Document · PDF

RIS318497 Notulen van de raad van 15 februari 2024

Gemeenteraad 4 april 2024, gemeente Den HaagBij agendapunt: Vaststelling van de notulen van 15 februari 202463.737 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 7

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 15 februari 2024 (Geopend te 13.30 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Stad in de raad C. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken D. Vaststelling van de notulen van 20 en 21 december 2023 E. Vaststelling van de besluitenlijst E.1 Voorstel van het college inzake Verordening tot vierde wijziging van de Verordening onroerendezaakbelastingen Den Haag 2021 (RIS317844) E.2 Voorstel van het college inzake Verordening tot derde wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning Den Haag 2018 (RIS317725) Beraadslaging over F. Tijdelijke afschaling dienstregeling HTM i.v.m. personeelstekort (RIS317847) G. Voorstel van het college inzake voorstel tot wijziging raadsvoorstel inzake Kwaliteitsplan Central Innovation District (RIS314594) H. Voorstel van het college inzake Concept planuitwerkingskader herontwikkeling Tuincentrum Hanenburg (RIS317054) I. Gewijzigd initiatiefvoorstel Bescherm beschermde stadsgezichten in Den Haag (PVV) (RIS315312) (agendapunt niet aan de orde geweest) J. Voorstel van het college aan de raad inzake Vaststelling Voorontwerp Vrije Busbaan Binckhorstlaan (onderdeel No-Regret) (RIS317365) Agendapunten K, L en M worden gezamenlijk besproken K. Voorstel van het college inzake Vaststelling bestemmingsplan Juliana van Stolberglaan 1 (RIS317781) L. Voorstel van het college inzake Vaststelling Beeldkwaliteitsdocument Juliana van Stolberglaan 1 (RIS317783) M.

Voorstel van het college inzake Grondexploitatie Juliana van Stolberglaan 1 – herontwikkeling Koninklijk Conservatorium locatie (RIS315936) N. Voorstel van het college inzake Plan van Aanpak Operatie Bomenbuurt (RIS317440) Afronding debat commissie O. Parkeerregeling Den Haag Zuidwest (RIS317162) P. Maximale huurverhoging bij Haagse woningcorporaties Q. Projectie op het Mauritshuis en veiligheid van de Joodse gemeenschap in Den Haag (RIS317002) R. Onrust uitbreiding betaald parkeren Rustenburg-Oostbroek S. Warmtenetten / warmteconcessie T. Haagse aanpak opvang nieuwkomers (RIS316033) (agendapunt niet aan de orde geweest) U. Verslag Raad in de Stad Leidschenveen-Ypenburg (RIS316574) (agendapunt niet aan de orde geweest) V. Werkagenda Energietransitie (RIS317123) (agendapunt niet aan de orde geweest) W. Concept Participatiegids voor gebieds- en planontwikkeling (RIS315612) (agendapunt niet aan de orde geweest) 1

De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 43 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (CDA), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Butt (GroenLinks), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Van Esch (D66), Etalle (FVD), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Van den Goorbergh (VVD), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Van der Helm (VVD), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Kruis (PVV), *Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GL), Uduba (VVD), Verdonk (Hart voor Den Haag), Verduin (D66) en Çelik (DENK). *onthoudt zich van stemming op motie J.5 Afwezig: Schmeets (PvdD), Sewtahal (PvdA) De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Goedemiddag, leden van de raad. Ik open uw vergadering van donderdag 15 februari. Welkom, ook de mensen op de publieke tribune en natuurlijk ook de kijkers thuis. Bericht van verhindering is ontvangen van mevrouw Schmeets in verband met ziekte. Ik hoop niet dat ze kijkt, want daar word je niet per se beter van.

Als ze wel kijkt: alle goeds en beterschap. Ik vraag uw aandacht voor onze vergaderafspraken. We vergaderen via de voorzitter. Eventuele overige gesprekken graag buiten deze vergaderzaal, zodat de insprekers en wij met elkaar in debat kunnen gaan en dat ook allemaal geconcentreerd kunnen blijven volgen. Het debat is natuurlijk gericht op de inhoud, niet op de persoon. Aanwezigheid in de raadzaal is voorbehouden aan de raadsleden. We zien allemaal op deze afspraken toe. Ik word vanmiddag afgewisseld door de plaatsvervangend voorzitter, meneer Groenewold. Alle stemmingen zijn aan het eind van de vergadering, waarna er gelegenheid is voor het afleggen van stemverklaringen. Mocht er een motie van wantrouwen worden ingediend, dan is het goed gebruik om die na de beraadslaging over dat agendapunt in stemming te brengen. Ik hoop dat u dan zo volledig mogelijk aanwezig bent; dat zeg ik er maar even bij. Met de fractievoorzitters is tot mijn grote spijt niet expliciet een eindtijd afgesproken, maar ik ga er maar even van uit dat de vergadering zoals gebruikelijk uiterlijk om 0.00 uur wordt afgesloten en dat we daarvoor dus ook iets eerder stoppen, want dan gaan we daarna nog de stemmingen doen. Dan is alles dus voor 0.00 uur.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Ik ben tot mijn grote verdriet genoodzaakt om ons initiatiefvoorstel nog even door te schuiven naar een volgende keer. De voorzitter. Bij dezen. Dank u wel voor de mededeling. De agenda wordt aldus gewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: B.

Stad in de raad.

De voorzitter. Er zijn tien insprekers aangemeld. Zij hebben drie minuten. Ik vraag u om naar de klok te kijken en die in de gaten te houden, want na drie minuten vraag ik u echt om te stoppen. We beginnen met twee insprekers die iets willen zeggen over de afschaling van de dienstregeling van HTM. De heer Van der Heijden (F). Goedemiddag, allen. Ja, ik spreek in over de afschaling van de dienstregeling van de HTM. In de bereikbaarheid en mobiliteit van de stad en regio vervult het ov een vitale functie. Onze stad breidt uit, wordt drukker, er komen meer inwoners bij en meer bezoekers weten onze stad te vinden. Reizigers weten na de ellendige coronaperiode in toenemende mate de weg terug te vinden naar het ov. De bezettingsgraden van tram en bus vertonen een stijgende lijn en liggen momenteel rond de 90%. En juist nú worden wij geconfronteerd met een afschaling van de dienstregeling van tram- en vier buslijnen. De voorstellen van de HTM gaan wat Rover betreft ver. De tramlijnen zijn de ruggengraat van het ov in de stad en regio. De frequentievoorstellen van de HTM voor de R-net- en RandstadRail-lijnen - dan hebben we het over de lijnen 2, 3, 4, 15, 16 en 17 - zakken door de bodem van minimumeisen die zijn vastgelegd in de Kadernota OV van de MRDH 2017. De arbeidsmarkt is al jarenlang krap.

Met het toenemen van de vergrijzing is de personeelskrapte op de arbeidsmarkt nog lang niet opgelost. Er zijn momenteel ongeveer 400.000 openstaande vacatures. De HTM verwacht in oktober voldoende rijdend personeel te hebben, zodat de frequenties weer kunnen worden opgeschaald naar het huidige niveau. De vraag doet zich voor waarop de verwachting van de HTM is gebaseerd. Het knelpunt is niet zozeer alleen de verwerving van personeel, maar ook het vasthouden van personeel. Welke maatregelen zet de HTM daartoe in? En op welke doelgroepen richt zij zich? Jaarlijks studeren honderden studenten in deze stad af op middelbaar algemeen en beroepsniveau. Mogelijk zitten daar potentiële werknemers bij. Wat heeft het UWV in de kaartenbakken staan aan mensen die aan de slag willen en oudere potentiële werknemers die al langer werkloos zijn? Een groot aantal gepensioneerden wil op parttimebasis nog een aantal jaren aan de slag blijven. Wat doet de HTM eraan om aankomende gepensioneerde werknemers nog langer in dienst proberen te houden? En is flexibele inzet van indirect personeel van de HTM op tram en bus mogelijk? Dat zijn zomaar een aantal vragen. De MRDH gaf aan deze afschaling onvermijdelijk te vinden en was het met de HTM eens dat er voor voorspelbaarheid moet worden gegaan.

