RIS318489 Bijlage Onderzoeksrapportage Thuiszittersaanpak Den Haag

Daarna heeft hij op een andere school voor gespecialiseerd onderwijs individueel les gekregen van een onderwijsassistent. Alleen dat werkte helemaal niet. Aiden vond het zo lastig om te zien dat andere kinderen wel gewoon in de klas mochten en hij niet. Ook dit werd gestopt. Vervolgens werden er verschillende onderwijsopties voor cluster 4 voorgesteld, terwijl dat helemaal niet bij Aiden past. Hij huilt snel, is vaak ontroostbaar en kopieert gedrag van andere kinderen. Cluster 4 zou hem echt geen goed doen. In eerdere overleggen was cluster 4 ook nooit ter sprake gekomen, dus we hebben het geweigerd. De Geschillencommissie Passend Onderwijs: ‘Ik zie bij deze leerling het advies SBO, ik zie het advies cluster 3 en ik zie het advies cluster 4, jullie hebben alles geopperd… maar ik hoef toch niet te vertellen dat dit drie werelden van verschil zijn?’ Ze wilden gewoon eigenlijk dat de leerplichtambtenaar ons ging verplichten richting cluster 4. Want dan hebben zij een aanbod gedaan, hebben wij het geweigerd en is Aiden een terechte thuiszitter. Toen werd er aangegeven dat er een school voor onze zoon was waar hij onderzocht kon worden. Ook dit vonden we geen goede optie voor Aiden. We kregen te horen dat ‘vechten tegen het systeem toch geen nut zou hebben’ en ‘dat wij onze energie beter in ons gezin konden steken’. Ik heb toen gezegd dat ik de strijd wél aanging.

Ze kwamen toen met een andere plek, maar het was nog onduidelijk of onze zoon daar langere tijd kon blijven. Als er uit het plaatsingsonderzoek zou komen dat het onderwijs niet passend was, dan zou hij weer van school moeten. Ze kwamen zelfs nog met een soort zorgboerderij.

Evaluatieonderzoek Haagse thuiszittersaanpak po & vo

39

Een toelaatbaarheidsverklaring Nog voordat er onderzoek was gedaan, werd al een toelaatbaarheidsverklaring afgegeven voor cluster 3. Deze was ook nog eens voor de volledige onderwijscarrière, tot en met 12 jaar en dan kon hij daarna naar het voortgezet speciaal onderwijs. Zonder onderzoek. Een tweede adviseur was het hier niet mee eens en zei: ‘We gaan nu uit van een OPP-gesprek van oktober, dat is meer dan een half jaar geleden en ondertussen heeft niemand hem meer gezien en heeft de jongen geen onderwijs meer gevolgd. Dus niemand heeft de huidige onderwijsbehoefte in kaart, dus we moeten wel wachten.’ Hierdoor moest er wel een onderzoek komen en kreeg Aiden een toelaatbaarheidsverklaring voor één jaar. Waar was leerplicht? Er zijn in dit proces zoveel regels aan de laars gelapt waarvan de leerplichtambtenaar ook kon denken van: het is niet in het belang van het kind. Dus als je niet vanuit je eigen naam wilt indienen, leerplichtambtenaren kunnen ook anoniem melden. Leerplicht had deze zorgen kunnen toelichten en had kunnen zeggen tegen de onderwijsinspectie: ‘Ik heb begrepen dat de ouders al een melding hebben gedaan, maar mijn onderbuik rommelt hier ook wel van, dit klopt van geen kant’. Hoeveel moeite is dat? Je mist een stap bij de gemeente.

