RIS318431 Bijlage 2 Ontwikkelvisie CID DH Centraal

7.1 Rondom het station

extra oversteek naar Koekamp indien verkeerskundig mogelijk

voetgangers en zorgen voor minder barrières;

nieuwe verbinding Muzenplein 185 185

4. Herkenbaarheid en leesbaarheid vergroten van de loop- en fietsroutes naar het station.

Functionaliteiten station nader te onderzoeken.

40

Buitenruimte station

De Haagse loper en de Rijnstraat Rondom het station is een heldere inrichting van de

De Haagse Loper is de belangrijkste looproute van en naar

buitenruimte en het reizigersdomein nodig om goed je weg

het station. De route moet zo logisch en aangenaam mogelijk

te kunnen vinden in een prettige omgeving. In Den Haag

zijn. Voetgangers moeten bij het passeren van de Rijnstraat

lopen de openbare ruimte en het station naadloos in elkaar

het fietspad en de trambaan kruisen, dit wordt door een

over. De directe omgeving van de hal met de Erasmuslijn,

deel van de reizigers als problematisch ervaren. Ook de

de tramlijnen, de fietsenstalling en de verbinding met het

stenige uitstraling maakt het tot een onaangename plek.

busplatform horen ook bij het reizigersdomein. Daarnaast

Ook de inritten van de Koningstunnel vormen een obstakel

loopt er een belangrijke stedelijke wandelroute dwars door

voor voetgangers. Dit is een ontwerpopgave waarbij de plek 130

de stationshal: de Haagse Loper. De stationshal staat ten

van de tramhaltes, de inpassing van hulpdiensten en de

dienste van de reiziger. De ruimte moet zorgen voor een goede

inpassing van de Koningscorridor een rol spelen. Prioriteit

afwikkeling van de reizigers van en naar de perrons. Dit geheel

bij alle ontwerpbeslissingen is het verbeteren van de

levert een complexe verkeersmachine op die voor de reiziger

oversteekbaarheid voor voetgangers, de ruimte voor oriëntatie

en stadsbewoner helder en overzichtelijk moet zijn. Daarom

bij het verlaten van het station en het veraangenamen van

is een goede samenwerking in een integraal ontwerpproces

de plek. Ook bij de inrichting van de stationshal moet hier

tussen de gemeente en de NS/ProRail van groot belang om tot

rekening mee gehouden worden. De onderdoorgang in

goede afstemming te komen.

Rijnstraat 8 wordt ook intensief gebruikt voor voetgangers.

60

70

Het vergroenen van de plek kan veel opleveren voor de

onderzoek Koningscorridor

Haagse loper

50

Verbindingen naar de Groene Kamer 145

150

135

2 onderzoeksruimte voor plaatsing gebouw 70

verbinding tussen buurten

aantrekkelijkheid en klimaatadaptiviteit van de ruimte. Ook moet in de plannen aandacht zijn voor het windklimaat in dit gebied.

Ontwikkelvisie CID

Den Haag Centraal 89

Vervolgonderzoeken • Koningscorridor in relatie tot de inrichting Rijnstraat, de looproutes in het station en de toegangen tot een ondergronds perron. • Onderzoek naar het functioneren van de loop- en fietsstromen in de Rijnstraat en positie van de tramhaltes. • Onderzoek naar de noodzaak van de in- en uitritten van de Koningstunnel op de middellange en lange termijn voor

bestaande situatie, zonder Koningscorridor

toekomstige situatie: variant Koningscorridor onder spoor 1 en 2

personenauto’s, hulpdiensten en/of bussen. De dubbele uitrit aan de Rijnstraat zou een enkele kunnen worden en mogelijk kunnen alle uitritten aan de Rijnstraat worden dichtgezet , waardoor een betere stoep langs Rijnstraat 8 richting de Ammunitiehaven kan komen. Het verdwijnen van de in- en uitritten zou voor voetgangers en groen meer ruimte bieden. Momenteel zijn de in- en uitritten nog noodzakelijk voor de bus en hulpdiensten, maar zou personenverkeer kunnen vervallen blijkt uit eerste onderzoek. Een stadsbreed onderzoek naar hulpdiensten in een verdichtende stad is noodzakelijk net als een stadsbreed onderzoek

toekomstige situatie: Koningscorridor onder de Rijnstraat op -1

naar de bus/tramlijnen van de toekomst. • Onderzoek naar de positie van taxi’s om het station. • Onderzoek op welke wijze de Rijnstraat groener kan worden ingericht.