Anderzijds blijkt de MRDH als concessieverlener niet akkoord te gaan met de afschaling en zal de MRDH de minder gereden kilometers op de subsidie aan de HTM in mindering brengen. Rover gaat ervan uit dat dat bedrag beschikbaar blijft voor de HTM en niet naar andere vervoerders gaat. De MRDH heeft toegezegd om de inspanningen van de HTM te monitoren. Op welke wijze geeft de MRDH invulling aan die monitoring? Rover vindt dat niet alleen het college maar ook de raad van de tussentijdse resultaten op de hoogte zou moeten worden gehouden. Verder vindt Rover de periode van afschaling … De voorzitter. Dank u wel. Uw tijd zit erop. Het spijt me zeer. Ook de heer Van Onselen heeft drie minuten. Kijk zelf ook naar de tijd; dat is maar een suggestie. De heer Van Onselen (F). We hebben twee inspraakpunten. Heb ik goed begrepen dat voor elk agendapunt drie minuten spreektijd geldt? De voorzitter. Zeker. De heer Van Onselen. Oké. Zeer geachte leden. De griffie heeft ons raadsadres aan u toegezonden; daarom nu een kortere toelichting. De aanleiding is het wegvallen van de financiering van de per 11/3 uit te vallen dag-, spits- en avonddiensten op vele tram- en buslijnen, zoals door de vervoerswethouder 3

op 7/2 is toegelicht. De rollen van de MRDH en de gemeente Den Haag zien wij als volgt. De gemeente Den Haag bezit alle aandelen van de HTM op één na. Dat aandeel is formeel in handen van de MRDH. Beide aandeelhouders, de MRDH en de gemeente Den Haag, zijn gelijkwaardig. Gegeven dit grote belang steekt het ons dat de gemeenteraad pas op 7 februari per brief is ingelicht over een ingrijpende reeks nieuwe verslechteringen. Hoe komt het dat in zo'n korte tijd de situatie zo is verslechterd dat na de jobstijding al op 11 maart ongekende drastische reducties worden doorgevoerd. De MRDH heeft haar rol onmiskenbaar rigide ingevuld. Ik licht dit toe. Wat telt is dat een aandeelhouder in de regel toezicht wil houden op de bedrijfsvoering van de onderneming en met name op de financiële effecten ervan. Een Haagse ervaringsdeskundige, geen ex-wethouder, schreef mij dit: 'Uit mijn tijd (circa negen jaar geleden) weet ik dat de aandeelhouder i.c. een hiervoor speciaal aangewezen wethouder Financiën (dus niet de wethouder mobiliteit) regelmatig gesprekken voerde met de HTM-directie. De 'waarde' van het Haagse aandeel bestaat in die context uit de mogelijkheid om 'op te treden' als de bedrijfsvoering en het financiële resultaat in het geding komen. Dat laatste is nu aan de orde. Niet alleen de MRDH houdt toezicht maar ook aandeelhouder Den Haag doet dat.

De rigide behandeling door MRDH van Den Haag/HTM is prematuur en kennelijk niet onderbouwd.' Ik licht dit nog kort toe. Indien HTM in het geheel geen inspanningen zou hebben gedaan om het tekort aan personeel weg te werken, zou er nog begrip voor de korting van de MRDH opgebracht kunnen worden. Het had mogelijk beter en anticiperender gekund, maar het is niet waarschijnlijk dat de HTM stil heeft gezeten. Bovendien staat de HTM bij het personele probleem in ov-land niet alleen en moeten nu alle zeilen worden bijgezet om uit het dal te komen. Zo bekeken is de 'uurtje factuurtje'benadering van de MRDH, zoals die nu op ons overkomt, wel erg kras. Daarom lijkt het ons gewenst dat het budget waarmee de HTM gekort wordt, wordt gereserveerd voor en besteed wordt aan een aantal maatregelen waarmee de situatie bij de HTM zo snel mogelijk kan verbeteren. Daarbij wordt gedacht aan spoedopleidingen voor bestuurders, bijvoorbeeld uit de genoemde stille reserve, het voor de overgangsfase inhuren van zo veel mogelijk gepensioneerden en deeltijders, een degelijk recruitmentprogramma en het op basis van analyses goed optimaliseren van de routes. Dit soort maatregelen, waarvoor budget nodig is, kunnen ertoe leiden dat in de loop van 2024 reparatie van de dienstregeling kan en ons inziens moet plaatsvinden, zodat we weer op het niveau van 2019 komen. De voorzitter. Dank u wel, meneer Van Onselen.

Er is een inspreker over het gewijzigd initiatiefvoorstel Bescherm de beschermde stadsgezichten in Den Haag. Eigenlijk heeft dat nu geen zin, want het initiatiefvoorstel is van de agenda afgevoerd. Meneer Drijver is niet voor niks gekomen, want hij komt straks ook nog aan de orde. Als u het nu alvast wil doen, mag dat en anders de volgende keer. Ik zie dat hij dit de volgende keer wil doen. Er zijn vijf insprekers over het voorstel inzake vaststelling voorontwerp vrije busbaan Binckhorstlaan. Mevrouw Riem Vis (I). Goedemiddag, gemeenteraad. Elf maanden geleden hebben wij als Binckhorstondernemer met de rug tegen de muur onderstaande e-mail als noodkreet verzonden naar eenieder die via het kastje of muurtje binnen de stadsmuren bekend was met onze situatie. Elf maanden later: in bijeenkomsten tot in nota bene de raad en het college wordt gemeld dat de gemeente zich onze situatie aantrekt. De enige ambtenaar die met ons communiceerde, is echter inmiddels vertrokken. In de richting van de raad en het college wordt de waarheid zelfs verdraaid, om het netjes te zeggen. Er wordt glashard geschreven dat APK-oké haalbare alternatieven zijn aangeboden. De waarheid: er is in de aanloop naar en ter indekking voor een rechtszaak enkel één helaas onhaalbaar alternatief aangeboden. Er worden mooie plannen gepresenteerd voor toekomstige bedrijfsruimte op de Binckhorst, zelfs 60.000 meter.

Hiermee worden de raad en het college zoet gehouden, want het probleem voor ondernemers in nood is op papier opgelost, maar dit is enkel een papieren plan. Tijdslijnen en haalbaarheid zijn nader te bepalen. De realiteit buiten het 'papieren plan' is dat aan de andere kant een andere afdeling van de gemeente als een wals over ons heen doordendert. Onder het mom van een no-regretpakket wordt de aanleg van een busbaan misbruikt en wordt er een rechtszaak gevoerd. APK-oké moet het liefst gister weg. Waarvoor? Niet voor de no-regretbusbaan; nee, dit komt enkel goed uit als rechtbankmunitie. Slechts 8% van ons pand ligt 'in de weg' voor het verbreden van het naastliggende voetgangerstrottoir. Let wel: aan de andere kant van ons pand ligt ook al een trottoir. Er is geen enkel contact en overleg mogelijk, enkel via advocaten. Alles wordt aangegrepen om enkel juridisch te winnen, alleen om een 4

oneerlijke discussie te winnen over één cijfertje in een huurovereenkomst, terwijl er uiteindelijk enkel sprake is van verliezers, aan alle kanten. Het gaat om werkgelegenheid, inkomens, klanten, gezinnen en toekomstperspectief in Den Haag. Maar dit doet er voor de juridische afdeling niet toe; dat is niet haar opdracht. Wij begrijpen al jaren dat wij op een onwenselijke plek zitten voor de gemeente. Wij willen ook het liefst gister weg, maar er is simpelweg geen alternatief. Er is ook de afgelopen maanden geen enkel alternatief voorbijgekomen; wij zoeken dagelijks. Er is enkel één papieren plan, zonder datum of haalbaarheid. Enkel in theorie kun je een puzzelstukje van tafel vegen en ons na twee jaar weer op de tafel plaatsen. In de realiteit kan dit niet. De realiteit is momenteel dat deze onderneming en haar medewerkers met eerlijk en keihard werken dagelijks bezig zijn met het uitvoeren van apk-keuringen van enkele tientjes om aan de andere kant de duizenden euro's aan juridische kosten tegen de gemeente te kunnen dragen, enkel uit lijfsbehoud, enkel om te zorgen dat het puzzelstukje niet tijdelijk van tafel kan vallen, enkel omdat er écht geen alternatief is. In de realiteit wenste iedereen elkaar prettige feestdagen. Heeft u enig idee hoe bedompt onze kerstborrel en kerstdagen waren? Zes gezinnen weten niet hoelang ze nog werk en inkomen hebben.