Hoe kan het dat de gemeente niet op de hoogte was? Is dit een gebruikelijk procedure? Hoe is dat nu met kinderen die hetzelfde overkomt? Waar was het samenwerkingsverband? We hebben ook de rol van het samenwerkingsverband gemist, want je merkt dat wanneer je in conflict komt met de school en het schoolbestuur je het samenwerkingsverband echt nodig hebt. Het samenwerkingsverband moet onafhankelijk zijn vanwege die Wet passend onderwijs, maar heeft dus laten zien dat ze helemaal niet onafhankelijk kúnnen zijn. En omdat het schoolbestuur zo groot is, heb je al belangenverstrengeling binnen het samenwerkingsverband. Want je kunt niet meer vanuit onafhankelijkheid voor een kind optreden vanuit de Wet passend onderwijs als je daarmee haaks op je eigen bestuur komt te staan. Dat is eigenlijk een onmogelijke situatie. Er zou een onafhankelijke partij moeten komen die daarop gaat toezien, of het bestuur van de scholen zou niet meer in het bestuur van het samenwerkingsverband moeten zitten. Daar zou een onderscheid moeten zijn. Dan kun je wel die onafhankelijkheid waarborgen. We hebben een gesprek gehad met het samenwerkingsverband. Mijn advocaat was erbij. Tijdens dat gesprek werd tegen mij gezegd: ‘Weet je wat moeilijk is in deze casus? Iedereen handelt vanuit frustratie.’ Ja, heel vervelend, maar ik ben de moeder.

Als ik handel vanuit frustratie of emotie dan is dat te begrijpen, maar hun frustratie begrijp ik niet. Zij gaan straks gewoon om vijf uur naar huis en dan zijn hun kinderen gewoon naar school gegaan, maar mijn kind zit thuis met oppas en ik moet hemel en aarde bewegen om iets te regelen voor mijn kind. Als professional moet je je gevoelens en emoties opzijzetten. Inzet van een onderwijsconsulent We hadden een onderwijsconsulent maar dat was snel voorbij. We zouden een multidisciplinair overleg hebben op een dag dat ik niet kon en dat werd ook een heel gedoe. Uiteindelijk zei de onderwijsconsulent: ‘Ik zit er nu een paar dagen in, maar als dit jullie conflict is, dan ga ik jullie hoogstwaarschijnlijk al zeggen dat ik er binnen een paar dagen uitga. Ik kan niks met conflict, ik ben er echt vanuit een bemiddelende rol en ik vind dit bijna te heftig.’ Ze heeft het schoolbestuur gebeld en gezegd dat ze de manier van communiceren rond het afdwingen van het overleg niet vond kunnen. Dat wat zij eigenlijk in die eerste drie dagen heeft ervaren, dat werd alleen maar groter. Geen jeugdhulpvraag en geen onderwijsvraag De gemeente had eerder moeten escaleren. We hadden zelf remedial teaching voor Aiden geregeld, want hij moest natuurlijk iets. We moesten het uiteindelijk allemaal uit eigen zak betalen. De gemeente kon het niet betalen want het was geen jeugdhulp.

Het samenwerkingsverband kon het niet betalen want het

40

Oberon

was geen onderwijs. Later kwam er eindelijk een escalatie, van de gemeente, waar de betrokken raadsleden op hebben aangestuurd, en dan kan het wel, omdat iemand zich daar hard voor heeft gemaakt. Dan klopt er iets niet. Wat maakt dan dat je het daarvoor niet wilt doen? Dus ik heb gezegd: ‘Voor nu ga ik hem bekostigen, ik ben toch van plan om toch richting bestuursrecht of civielrecht te gaan, dan ga ik daar mijn kosten wel verhalen.’ Verzoek Wet open overheid We hebben een Woo-verzoek gedaan omdat we heel erg het gevoel hadden dat dingen niet klopten, we vertrouwden het niet. De informatie die we hebben opgevraagd, heeft allesbehalve ethisch handelen aangetoond. Het leek alsof men naar een patroon aan het zoeken was, zodat ze konden bevestigen dat het aan ons lag. We zeggen niet dat het bij alle thuiszitters zo is, want er zullen ook terechte thuiszitters tussen zitten. Wat wij ze kwalijk nemen is dat de gemeente zogenaamd niks kon doen. Maar waarom gaan ze dan in onze gegevens kijken en overleggen? De privacywet is daarmee geschonden. We lazen het en waren echt in shock. Onderzoek door de onderwijsinspectie De onderwijsinspectie zou onderzoek doen maar ze hebben niet in Aidens dossier gekeken. Ze hebben niet gekeken hoe het zat met de incidenten die met terugwerkende kracht zijn geregistreerd.

