RIS318311 Bijlage Voortgangsrapportage Woonagenda over de jaren 2021 en 2022
Tekst van het document
<
ingezet op extra woonplekken voor zorgdoelgroepen en statushouders buiten de corporatiesector.
Regio Voor de regio is gestart met het in beeld brengen van de behoefte en het aanbod van woningen voor de uitstroom van zorgdoelgroepen.
5.3 Woonwagenbewoners Doel: uitbreiding van het aantal standplaatsen De gemeente Den Haag kent 233 standplaatsen op 11 bestaande locaties en verspreid 8 losse standplaatsen op snipperlocaties. Sinds 2009, na afbouw van twee grote locaties, zijn er geen nieuwe standplaatsen bijgekomen. Drie van de locaties worden beheerd door de gemeente, de overige 8 locaties zijn in beheer van drie woningcorporaties. Onderstaande tabel geeft een overzicht. Beheer
Aantal locaties
Aantal standplaatsen
Gemeente / CVDH
3
107
Staedion
3
70
Haag Wonen
4
51
WoonInvest
1
5
Snipperlocaties
8
8
Totaal
11 (+ 8 snipperlocaties)
233 (241, waarvan 8 snipperlocaties)
Tabel 47: Aantal standplaatsen naar beheer (Be Flex 2020). Bron: Rapportage Uitkomsten inventarisatie woonbehoefte woonwagenstandplaatsen (Be Flex: 2020) (RIS307739 Bijlage 1).
< INHOUD
62
Voortgangsrapportage Woonagenda 2021-2022
<
Over de resultaten van het doorbraakplan komt een aparte voortgangsrapportage.
In de Woonvisie 2017-2030 die is opgegaan in de Woonvisie 2022 (RIS313365) staat een uitbreiding van de standplaatsen van woonwagens. In de Woonagenda 2020-2023 (zie ook RIS313365) wordt door de gemeente afstand genomen van het ‘uitsterfbeleid’ van standplaatsen. De gemeente ontwikkelt daartoe woonwagenbeleid dat gebaseerd is op mensenrechtelijke kaders zoals dat ook is vormgegeven in het door BZK-uitgebrachte ‘Beleidskader gemeentelijke woonwagen- en standplaatsenbeleid’ 2018. Door een woonbehoefteonderzoek is in kaart gebracht hoe groot de behoefte is aan standplaatsen. Die behoefte is groot (tussen 60-80 standplaatsen), reden waarom een eerste onderzoek is uitgevoerd naar mogelijkheden voor uitbreiding van standplaatsen op bestaande locaties. Daarnaast is de verplaatsing van de woonwagenlocatie in de Energiestraat een prioriteit, waarvoor op korte termijn een geschikte alternatieve locatie wordt gezocht. Deze nieuwe locatie kan eventueel ook voorzien in het tekort aan standplaatsen. Uit overleg met de woonwagenbewoners is gebleken dat er een behoefte bestaat aan een mix van huur- en koopstandplaatsen en huur- en koopwoonwagens. Deze mix zal in overleg met corporaties tot stand moeten komen. Als maatwerkoplossing voor schrijnende individuele woonsituaties
<
heeft de gemeente vier huurwoonwagens aangeschaft en geplaatst.
woonwagenbewoners en de gemeente. Hier is ook besproken hoe de toewijzingsregels bij een vrijkomende standplaats meer in overeenstemming kunnen worden gebracht met de uitgangspunten van het woonwagenbeleid en het beleidskader van BZK: het faciliteren van het woon wagenleven, met name het wonen in familieverband op locaties. Een beleidsnota Haags Woonwagenbeleid 2023 met hierin een nieuw toewijzingssysteem wordt rond in het najaar aangeboden aan de gemeenteraad en verder uitgewerkt met bewoners, corporaties, de regio en overige belanghebbenden.