De groene Kamer en dek boven de sporen De spooroverbouwing bestaat uit drie onderdelen: De Groene Kamer, de trappen en hellingbanen die nodig zijn om het dek te bereiken en het nieuwe dek met het stationsgebouw. 1. Het platform is onlangs opnieuw ingericht. De vergroening van het busplatform kan pas tot stand komen als er oplossingen gevonden zijn voor de streekbussen, die wachtplekken hebben op het platform. Dit gebeurt als de

toekomstige situatie: Koningscorridor onder Rijnstraat op -1, auto’s op -2 90 Ontwikkelvisie CID

Den Haag Centraal

concessie afloopt in 2032. Tot die tijd zijn er afspraken met

de busmaatschappijen over het ruimtegebruik op het plat-

eronder. Het dek is ontworpen op het plaatsen van bomen.

geven, wordt geadviseerd de Koningscorridor ondergronds

form. De bussen blijven halteren op het busplatform maar

Hierdoor kan het aanzicht van het gebouw over de open

aan te leggen, zodat een toename in tramverkeer op de nu

een groot deel van de wachtplekken komen te vervallen.

sporenbundel verzacht worden. Het gebruik van groen in

al te drukke Rijnstraat niet leidt tot slechte verbinding voor

Wanneer het busplatform wordt getransformeerd is dit

en rondom het gebouw zal een iconisch beeld opleveren.

voetgangers. Er zijn verschillende opties voor de inpassing van

een aangename, groene plek voor reizigers. Ook werkt

Het zuidelijke deel van het dek vormt de verbinding tussen

de Koningscorridor:

het platform tegen hittestress en vergroot het de natuur-

de Rivierenbuurt en Bezuidenhout-West. Hier is plek voor

waarde; bijvoorbeeld door struiken toe te voegen voor de

spelen of urban sports/trapveldje. Het voorplein, het

mussenkolonie ter plekke. Er is hier in verband met de

gebouw en het zuidelijk deel van het dek zijn een integrale

beperkte draagkracht van het dek alleen lage beplanting

ontwerpopgave.

mogelijk zoals vaste beplanting en heesters. De transfor-

Vervolgonderzoeken

Door lichtgaten in het groene park wordt het wachten

• Fundering van een gebouw in relatie tot de perrons en de

bussen in relatie tot de grootte van de vergroening is een onderdeel van de uitwerking. 2. Trappen en hellingbanen kunnen eerder aangelegd worden om het busplatform en de huidige stationsentree aan de zuidzijde beter bereikbaar te maken. Tijdens bewonersavonden werd dit meermalen opgemerkt. De trappen en hellingbanen krijgen een groener, hoogwaardig uiterlijk

tunnel onder Stichthage; 2. Naast de Koningstunnel. 3. Een nieuwe koningstunnel

matie draagt bij aan een prettiger verblijf op de perrons. op het perron daaronder aangenamer. De ruimte voor de

1. Een ondergrondse reservering onder spoor 1 en 2 en de

Koningscorridor;

Vervolgonderzoek • Verkenning diverse varianten door Preverkenning Mirt

• Haltes en bufferplekken voor de bussen op een andere manier inpassen en zo bepalen wat de grootte is van de te

Verbinding met de Koekamp

vergroenen plek;

Een van de doelstellingen is het verbeteren van de relatie

• Functioneren reizigersmachine/loopstromen en de maatvoering nieuwe stationsentree; • Grootte voorplein voor de nieuwe stationsentree; inclusief ruimte voor het bus- en tramnetwerk.

(zie beeldkwaliteitsplan). Ook wordt onderzocht hoe dit

met de Koekamp. Het ontwerp voor de kruising van de Rijnstraat met de Bezuidenhoutseweg draagt bij aan betere oversteekmogelijkheden voor voetgangers en fietsers van het Koningin Julianaplein naar de Koekamp. Het ontwerp voorziet samen met een nog af te ronden ontwerp voor het Koningin

hoge maaiveld beter toegankelijk gemaakt kan worden,

Koningscorridor

Julianaplein in een groene verbinding tussen Stationsplein

zodat gebruik door iedereen mogelijk is.