Ze hebben niet gevraagd naar de onderwijsassistent die had kunnen vertellen dat het arrangement niet is uitgevoerd. Zij hadden ook moeten ingrijpen. Na twee jaar eindelijk een plek Uiteindelijk heeft het ministerie van onderwijs gezegd dat er hoe dan ook een plekje voor onze zoon moest komen. Gedragswerk heeft een mail naar het samenwerkingsverband gestuurd en een week later kregen we opeens een belletje met ‘er is plek’. Als dat niet was gebeurd dan zat hij nog steeds thuis. Aiden zit nu op een cluster 3 school. Je merkt dat hij bijna twee jaar thuis heeft gezeten, je merkt wel dat hij daarin schade heeft geleden. Dat hele stilzitten en je vinger opsteken, daarin merken ze het wel. Hij maakt stappen maar het kost hem veel energie. We hebben het vanaf dag één tot de herfstvakantie opgebouwd. Dat hebben we bewust gedaan, want anders gooien we hem in het diepe en dan zijn we nog verder van huis. Gevolgen van de strijd De strijd heeft zijn tol geëist. We zijn er dag en nacht mee bezig geweest. We waren in de avonduren alle dossiers aan het doorspitten in onze eigen tijd omdat we aan het strijden waren voor ons kind. En het heeft ook onze relatie beïnvloed en we hebben er gezondheidsklachten door gekregen. Het gebeurt niet alleen bij ons. Er zitten nog meer kinderen thuis. We kwamen in contact met ouders die in een soortgelijke situatie hebben gezeten.

De strijd die we voeren is ook nog niet klaar en speelt nu verder in de rechtszaal. Op het moment dat je ziet dat men in de multidisciplinaire overleggen niet meer met elkaar tot een oplossing komt en dat je juist verder van elkaar af komt te staan, is actie nodig. Het kind is namelijk de dupe, Aiden is voor een hele lange periode niet meer het onderwerp van gesprek geweest. De casus van Aiden heeft gedraaid om volwassenego’s. Het was uiteindelijk een strijd tussen volwassenen. Het kind wordt vergeten Je mist gewoon het vertrouwen. We staan constant op scherp. Als er een vraag wordt gesteld dan zitten de ergste scenario's al in ons hoofd. Wij schamen ons er echt niet voor dat hij op een cluster 3 zou komen of cluster 4. Hij had een eerlijke kans moeten krijgen en dat hebben ze hem ontnomen. Ze dekken elkaar, maar wij zijn strijdbaar. Mijn gezondheid is achteruitgegaan, maar al ga ik eraan dood, ik wil dat mijn zoon altijd weet: ‘Mijn ouders hebben voor mij gevochten.’ Het samenwerkingsverband zegt ook ‘iedereen handelt vanuit frustratie.’ Het schoolbestuur is natuurlijk één en al gefrustreerd omdat het ene