5.4 Jongeren Doel: meer kans op een corporatiewoning voor jongeren. 2019
2020
2021
2022
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
t/m 22 jaar
14%
567
14%
563
13%
641
14%
592
23 t/m 26 jaar
13%
548
14%
550
13%
640
13%
567
Totaal aantal verhuringen
100%
4.110
100%
3.904
100%
4.921
100%
4.289
Tabel 48: Verhuringen aan jongeren in Den Haag. Bron: Tabellenboeken Den Haag 2019 tot en met 2022 (Explica in opdracht van de SVH).
< INHOUD
63
Voortgangsrapportage Woonagenda 2021-2022
<
Na meer dan 10 jaar is er in 2021 voor het eerst weer (collectief) overleg georganiseerd tussen
2019
2020
2021
2022
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
Verhuring onder de kwaliteitskortingsgrens
24%
996
24%
941
21%
1.035
22%
932
Totaal aantal verhuringen
100%
4.110
100%
3.904
100%
4.921
100%
4.289
Tabel 49: verhuringen onder de kwaliteitskortingsgrens. Bron: Tabellenboeken Den Haag 2019 tot en met 2022 (Explica in opdracht van de SVH).
Wanneer we kijken naar bovenstaande tabellen 48 en 49 dan valt het volgende op: • In 2021 zijn er ondanks het grotere totaal aantal verhuringen in dat jaar procentueel gezien minder verhuringen geweest aan jongeren (26% versus 28% in 2020). Waarschijnlijk is hiervan de oorzaak dat het aanbod van woningen onder de kwaliteitskortingsgrens procentueel gezien ook is afgenomen van 24% in 2020 naar 21% in 2021. 2020
2021
2022
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
t/m 22 jaar
10%
422
11%
440
10%
476
9%
361
23 t/m 26 jaar
14%
551
13%
526
11%
527
13%
501
Totaal aantal verhuringen
100%
4.049
100%
4.097
100%
4.777
100%
3.938
Tabel 50: Verhuringen in regio Haaglanden aan jongeren exclusief verhuringen in Den Haag. Bron: Aanbodrapportages 2019 tot en met 2022 (Explica in opdracht van de SVH).
Wanneer we kijken naar tabel 50 met daarin de verhuringen door de andere regiogemeenten dan valt het volgende op: • Het aandeel geslaagde jongeren in Den Haag is hoger dan het aandeel geslaagde jongeren in de andere regiogemeenten. • Ook in de andere regiogemeenten is in 2021, ondanks het grotere woningaanbod het aandeel geslaagde jongeren gedaald.
5.5 Groepswonen Doel: 10 procent van de nieuw te bouwen betaalbare koopwoningen wordt gebruikt voor verschillende woonvormen, zoals wooncoöperaties, groepswonen, zelfbouw en/of collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) In Den Haag zijn circa 49 woongroepen actief, met ca. 800 woningen. Volgens opgave van het Centrum Groepswonen is er in 2022 een groep gerealiseerd (De Vroon) en is er 1 groep in oprichting die plaats moeten bieden aan ca. 15 woonunits. Zie verder ook paragraaf 2.4.2 andere woonvormen en 2.4.3 regeling ‘ik bouw betaalbaar’.
< INHOUD
64
Voortgangsrapportage Woonagenda 2021-2022
<
<
2019
5.6 Studenten Doel: voldoende studentenhuisvesting voor een wervend studentenklimaat. 2019
Esperantoplein
24
Opgeleverd 2019
2019
Lutherse Burgwal
123
Opgeleverd 2020
2020
’sGravenzandelaan 181
90
Opgeleverd 2021
2020
Prinsegracht
58
Opgeleverd 2021
2020
Leeghwaterplein, Rode Kruisgebouw
114
Opgeleverd 2020
2021
Rijswijkseweg 626
3
Opgeleverd 2021
2022
Binckhorstlaan, Binck City Park fase 1A
197
Verwacht 2025
Totaal: 609 Tabel 51: Start bouw nieuwe studenteneenheden. Bron: gemeente Den Haag, afdeling Wonen/SEPO.
