RIS318497 Notulen van de raad van 15 februari 2024

Motie N.1 D66 Bomen in alle straten Bomenbuurt De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 februari 2024, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Plan van Aanpak Operatie Bomenbuurt (RIS317440). Constaterende dat: ▪ het college een Plan van Aanpak voor de Bomenbuurt naar de raad heeft gestuurd om tegelijk met het vervangen van het riool de openbare ruimte van de Bomenbuurt te vergroenen; ▪ er momenteel straten in de Bomenbuurt zijn waar geen bomen staan; ▪ in het coalitieakkoord “Haags Akkoord 2023-2026” is opgenomen dat het streven is om de 330-300 regel te gaan hanteren in Den Haag. Van mening dat: ▪ het onwenselijk is dat er in de Bomenbuurt straten zonder bomen staan; ▪ de aanpak van de Bomenbuurt een uitgelezen kans is om de 3-30-300 regel toe te passen. Verzoekt het college: ▪ bij de verdere uitwerking van de plannen voor de Bomenbuurt te streven naar de 3-30-300 regel; ▪ er in ieder geval voor te zorgen dat er in iedere straat van de Bomenbuurt twee bomen komen te staan; ▪ de raad hierover in het raadsvoorstel voor het Programma van Eisen te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Voorzitter. De Bomenbuurt is een prachtige wijk waar ik mijn hele leven al in rondloop. Eindelijk wil de gemeente het aan gaan pakken.

Zo hebben we laatst met wat raadsleden een wandeling gemaakt - het werd net al gezegd - door de buurt, samen met de SBOB en wat bewoners en ondernemers. Daaruit kwam naar voren dat de afgelopen jaren aardig wat bomen ziek zijn geworden en omgewaaid en niet teruggeplaatst. Ik heb gevraagd aan de wethouder of er geen vaart gemaakt kon worden met het vervangen van deze verdwenen bomen en gelukkig heeft hij dat toegezegd. Dat is mooi. Ik hou van bomen. Verder is de vraag naar oude lantaarnpalen groot. Die horen natuurlijk ook gewoon in deze buurt thuis. Daarom steunen we ook de motie van mevrouw Peeck van de VVD. Ook wil bijna iedereen dat de Fahrenheitstraat tweerichtings blijft en dat in de toekomst er een grote parkeerplaats komt onder het voormalige Rode Kruis Ziekenhuis. Ook zou het goed zijn om een straat als pilot in te

97

richten, zodat de buurt mee kan beslissen of dit de goede manier is van inrichten. Dan kunnen ze daar misschien nog wat aanpassingen aan doen. Maar het grootste probleem is natuurlijk het tekort aan parkeerplekken in sommige straten. Nu weet ik ook dat de Bomenbuurt gek is op de auto. Daarom vinden wij dat er een substantieel bedrag moet worden gereserveerd voor de aanleg van ten minste 100 extra parkeerplaatsen in de Bomenbuurt. Als men daar goed over nadenkt, hoeft men daar geen groen voor in te leveren. Daarom hebben wij een amendement klaarliggen. Daarin hebben wij het volgende stukje toegevoegd aan de laatste zin, bij besluit III: € 4.4 mln. voor de aanleg van straten, wegen, pleinen - inrichting verkeer, waarvan minimaal € 1 mln. gaat naar het realiseren van ten minste 100 extra parkeerplekken. De voorzitter. Door de heer Meinesz wordt het volgende amendement (N.A HvDH) voorgesteld:

Amendement N.A HvDH Meer ruimte voor de auto in de Bomenbuurt De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 februari 2024, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Plan van Aanpak Operatie Bomenbuurt(RIS317440) Besluit om onder punt III. vaststellen van de geprognotiseerde investeringsomvang voor de voorbereiding en de eerste fase van realisatie (2024 – 2027) van totaal € 10.830.000,-; verdeeld over: Vervanging riolering € 3.600.000,Programma 3. Duurzaamheid en Energietransitie € 250.000,Programma 9. Buitenruimte € 1.500.000,- - Werk-met-werk Bomenbuurt + € 330.000,- Onderhoud straten, wegen, pleinen Programma 12. Mobiliteit € 150.000,- verkeerveiligheid + € 450.000,- programma Parkeren, Deelmobiliteit en Mobiliteitshubs + € 4.400.000,- Aanleg straten, wegen, pleinen – inrichting verkeer om het dictum als volgt te wijzigen: Besluit: III. vaststellen van de geprognotiseerde investeringsomvang voor de voorbereiding en de eerste fase van realisatie (2024 – 2027) van totaal € 10.830.000,-; verdeeld over: Vervanging riolering € 3.600.000,Programma 3. Duurzaamheid en Energietransitie € 250.000,Programma 9. Buitenruimte € 1.500.000,- - Werk-met-werk Bomenbuurt + € 330.000,- Onderhoud straten, wegen, pleinen Programma 12.