Evaluatieonderzoek Haagse thuiszittersaanpak po & vo

41

na het andere artikel in de media verschijnt. Aiden werd helemaal vergeten. Het ging alleen maar om: ‘wij waren boos omdat ze onze zoon onterecht hadden behandeld en zij waren boos omdat zij zoiets hadden van ‘deze ouders trekken alles uit de kast en ze hebben onze naam geschaad’. Dus ik denk dat iedereen op een gegeven moment zoiets had van: deze ouders gaan zó ver… we laten ze even voelen hoe het is om tegenover een systeem te staan. Als wij elkaar allemaal dekken en allemaal ‘nee’ zeggen, dan kunnen ze niks meer. Maar wat ze zijn vergeten is dat wij doorgaan. Ik heb er geen vertrouwen meer in omdat ze elkaar allemaal de hand boven het hoofd houden. Ik kan me voorstellen dat het schoolbestuur denkt ‘met deze moeder wil ik niet meer om de tafel want deze moeder heeft ons zwartgemaakt’. En ik denk bij mijzelf ‘jij hebt mijn kind geschaad, met jou hoef ik ook niet meer om tafel…het enige waar ik nog met jou wil spreken is bij de rechtbank.’ Terwijl… het had niet gehoeven. Aiden Elke dag vraagt hij: ‘Mag ik naar school?’ Elke keer als we hem ophaalden vroeg hij aan de juf: ‘Mag ik morgen nog terugkomen?’ Dat heeft echt lang geduurd. De juf heeft steeds gezegd: ‘Je hoeft dat niet meer te vragen, dit is nu je plekje en je blijft hier op school’. Maar dat heeft mentaal natuurlijk ontzettend veel met hem gedaan. Hij is daarin wel geschaad.

Hij zit nu op een cluster 3 school omdat hij jong oogt op sociaal-emotioneel vlak, maar didactisch hoort hij daar niet thuis. Daarin denken we wel: jullie geven nu een toelaatbaarheidsverklaring op sociaal-emotioneel vlak, wat prima is als hij dat nodig heeft, maar hij heeft natuurlijk twintig maanden thuisgezeten door het toedoen van school. Wat als je die twintig maanden wel naar school had kunnen gaan, hoe had hij zich dan ontwikkeld? Had hij dan nog steeds die toelaatbaarheidsverklaring voor cluster 3 nodig? Excuses en erkenning Excuses en erkenning van alle betrokkenen zijn belangrijk. De erkenning hebben we wel al een beetje gekregen. Anders gaat een directeur van sociaal domein niet met mij om de tafel zitten en een wethouder ook niet. Die excuses zijn wel aangeboden, maar wel te laat. Wij willen ons verhaal doen zodat er geen vertekend beeld ontstaat in dit onderzoek naar de thuiszittersaanpak en ook de kant van de ouders wordt bekeken. Van als het misgaat, hoe mis het dan kan gaan. En dat heeft deze casus laten zien. Er is ook tegen ons gezegd: ‘Deze casus heeft echt aangetoond hoe vreselijk mis een casus kan gaan als ouders ervoor kiezen om frontaal de aanval in te gaan’. Wat had geholpen? De gemeente had direct moeten escaleren toen zij zagen dat professionals niet op de goede manier communiceerden en de ouders in strijd gaan.

Zij vonden onze aanval onnodig maar had dan geëscaleerd. Had dan als gemeente gezegd: ‘Wij gaan dit vanuit de casus oppakken, wij gaan de regie voeren en wij gaan vanuit dit punt toewerken naar een oplossing.’ Ook het inseinen van de onderwijsinspectie, al was het anoniem, zou hebben geholpen. Ook elkaar als professional durven aan te spreken wanneer je ziet dat een collega niet handelt in het belang van het kind en wetten en regels niet worden nageleefd. Dan was alles veel eerder in gang gezet, dan was er iets bekostigd en dan was er bemiddeling gekomen. Dan had Aiden kunnen spelen met anderen. Dan hadden we niet zo lang hoeven strijden.