De positie van de Koningscorridor zal in een preverkenning

en Koekamp/Haagse Bos. De verbinding met de Koekamp zou

3. De nieuwe spooroverbouwing aan de zuidzijde van het

voor het MIRT-traject opgepakt worden. Dit is een onderzoek

nog directer kunnen als de tunnelbak van de Koningstunnel

Prins Bernhardviaduct zou in principe onafhankelijk

naar de inpassingsmogelijkheden van de nieuwe HOV-lijn.

kan worden verlengd of kan vervallen. Op dit moment is

van de rest van de inrichting gerealiseerd kunnen

Dat gebeurt pas na de voltooiing van de Ontwikkelvisie.

er nog geen zicht op of dit kan en wat de consequenties

worden. Wel zijn de funderingsmogelijkheden van het

Daarom worden in de Ontwikkelvisie de randvoorwaarden

zijn. De looproutes vanuit de stationshal naar het Koningin

gebouw sterk gekoppeld aan de ontwikkeling van de

beschreven waaraan de Rijnstraat met de inpassing van

Julianaplein vragen ook om aandacht.

Koningscorridor en bepalend voor de opgang naar het

de Koningscorridor moet voldoen. Het verbeteren van de

dek. Een funderingspoer zou de mogelijkheden van

voetgangersverbinding staat daarbij centraal.

een tunnelbuis kunnen beperken. Daarom moet dit in

Vervolgonderzoek: In kader van netwerkstudie onderzoek naar het laten vervallen

samenhang uitgedacht worden. Aan de zuidzijde van

Vanuit ruimtelijk perspectief wordt een aanbeveling gedaan

het gebouw blijft een substantieel deel van het dek

over de varianten die in het MIRT-traject onderzocht worden.

groen. Ook hier kan sprake zijn van openingen in het

Aangezien het de doelstelling is van de Ontwikkelvisie om

dek in verband met de lichttoetreding naar de perrons

de Haagse Loper als lange lijn door de stad prioriteit te

van de T-splitsing in de Koningstunnel.

Ontwikkelvisie CID

Den Haag Centraal 91

Gebouwen

functioneel met elkaar verbonden, maar niet altijd op een

ondergronds via de Prinses Irenestraat en via het Anna van

kwalitatief hoogwaardige manier. Bij alle toekomstige

Buerenplein. De nieuwbouw op het Koningin Julianaplein

Het station/reizigersdomein

ontwerpbeslissingen moet de voetganger voorop staan.

gebruikt hiervoor de Rijnstraat. Voor de nieuwe stationsentree

In Den Haag bestaat het station niet uit één gebouw, maar

Zo zou er onderzocht kunnen worden hoe de transparantie

kan dit via het maaiveld aan de zijde van Bezuidenhout-West.

ligt aan en onder meerdere gebouwen: De terminal met

en zichtbaarheid in en rondom het station in verband met

daarin de stationshal, Stichthage en straks de nieuwbouw

de sociale veiligheid verbeterd kan worden.” Een voorbeeld

Vervolgonderzoek:

op het Koningin Julianaplein, het busplatform en straks de

zijn de trappen in de doorgang van de stationshal naar het

Een loopstromenonderzoek van, naar en door het station

nieuwe terminal ten zuiden van het busplatform. Een goede

Koningin Julianaplein. Die belemmeren het doorzicht naar

is nodig, vanuit alle windrichtingen gekoppeld aan de

bereikbaarheid van station en de andere ov-ketenmodaliteiten

het Koningin Julianaplein. Hierdoor kun je je moeilijker

nieuwe ontwikkelingen. Dit geeft een inzicht naar de

als tram en bus zijn randvoorwaardelijk voor de

oriënteren. Door deze trappen anders vorm te geven worden

beste te faciliteren routes voor de ov reizigers en overige

mobiliteitstransitie. Er moet voldoende ruimte rondom het

de oriëntatiemogelijkheden vergroot.

gebruikers van het gebied. Ook de fietser en het fietsparkeren

station blijven die zorgt voor het goed functioneren van het

worden meegenomen. Dit alles wordt onderdeel van het

station en ruimte houdt voor groei die ontstaat door het

Daarnaast is de routing van expeditieverkeer van en

bouwprogrammarond het station.

naar de vier stationsgebouwen een belangrijke opgave.

buitenruimteplan.

Het is de ambitie om zo min mogelijk expeditieverkeer het

De nieuwe stationsentree en de spooroverbouwing

Looproutes lopen vloeiend door de verschillende gebouwen

reizigersdomein en de Haagse Loper te laten doorkruisen.

