RIS318242 Bijlage Jaarplan + uitvoeringsagenda 2024
Tekst van het document
Jaarplan RIEC Den Haag 2024
Eén coalitie tegen ondermijning
Inhoudsopgave Inleiding
4
Regio Den Haag kwetsbaar voor ondermijning
6
De ontwikkelstrategie: Eén coalitie tegen ondermijning in de regio Den Haag’
9
Uitvoeringsagenda 2024
12
Spoor 1: coalitie tegen ondermijning: versterkte ondersteuning van de lokale aanpak
16
Spoor 2: aanpak van criminele geldstromen
21
Spoor 3: kwetsbare gebieden en logistieke knooppunten
26
Spoor 4: aanpak jonge aanwas Dealbreakers
32
Begroting 2024
41
Samen ondermijning bestrijden In 2024 zet de regio Den Haag de volgende stap met de uitvoering van de ontwikkelstrategie ‘Eén coalitie tegen ondermijning 2023 en verder’. In deze strategie hebben de RIEC-partners in 2022 gezamenlijk vastgelegd hoe ondermijnende criminaliteit effectief wordt aangepakt. Op basis van het ondermijningsbeeld van de regio Den Haag, heeft de aanpak zich de afgelopen periode vooral gericht op drugscriminaliteit en mensenhandel. Deze focus zetten we ook in 2024 voort. We zetten daarbij specifiek in op de samenhangende deelthema’s: • Coalitie tegen ondermijning: versterkte ondersteuning van de lokale aanpak; • Versterkte financiële aanpak: follow the money, witwassen en vastgoed; • Versterkte aanpak van de logistieke knooppunten en kwetsbare branches; • Het voorkomen van jonge aanwas.
Met de aanpak willen we de volgende maatschappelijke effecten bereiken: • Invloed van criminele netwerken in de bovenwereld terugdringen; • Aantrekkingskracht van criminelen op jonge aanwas verminderen; • Zichtbaar zijn als één overheid en het vertrouwen in de overheid vergroten; • Bewustzijn vergroten van de gevolgen van ondermijnende criminaliteit. De focus ligt komend jaar op het verder in beweging brengen van de aanpak en om de beoogde resultaten te behalen.
4
Jaarplan 2024 In dit jaarplan leest u welke activiteiten de RIEC-samenwerkingspartners en het RIEC-bureau in 2024 gaan uitvoeren om de gewenste maatschappelijke effecten te realiseren. De basis van dit jaarplan is de Uitvoeringsagenda 2024. Tevens is een hoofdstuk over het RIEC-bureau opgenomen, alsmede de begroting voor 2024, zowel voor het RIEC-bureau als voor de uitvoering van de aanpak éen coalitie tegen ondermijning.
Het RIEC Den Haag is een samenwerkingsverband van 27 gemeenten, provincie Zuid-Holland, politie, Openbaar Ministerie, Belastingdienst, Douane, Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst, Nederlandse Arbeidsinspectie, Koninklijke Marechaussee, Immigratie en Naturalisatiedienst, Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Samen werken we aan het aanpakken en voorkomen van ondermijnende criminaliteit. De aanpak wordt ondersteund door de medewerkers van het RIEC-bureau.
5
Regio Den Haag kwetsbaar voor ondermijning De regio Den Haag ligt midden in de Randstad en omvat sterk verstedelijkte centra, met steden als Den Haag, Leiden, Zoetermeer, Gouda en Alphen aan den Rijn. Daarnaast kent de regio een groot buitengebied met landbouw, tuinbouw en sierteelt. Via Scheveningen-Haven heeft de regio ook directe toegang tot de Noordzee. Andere grote steden als Rotterdam en Amsterdam en essentiële knooppunten als Schiphol en de Rotterdamse haven zijn ook vlakbij gelegen. Al deze kenmerken maken de regio aantrekkelijk voor inwoners en ondernemers, maar ook voor criminelen die gebruikmaken van deze faciliteiten. Ondermijning in de regio Den Haag
Het regionaal ondermijngsbeeld vraagt om twee focusgebieden.
Aanpak drugscriminaliteit Aanpak mensenhandel
Drugscriminaliteit Drugscriminaliteit is een veelomvattend probleem in de regio Den Haag en komt in elke gemeente voor. Uit het ‘Algemeen veiligheidsbeeld eenheid Den Haag 2023’, opgesteld door de politie-eenheid Den Haag, blijkt dat de drugsmarkten cocaïne, synthetische drugs, heroïne en hennep in de regio aanwezig zijn. Vaak worden er relaties gezien tussen de netwerken die zich bezighouden met deze markten. Zorg is er over de toename van jongeren die een rol spelen bij de drugscriminaliteit.