Reactie ouders van Aiden: Aiden volgt nu onderwijs en zit op een mooie school waar professionals dag in dag uit met passie en enthousiasme onderwijs geven. Aiden is nu een gelukkige jongen. En natuurlijk zijn wij als ouders dan ook gelukkig. De weg naar het moment van dit geluk heeft diepe sporen achtergelaten in ons gezin. Het was een emotionele strijd van twee jaar die elke dag het vertrouwen in de gemeente en de verantwoordelijke organisaties kapot maakte. Niettemin stond het welzijn van Aiden altijd voorop, waardoor het voor ons

42

Oberon

als een morele plicht voelde om te vechten tegen het onrecht dat hem werd aangedaan. Aiden gaf ons energie om alsmaar door te gaan. Wat wij echter niet voorzagen als ouders, was de confrontatie met een complex systeem in haar handelen dat niet het kind in bescherming nam, maar haar eigen (rechts)positie. Het staan tegenover een dergelijk systeem heeft diepe indruk op ons gemaakt. Het aan de bel trekken en het indienen van klachten bij de betrokken partijen leek vruchteloos. We werden van het kastje naar de muur gestuurd. Geen van de professionele organisaties nam de verantwoordelijkheid om na twee jaar voor Aiden een plek te realiseren op een school. Zelfs wanneer er overtuigend bewijs was van onethisch handelen, zoals bleek uit de aangeleverde stukken van het Woo-verzoek, werd hieraan geen gehoor gegeven. Het doorgronden van dit als ouder is een bijna onmogelijke taak. Het zien van ons kind dat dag na dag ongelukkiger wordt door het gemis van onderwijs, en vooral door het onbegrip van waarom hij werd buitengesloten, is hartverscheurend. Nog pijnlijker is het wanneer ons kind zich isoleert en het gevoel heeft dat hij niet welkom is, en zichzelf als niet goed genoeg beschouwt. Deze ervaring heeft ons vertrouwen in de gemeente, het samenwerkingsverband en de scholen en besturen ernstig geschonden.

Het besef dat professionals hebben bijgedragen aan deze situatie en aan de gedachten en gevoelens van ons kind, raakt ons diep. Aan eenieder werkzaam binnen het onderwijs, de hulpverlening en de gemeente willen wij meegeven om bewust te zijn van de impact van hun handelen en de schade die het kan veroorzaken. Tot slot willen wij via deze weg onze immense waardering uitspreken voor de twee betrokken raadsleden Assad (D66) en Mahmood (DENK). Hun toewijding, steun en inzet gedurende de hele strijd hebben een verschil gemaakt. Zij hebben niet alleen Aiden geholpen, maar hebben ook dit onderwerp op de kaart gezet, hopelijk om andere Haagse kinderen een dergelijk lot te besparen. Onze oprechte dank gaat uit naar hen voor het maken van deze impactvolle veranderingen.

Evaluatieonderzoek Haagse thuiszittersaanpak po & vo

43

Bijlage 1 Respondentenoverzicht Gesprekken Het onderzoek naar de thuiszittersaanpak po en vo in de gemeente Den Haag is uitgevoerd in de periode november 2023 - maart 2024. Om de onderzoeksvragen te beantwoorden zijn verschillende professionals die samenwerken in de aanpak van thuiszitten geïnterviewd. Het routeboek verzuim en thuiszitten vormde het uitgangspunt voor de selectie van respondenten. Het gaat om 21 gesprekken (10 duo/groepsinterviews en 11 individuele gesprekken) met in totaal 33 partners. Zie voor een overzicht Tabel 1. Tabel 1. Respondentenoverzicht Gesprek Functie

Organisatie

A

Directeur met portefeuille uitvoeringsorganisaties JMO, Veilig Thuis Haaglanden en Leerling- en Onderwijszaken