Een nieuwe spooroverbouwing met een nieuwe stationshal

heen. De buitenruimte ligt op twee niveaus. Die zijn nu

Bij de stationsterminal, het Stichthage-complex gebeurt dit

is een bijzonder project dat om de nodige ingenieurskunst

max. 185m

max. 185m

40 m

70m

Or an

18m

in

5m

te ns

35m

ui

25m

jeb

9m

ge l

5m

5m

Bezuidenhoutseweg 92 Ontwikkelvisie CID Den Haag De nieuwe stationsentree en deCentraal spooroverbouwing

Bellevue

vraagt. De positie van het gebouw ligt daarom ook nog

Bijzonderheden:

Leisure/sportfuncties en detailhandel zijn begrensd tot

niet precies vast in de Ontwikkelvisie. De gemeente geeft

• Het gebouw heeft een doorsteek voor voetgangers naar het

8.000 m2 respectievelijk 3.500 m2 bvo.

de voorkeur aan een positie dichtbij de Groene Kamer en

achterliggende groene dek en ook zijn looproutes langs de

het Prins Bernhardviaduct. Op die manier is het gebouw onderdeel van de Campusboulevard en zijn de loopafstanden tussen de twee stations-entrees niet te lang. Afhankelijk van

zijkant mogelijk.

• Een afwijking van het percentage woningen <40m2 naar max 40% in plaats van de gestelde 20% zal voldoen aan

• Eventueel kunnen de twee torens op hoger liggende verdiepingen met elkaar verbonden worden.

de uitzondering die de Woonagenda 2020-2023 mogelijk maakt; namelijk studentenwoningen, zorgwoningen en

de ruimte die nodig is vóór het gebouw voor een kiss-and-

• Het is een gebouw dat vanaf grote afstand over de sporen-

bijzondere concepten. Er wordt aandacht besteed om de

ride, een tramhalte, een bushalte en de taxi standplaats, kan

bundel zichtbaar is. Het mag een iconisch gebouw zijn met

kleine woningen (< 40 m² GBO) zoveel mogelijk gelijkmatig

het gebouw naar het zuiden geschoven worden. Ook zal de

een groene uitstraling.

te verdelen over de diverse categorieën woningen (sociaal,

mogelijkheid voor een goede fundering nader onderzocht

middenhuur en overig). De woningen worden uitgevoerd

moeten worden. De uitkomst kan gevolgen hebben voor de

Vervolgonderzoeken

volgens de kwalitatieve beschrijving van de woningen,

positie van het gebouw.

• Een transferstudie moet uitwijzen hoe/of de opgang vanuit

zoals voorgesteld door Patrizia in de bijlage 6: Urban Living

Dit is een specifiek gebouw dat in nauwe samenwerking met

• De positie van het gebouw. Dit is afhankelijk van de funde-

de nieuwe stationshal bereikbaar is. de gemeente en NS/ProRail uitgewerkt moet worden.

at Bellevue: A Room with View, A Living With Service 17 June 2020 (zie bijlage 6 van PUK Bellevue).

ringsmogelijkheden en van de positie van de trappen naar de perrons, waarbij er een ruimte reservering moet komen

Paviljoen Koningin Julianaplein

• Hoogte: Op de stedelijke laag is een bouwvolume mogelijk

naast de sporen voor mogelijke constructie (en logistiek).

Het paviljoen op het Koningin Julianaplein wordt in

van 70 meter hoog. Dit kan ook uitgevoerd worden als twee

• De grootte van het voorplein: Welke ruimte is nodig voor de

samenhang met de openbare, groene ruimte ontworpen en

torens die eventueel met elkaar verbonden kunnen worden.

stationsentree (kiss+ride, bus- en tramhalte). Hoe verhoudt

staat maximaal in het groen. Het paviljoen heeft een alzijdige,

zich dat met de vergroening die hier ook moet plaatsvinden.

transparante uitstraling.

• Functies: stations-entree op de opgetilde begane grondverdieping en eventueel andere maatschappelijke voorzieningen. Op bovenliggende verdiepingen is plaats

Bellevue

• Hoogte: 1 bouwlaag.

voor commerciële kantoorruimte.