Iedereen wenst elkaar een gelukkig nieuwjaar, maar onze realiteit is een gemeente als tegenstander waarbij ambtenaren enkel hun eigen dossier indekken in plaats van dat we met elkaar aan een oplossing en aan de toekomst werken, ook een toekomst … De voorzitter. Dank u wel. Mevrouw Riem Vis (I). Ik was er bijna. De heer De Tombe (I). Wij kijken verdrietig terug op het debat met de raadscommissie, met name omdat de wethouder en hierdoor jullie als raadsleden door het ambtenarenapparaat verkeerd en onjuist werden voorgelicht en geïnformeerd. Tijdens het debat is benoemd dat er van een tijdelijke huurovereenkomst sprake was en dat wij vooraf, al bij aanvang, wisten dat wij weg moesten. Dit is pertinent niet waar. In tegenstelling tot vele anderen hebben wij inderdaad niet een antikraakhuurovereenkomst of speciale tijdelijke huurovereenkomst en aldus een lagere hierop aangepaste huur. Wij zijn in februari 2012 een reguliere huurovereenkomst aangegaan. Nimmer en nergens is toentertijd besproken of beschreven dat er voor ons pand herontwikkelingsplannen waren. En APK-oké betaalt sindsdien ook een reguliere marktconforme huur Wij hebben sindsdien al ruim € 500.000 betaald. Wij hebben toentertijd ook, met wetenschap van en in overleg met de gemeente, permanente en ingrijpende investeringen in het gebouw gedaan.

De gemeente heeft bijvoorbeeld ook zelf de cv-ketel vervangen en het pand volledig geschilderd. Er was dus van beide kanten een langdurige intentie. De diverse gemeentelijke panden naast ons blijven wél behouden. Hier waren wij ook van uitgegaan. Een huurovereenkomst is per definitie tijdelijk. De beeldvorming die geschetst wordt, alsof wij vooraf wisten dat wij weg zouden moeten, is echter gewoon absoluut niet waar. Anders hadden wij ons hier echt nooit gevestigd. Al vele jaren proberen wij in constructief overleg te komen met de gemeente, echt op alle mogelijke manieren. Bij alle mogelijke bijeenkomsten en overleggen zijn wij aanwezig, al jaren. We hebben vele e-mails verstuurd, ook noodkreten aan burgemeester en wethouders, bijvoorbeeld de noodkreet van 7 februari 2023, ruim voor een rechtszaak. Dit is echter helaas allemaal zonder vruchtbaar resultaat. Als uiterste noodgreep, enkel omdat we anders afgelopen 1 januari al dakloos geweest zouden zijn, hebben wij een rechtszaak moeten starten, pas op het aller-, allerlaatste moment, op 25 april, want de juridische deadline was 30 april. Dat was nota bene een rechtszaak tegen de voorgenomen ontruiming door de gemeente. Nu wordt deze rechtszaak misbruikt als argument om niet met ons in gesprek te kunnen en te willen. De rechtszaak heeft de gemeente enkel op papier, achter de ellebogen, gewonnen.

De gemeente voerde aan dat wij juridisch 'kantoorruimte' zijn: Boek 7, artikel 230 van het Burgerlijk Wetboek in plaats van artikel 290 van het Burgerlijk Wetboek. Dat is één cijfertje verschil in een standaardhuurovereenkomst, met desastreuze gevolgen. Maar: 'gewonnen'; daar ging het de juridische afdeling van de gemeente enkel om. Dat was haar opdracht. De collateral damage, de realiteit dat zeven gezinnen werkloos worden, dat bedrijvigheid en werkgelegenheid in Den Haag nog verder minimaliseert en dat een compleet bedrijf weg wordt gevaagd, is bijzaak. 5

Aangegeven werd dat het verplaatsen van de muur niet mogelijk is, maar dit is door de gemeente nooit beoordeeld of onderzocht. Bij ons op locatie werd dit nog bestempeld als 'een creatief idee'. Het is namelijk prima mogelijk en zeker niet kostbaar. De voorzitter. Nu zit uw tijd er echt op, meneer De Tombe. U begon iets later. We hebben u daarom achttien seconden extra gegeven. Ik leg dat uit, want ik let altijd precies op die tijd. De heer Van der Heijden (I). Geachte voorzitter en leden van het college en van de raad. Het CIDBinckhorst ontwikkelt zich tot een nieuw gedifferentieerd en hoogstedelijk verdicht stadsdeel. Er wordt volop gebouwd. Tot 2040 komen er in het CID en de Binckhorst naar verwachting 25.000 woningen en 30.000 banen bij. In de nabije toekomst, circa 2030, zal het CID-Binckhorst worden aangesloten op een hoogwaardige railverbinding. Rover vindt het positief dat op de gereserveerde ruimte voor de trambaan aan de oostelijke kant van de Binckhorstlaan alvast een tijdelijke vrije busbaan wordt aangelegd tussen de Zonweg en de Mercuriusweg richting centrum. Met deze vrije busbaan wordt een goede doorstroming van het busverkeer bewerkstelligd, zeker in de spitsuren. Voorlopig zijn werknemers en bewoners in dit gebied voor het ov aangewezen op de HTM-lijnen 26 en 28.

Al enige tijd lopen deze buslijnen tijdens de middagspits vast in de file op de Binckhorstlaan, waardoor de HTM zich genoodzaakt zag om in de middagspits bus 26 in te korten tot Den Haag Centraal en bus 28 om te leiden via Voorburg. Blijkens de haalbaarheidsstudie is de vrije busbaan alleen mogelijk voor bus 28 richting stad. Om bus 26 richting Neherkade ook gebruik te laten maken van de busbaan, moet een oversteek worden gemaakt over het kruispunt met de Mercuriusweg. De capaciteit van dit kruispunt laat dat volgens deze studie niet toe omdat er met het toevoegen van een extra prioritaire verkeersbeweging minder tijd beschikbaar is voor andere verkeersbewegingen. De extra busbeweging van lijn 26 kan ook de uitstroom van verkeer uit de Victory Boogie Woogietunnel beïnvloeden, die mogelijk leidt tot filevorming in de tunnel. Dat is niet toegestaan in verband met de tunnelveiligheid, aldus de haalbaarheidsstudie. In de visie van Rover leg je een vrije busbaan aan voor twee buslijnen en niet slechts voor één buslijn. Met de te verwachten toename van de mobiliteit op de Binckhorstlaan is die vrije busbaan nodig, mede vanwege de Mobiliteitstransitie, ook al is deze vrije busbaan rond 2030 nodig voor een vrije trambaan. De Binckhorst moet nu immers al goed ontsloten zijn met ov en daar zijn die twee buslijnen hard voor nodig.