Gemeente Den Haag

B

Coördinator thuiszitters afdeling Leerplicht

Gemeente Den Haag

C

Afdelingsmanager Leerplicht

Gemeente Den Haag

C

Afdelingsmanager Leerplicht

Gemeente Den Haag

D

Manager Leerplicht Leerling & Onderwijszaken

Gemeente Den Haag

E

Regisseur JMO

Gemeente Den Haag

E

Regisseur JMO

Gemeente Den Haag

F

Stafmedewerker Leerplicht

Gemeente Den Haag

F

Stafmedewerker Leerplicht

Gemeente Den Haag

G

Leerplichtambtenaar

Gemeente Den Haag

H

Directeur- bestuurder samenwerkingsverband voortgezet onderwijs

Samenwerkingsverband ZuidHolland West

H

Beleidsadviseur samenwerkingsverband voortgezet onderwijs

Samenwerkingsverband ZuidHolland West

I

Consulent schoolondersteuningsteam samenwerkingsverband voortgezet onderwijs en lid van AV-team

Samenwerkingsverband ZuidHolland West

I

Consulent schoolondersteuningsteam samenwerkingsverband voortgezet onderwijs en lid van AV-team

Samenwerkingsverband ZuidHolland West

I

Consulent schoolondersteuningsteam samenwerkingsverband voortgezet onderwijs en lid van AV-team

Samenwerkingsverband ZuidHolland West

J

Directeur- bestuurder samenwerkingsverband primair Samenwerkingsverband Passend onderwijs Primair Onderwijs Haaglanden (SPPOH)

J

Beleidsadviseur samenwerkingsverband primair onderwijs

Samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs Haaglanden (SPPOH)

44

Oberon

J

Adviseur samenwerkingsverband primair onderwijs

Samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs Haaglanden (SPPOH)

K

Onderwijsdeskundige expertiseteam complexe zorg

Expertiseteam complexe zorg

L

Coördinator passend onderwijs (vo)

De Poort praktijkonderwijs

M

Voorzitter College van Bestuur stichting voor bijzonder en openbaar primair en voortgezet onderwijs in de regio Haaglanden

Lucas Onderwijs

N

Onderwijsconsulent regio Haaglanden

Onderwijsconsulenten

N

Onderwijsconsulent regio Haaglanden

Onderwijsconsulenten

O

Directeur SBO het Avontuur

SBO het Avontuur

O

Steunpunt (dreigende) thuiszitters

SBO het Avontuur – Steunpunt (dreigende thuiszitters)

P

Coördinator passend onderwijs

Heldring Business School

Q

Coördinator passend onderwijs

De Populier

R

Schoolmaatschappelijk werker

Schoolformaat

S

Gezinscoach

rondomJou

T

Bestuurssecretaris stichting voor primair en speciaal openbaar onderwijs

De Haagse Scholen

T

Strategisch adviseur stichting voor primair en speciaal De Haagse Scholen openbaar onderwijs

U

Adviseur medische kwaliteit Jeugdgezondheidszorg

JGZ

U

Adviseur medische kwaliteit Jeugdgezondheidszorg

JGZ

*Respondenten die samen of in een groepje aan een gesprek hebben deelgenomen, hebben dezelfde letteraanduiding

Evaluatieonderzoek Haagse thuiszittersaanpak po & vo

45

Bijlage 2 Gespreksleidraad Gesprekspunten interview thuiszittersaanpak gemeente Den Haag (fase 1, sleutelfiguren) Algemeen • Voorstellen • Hoe bent u betrokken bij de thuiszittersaanpak? In welke fase(s) van het routeboek?, vanuit welke organisatie?, in welke rol? • Wat is uw algemene totaal indruk van de uitvoering van het routeboek in de praktijk? • Wat is uw algemene totaal indruk van de rol van de gemeente hierbij? Fases van het routeboek In de volgende vragen zullen we de afzonderlijke fases (preventie, opschalen, doorbraak) van het routeboek met u doornemen. We bespreken alleen die fase(s) en de bijbehorende tafels (adviestafel, analysetafel jeugdhulp, expertisetafel complexe zorg, doorbraaktafel) waar u zicht op heeft of zelf ervaring mee heeft. Per fase en/of tafel: Wat zijn uw ervaringen? • Zijn het eigen ervaringen of heeft u hier op een andere manier zicht op? • • • • • • • • • •