Voor Bellevue is er een PUK waarmee de Raad heeft ingestemd

• Functies: horeca en verder zoals aangegeven in het

• Maximaal oppervlak: 40.000m bvo.

en die ter vaststelling aan het College wordt aangeboden.

bestemmingsplan. De functies moeten bijdragen aan de

• Oriëntatie: het gebouw is primair gericht op de Groene

De bouwregels hiervan blijven van kracht en zijn overgenomen

levendigheid op het plein.

2

Kamer, maar heeft een uitstraling naar alle kanten.

in de Ontwikkelvisie, met een aanscherping dat de totale

• Maximaal oppervlak: 450m2 bvo.

Ook richting de sportfuncties aan de zuidzijde draagt

bouwhoogte op 185m wordt gesteld inclusief de kroon. In het

• Oriëntatie: het paviljoen is alzijdig georiënteerd en heeft

het gebouw bij aan een sociaal veilige en aantrekkelijke

PUK stond oorspronkelijk 180m exclusief de kroon.

omgeving. Doorzichten van noord naar zuid door het gebouw heen helpen hieraan mee. • Rooilijnen: Het gebouw ligt zoveel mogelijk richting Prins Bernhardviaduct. En zo ver naar het zuiden als nodig is

geen dominante richting. • Rooilijnen: in samenspraak met de gemeente wordt de

Bijzonderheden:

precieze locatie en vorm van het paviljoen bepaald binnen

• Er gaat een publiekstoegankelijke route door het gebouw.

het aangegeven vlak van het bestemmingsplan. De zichtlijn

• Het gemeentelijk monument, feitelijk de gevel, op

Herengracht/entree Babylon moet vrij blijven van

voor de stationsfuncties op het voorplein, de positie van de

Bezuidenhoutseweg 3 wordt zorgvuldig ingepast. Integratie

bebouwing evenals de looplijnen van het station naar de

trappen naar beneden en de technische randvoorwaarden.

van de overige cultuurhistorische gevels wordt aangeraden

Koekamp.

Het ontwerp van het gebouw en buitenruimte is een integrale opgave.

• Maximaal oppervlak: van 128.000 m bvo bovengronds, met 2

ten minste 28.000 m2 bvo kantoor of economische functies. Ontwikkelvisie CID

Den Haag Centraal 93

Bestaande situatie

Impressie CS Oost met centraal gelegen het Haagse loper plein 94 Ontwikkelvisie CID

Den Haag Centraal

7.2 CS-Oost en Utrechtsebaan

Buitenruimte

Vervolgonderzoek • Uitwerking oversteek Theresiastraat;

De ambitie is om hier de Haagse Loper een waardige

Haagse Loper, oostzijde

aansluiting te geven op de Theresiastraat en zo het gebied

De ambitie voor de Haagse Loper aan de oostzijde van het

beter toegankelijk te maken voor voetgangers, door een

station is een betere verbinding voor voetgangers naar de

• De verbetering van de inrichting van het Prinses Irenepad (in

fijnmazig netwerk van paden. Ook is menging met wonen

Theresiastraat en een betere ‘leesbaarheid’. Aan de zuidzijde

samenhang met de transformatie van Bezuidenhoutseweg

in het hart van het gebied een opgave, zodat het dag en

van de Haagse Loper ligt het Anna van Buerenplein. Hier

67)

nacht sociaal veilig aanvoelt. Er moet een slimme verdeling

komt de trap naar het groene busplatform. Verderop langs

gemaakt worden tussen openbare ruimte en bebouwd gebied.

de Haagse Loper komt een nieuw plein bij de entree van

Route van de Koekamp naar Bezuidenhout-West

Het aanpassen en toevoegen van bebouwing op strategische

het gebouw Bezuidenhoutseweg 67. Dit plein vormt de

Het is de ambitie om de relatie met de Koekamp te verbeteren.

locaties moet de ligging, het comfort en het gebruik van de

evenknie van het Spuiplein aan de andere kant van de Haagse

Daarnaast is het de ambitie de omliggende wijken beter te

openbare ruimte versterken. Dit geven we prioriteit boven

Loper en het geeft lucht in dit dichtbebouwde plandeel.

verbinden met het gebied door een fijnmaziger netwerk voor

de doelstelling van zoveel mogelijk behoud van gebouwen.