Het uitgangspunt van Rover is dus dat die vrije busbaan wordt gebruikt door die twee buslijnen. Mocht een oversteek van lijn 26 over het kruispunt met de Mercuriusweg uiteindelijk niet mogelijk zijn, dan wenst Rover dat in overleg met de HTM wordt bezien in hoeverre lijn 26 ook van de busbaan gebruik kan maken en welke oplossingsrichting daarvoor mogelijk is. Ik dank u voor uw aandacht. De heer Van Onselen (I). Ik denk dat ik het zelfs korter dan drie minuten kan houden. Ik ben benieuwd. Ja, dat zou voor het eerst zijn. Het voorstel om een tijdelijke busbaan aan te leggen in één richting is in feite een stukje realisatie van het grote CID-Binckhorstconcept. Indien men met deze tijdelijke busbaan start, is het direct van belang om te kijken welke functie deze busbaan - later trambaan of tram/busbaan - gaat vervullen voor het CID-Binckhorst maar ook of het past in het grotere gebeuren van de CID-plannen, zoals Laak, CS, HS en Zuidwest Den Haag. Daaraan ligt nu een vervoersconcept rail ten grondslag. Over de lijnvoering is deels nog niet beslist. Wel staat vast dat er een rail Voorburg-Station CS komt, maar over de verlegging van lijn 1 zoekt de HTM varianten uit. Waar nu wel uitdrukkelijk over moet worden gesproken, is bus 26. Dit is een drukke buslijn die Voorburg Station Binckhorst via HS en Zuidwest Den Haag doorkruist.

Het plan ligt nu voor om bus 26 niet over de vrije tram/busbaan te laten rijden, zodat een afslag ter hoogte van de Binckhorstlaan en de Mercuriusweg-Rijswijkseweg richting Hollands Spoor vanaf de busbaan niet noodzakelijk is. Bus 26 is ondanks de vele andere verkeersbelemmeringen elders echter een goed gebruikte buslijn met veel potentie voor groei. In een van de CIDLaakrapporten sluit men in de toekomst zelfs de aanleg als tramlijn niet uit. Hoe dan ook, nu ligt aan uw raad de keus voor om bus 26 wel of niet op de vrije baan toe te laten. Doet u dat niet, dan zal bus 26 in de spitsuren verder vastlopen en Hollands Spoor niet meer aandoen. Aldus marginaliseert u deze 6

buslijn vroeg of laat. Het is dan een ervaringsfeit dat de buslijn niet meer functioneert zoals dat zou kunnen. HTM ziet dit punt ook. Ons advies is dus om bus 26 via de busbaan richting HS te laten rijden. Wat nu nog nodig is, is het onderzoeken van de doorstromingsperikelen in het Binckhorsttraject inclusief de busafslag voor bus 26. Nodig daarbij met name HTM, Rover, de ondernemers, fietsorganisaties en verkeerslichtspecialisten met kennis van de nieuwste snufjes op dat doorstroomgebied uit. Er zijn voorbeelden genoeg waar intensief autoverkeer en ov goed en aantrekkelijk genoeg met elkaar samengaan. De keuze voor een minder groene c.q. asfalttram/busbaan is dus een uitwerkingskwestie. De voorzitter. Dit is een uniek moment, begrijp ik. Unieke momenten moet je altijd met elkaar delen. De heer Herweijer (I). Geachte voorzitter en raadsleden. Mijn naam is Kees Herweijer en ik ben voorzitter van de Bedrijvenvereniging Binckhorst-Laakhaven-Fruitweg. Ik spreek in over agendapunt I, de vrije busbaan in de Binckhorst. Het water staat de ondernemers tot aan de lippen. Precies drie jaar geleden heeft de gemeente Den Haag met de Stichting Bedrijventerreinen Haaglanden een convenant gesloten. De BLF is een van die leden. Belangrijke punten van het convenant zijn: behoud bedrijventerreinen en span je in voor bedrijfshuisvesting.

Voor de BLF betekent dit dat we in een transformatiegebied zitten waar zowel woningen als bedrijven gevestigd kunnen worden en niet in een uitrookgebied voor bedrijven. Ook is altijd gezegd dat bestaande bedrijven gehandhaafd kunnen worden, maar er zijn voorbeelden waarin bedrijven zware juridische middelen moeten inzetten om hun gelijk te halen bij de Raad van State. Ik noem bijvoorbeeld Maison Kelder, de Fokker Terminal, Jachtwerf De Haas en de Fijnhouthandel. Ook zijn er bedreigingen voor bedrijven in de Lekstaat en de Binckhorstlaan die plaats moeten maken voor de HOV-lijn, die gaat lopen van Centraal Station naar station Voorburg. Waar moeten die bedrijven naartoe? Ook het Laakhavengebied kent zijn problemen. Daar moeten de komende jaren 100 bedrijven weg ten behoeve van het CID-gebied en woningbouw. Waar moeten die bedrijven naartoe? Vorig jaar is er gestart met de ontwikkeling van het Mercuriuskwartier, een mooi initiatief waar geen woningbouw meer komt maar uitsluitend ontwikkeling voor bedrijven. Daar zijn wij als BLF zeer blij mee, maar ik lees de tekst en ik kijk naar de huidige situatie. We hebben hier vorig jaar een mooie presentatie gehad. De positionering is: 'De motor van Den Haag. Het Mercuriuskwartier houdt Den Haag draaiende. Dit is de plek voor Haagse ondernemers die nauw verbonden zijn aan de stad en vormt de werkplek van menig inwoner van Den Haag.

Met een centrale locatie, goede bereikbaarheid en betaalbare ruimte kent het gebied een grote aantrekkingskracht. De primaire focus ligt op businessto-business, producten en diensten van andere ondernemers in Den Haag, maar ook gewone klussende stedelingen zijn hier van harte welkom. Het gebied ligt in de luwte van de Binckhorstlaan, waaraan sommige bedrijven een showroom hebben. Rondom de Wegastraat kent het gebied maar één persoonlijke sfeer met eigen uitstraling van de historische hallen.' Wanneer gaat dat plaatsvinden? Dat is de grote vraag. We hebben er een jaar lang niks over gehoord en we hopen de komende jaren met de gemeente daarover te kunnen discussiëren. Maar nu moet een goedlopend Haags bedrijf, APK-oké, weg voor een tijdelijke busbaan. Wij denken dat het met een kleine aanpassing van het gebouw mogelijk is om de busbaan aan te leggen en dat APK-oké kan blijven zitten … De voorzitter. Dank u wel. Dan een inspreker voor de gezamenlijke behandeling van de agendapunten K, L en M, het bestemmingsplan, het Beeldkwaliteitsdocument en de grondexploitatie Juliana van Stolberglaan 1. De heer Drijver (K/L/M). Goedemiddag. Vorige week sprak ik in over het beeldkwaliteitsdocument voor de voormalige KC-locatie aan de Juliana van Stolberglaan.

Het college had de serieuze vragen van de zienswijze van SOS niet beantwoord en ik beweerde dat de Welstand en de wethouder het plan al hadden gezien, terwijl u met dit stuk in de waan wordt gelaten dat u sturend bezig bent. In de pers kwamen het afgelopen halfjaar al de plaatjes van twee plannen voor het ANWB-kantoor voorbij, gewoon in de krant. Nu blijkt dat het tweede plan door Welstand is afgekeurd en dat er een derde plan is gemaakt. Het mag wat kosten. Dat derde plan wordt u vandaag niet getoond, maar staat volgende 7

week woensdag wel geagendeerd in de openbare vergadering van uw Welstandscommissie. Het is op z'n zachtst gezegd vreemd dat u nu niet in de gelegenheid wordt gesteld om een toetsingskader op te stellen waaraan uw Welstandscommissie dat derde plan moet gaan toetsen, nadat ze twee eerdere plannen al heeft afgewezen zonder uw toetsingskader. Het is bovendien vreemd dat u een beeldkwaliteitsdocument voorgelegd krijgt zonder dat plan te mogen zien. Het is een nietszeggend document waar ongeveer alles mee mag. Het is dus flauwekul. Gisteren sprak u over een werkend intern kwaliteitssysteem binnen de diensten aan de hand van het nieuwe Team Stadsadviseurs, samen met de Welstand. De week daarvoor sprak u over vroegtijdige participatie aan de hand van de Participatiegids. Beide aanpakken kunnen een eind maken aan de huidige kostbare en inefficiënte processen. Denk dus aan die Stadsadviseurs en de Participatiegids en schaf dit soort beeldkwaliteitsdocumenten, die u terecht verlangd heeft, op deze manier af. Vraag voortaan een presentatie in de raad van een schetsontwerp - dat is al drie keer klaar geweest - en verlang dat uw opmerkingen worden verwerkt in het vervolgtraject. Vraag gewoon de tekeningen op en neem de regie, die alleen u wettelijk toekomt. De voorzitter. Ten slotte een inspreker over het voorstel Plan van aanpak operatie Bomenbuurt. Mevrouw Angenent (N).