Wat loopt goed? Zijn er verbeteringen sinds komst van het routeboek verzuim en thuiszitten? Wat zijn knelpunten en belemmeringen? Is het tijdspad haalbaar in de praktijk? (tempo) Zijn rollen en verantwoordelijkheden* in deze fase helder? (samenwerking, communicatie, regie) Wie is waarvoor verantwoordelijk? Worden verantwoordelijkheden nagekomen? Als dit soms niet lukt, wat is daarvan de reden? Is er voldoende personele capaciteit om deze fase goed uit te voeren? Is er voldoende deskundigheid om deze fase goed uit te voeren? Is er verschil tussen po en vo? Wat is nog nodig en wie is aan zet? Zijn er nog specifieke aandachtspunten wat betreft de gemeentelijke taken?

Tot slot (indien niet in voorgaande beantwoord) • Wat ziet u als veelvoorkomende oorzaken van lang thuiszitten, bekeken vanuit het proces (stappen, systeem, procedures, wet- en regelgeving) en de samenwerking tussen betrokken professionals? • Bent u bekend met situaties waarin er sprake is van thuiszitten, maar dit niet wordt gemeld? • Wat gebeurt er als er geen melding is ontvangen na verwijdering van een leerling door school? (proces) • Welke maatregelen kan en/of moet de gemeente volgens u nemen om de thuiszittersaanpak te versterken? • Zijn er maatregelen die de gemeente (bij specifieke casussen) eerder kan of had moeten inzetten? • Check: Zijn volgende rollen voldoende aan bod gekomen in het gesprek: inzet doorbraaktafel, thuiszittersteam, JMO-regisseur, rol van school en samenwerkingsverband bij thuiszitten. • Heeft u nog overkoepelende suggesties om de thuiszittersaanpak vanuit de gemeente te verbeteren? • In het vervolg van dit onderzoek spreken we professionals die uitvoering geven aan de thuiszittersaanpak. Welke thema’s/vraagstukken zouden daarbij volgens u verder uitgediept moeten worden? -> Heeft u nog aanvullende informatie dat van belang is voor dit onderzoek? Hartelijk dank voor uw deelname

46

Oberon

Gesprekspunten interview thuiszittersaanpak gemeente Den Haag (fase 2, verdieping) Algemeen • Voorstellen •

Hoe bent u betrokken bij de thuiszittersaanpak? In welke fase(s) van het routeboek?, vanuit welke organisatie?, in welke rol?

Vragen • Hoe werkt het routeboek verzuim en thuiszitten uit in de dagelijkse praktijk? o Heeft het verbetering in de thuiszittersaanpak gebracht? •

Wat zijn veelvoorkomende oorzaken van lang thuiszitten, bekeken vanuit het proces (stappen, systeem, procedures, wet- en regelgeving) en de samenwerking tussen betrokkenen? o Zijn procedures, rollen en verantwoordelijkheden voor betrokkenen duidelijk? o Worden rollen gepakt en verantwoordelijkheden nagekomen? o Wat is de rol van de school? o Is er voldoende tijd, capaciteit en deskundigheid beschikbaar (bij de gemeente en partners)? o Is er voldoende aandacht voor preventie? o Zijn er situaties waarin er sprake is van thuiszitten maar er niet wordt gemeld? En wat gebeurt er dan (niet)? (bijvoorbeeld als geen melding bij de gemeente is ontvangen na verwijdering van een leerling door school) o Is er verschil tussen po en vo?

•

Welke belemmerende factoren in het proces en de samenwerking rond thuiszitten zijn er?

•

Welke werkzame elementen zijn er in de (gemeentelijke) thuiszittersaanpak?

•

Welke maatregelen kan en/of moet de gemeente volgens u nemen om de thuiszittersaanpak te versterken?

•

Wat hebben de gemeente en andere partners nog nodig?

