RIS318444 Bijlage 1 Geamendeerde Toekomstvisie Scheveningen Bad 2040 - feb 2025

De zeestraat kan achteraf worden bezien als een voorinvestering voor het ontstaan van de mondaine badplaats. Het eerste badhuis van Scheveningen werd in 1818 gebouwd. Het betrof hier een particulier initiatief. Ongeveer 10 jaar later werd de eigenaar uitgekocht en werd door de gemeente Den Haag het eerste stedelijke badhuis gesticht. Dit vormde weer de voorloper van het huidige Kurhaus. Het is de start van de bloeiperiode van de badplaats die ongeveer tot de Tweede Wereldoorlog zal duren. In deze tijd worden naast het Kurhaus nog vele hotels gebouwd. Scheveningen profiteert van de opkomst van het kuurtoerisme en de aandacht voor het baden in zee ter voorkoming en bestrijding van allerlei kwalen. 1894 - Scheveningen breidt uit met een zeehaven. Eind 19e eeuw bestond Scheveningen nog alleen uit het oorspronkelijke vissersdorp en de badplaats. Maar de nacht van 22 op 23 december 1894 waarin een zware zeestorm een groot deel van de Scheveningse vissersvloot weg sloeg bracht hier verandering in. Door deze ramp ontstond voldoende urgentie bij het stadsbestuur om een zeehaven aan te leggen waardoor de veiligheid van de Scheveningse vissersvloot kon worden gewaarborgd. Om toekomstige overstromingen tegen te gaan werd door het Hoogheemraadschap een nieuwe strandmuur met brede boulevard die Scheveningen Bad met de nieuwe Haven verbond aangelegd.

Sinds deze tijd is het drieluik Scheveningen Haven-Dorp-Bad compleet. 1943- Tweede Wereldoorlog en aanleg van de Atlantikwall. Scheveningen werd zwaar getroffen door de Tweede Wereldoorlog. Niet alleen leidde de bezetting van de Duisters tot economische stilstand. De aanleg van de Atlantikwall was desastreus. De boulevard werd omgebouwd tot een vesting van bunkers, mijnen en versperringen en delen van de bebouwing aan de boulevard werden

8

Gielijn Blom, Arno Segeren, 2013)

48

afgebroken. Treurig dieptepunt vormde het afbranden van de Wilhelmina Pier voor het Kurhaus in 1943. Toch vormde de bezetting niet de grootste bedreiging voor de mondaine badplaats van weleer. 1961 - De Pier van Zwolsman. Vanaf begin jaren ’60 begint welvaart in Nederland toe te nemen en mensen krijgen meer tijd voor recreatie. Deze ontwikkeling is sterk van invloed op het karakter van de badplaats. In plaats van een langdurig verblijf aan zee in een van de badhotels verblijven toeristen korter en komen de kleinschalige en goedkopere familiepensions in opkomst. Maar de achteruitgang zet door en verschillende badhotels zoals het Oranje Hotel en het Palace Hotel komen leeg te staan. Inmiddels is via de Exploitatie Maatschappij Scheveningen (EMS) een groot deel van het vastgoed van de badplaats in handen gevallen van Zwolsman. Hij onderneemt verschillende pogingen om de neergaande trend te keren. Enerzijds door sloop van het Oranje Hotel en nieuwbouw van de Oranjeflats en anderzijds door het toevoegen van een nieuwe attractie in de vorm van de Pier in 1961. 1973 - Doorontwikkeling naar een badplaats voor iedereen. Toch mag dit niet baten en wordt in 1973 het vastgoed van de EMS overgenomen door Brederode, bekend van het winkelcentrum Hoog Catharijne.

In samenwerking met de gemeente Den Haag wordt onder supervisie van de architect Bakema een ontwerp voor de ‘nieuwe’ badplaats gemaakt. Hij gaat daarbij uit van sloop van de meeste hotels, het toevoegen van recreatieve functies, een winkelcentrum en appartementen. In 1975 wordt een begin gemaakt met de reconstructie waarbij alleen het Kurhaus wordt gespaard. Begin jaren ’80 heeft de mondaine badplaats van vroeger plaatsgemaakt voor de nieuwe badplaats, qua bezoekers meer gericht op dagtoerisme en qua functies meer gericht op vertier en vermaak. 1990 - Streven naar een all seasons badplaats. Direct achter het strand en de boulevard zijn in de jaren ’90 echte publiekstrekkers tot stand gekomen. Denk aan het Circustheater van Joop van de Ende, het Holland Casino en de Pathé bioscoop. Hierdoor is de badplaats uitgegroeid tot de meest bezochte badplaats van Nederland, met ook in de winter, in de avond en tijdens dagen met slecht weer voldoende vertier. Inmiddels is deze investering alweer 30 jaar geleden waardoor opnieuw achteruitgang op de loer ligt (met faillissement saunacomplex Vitalizee en de Pier en de leegstand in het Palacecomplex). 2013 - Nieuwe boulevard. In 2013 is de nieuwe boulevard van Scheveningen geopend. Het vormt de combinatie van een technische oplossing voor een zwakke schakel in de Hollandse kust met een kwalitatieve impuls van de openbare ruimte.

Het historische dorp is verbonden met de zee via de opnieuw ingerichte Kalhuisplaats. Hier kijkt het Vissersvrouwtje weer uit over zee. Het markeert de overgang van de boulevard naar de Keizerstraat, de belangrijkste winkelstraat van ScheveningenDorp. Deze winkelstraat is opnieuw ingericht en autovrij gemaakt om bezoekers te verleiden ook dit deel van Scheveningen te bezoeken. Door het versterken van de loopstroom vanaf de boulevard ontstaat ook een betere voedingsbodem voor nieuwe winkels en horeca aan de zeezijde van de Keizerstraat. Samen met de boulevard ontwikkelt de haven zich als tweede toeristische cluster in Scheveningen. In de Tweede Haven is een wereld rondom de jachthaven ontstaan van horeca, kleinschalige (creatieve) bedrijvigheid en woningen; een wereld die steeds meer bezoekers trekt. Het voormalige

49

Norfolkterrein rondom de Derde Haven wordt getransformeerd naar een gemengd woonwerkgebied voor bewoners en bezoekers.

50