Nader onderzoek moet uitwijzen op welke wijze er een

voetgangers te maken. De enige routes vanuit Bezuidenhout-

De Rijksgebouwen hebben een eigen architectonische waarde

prettig plein kan worden gerealiseerd, met pleinwanden

West liggen nu aan de flanken; dit zijn vanwege het

en staan op de lijst van waardevolle Post 65 bebouwing.

die programmatisch en in uitstraling een meerwaarde zijn

verkeerslawaai minder aantrekkelijke routes. Een nieuwe

Deze kunnen door middel van transformatie van de plinten

voor het plein. Welke gebouwen hiervoor moeten worden

route, die direct aansluit op de Haagse Loper en het nieuwe

bijdragen aan een gastvrije, uitnodigende uitstraling.

toegevoegd of gesloopt is onderdeel van dit onderzoek.

plein, met een betere overgang bij het Prins Bernhardviaduct,

De toegangen naar het plein verbeteren en worden verruimd.

zou voor bewoners een grote verbetering zijn. De nieuwe

Ambitie

De oversteek van het Prinses Irenepad naar de Theresiastraat

straat, die een openbaar karakter heeft, gaat door of langs

1. Het verbeteren van de sociale veiligheid en verbeteren van

• onderzoek naar de inpassing van gebouwen en pleinwanden i.c.m. de inrichting van het plein.

wordt verbeterd door hier de doorsteek voor de auto uit te

de bebouwing van de Koninklijke Bibliotheek. Het vervolg

de plinten zodat deze een uitnodigende publieke uitstra-

halen. Voor het plein zijn enkele kwalitatieve uitgangspunten

van de route naar de Koekamp loopt door een huidige laad-

ling krijgen;

benoemd:

en losstraat tussen New Babylon en Bezuidenhoutseweg

2. Een extra doorsteek om de fijnmazigheid te verbeteren;

• Toeleidende routes op de Haagse Loper minimaal 25m breed

67. Door de ingang van de parkeergarage op termijn naar

3. Bijdragen aan duurzaamheid door het merendeel van de

• Toeleidende routes fijnmazig netwerk minimaal 11m breed

de Bezuidenhoutseweg te verplaatsen en de expeditie

• De toeleidende routes grenzen direct aan het plein

ondergronds te organiseren, ontstaat er ruimte voor

• Grootte plein minimaal 4.700 m

voetgangers om prettig door de straat te lopen en hebben

• Het plein heeft ten minste 3 levendige wanden

fietsers minder last van expeditieverkeer. De transformatie

• Minimaal de helft van de plinten kent een levendig

van Bezuidenhoutseweg 67 zou bij kunnen dragen aan een

gebouwen te behouden en te transformeren; 4. Een betere functiemix rondom het nieuwe Haagse lopenplein door hier woningen toe te voegen.

2

programma (horeca, debatcentrum, etc) • Op ten minste 1 plek moet een woongebouw grenzen aan het plein. • Het plein moet ten minste gemiddeld 3 uur zon hebben op

aantrekkelijke route. Dit is een ingrijpende, dure ingreep voor de lange termijn. Helemaal vrij van expeditie-verkeer zal de straat nooit worden, omdat ook de ondernemers bevoorraad moeten worden. Het streven is wel om in de toekomst de

21 maart.

Ontwikkelvisie CID

Den Haag Centraal 95

verbinding Koekamp versterken

Stadspark Utrechtsebaan

Haagse Loperplein minimaal 4.700 m2

oversteek verbeteren

referentie vormgeving fijnmazig netwerk

publieke doorgang

verbinding Bezuidenhout-West versterken

referentie Haagse Loperplein

96 Ontwikkelvisie CID

Den Haag Centraal

expeditie zoveel mogelijk ondergronds op te lossen. De NS

het CS maakt dat er in deze visie wordt voorgesteld geen

Bernhardviaduct ligt de kans om een tweede voorkant te

doet dit nu al gedeeltelijk. In de huidige situatie en bij een

parkeervoorzieningen meer toe te voegen in het CS-Oost

maken, omdat het expeditie-verkeer en parkeren ondergronds

herontwikkeling van Bezuidenhoutseweg 67 wordt ingezet op

gebied maar uit te gaan van maximale benutting van

en uit het zicht wordt opgelost. De goede openbaar

het integreren van veiligheidsmaatregelen in het gebouw of

bestaande parkeerplaatsen om zo de auto-aanzuigende

toegankelijke route door het gebouw is een ontwerpuitdaging

een logische inrichting van de openbare ruimte.

werking te beperken en ontwikkelaars juist te laten investeren

voor het functioneren van de bibliotheek. Het geeft

in goede fietsparkeervoorzieningen.

tegelijkertijd de mogelijkheid om een bijzondere relatie met

Vervolgonderzoek

de stad op te bouwen, met een etalage van wat de Koninklijke

• Circulatieplan expeditie-verkeer (Buitenruimteplan);

Vervolgonderzoek

Bibliotheek de stad te bieden heeft. Het hoogteverschil tussen

• Openbare straat door de Koninklijke Bibliotheek.