-> Heeft u nog aanvullende informatie dat van belang is voor dit onderzoek? Hartelijk dank voor uw deelname

Evaluatieonderzoek Haagse thuiszittersaanpak po & vo

47

Bijlage 3 Gegevens casusonderzoek Casussen Tevens heeft een casusonderzoek op locatie bij de gemeente Den Haag plaatsgevonden. Hierbij is een geheimhoudingsprocedure gevolgd om de privacy van betrokkenen te waarborgen. Er zijn 10 casussen bekeken van jeugdigen in de leeftijd van 6 tot 17 jaar. Zie voor een overzicht Tabel 2. Tabel 2. Casusonderzoek Nr.

PO/VO

Type verzuim

1

Po-vo

Langdurig relatief verzuim (geen passende plek)

2

Po

Langdurig relatief verzuim (leef-/thuissituatie)

3

Po

Absoluut verzuim (vrijstelling verlopen)

4

Po

Absoluut verzuim (vrijstelling verlopen)

5

Po

Langdurig relatief verzuim (geen passende plek)

6

Po

Absoluut verzuim (vrijstelling verlopen)

7

Po

Absoluut verzuim (vrijstelling verlopen)

8

Vo

Absoluut verzuim (vrijstelling verlopen)

9

Vo

Langdurig relatief verzuim (medische belemmeringen)

10

Po-vo

Langdurig relatief verzuim (medische belemmeringen)

48

Oberon

Bijlage 4 Categorieën thuiszitters Er is niet één eenduidige definitie van thuiszitters. Hierdoor wordt er in verschillende documenten over verschillende categorieën thuiszitters gesproken. Onderstaand overzicht omvat een brede interpretatie van het begrip thuiszitters.

Categorieën thuiszitters (Leerplichtigen tussen 5 en 16 jaar en kwalificatieplichtigen van 16 of 17 jaar) zonder schoolinschrijving (absoluut verzuim)

bijvoorbeeld: • 5 jaar geworden en nog geen schoolinschrijving • verhuisd naar Den Haag en nog geen schoolinschrijving • vrijstelling is niet ontstaan of verlopen • schooluitschrijving zonder directe nieuwe schoolinschrijving

met schoolinschrijving en langer dan 28 dagen aaneengesloten ongeoorloofd verzuim (langdurig relatief verzuim)

bijvoorbeeld: • onderwijs is niet passend en er wordt onderzocht wat wel passend is • wacht op plek in speciaal onderwijs of combinatie van onderwijs en zorg • aanvraag vrijstelling loopt • weigering ouders • verhuisd naar buitenland maar nog niet uitgeschreven uit gemeente

met schoolinschrijving en langer dan 28 dagen aaneengesloten ziekte

bijvoorbeeld: • ziek en tijdelijk geen onderwijs mogelijk • ziek maar deels onderwijs mogelijk, wacht op aanpassing onderwijstijd • ziek of niet ziek is onduidelijk • aandoening of beperking waarvoor passend onderwijs of combinatie van onderwijs en zorg nodig is (wacht op onderzoek of plek)

ongeoorloofd verzuim

thuiszitters

geoorloofd verzuim

met schoolinschrijving en langer dan 28 dagen aaneengesloten verlof vanwege (uitzonderlijke) gewichtige omstandigheden

zonder schoolinschrijving, met vrijstelling op medische gronden zonder geregistreerd verzuim

met schoolinschrijving en langer dan 28 dagen aaneengesloten afwezig zonder geregistreerd verzuim (formeel niet mogelijk)

bijvoorbeeld: • onduidelijkheid of conflict over de aard van het verzuim of de te ondernemen stappen, bijvoorbeeld bij handelingsverlegenheid van school of niet correct volgen van schorsings- of verwijderingsprocedure

Postbus 1423, 3500 BK Utrecht t 030 230 60 90 | f 030 230 60 80 info@oberon.eu | www.oberon.eu

Utrecht, maart 2024 In opdracht van de gemeente Den Haag