De ambitie die door het college is vastgesteld in de Woonagenda 2020-2023 is dat het inzet op 1.000 nieuwe studenten eenheden tot 2023 en 3.000 nieuwe studenteneenheden (inclusief de 1.000 tot 2023) tot 2026. Hiervoor tellen alle eenheden mee die sinds 2019 (de vorige college periode waarin de ambitie van 3000 is gesteld) in aanbouw zijn genomen. In 2021 zijn er met de ’s Gravenzandelaan (90 eenheden), Prinsegracht (58 eenheden), Loosduinseweg (56 eenheden) en de Rijswijkseweg (3 eenheden) in totaal 207 studentenwoningen in aanbouw genomen. Het totaal aantal woningen dat van 2019 t/m 2022 in aanbouw is genomen, is 609. Daarmee is de doelstelling van 1000 eenheden tot 2023 niet behaald. Behalve de onzelfstandige studentenwoningen aan het Leeghwaterplein betreffen alle nieuwe eenheden zelfstandige studentenwoningen. Voor de komende jaren is de verwachting dat een aantal projecten van start gaan: Junopark, Versheeskade fase 1, waldourp four en Waldorpstraat Post Tower. Indien deze projecten in aanbouw worden genomen, gaat dat om 1292 nieuwe studentenwoningen. Om de ambitie van 3000 studenteneenheden te behalen, zullen er nog ruim 1000 nieuwe studentenwoningen in projecten gerealiseerd moeten worden.
5.7 Arbeidsmigranten Doelen: -
Groei huisvestingsbehoefte in goede banen leiden door voldoende, kwalitatief goede en betaalbare huisvesting en daaraan gelieerde zaken;
< INHOUD
-
Regionaal huisvestingsplan voor arbeidsmigranten.
65
Voortgangsrapportage Woonagenda 2021-2022
<
<
De verantwoordelijkheid voor de huisvesting arbeidsmigranten ligt in beginsel bij de uitzender of werkgever. Het blijkt dat het hen en de commerciële huisvesters niet goed lukt om zelf geschikte locaties te vinden voor het groepsgewijs huisvesten/logies bieden aan arbeidsmigranten die kort in Nederland verblijven. Onderzocht is of en op welke wijze de gemeente hierin partijen zou kunnen faciliteren. Naar aanleiding hiervan is in 2020 een locatiescan uitgevoerd naar tijdelijke en permanente locaties voor de huisvesting van bijzondere doelgroepen, waaronder arbeidsmigranten. Per locatie is een afweging gemaakt over geschiktheid en kansrijkheid. Uit het onderzoek is een beperkt aantal potentiële locaties voortgekomen waarvan een deel uiteindelijk is bestemd voor de huisvesting van bijzondere doelgroepen. Er is vooralsnog geen locatie specifiek voor arbeids migranten bestemd, wij blijven daarvoor open staan. De noodzaak om misstanden in de bestaande woningvoorraad aan te pakken blijft een urgent vraagstuk.
<
Grootschalige logies huisvesting arbeidsmigranten
Aantal plaatsen
Sluiting
Jobcenter (Jaap Edenweg 2). Tijdelijk.
324
2023
Mixx-Inn (Zichtenburglaan). Permanent.
135
n.v.t.
Tabel 52: Grootschalige logies huisvestingsplaatsen arbeidsmigranten.