• Onderzoek naar verkeerskundige effecten van de

het Prins Bernhardviaduct en het Haagse Loperplein moet

vertunneling. Indien dit oplosbaar blijkt verdere studie naar

Stadspark Utrechtsebaan Rigoureuze ingrepen in een stad zijn nodig om het er aangenaam te maken, terwijl er tegelijkertijd sterk verdicht wordt. Het vergroenen en het toevoegen van speel- en sportvoorzieningen is de manier om een leefbare stad te behouden en te versterken. Een van de plekken waar dit

geleidelijk overbrugd worden.

het noordwestelijke deel van de overkluizing • Voor vermindering van het aantal rijbanen aan de Prins

Vervolgonderzoek

Clauslaan is verkeersonderzoek noodzakelijk.

• Cultuurhistorische waarde en transformatiemogelijkheden;

• Groene inrichting voorruimte Paleis van Jusititie

• Ontwikkelmogelijkheden van de kavels tegen het Nationaal

Bebouwing

• KB plot en goede openbaar toegankelijke route.

kan is de Utrechtsebaan-overkluizing. Boven de A12 is in

Archief aan, naast de verhoogde trambaan. • Hoogte: aan het plein maximaal 70 meter hoog.

het Kwaliteitsplan CID een groen dek ingetekend. Voor

Koninklijke Bibliotheek locatie

De Koninklijke bibliotheek wordt maximaal 40 meter

de Grotiustorens is er de afspraak dat er een groene en

Het gebouw van de Koninklijke Bibliotheek (KB) is verouderd.

hoog; dit is de hoogte van de stedelijke laag. Het bouwdeel

geluidwerende voorziening komt. Het tweede deel van het dek

Er is een transformatieslag noodzakelijk om het gebouw

direct ten westen van de Koninklijke bibliotheek heeft een

aan de noordzijde moet zo worden aangelegd dat de tunnel

geschikt te maken voor de toekomst. Verder wil de gemeente

maximale hoogte van 50 meter.

goed kan blijven functioneren. Een groene inrichting van het

hier een straat langs het gebouw, terwijl de bibliotheek

dek en dubbelgebruik vragen om inventiviteit. Een andere

tegelijkertijd kan blijven functioneren. Twee delen van de

ambitie is om buurten beter met elkaar te verbinden. Behalve

Koninklijke Bibliotheek worden/zijn elders ondergebracht:

het dek zijn er veel andere maatregelen mogelijk om de

het boekenarchief, het literatuurmuseum en het

kwaliteit rond de Utrechtsebaan te verbeteren. De flanken

kinderboekenmuseum. Dit biedt mogelijkheden voor een

aan weerszijden van de gebouwen zouden groener ingericht

herorientatie op het ruimtegebruik van de KB. Het gebouw

kunnen worden. Nu staan er veel tijdelijke groenbakken

zal, als het bouwdeel bij het Haagse Loperplein gesloopt

van uiteenlopend type. Door hier een vergroeningsplan

wordt, een gezicht krijgen aan het plein. Nader onderzoek

voor te maken, kan de uitstraling sterk verbeteren.

moet uitwijzen op welke wijze er een prettig plein kan

Het Beeldkwaliteitsplan gaat dieper in op de samenhang

worden gerealiseerd, met pleinwanden die programmatisch

in het gewenste beeld. Ook door het minimaliseren van

en in uitstraling een meerwaarde zijn voor het plein. Welke

het aantal rijbanen langs de Prins Clauslaan ontstaat

gebouwen hiervoor moeten worden toegevoegd of gesloopt

meer ruimte voor groen en bomen. CS-Oost beschikt over

is onderdeel van dit onderzoek. Hier ligt ook de kans voor een

meerdere parkeervoorzieningen. De excellente ligging aan

uitnodigende, publieke uitstraling. Aan de zijde van het Prins

referentie oversteek over Stadspark Utrechtsebaan Ontwikkelvisie CID

Den Haag Centraal 97

Uitbreiding rondom Universiteit Leiden

aanpassing van de gebouwen, deze doorgang minimaal 15

maatschappelijke voorzieningen. Op hoger gelegen

We willen de pleinruimte vergroten ten oosten van het station.

meter breed zijn om een prettige straat te maken.

verdiepingen is wonen en kantoren mogelijk.

