandacht brengen. We waarborgen structurele aandacht voor de mentale gezondheid van studenten door het programma ‘Mentale Gezondheid Studenten’, waarbij de focus niet verslapt.
We hanteren actieve monitoring, en een cultuur van openheid en begrip binnen de onderwijsinstelling.
Onze acties in 2024-2027 Acties
Type
Toelichting
1.2.1
We intensiveren het gesprek met studenten over mentaal welzijn en (integrale) veiligheid om taboes te doorbreken
Pas toe
We intensiveren bestaande initiatieven
1.2.2
Uitbreiden sociaal veiligheidsplan
Pas toe
We intensiveren bestaande initiatieven
1.2.3
Aandacht, kennis en kunde in de ondersteunings-structuur voor dreigende depressieve of suïcidale gedachten en vsv
Pas toe
We intensiveren bestaande initiatieven
1.2.4
Aansluiten bij de bestaande integrale aanpak Gezonde School en de programma’s ‘Welbevinden op school’ en ‘Helder op school’
Leg uit
We continueren bestaande initiatieven
1.2.5
Inzet op de vier thema’s uit de verbeteragenda passend onderwijs
Leg uit
We continueren bestaande initiatieven
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
20
DOEL 1.3 We versterken de begeleiding (met name voor niveau 2-studenten) en verminderen vsv
Inleiding Mondriaan bevordert gelijke kansen en rechtvaardigheid. Vsv is echter al jaren een probleem in Nederland. Vooral bij niveau 2 is het percentage vsv’ers onverminderd hoog. Zonder startkwalificatie hebben jongeren minder kans op de arbeidsmarkt. Als een deel van de jongeren geen startkwalificatie heeft, heeft dat ook gevolgen voor de samenleving en de economie. Nederland heeft de waardevolle bijdrage van deze jongeren hard nodig. Het is daarom van groot belang om dreigende uitval vroegtijdig te signaleren en problemen te voorkomen die kunnen leiden tot uitval.