Goedemiddag, leden van de raad en burgemeester. Ik ben Maria Angenent, voorzitter van de Bewonersorganisatie Bomenbuurt. Voor u ligt een voorstel van het college inzake Plan van aanpak operatie Bomenbuurt 2024. Sinds 2011 is aangekondigd dat het riool vervangen zou moeten worden. De planning was 2024. Er werd ook een herinrichting aangekondigd. Veel is daarna gebeurd om voorbereidingen te treffen voor de herinrichting. En toen werd het stil. U staat nu voor een besluit: rioolvervanging en herinrichting integraal oppakken. Straks liggen de straten open en kunnen we de kans pakken voor een klimaatadaptieve en duurzame herinrichting, ook als voorbeeld voor andere wijken om ons heen. Het is een oude historische wijk. De plattegrond is van Berlage. Er zijn mooie zichtlijnen, met straten zoals de Thomsonlaan en de Ieplaan. De wijk heeft vooroorlogse woningen, smalle straten en weinig groen, met in sommige straten helemaal geen groen. Wat vragen wij? Verbeter de verkeersveiligheid. Veilige kruisingen, ook bij scholen. Ruimtes voor geparkeerde fietsen, scooters en auto's; 'deel' kan ook. Er zijn te veel geparkeerde auto's; dat is zeker. Ruimte voor bomen, groen, wandelaars, fietsers en toch ook voor auto's. Sociale structuur vind ik erg belangrijk: zorg voor banken en zitjes. Ontmoetingsplekken in de wijk zijn belangrijk.

Maak gebruik van pleinen en zorg ervoor dat het ook echt pleinen kunnen zijn, want soms lijkt het meer op een parkeerterrein. Veilige stoepen met mogelijkheid om in de zon te zitten zorgen voor sociale structuur. Maak er een prachtige klimaatadaptieve Bomenbuurt van waar het voor bewoners goed toeven is. Eerder was de bewonersparticipatie in de wijk heel goed. Dat moet nu weer zo zijn. Ik ga verder: we willen als bewonersorganisatie niet alleen betrokken worden; we willen dit samen u organiseren. Samen betrekken we alle bewoners en samen maken we keuzes. Ik vraag u namens de bewoners en de bewonersorganisatie: ga beginnen. We vragen uw akkoord.

Aan de orde is: C.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Nr. 1

Raadsadres Belanghebbende d.d. 19 januari 2024 inzake vuurwerk (10686117)

Belanghebbende d.d. 29 januari 2024 inzake vergunningvrije aan- en uitbouwen Statenkwartier (10697510)

Voorstel voor afdoening In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Bestuur In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte 8

Koninklijke CVAH d.d. 22 januari 2024 inzake algehele ontheffing voor ambulante handel tot 2023 t.a.v. zero emissie zone (10697544) Belanghebbende d.d.31 januari 2024 inzake autoloze zondag (10697574)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte

Van Ardenne & Crince le Roy advocaten d.d. 29 januari 2024 inzake Verordening Jeugdhulp Den Haag 2024 (10697674)

Belanghebbende d.d. 5 februari 2024 inzake voorgenomen wijzigingen in het erfpachtstelsel (10697728)

Nr.

Zienswijze ontwerp-bestemmingsplan Zichten 2, 3 en 7 Hoogheemraadschap van Delfland d.d. 16 januari 2024 (10686185) Stichting SOS Den Haag d.d. 18 januari 2024 (10693030) Bomenstichting Den Haag d.d.22 januari 2024 (10693047) Voorall d.d.1 februari 2024 (10693071)

Voorstel voor afdoening

Zienswijze ontwerp-bestemmingsplan Dreven 1 Hoogheemraadschap van Delfland d.d. 16 januari 2024 (10688590) Belanghebbende d.d. 18 januari 2024 (10688756) Bomenstichting Den Haag d.d.22 januari 2024 (10690661) R.B. van Heijningen d.d. 28 januari 2024 (10690684) Stichting SOS Den Haag d.d. 18 januari 2024 (10690704)

Voorstel voor afdoening

Zienswijze ontwerp-bestemmingsplan Escher Gardens en project-MER Escher Gardens Bewonersoverleg Leeghwaterkade, Fijnjekade e.o. (BOLF) en Wijkberaad Laak Centraal d.d. 24 januari 2024 (10688834) Voorall d.d. 23 januari 2024 (10688863)

Voorstel voor afdoening

1 2 3 4

Nr. 1 2 3 4 5

Nr.

2 3

Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor ’s-Gravenhage en omstreken d.d. 23 januari 2024 (10688884)

ProRail d.d. 22 januari 2024 (10689793)

Stichting SOS Den Haag d.d. 22 januari 2024 (10689811) NS Stations d.d. 23 januari 2024 (10690280)

Stichting Wijkberaad Laakhavens d.d. 24 januari 2024 (10690314)

Nr.

Zienswijze ontwerp-bestemmingsplan Plesmanweg 1 – 6, ontwerpomgevingsvergunningen en ontwerpbeschikking Wet geluidhinder – hogere grenswaarde(n) geluid (gemeentelijke coördinatieregeling) Belanghebbenden d.d. 23 januari 2024 (10690338) Belanghebbende d.d. 24 januari 2024 (10690359) Bomenstichting Den Haag d.d. 25 januari 2024 (10690471) Duttendel Wittebrug Wijkvereniging d.d. 24 januari 2024 (10690508) Belanghebbende d.d. 22 januari 2024 (10690567) Belanghebbenden d.d. 22 januari 2024 (10690608) Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor ’s-Gravenhage en omstreken d.d. 25 januari 2024 (10690621)

Voorstel voor afdoening

Zienswijze ontwerp-bestemmingsplan Nieuw Vredenoord Belanghebbende d.d. 22 januari 2024 (10694892) LBP Sight d.d. 30 januari 2024 (10694905)

Voorstel voor afdoening

1 2 3 4 5 6 7

Nr. 1 2 3 4 5 6

7 8 9

Stichting Molenvliet Hoornwijck d.d. 25 januari 2024 (10694965) Belanghebbende d.d. 24 januari 2024 (10694980) Vereniging Park Hoornwijck d.d. 22 januari 2024 (10695010) Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor ’s-Gravenhage en omstreken d.d. 1 februari 2024 (10695028) Natuurlijk Delfland d.d. 1 januari 2024 (10695061) Prakken d’Oliveira d.d. 30 januari 2024 (10695090) Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland d.d. 31 januari 2024 (10695106)

Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel

Nr. 1

4 5 6

Ter kennisneming Belanghebbende d.d. 28 december 2023 inzake melding over besluit gemeenteraad religieuze uitingen (10686371) Het Vergeten Kind d.d. 25 januari 2024 inzake week van het vergeten kind- bericht voor gemeenteraad (106967590) Bewonerscommissie Complex70 d.d. 24 januari 2024 inzake bekostiging ondersteuning Bewonerscommissie C70 (10696795) Rijksvastgoedbedrijf d.d. 24 januari 2024 inzake renovatie Binnenhof (10696835) Belanghebbende d.d. 26 januari 2024 inzake verbouwing Binnenhof (10696867) Partnerraad Zuidwest d.d. 29 januari 2024 inzake reactie artikel Omroep West (10697461) Bewonersplatform Voorburg Noord d.d. 4 februari 2024 inzake herontwikkeling ANWB-terrein in Wassenaar (10697482) Vereniging oud-Gemeenteraadsleden Den Haag d.d. 7 februari 2024 inzake excursie naar Delfland op 15 maart 2024 (10697490)

Voorstel voor afdoening Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Aan de orde is: D.