Een nieuwe rand rondom het gebouw van de Universiteit

• Functies: Koninklijke Bibliotheek, horeca en

• Maximaal oppervlak: 42.000 m2 verdeeld over twee gebouwdelen. • Oriëntatie: op zowel het Haagse Loperplein als het Prins

Leiden kan hier aan bijdragen. Dit als 'achterkant' ontworpen

• Hoogte: stedelijke laag 15m.

bouwdeel kan dan een echte voorkant aan het nieuwe Haagse

• Functies: horeca en maatschappelijke voorzieningen.

Loperplein worden. Hier zouden aantrekkelijke horecafuncties

Op hoger gelegen verdiepingen is wonen mogelijk.

Bernhardviaduct. De nieuwe openbare route krijgt een

kunnen komen die het plein levendiger maken. Voor de

• Maximaal oppervlak: 5.000 m2.

aantrekkelijke open uitstraling.

doorsteek van en naar de Anna van Buerenfontein, over de

• Oriëntatie: op het Haagse Loperplein.

• Rooilijnen: De rooilijn van het Nationaal Archief is bepalend

Prins Willem Alexanderhof, zal nader onderzoek uitwijzen

• Rooilijnen: De uiterste rooilijn van dit gebouw ligt in het

voor de rooilijnen van de andere gebouwdelen. Aan het Prins

op welke manier een goede route kan worden gerealiseerd.

verlengde van de hoek van New Babylon. In het Prins Willem

Bernhardviaduct is de rooilijn van La Fenêtre leidend.

Bij het realiseren van deze route moet, na eventuele sloop of

Alexanderhof ligt de rooilijn zodanig dat de straat 15 meter breed is.

ein

t Fon m 18

e op e ut ro re

a nb et

m Den Haag Centraal

of

erh

il

ch ers tev og ho

40m lle Wi Pr.

Bouwplot tussen Koninklijke Bibliotheek en Nationaal Archief 98 Ontwikkelvisie CID

in

rple

m

rooilijn

15m

50m

d xan Ale

ope se L

g

Haa

Uitbreidingsmogelijkheid rondom de Universiteit Leiden

Bezuidenhoutseweg 67 De aanpassing van dit gebouw valt buiten de termijn van de Ontwikkelvisie (20 jaar na vaststelling) en is daarom niet meegenomen. In de Ontwikkelvisie wordt wel een doorkijk gegeven naar de toekomst. Maar omdat deze ontwikkeling zo onzeker is, worden in de Ontwikkelvisie geen harde randvoorwaarden gesteld. Nadere uitwerking is tegen die tijd van belang. Behoud van het bestaande gebouw is uitgangspunt voor de Ontwikkelvisie. In de Ontwikkelvisiekaart zijn drie torens transparant ingetekend als indicatie voor de verdichtingsopgave. De technische mogelijkheden hiervan zijn niet onderzocht.

Bijzonderheden

Bezuidenhoutseweg 67

voorkanten rondom Universiteit Leiden

• Behoud van het gebouw; • Transformatiemogelijkheden onderzoeken die bijdragen aan de aantrekkelijkheid van de plinten en verbreding van de doorgang naar de Koekamp; • Onderzoeken hoe het gebouw kan bijdragen aan de

locatie Koninklijke Bibliotheek

doelstellingen met betrekking tot klimaatadaptiviteit, bijvoorbeeld door groenblauwe daken;

bouwplot

• Aan de zijde van de Utrechtsebaan draagt het gebouw bij aan de groene uitstraling, met een integraal ontwerp van plantenbakken, overgang openbaar privé en de buitenruimte; • Veiligheidsmaatregelen binnen de contouren van het gebouw oplossen. Tijdelijke maatregelen in de buitenruimte verwijderen als de Tweede Kamer vertrokken is.

Ontwikkelvisie CID

Den Haag Centraal 99

Bestaande situatie

Impressie Ammunitiehaven 100 Ontwikkelvisie CID

Den Haag Centraal