De aanpak om misstanden bij de huisvesting en tewerkstelling van arbeidsmigranten tegen te gaan en de daarvoor noodzakelijke samenwerking tussen de diverse betrokken partijen is verder versterkt. Aanpak van overbewoning en regulering leidt tot betere woonomstandigheden maar bij een blijvend tekort aan woningen en woonvoorzieningen zal de druk op de bestaande woningvoorraad en de wijken blijven bestaan. De problematiek in de bestaande woningvoorraad kent vele aspecten. Daarom is ingezet op een integrale aanpak die ook voor de arbeidsmigranten moet leiden tot leefbare, veilige en menswaardige woonomstandigheden. Op gebied van wonen zijn in 2021 en 2022 maatregelen genomen om kamerbewoning meer en beter te reguleren, maar ook om de particuliere voorraad te beschermen tegen woninghandel en –speculatie. Dit laatste door middel van de in 2022 ingevoerde opkoopbescherming. De Haagse Pandbrigade handhaaft bij misstanden van onvergunde kamerbewoning, overbewoning en logiesgebruik van woningen. Dit toezicht is niet specifiek gericht op arbeidsmigranten, maar het is wel een groep die in de praktijk vaak wordt tegengekomen bij overtredingen en slechte woonsituaties. In 2021 en 2022 is de Haagse Pandbrigade versterkt met extra mensen. Daardoor was het mogelijk om in kwetsbare gebieden extra in te zetten op handhaving.
Verder is gestart met de voorbereidingen voor de invoering van de Wet Goed Verhuurderschap die naar verwachting medio 2023 door het Rijk zal worden vastgesteld. Voor het samenhangend pakket aan (niet direct woongerelateerde) maatregelen die de positie van arbeidsmigranten moet versterken en uitbuiting en misbruik moeten tegengaan, waaraan de afgelopen periode hard is gewerkt, wordt verwezen naar de 2e en 3e Voortgangsrapportage arbeidsmigranten (RIS311440 en RIS314963). Er volgt dit najaar een programma Arbeidsmigratie in goede banen.
< INHOUD
66
Voortgangsrapportage Woonagenda 2021-2022
<
5.7.1 Tegengaan overbewoning en overlast bij huisvesting arbeidsmigranten
5.7.2 Regionaal huisvestingsplan Op initiatief van de gemeente Den Haag is in 2020 jaar in de Bestuurlijke Tafel Wonen met de gemeenten in de regio Haaglanden afgesproken in samenwerking met de provincie te komen tot een regionale aanpak huisvesting van arbeidsmigranten. De aanpak moet leiden tot een verdelingsvoorstel waarin een huisvestingsopgave per regiogemeente wordt vastgesteld. In samenwerking met de gemeente Westland is in 2021 een onderzoeksopdracht en uitvraag geformuleerd en opdracht gegeven aan bureau P2. Het onderwerp is vervolgens geagendeerd in de in het kader van de woondeal met het Rijk opgestelde Regionale realisatieagenda Wonen Haaglanden (RIS314503). Daarin wordt verwezen naar de op te stellen Woonzorgvisie voor Haaglanden. Op 11 mei 2022 is het programma ‘Een thuis voor iedereen’, als onderdeel van de Nationale Woon- en Bouwagenda, aan de Tweede Kamer gestuurd. Dit programma is gericht op het realiseren van voldoende huisvesting voor aandachtsgroepen, met een evenwichtige verdeling en voldoende zorg en ondersteuning. Het programma benoemt ook EU-arbeidsmigranten als aandachtsgroep voor het opstellen van een regionale woonzorgvisie. Haaglanden is een van de
<
koploperregio’s van het land. De gemeente Den Haag werkt hierin samen met partijen in de regio een goede regionale samenwerking rond de huisvesting van aandachtsgroepen en het maken van afspraken over een eerlijke regionale verdeling van de huisvestingsopgave voor aandachtsgroepen, waaronder arbeidsmigranten. Planning is dat de regionale woonzorgvisie eind 2023 gereed is. Vanaf 2023 moeten alle gemeenten en regio’s hiermee aan de slag.
< INHOUD
67
Voortgangsrapportage Woonagenda 2021-2022
<
aan een brede woonzorgvisie voor alle aandachtsgroepen. Onderdeel van dit proces is te komen tot
<
<
6 < INHOUD
68
We zijn met de Rijksoverheid in gesprek over het reguleren van de betaalbaarheid van de bestaande woningvoorraad.