Mobiliteit € 150.000,- verkeerveiligheid + € 450.000,- programma Parkeren, Deelmobiliteit en Mobiliteitshubs + € 4.400.000,- Aanleg straten, wegen, pleinen – inrichting verkeer, waarvan MINIMAAL € 1.000.000,- naar het realiseren van tenminste 100 extra parkeerplekken; Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Leonie Gerritsen (PvdD). Voorzitter. Laat ik vanaf deze plek nogmaals de zeer betrokken bewoners van de Bomenbuurt bedanken voor hun inzet, zowel bij het opstellen van de wijkvisie met alle hulp en input als bij het informeren en betrekken van raadsleden tijdens de buurtwandeling. Mijn fractie is echt blij dat die langverwachte opknapbeurt nu snel van start gaat en er gewerkt kan worden aan een leefbare en groenere wijk. Bij de wandeling door de Bomenbuurt viel op dat er enorm gretig gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid om een dakopbouw toe te voegen als woonlaag. Als de leefbaarheid daarmee niet in het geding komt, kan dit een goede manier zijn om woonruimte toe te voegen. In versteende wijken kan het ook een goede manier zijn om te verduurzamen met een groen dak en zo bij te dragen aan de opgave van klimaatadaptatie. Mijn motie is geïnspireerd door de Bomenbuurt, maar gaat eigenlijk over de hele stad.

Die verzoekt het college te onderzoeken of het mogelijk is om een duurzaam dak voorwaarde te maken bij een nieuwe dakopbouw; daarbij te bezien of met subsidies voor groene daken extra kosten deels kunnen worden gedekt; en dit terug te koppelen aan de raad.

98

De voorzitter. Door mevrouw Gerritsen wordt de volgende motie (N.2 PvdD) ingediend:

Motie N.2 PvdD Duurzaam dak als voorwaarde De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 februari 2024, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Plan van Aanpak Operatie Bomenbuurt. Overwegende, dat: ▪ de gemeente voorwaarden stelt aan het vergunnen van dakopbouwen; ▪ de voorwaarden momenteel enkel stedenbouwkundig en cultuurhistorisch van aard zijn. Constaterende, dat: ▪ een dakopbouw kansen biedt om een woning duurzamer te maken, bijvoorbeeld door te isoleren, zonnepanelen te plaatsen of een groen dak te maken. Verzoekt het college: ▪ te onderzoeken of het mogelijk is om een duurzaam dak voorwaarde te maken bij een nieuwe dakopbouw; ▪ daarbij te bezien of met subsidies voor groene daken extra kosten (deels) kunnen worden gedekt; ▪ dit terug te koppelen aan de raad. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Caroline Peeck (VVD). Voorzitter. In de commissie spraken we al uitgebreid over het voorliggende plan, waarbij de vervanging van het riool gebruikt zal worden voor de herinrichting van de Bomenbuurt. De wens en opgave voor deze fijne buurt zijn groot, waarbij leefbaarheid en groen bovenaan staan, elementen die ook de Haagse VVD belangrijk vindt om fijn en veilig te kunnen wonen. Voor de Haagse VVD past bij een mooie historische wijk historische verlichting.

Uit de buurt begreep ik dat daarover wensen zijn vanuit de BIZ om de winkelstraat Fahrenheitstraat nog mooier te maken, maar ook dat er niet ingeloste toezeggingen aan bewoners zijn om historische verlichting te plaatsen, zoals aan de Beeklaan. Daarom dien ik mede namens de heer Meinesz en de heer Etalle de motie in met het volgende dictum: verzoekt het college conform de Visie op Licht en de wens van de bewoners te onderzoeken waar verder in de Bomenbuurt historische verlichting passend is; op de plekken waar het aan bewoners is toegezegd een betrouwbare gemeente te zijn en historische verlichting te plaatsen; en de raad hierover uiterlijk bij de jaarrekening 2024 te informeren. Het hebben van een auto is voor veel mensen in deze buurt noodzakelijk. De Haagse VVD vindt dat er naast ruimte voor vergroening en veilig kunnen spelen op straat ook ruimte moet zijn voor de auto. Deelmobiliteit kan op termijn een oplossing bieden, maar nu is nog niet duidelijk of deelmobiliteit in de praktijk leidt tot een lage parkeerdruk.