Vaststelling van de Notulen van 20 en 21 december 2023.

De Notulen worden ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: E.

Vaststelling van de besluitenlijst.

E.1

Voorstel van het college inzake Verordening tot vierde wijziging van de Verordening onroerendezaakbelastingen Den Haag 2021 (RIS317844) Voorstel van het college inzake Verordening tot derde wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning Den Haag 2018 (RIS317725)

E.2

Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.

Aan de orde is: F.

Tijdelijke afschaling dienstregeling HTM in verband met personeelstekort (RIS317847).

De beraadslaging wordt geopend.

Peter Mekers (D66). Voorzitter. Allereerst dank aan de insprekers van Rover en OVHA op dit punt. De HTM verraste de stad en de gemeente onlangs met haar plan om per 11 maart te schrappen in ritten voor tram en bus in onze stad, een besluit dat zonder aankondiging eigenlijk plompverloren werd medegedeeld en waarmee we als eigenaar van de HTM en via de Metropoolregio ook als opdrachtgever voor het openbaar vervoer in onze stad niet blij kunnen zijn. Ik kijk even terug naar de afgelopen maanden. Het vinden van extra geld en bezuinigingen om weer gezond vooruit te komen, een bespreking over sociale veiligheid in het ov, waarin werd aangegeven dat de veiligheid niet onder druk stond door een personeelstekort of problemen met de werving, de nachtbussen die vanaf Koningsdag eindelijk weer kunnen gaan rijden nadat dit jaren niet kon door personeelstekorten en dan nu voor zes maanden de dienstregeling ondermaats gaan aanbieden; ik kan dat niet met elkaar rijmen en ik hoor graag van de wethouder hoe hij die gebeurtenissen aan elkaar knoopt. En kunnen we nog meer verwachten van de HTM? Houdt de HTM haar eigenaar tijdig van deze problemen, dilemma's en keuzes op de hoogte? Wanneer werd het college door de HTM op de hoogte gesteld, vraag ik wethouder. Want we willen juist meer ov in de stad, niet minder. En dan het personeelstekort zelf.

Ik weet dat de HTM al vele jaren gepensioneerde werknemers vraagt om in te springen en dat al vele jaren ook mensen via een uitzendbureau of uitzendbureaus worden ingeschakeld als oproepkrachten om roosters rond te krijgen. Wat schetst mijn verbazing? Ik lees reacties van oud-HTM'ers die niet welkom zijn, dat vacatures al vervuld zouden zijn en dat zelfs een contract met een uitzendbureau voor die 'inspringers' per aanstaande mei zijn opgezegd, dat chauffeurs die zich via zo'n uitzendbureau bij de HTM melden om daar direct aan de slag te gaan, daar geen reactie op krijgen. We hoorden van de insprekers dat de HTM in het verleden eigen personeel flexibeler heeft ingezet, zodat bijgesprongen kon worden met het rijden. Daar hoor ik nu geen mogelijkheden voor. Gaat de HTM dan wel ver genoeg om de afgesproken dienstregeling te kunnen rijden of is personeelstekort een excuus voor verkapte bezuinigingen ten koste van de ovgebruikers? Graag een reactie van de wethouder daarop. De Metropoolregio heeft al aangegeven dat niet gereden kilometers in mindering worden gebracht op de concessie. Welke financiële gevolgen heeft dat dan voor de HTM en waar gaat dat geld heen? Ook daarop hoor ik graag de reactie van de wethouder. Mijn partij kan er ook niet bij dat de reizigersorganisaties verrast worden door dit besluit.

Kan de wethouder aangeven wat er dan misgaat en of ze soms voor spek en bonen meedoen? Kennelijk moet de HTM aangespoord worden om een stapje verder te gaan om voldoende personeel in de cabines van de trams of achter het stuur van de bussen te krijgen. Daarom de volgende motie: verzoekt het college met HTM een indringend gesprek te voeren om alle maatregelen te nemen die nodig zijn teneinde de dienstregeling zo snel mogelijk weer op te schalen naar normaal, daarbij de HTM op te dragen nadrukkelijk (ook) te kijken naar het - nog meer dan nu - inzetten van oud-medewerkers van HTM en externe krachten die al ervaring hebben met rijden voor HTM, inzichtelijk te maken welke mogelijke financiële gevolgen een boete vanuit de MRDH voor de HTM heeft en uiterlijk begin mei 2024 de raad te informeren over de voortgang. Deze motie dien ik mede namens collega Gerritsen van de Partij voor de Dieren in. De voorzitter. Door de heer Mekers, daartoe gesteund door mevrouw Gerritsen, wordt de volgende motie (F.1 D66) ingediend:

Motie F.1 D66 Zet HTM op het juiste spoor De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 februari 2024, ter bespreking van de Commissiebrief Tijdelijke afschaling dienstregeling HTM i.v.m. personeelstekort (RIS317847). Constaterende dat: ▪ de gemeente juist inzet op het stimuleren het gebruik van Openbaar Vervoer door het aanbieden van goed Openbaar Vervoer in Den Haag; ▪ de afschaling van de dienstregeling door HTM daarvoor contraproductief kan werken; ▪ er kansen liggen om oud-medewerkers en oproepkrachten (extra) in te zetten om het personeelstekort tegen te gaan; 12

▪

de financiële gevolgen van de afschaling voor HTM nog onduidelijk zijn.

Van oordeel dat: ▪ Den Haag juist duurzaam moet inzetten op beter Openbaar Vervoer. Verzoekt het college: ▪ met HTM een indringend gesprek te voeren om alle maatregelen te nemen die nodig zijn teneinde de dienstregeling zo snel mogelijk op te schalen naar normaal; ▪ daarbij de HTM op te dragen nadrukkelijk (ook) te kijken naar het -nog meer dan nu- inzetten van oud-medewerkers van HTM en externe krachten die al ervaring hebben met rijden voor HTM; ▪ inzichtelijk te maken welke mogelijke financiële gevolgen een boete van de MRDH voor de HTM heeft; ▪ uiterlijk begin mei 2024 de raad te informeren over de voortgang. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Leonie Gerritsen (PvdD). Voorzitter. Dank weer aan de insprekers voor hun betrokkenheid en wijsheden. Ik kan me op veel punten aansluiten bij mijn collega Mekers van D66, want het gaat slecht met het ov in Den Haag. Terwijl wij als raad proberen om het ov een boost te geven door gesloten haltes weer te openen, zoals op het Copernicusplein of het opgeheven traject van lijn 23 - worden we constant overvallen door tegenvallers bij de HTM en bij de MRDH.