Voortgangsrapportage Woonagenda 2021-2022
6 Actuele zaken In dit hoofdstuk wordt ingegaan op onderwerpen die niet expliciet zijn benoemd in de Woonagenda, maar wel actueel zijn en bijdragen aan de doelen van de Woonagenda.
6.1 Toeristische verhuur Met de introductie van de Wet toeristische verhuur van woonruimte is het instellen van een vergunningplicht specifiek gericht op toeristische verhuur van woonruimten mogelijk geworden voor gemeenten. Dit heeft geleid tot nieuw beleid In Den Haag om de schaarse woonruimte te beschermen en mogelijk negatieve effecten op de leefbaarheid te voorkomen. Dit beleid is vastgelegd in de Nota voorraadbeleid 2020 (RIS307195) en daarna in de Woonvisie Den Haag 2022
<
(RIS313365) en juridisch verankerd in de Huisvestingsverordening Den Haag 2019. Daarin wordt verschillende voorwaarden: • Vakantieverhuur: dit betreft het tijdelijk (maximaal 30 nachten per kalenderjaar) verhuren van de eigen woning aan toeristen. De eigenaar is zelf niet thuis als gasten in de woning zijn. Een registratienummer en vergunning is benodigd en de nachten moeten vooraf worden gemeld. • Pied-à-terre voor verhuur: verhuur van een pied-à-terre betekent dat de eigenaar een woning aan iemand verhuurt die de woning als pied-à-terre (2e woning) wil gebruiken. De eigenaar woont niet zelf in de woning en de huurder staat niet ingeschreven op het adres in de Basis registratie Personen. Een ontheffing op de vergunningplicht en een registratienummer is benodigd. • Pied- à-terre voor eigen gebruik: eigen gebruik van een pied- à-terre betekent dat de eigenaar zelf niet in de woning woont en niet ingeschreven staat op het adres in de Basisregistratie Personen, maar de woning wel als tweede woning in gebruik wil nemen. De eigenaar kan hiervoor ontheffing aanvragen. • Bed & breakfast: bij deze vorm verhuurt de eigenaar een kamer of deel van de woning aan toeristen en is thuis tijdens het verblijf van de gasten. Een gast mag niet langer dan vier maanden in een Bed & breakfast verblijven. Een registratienummer is verplicht.
Indien een omgevingsvergunning benodigd is, is deze ook verplicht. • Short stay: dit is het bedrijfsmatig (met het oogmerk om winst te behalen) verstrekken van logies in woningen voor een periode tot maximaal vier aaneengesloten maanden. Als de eigenaar van een woning de bestemming van de woning wenst te wijzigen naar logies is hiervoor een omgevingsvergunning én een onttrekkingsvergunning nodig. Met de huidige hoge druk op de woningmarkt zal een onttrekkingsvergunning in de meeste gevallen niet worden verleend. De nieuwe regels rondom toeristische verhuur zijn op 1 augustus 2021 in werking getreden. Daarvoor is een ICT-systeem ingericht, waardoor inwoners makkelijk een registratienummer en
< INHOUD
69
Voortgangsrapportage Woonagenda 2021-2022
<
onderscheid gemaakt tussen vier vormen van toeristische verhuur met daaraan gekoppeld
een vergunning of een ontheffing daarop aan kunnen vragen. Via dit systeem kunnen bewoners ook meldingen doen van het aantal nachten dat hun woning verhuurd wordt aan toeristen. In onderstaande tabellen is van de diverse vergunningen of ontheffingen in het kader van toeristische verhuur het aantal aangevraagde en verleende vergunningen/ontheffingen door de jaren weergegeven72. Verzoeken
Verleend
Geweigerd
Buiten behandeling/ingetrokken
2021
185
175
6
4
2022
305
288
4
13
Tabel 53: Overzicht van toeristischeverhuurvergunningen (vakantieverhuur). Bron: V&T.