Om echt integraal en realistisch aan het inrichten van deze buurt te gaan werken, dien ik de motie in met het volgende dictum: verzoekt het college te onderzoeken waar bestaande parkeerplaatsen, al dan niet in gebouwde ondergrondse parkeergarages, in de omgeving kunnen worden gecompenseerd; daarbij ook te onderzoeken hoe het opheffen van parkeerplaatsen op straat eventueel kan worden gefaseerd, zodat plekken pas worden opgeheven als parkeerdruk voldoende is gedaald; en de raad hierover uiterlijk in Q3 te informeren. Dennis Groenewold (D66). Begrijp ik het goed dat de VVD ertoe oproept om ondergrondse parkeergarages te realiseren in de buurt? Caroline Peeck (VVD). Er moet gewoon geen parkeerplaats worden opgeheven voordat naar compensatie is gekeken. Wij vinden inderdaad een ondergrondse parkeergarage in het Rode Kruis 99

Ziekenhuis een heel goede optie. We denken ook echt dat er een mogelijkheid toe is, omdat er mensen zijn die mee willen investeren en het helemaal ontwikkeld zou worden. Maar het belangrijkste vind ik dat er niets wordt weggehaald voordat er nagedacht is over compensatie. Dennis Groenewold (D66). Mee-investeren, dat kost alsnog de gemeente geld. Waar gaan we dat dan van betalen? Gaat het ten koste van het budget voor de openbare ruimte van de Bomenbuurt? Hoe ziet de VVD dat voor zich? Caroline Peeck (VVD). De bedragen in de begroting zijn nog niet onderverdeeld, dus volgens mij kan daar best iets uitgehaald worden. Het hoeft niet om het hele bedrag te gaan. De voorzitter. Laatste keer, meneer Groenewold. Dennis Groenewold (D66). Volgens mij is het trackrecord voor pogingen met ondergrondse parkeergarages in deze stad niet echt succesvol. Dat komt met name door de tientallen miljoenen die het kost. Heeft de VVD het budget er volledig voor over om een ondergrondse parkeergarage bij het Rode Kruis Ziekenhuis te realiseren? Caroline Peeck (VVD). De Haagse VVD vindt het ongelooflijk belangrijk dat leefbaarheid en groen ook op straat kunnen. Dan is een ondergrondse parkeergarage echt een heel goede optie. Het Rode Kruis Ziekenhuis wordt opnieuw ontwikkeld. Er zijn ongelooflijk veel aanmeldingen om daar iets met elkaar te gaan bouwen.

Dan is er gewoon een mogelijkheid om met elkaar in gesprek te gaan om die ondergrondse parkeergarage daar te bouwen. Maar nogmaals, ik heb gevraagd om te kijken naar compensatie, dus ook op andere plekken in de buurt, aan de randen van de Bomenbuurt. Leonie Gerritsen (PvdD). Ik zat een beetje te twijfelen. Het hele punt van het Bomenbuurtplan is natuurlijk de participatie. De bewoners mogen het zelf bepalen. Loopt deze motie daar niet een beetje op vooruit? Caroline Peeck (VVD). Nee, ik denk dat dat tegelijkertijd kan lopen, want de motie vraagt alleen om het te onderzoeken of in ieder geval om geen beslissingen te nemen die niet meer teruggedraaid kunnen worden. Dan is participatie volgens mij pas echt goed. Voorzitter. Tot slot ten aanzien van de overlast die de acht jaar durende operatie zal hebben, twee vragen. Zijn er lessen geleerd van de wijze waarop de herinrichting van Bezuidenhout heeft plaatsgevonden, namelijk opdeling in drie fasen om de winkels, bedrijven en woningen zo bereikbaar mogelijk te houden? Zo ja, worden de successen hiervan meegenomen? Ten aanzien van de winkeliers op de Fahrenheitstraat vragen we echt aandacht om gedurende deze lange acht jaar de straat zo bereikbaar mogelijk te houden.

Worden ondernemers over de planning geïnformeerd en, zo ja, hoe? Hebben zij op een of andere manier er nog inspraak in? Echt tot slot: in andere wijken zijn in de afgelopen tijd slechte ervaringen geweest, waardoor buurten langer of herhaaldelijk met openliggende straten te maken kregen door niet goed afgestemde planningen van werkzaamheden van verschillende diensten of nutsbedrijven. De gemeente heeft een traditie om werk met werk te maken, maar het antwoord van de wethouder dat de planning niet wordt afgestemd, stelt ons niet gerust. Daarom dien ik de motie met het volgende dictum in: verzoekt het college bij de herinrichting van de Bomenbuurt zo veel mogelijk werk-met-werk te maken en hiervoor de herinrichting af te stemmen met andere benodigde werkzaamheden, zowel binnen de gemeente als met externe partners, zoals nutsbedrijven voor de verzwaring van het elektriciteitsnet. De voorzitter. Interruptie van de heer Groenewold. Dat is uw vierde, hè? Dennis Groenewold (D66). Op een nieuw onderwerp, voorzitter. De voorzitter. O, op een nieuw onderwerp; u weet hoe het werkt. Gaat uw gang, meneer Groenewold.

100