Kan de wethouder verklaren waarom dit soort slechtnieuwsberichten vaak als een storm bij heldere hemel lijken te komen? Volgens de vervoerplanprocedure MRDH zou het nu ongeveer de tijd zijn om onze wensen en voornemens door te spreken ten aanzien van de komende dienstregeling. Gaat dat nog door en, zo ja, wanneer gaat dit plaatsvinden? De Partij voor de Dieren wil alles op alles zetten om de inwoners van Den Haag zo min mogelijk last te laten ondervinden van de problemen bij de HTM. Daarom steunen wij niet alleen de motie van D66, maar dienen wij ook een motie in om flink aan de bel te trekken bij het Rijk. Personeelstekorten in het ov zijn namelijk een landelijk probleem en kunnen niet duurzaam alleen regionaal worden opgelost. Daarom een motie die ik met D66 en de PvdA indien, met als dictum: verzoekt het college om (samen met de MRDH en de VNG) een lobby richting het Rijk te starten om de personeelstekorten in het openbaar vervoer regio-overstijgend en in samenwerking op te lossen en als gemeente alles op alles te zetten om de HTM zo spoedig mogelijk de gebruikelijke dienstregeling te laten rijden en vast te houden aan het voornemen om de gesloten haltes te openen. De voorzitter. Door mevrouw Gerritsen, daartoe gesteund door mevrouw Holman en de heer Mekers, wordt de volgende motie (F.2 PvdD) ingediend:

Motie F.2 PvdD Grote oplossingen zoeken voor groot personeelstekort De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 februari 2024, ter bespreking van Actualiteitendebat HTM. Overwegende, dat: ▪ de HTM heeft aangegeven vanwege personeelstekorten de dienstregeling nog verder in te moeten perken; ▪ in Den Haag de afgelopen jaren de kwaliteit van het OV achteruit is gegaan, omdat haltes zijn geschrapt en dienstregelingen aangepast; ▪ goed en regelmatig openbaar vervoer essentieel is voor de mobiliteitstransitie.

Constaterende, dat: ▪ door heel Nederland stad- en streekvervoer lijden onder de gevolgen van personeelstekorten; ▪ het in samenhang oplossen van een groter probleem vaak effectiever is dan kleinschalige oplossingen. Verzoekt het college: ▪ om (samen met de MRDH en de VNG) een lobby richting het Rijk te starten om de personeelstekorten in het Openbaar Vervoer regio-overstijgend en in samenwerking op te lossen; ▪ als gemeente alles op alles te zetten om de HTM zo spoedig mogelijk de gebruikelijke dienstregeling te laten rijden en vast te houden aan het voornemen om de gesloten haltes te openen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Ik denk dat de gemeenteraad vandaag vrij eensluidend is. Het gemeentebestuur is dat waarschijnlijk ook. We vinden het bericht dat we vandaag bespreken pijnlijk, want we hebben een goed en gezond openbaar vervoer nodig. De HTM is daarbij cruciaal. Voor veel bewoners is deze vorm van vervoer belangrijk in het dagelijks leven. De HTM vervoert mensen naar hun werk of de sportclub of naar vrienden en familie. Het afschalen van de dienstregeling kan daar ernstige gevolgen voor hebben. GroenLinks was dus onaangenaam verrast door de mededeling.

Tegelijkertijd wisten we natuurlijk al een tijdje dat na corona ziekteverzuim en personeelstekort de HTM nog steeds parten speelden. Dat maakt - dat is misschien verrassend - dat er enig begrip is voor de rigoureuze maatregelen, maar dat komt door een persoonlijk voorval. Ik zal het u uitleggen. De NS probeerde namelijk wél de dienstregeling in stand te houden tijdens personele krapte. Dat leidde ertoe dat rijdende treinen met mensen erin ineens stilstonden. Zo drukte mijn moeder - u kent haar - mij laatst nog het hart dat ik echt op tijd moest zijn; dat is niet standaard in onze familie. Ik hoor dat mensen die mij kennen, beginnen te lachen. De voorzitter. Er zijn vandaag volop verrassingen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). In Rotterdam hoorden we ineens, terwijl we al in de trein zaten: 'We zijn op zoek naar een machinist'. Paniek! Het antwoord was: 'We hebben iemand gevonden.' Daarbij werd niet gezegd of dat een gekwalificeerde machinist was of iemand die zich gewoon meldde. Dat lijkt mij nog erger dan een verschraalde dienstregeling. Dat is het enige punt waarop ik namens GroenLinks begrip kan hebben voor het besluit dat nu genomen wordt: het geeft duidelijkheid. Ik heb wel een vraag over het budget. De brief van het college geeft aan dat de MRDH de HTM zal korten op de concessie. Dat is terecht, want de HTM voert niet uit wat er afgesproken is.

Maar is dat ook een budget waarop we als raad een beroep kunnen doen om dat binnen de concessie van de HTM in te vullen, bijvoorbeeld voor nachtbussen, waarvan uit de mededeling blijkt dat die wél doorgaan - misschien kunnen we daar dan nog wat uitbreiden - of voor sociale veiligheid op de lijnen van de HTM. Ik werk toe naar een motie van onze hand over de HTM. We roepen de HTM op om dit zo snel mogelijk terug te draaien door de werving een extra boost te geven. De loonsverhoging van 23% de komende tweeënhalf jaar is daarbij een goed begin. Mijn fractie denkt dat de gemeente daarnaast ook op een andere manier kan bijstaan, bijvoorbeeld door de inzet van de sociale werkvoorziening of van mensen die aan het inburgeren zijn. Vandaar de motie met de al prijswinnende titel 'Gemeente helpt werkzoekenden halte HTM te vinden', met als dictum: roept het college op zijn middelen rondom arbeidsmarktbeleid in te zetten voor het begeleiden van werkzoekenden naar werk bij de HTM en de HTM en bbl-opleidingen te benaderen voor het afsluiten van een mogelijk werkakkoord. De voorzitter. Door de heer De Vuyst wordt de volgende motie (F.6 GL) ingediend:

Motie F.6 GL Gemeente helpt werkzoekende halte HTM vinden De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15-2-24 , ter bespreking van F Tijdelijke afschaling dienstregeling HTM i.v.m. personeelstekort (RIS317847) . Overwegende, dat: ▪ chauffeurs de drijvende kracht zijn achter ons openbaar vervoer; ▪ Haags arbeidsmarktbeleid mogelijkheden biedt om tekorten in maatschappelijke sectoren aan te pakken; ▪ personeelstekorten in essentiële sectoren niet alleen op de korte, maar ook op de lange termijn moeten worden tegengegaan. Constaterende, dat: ▪ chauffeurstekorten worden genoemd als primaire aanleiding voor het terugschroeven van de HTM-dienstregeling; ▪ uit cijfers van het CBS blijkt dat de helft van alle bus- en tramchauffeurs in de komende 12 jaar met pensioen gaat, en de personeelstekorten daarmee dus in potentie zullen verergeren; ▪ de gemeente Den Haag verschillende middelen heeft om werkzoekende naar werk te begeleiden. Roept het college op: ▪ haar middelen rondom arbeidsmarktbeleid in te zetten voor het begeleiden van werkzoekenden naar werk bij de HTM; ▪ de HTM en BBL-opleidingen te benaderen voor het afsluiten van een mogelijk werkakkoord. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter.

Vorige week werden we overvallen door het nieuws dat de HTM de dienstregeling afschaalt tot oktober. Dat is een slechte zaak, want het ov zat juist weer in de lift en moet aantrekkelijker worden. Daarvoor zijn goede bereikbaarheid en een frequente dienstregeling cruciaal. Er zijn al vele vragen gesteld. Mijn fractie sluit zich aan bij de vragen die gesteld zijn over de communicatie tussen het college en de HTM, want hoe kan het dat we dit pas op dit moment weten? Daarnaast nog een aanvullende vraag: waarom is de dienstverlening tot oktober afgeschaald en wat betekent dat met name voor het strandseizoen? Dan is er al een zomerdienstregeling, omdat er minder school- en woon-werkverkeer is, maar meer capaciteit richting strand en boulevard. Komt er voor de zomer nog een herijking van die dienstregeling en is de wethouder het met de ChristenUnie/SGP eens dat bijvoorbeeld het rijden van de nachtbus minder prioriteit heeft dan de frequente tram 9? Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. Het personeelstekort is veel te laat aangepakt en de HTM heeft niet op tijd aan de bel getrokken. De reiziger is hier de dupe van en moet hiervoor gecompenseerd worden, vindt de HSP. Om het openbaar vervoer aantrekkelijk te houden als alternatief voor de auto, dienen wij de motie Afschaling is prijsdaling in. Deze motie stelt voor om ook de ritprijs met 5% te verlagen.