Uit bovenstaande tabel 53 kan opgemaakt worden dat er in de jaren 2021 en 2022 tezamen 463 vergunningen voor toeristische verhuur zijn verleend. Zo’n vergunning is drie jaar geldig. Het aantal aangevraagde vergunningen valt daarmee lager uit dan eerdere schattingen van het
<
aantal vakantieverhuuraanbieders in Den Haag (zie RIS301782 waarin de schatting van 1.180 verbeleid bij Airbnb (alleen adverteren met een registratienummer en de standaard afdracht van de toeristenbelasting door Airbnb aan de gemeente Den Haag) gezorgd voor een kleiner aanbod van woningen op Airbnb. Ook speelt mogelijk mee dat er vanwege COVID af en aan een stop gold op het aanbieden van nachtverblijf aan toeristen. In 2021 zijn woningen gemiddeld genomen 12 nachten aan toeristen verhuurd. In 2022 is dit gemiddeld 19 nachten.73 Verzoeken
Verleend
Geweigerd
Buiten behandeling /ingetrokken
2021
8
8
-
-
2022
18
17
-
1
Tabel 54: Overzicht van ontheffingen op de toeristischeverhuurvergunning t.b.v. pied- à -terre voor eigen gebruik. Bron: V&T.
Uit bovenstaande tabel 54 kan worden opgemaakt dat er in 2021 en 2022 tezamen 25 ontheffingen zijn verleend voor het gebruik van woningen als tweede woning door de eigenaar van deze woning. Voor verhuur van pied- à -terres zijn er in 2021 en 2022 geen verzoeken voor ontheffing ingediend.
72 Onder de categorie ingetrokken/buiten behandeling vallen twee situatie. In het ene geval gaat het om aanvragen die niet compleet zijn en door aanvragen niet verder worden aangevuld. In het andere geval gaat het om de situatie waarbij de aanvragen van verdere behandeling afziet, omdat er geen kans van slagen blijkt. 73 Bron: registratiesysteem toeristische verhuur van de gemeente Den Haag.
< INHOUD
70
Voortgangsrapportage Woonagenda 2021-2022
<
schillende aanbieders is gemaakt op basis van informatie uit 2018). Mogelijk heeft het gewijzigde
Jaar
Verzoeken
Verleend
Geweigerd
Buiten behandeling/ingetrokken
2019
24
16
2
6
2020
48
29
6
13
2021
38
25
2
11
2022
27
17
1
9
Tabel 55: overzicht van vergunningen voor bed- and breakfast. Bron: V&T.
Uit bovenstaande tabel 55 kan worden opgemaakt dat er door de jaren een wisselend aantal omgevingsvergunningen voor een bed- and breakfast zijn aangevraagd en verleend. De verleningen schommelen tussen de 16 en 29 per jaar. Verleend
Geweigerd
Buiten behandeling/ingetrokken.
2019
5
3
2
-
2020
9
2
4
3
2021
44
25
18
1
2022
39
28
9
2
Tabel 56: overzicht van onttrekkingsvergunningen. Bron: V&T.
In bovenstaande tabel 56 is een overzicht gegeven van het aantal woningonttrekkingen. In de tweede helft van 2021 is een maatwerkregeling (overgangsregeling) opgesteld die het onder voorwaarden mogelijk maakt om woningen die altijd al voor logies werden gebruikt te vergunnen. De voorraad woningen die onder de voorwaarden kan vallen is beperkt. Deze maatwerkregeling verklaart de stijging in het aantal verzoeken en verleende onttrekkingsvergunningen vanaf 2021. De verwachting is dat het aantal casussen dat onder de maatwerkregeling valt, gelet op de strikte voorwaarden, de komende jaren af zal nemen. Hier is dus sprake van een tijdelijk effect, waarbij tegelijkertijd het beleid zo is dat shortstay het wonen niet meer zal verdringen.
< INHOUD
71
Voortgangsrapportage Woonagenda 2021-2022
<
<
Verzoeken
Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Den Haag Vormgeving Dienst Bedrijfsvoering Multimedia Oktober 2023