Op deze manier hopen wij de keuze voor het openbaar vervoer te blijven bevorderen ondanks de verminderende dienstverlening. We hebben nog even naar het jaarverslag gekeken. Toen bleek ineens dat het personeelstekort niet opgenomen was als prioriteit. Wij vinden dit echt een gebrek aan goede bedrijfsvoering. Peter Mekers (D66). Ik heb een vraag naar aanleiding van de motie. Als je niet alles levert, snap ik dat het eerlijk zou zijn voor de reiziger als daar ook iets tegenover staat. Maar de HTM heeft het

financieel niet zo goed en we zouden dan nóg wat van haar inkomsten afhalen. Vindt u dat eigenlijk wel verantwoord? Fatima Faïd (HSP). Als de MRDH het verantwoord vindt om ook te korten, begrijp ik niet zo goed waarom de gebruikers wel het volle pond moeten betalen voor slecht management en een instelling als de MRDH niet. Peter Mekers (D66). Dank voor die reactie. Als je de HTM wil stimuleren om snel weer op volledige sterkte te rijden, zou het dan niet beter zijn om bijvoorbeeld te kijken naar het salaris van de directie om dat met zo'n percentage te korten in plaats van op de inkomsten van de HTM te beknibbelen? Fatima Faïd (HSP). Als u een motie indient om de directie te korten, gaan we die zeker steunen, maar het gaat ons er natuurlijk om dat we het heel zorgelijk vinden dat we mensen nu weer in de richting van de auto sturen. Wij denken: als je het gewoon evenredig met die 5% verlaagt, houden we mensen toch in het openbaar vervoer. Kavish Partiman (CDA). Ik heb aandachtig zitten luisteren naar collega Faïd. Zij heeft kritiek op de bedrijfsvoering van de HTM. Dat is een terecht punt; die kritiek mag je hebben, maar hoe rijmt u het om eerst kritiek te hebben op de bedrijfsvoering van de HTM en daarna een gat in de begroting te schieten? Daar maak je het toch niet beter mee? Fatima Faïd (HSP). Het personeelstekort is niet van gisteren of eergisteren.

Alle andere openbaarvervoersbedrijven hebben wél heel adequaat geanticipeerd. We lezen in de krant dat zij weliswaar ook moeite hebben om personeel te vinden, maar niet op deze manier. Dit kwam ook ineens als een donderslag bij heldere hemel. Wij wisten hier niks van; volgens mij wist ook de wethouder hier niks van. Ik kwalificeer dit dus echt als slechte bedrijfsvoering. Nogmaals, ik begrijp niet zo goed waarom de kosten bij de gebruiker moeten liggen. Kavish Partiman (CDA). Dat collega Faïd niet begrijpt waarom de kosten bij de gebruiker moeten liggen, dat mag, maar tegelijkertijd is goede bedrijfsvoering altijd gewoon prudent financieel beleid. Als je enerzijds kritiek hebt op de bedrijfsvoering van een bedrijf en anderzijds voorstelt om een gat in de begroting van dat bedrijf te schieten, vraag ik me af of het terecht is om kritiek te hebben op de bedrijfsvoering. Fatima Faïd (HSP). Het is natuurlijk volkomen terecht dat we kritiek hebben op een bedrijfsvoering als een bedrijf niet anticipeert op de personeelstekorten. Nogmaals, we hebben naar het jaarverslag gekeken. Het personeelstekort was geen prioriteit voor de HTM. Ze hebben zo'n lijstje met prioriteiten. Dat heeft u vast ook gezien. Het personeelstekort stond daar niet in.

Als ik naar de winkel ga, om een brood vraag en dan een halfje krijg terwijl ik toch gewoon het volle pond voor een brood moet betalen, is dat ook niet eerlijk. Lesley Arp (SP). Ik snap de rechtvaardigheidsgedachte richting de reizigers, maar ik maak me er een beetje zorgen om dat de HTM al wordt gekort via de MRDH en straks ook nog minder inkomsten krijgt als deze motie het zou halen en als men daar via de ticketverkoop mee aan de slag zou gaan. Stel dat de HTM er vervolgens voor kiest om dat gat te dichten door te snoeien in het personeel, dan heb je vervolgens een nog mindere dienstregeling. Misschien zeggen we dan dat we weer een korting uitdelen. Dan dunt het zichzelf langzaam uit. Heeft de HSP ook dat scenario overwogen en hoe kunnen we dat voorkomen? Fatima Faïd (HSP). Dank u wel voor die vraag; ook alle anderen bedankt voor de vragen. Natuurlijk hebben we daar ook over nagedacht, maar de gedachte achter onze motie is dus dat mensen dan toch blijven kiezen voor het openbaar vervoer. Nu lopen we natuurlijk ook het risico dat mensen denken: ik neem toch maar gewoon de auto. Linksom of rechtsom, de HTM gaat dan toch ook gewoon pijn lijden.

Lesley Arp (SP). Ik vind het inderdaad heel belangrijk dat mensen blijven kiezen voor het openbaar vervoer. Op dat punt zit er zeker een interessante gedachte in deze motie, maar stel dat het financieel toch niet uitkomt en dat de HTM er dan voor kiest om toch weer te korten op het personeel … Vooral daar maak ik me dan zorgen over, want ik zie geen soort waarborg in de motie om deze spiraal eventueel te voorkomen. Fatima Faïd (HSP). Ik ga er natuurlijk van uit dat de HTM nu ook heel erg geschrokken is van het feit dat wij allemaal niet heel blij zijn met hoe het gaat en dat zij nu dus wél heel krachtig het personeelstekort gaat aanpakken. Er zijn een aantal moties met suggesties voor hoe de HTM het personeelstekort kan opvangen. Dit is gewoon een motie als stok achter de deur: als je niet levert, moeten mensen ook gewoon minder betalen. Leonie Gerritsen (PvdD). Ik borduur voort op wat mevrouw Arp zegt. Ik denk dat wij allemaal kritiek op de bedrijfsvoering hebben. De Partij voor de Dieren is ook een groot voorstander van goedkoper ov, maar mevrouw Arp vroeg net ook wat de consequentie is als er van twee kanten gekort wordt, waardoor de inkomsten van de HTM verminderen. Waar moet dat geld dan volgens de HSP vandaan gehaald worden? Fatima Faïd (HSP).

Voor ons blijft het punt staan dat ik niet zo goed snap waarom wij hier, als een bedrijf het niet heel goed doet en niet levert voor dezelfde prijs, allemaal vinden dat de gebruiker, die daar eigenlijk niks aan kan doen, wel moet opdraaien voor de kosten en bijvoorbeeld de MRDH niet. Ik kan me voorstellen dat de wethouder dan toch met de MRDH gaat praten, want misschien moet de MRDH overwegen om haar korting niet in te zetten. Leonie Gerritsen (PvdD). Dat is wel een interessante suggestie. Dan had ik dat ook wel terug willen lezen in de motie, want nu krijg je een dubbel tekort en dan moet er binnen de HTM op iets bezuinigd worden. Wat moet er van mevrouw Faïd minder gebeuren bij de HTM om dat te compenseren? Fatima Faïd (HSP). Er moet helemaal niks minder gebeuren. Dat staat ook niet in de motie. Het enige wat er moet gebeuren is dat ik, als de HTM minder service geeft voor het kaartje dat ik nu koop, gewoon ook minder wil betalen. Dat is 5%. En nogmaals, ik nodig de wethouder uit om vooral met de MRDH te gaan overleggen, zodat de HTM het geld daarvandaan gaat halen als het de HTM zelf niet lukt. We vinden het openbaar vervoer allemaal heel belangrijk en we willen niet dat die mensen in de auto's gaan zitten. Ik snap dus niet zo goed waarom we eigenlijk toch het risico gaan nemen dat heel veel mensen denken: misschien is het goedkoper of lekkerder om met de auto te gaan.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13992974/4