6
In de cocaïnemarkt gaat veel geld om. Hiermee zijn geweld, witwassen en corruptie onlosmakelijk met elkaar verbonden. Deze incidenten vinden ook in de regio Den Haag plaats waarmee ook onschuldige burgers in hun leefomgeving geconfronteerd kunnen worden. Gebleken is dat er in de regio meerdere netwerken betrokken zijn bij de import, export en afzet van grote partijen cocaïne. Daarnaast zijn er de zogenoemde “uithalers”, die werkzaam zijn in de Rotterdamse haven en woonachtig zijn in de regio Den Haag. Ten aanzien van de synthetische drugsmarkt wordt vermoed dat het probleem groter is dan aanvankelijk werd aangenomen; dit is gebaseerd op het feit dat cijfers over de opslaglocaties versus dumpingen uiteenlopen. In 2024 wordt binnen de RIEC-samenwerking een onderzoek uitgevoerd om het beeld scherper te krijgen. Uit netwerkanalyses van de politie blijkt overigens dat heroïne een kleine markt is waarbij samenwerkingen zich kenmerken door familierelaties. Uit het nationaal overzicht drugslocaties blijkt dat in de afgelopen jaren de meeste productielocaties heroïne zijn aangetroffen in de regio’s Den Haag en Rotterdam. In 2022 zijn landelijk 2 productielocaties aangetroffen, allebei in de regio Den Haag. Tussen 2018 en 2022 is er verder een landelijk dalende trend zichtbaar in het aantal opgerolde henneplocaties (van 410 locaties in 2018 naar 170 in 2022).
Ook in de regio Den Haag worden minder locaties gevonden. Vermoed wordt dat deze daling met name wordt veroorzaakt door minder inzet op de aanpak tegen de hennepmarkt en niet omdat deze drugsmarkt minder groot zou zijn. Uit de RIEC-casuïstiek en het regionaal veiligheidsbeleid blijkt dat de drugscriminaliteit in de regio Den Haag plaatsvindt in verschillende sectoren zoals vastgoed, in de haven van Scheveningen, op bedrijventerreinen, in de sierteelt, de transportsector en in het buitengebied. Daarnaast blijft aandacht nodig voor jongeren die verleid worden door de mogelijkheid snel geld te verdienen met alle risico’s van dien. De focus binnen de RIEC-samenwerking wordt daarom in 2024 niet veranderd.
7 7
Mensenhandel Deze vorm van ondermijnende georganiseerde criminaliteit typeert zich in het uitbuiten van een mens door een ander mens. De uitbuiter gebruikt daarbij dwang, zoals geweld en chantage of misbruikt de kwetsbaarheid en afhankelijkheid van het slachtoffer. Mensenhandel heeft verschillende verschijningsvormen, waarbij het kan gaan om arbeids-, criminele, of seksuele uitbuiting. Binnen de RIEC-samenwerking ligt de focus op arbeids- en criminele uitbuiting.
Arbeidsuitbuiting In de regio is een aantal sectoren kwetsbaar voor arbeidsuitbuiting. Dit zijn de land- en tuinbouw, distributie, vleesverwerking, bouw, horeca en detailhandel. Daarnaast blijken ook beauty- en uitzendbranches risicosectoren. Dit blijkt uit districtelijke onderzoeken naar arbeidsuitbuiting die RIEC Den Haag in 2023 afrondde. De Nationaal Rapporteur Mensenhandel ziet daarnaast in 2022 een stijging in de sectoren vervoer, opslag en huishouden. De Nationaal Rapporteur Mensenhandel geeft aan dat het aantal meldingen van arbeidsuitbuiting stabiliseert, maar dat het aantal slachtoffers dat in beeld is, laag is ten opzichte van het geschatte totaal. Ook in districtelijke onderzoeken komt dit onvolledige beeld baar voren. Het zicht op waar en onder welke omstandigheden kwetsbare doelgroep wonen en werken is beperkt. Wanneer migranten door één en dezelfde werkgever geworven, gehuisvest én tewerkgesteld worden, zijn zij sneller afhankelijk en kwetsbaarder voor uitgebuiting. Het RIEC-bureau ondersteunt partners bij het implementeren van de aanbevelingen uit de onderzoeken. Ook staat 2024 in het teken van de regionale uitwerking van landelijke ontwikkelingen die voortvloeien uit wetswijzigingen (o.a. de herziening van 273f sr) en het landelijke actieplan Samen tegen Mensenhandel.
Ter versterking van de samenwerking in de aanpak tegen arbeidsuitbuiting is binnen het RIEC-bureau een detachering vanuit de Nederlandse Arbeidsinspectie bewerkstelligd.
Criminele uitbuiting Deze vorm van uitbuiting houdt in dat het slachtoffer gedwongen wordt criminele activiteiten te verrichten. Volgens de politie vindt criminele uitbuiting voornamelijk plaats in relatie tot drugsdelicten, zichtbaar in de toename van jonge aanwas. Zij zien landelijk sinds 2015 een stijging in het aantal geregistreerde incidenten. Sinds 2019/2020 is dit enigszins gestabiliseerd. Voor de Eenheid Den Haag geldt dat de cijfers nog schommelen. De cijfers lijken echter nog het topje van de ijsberg, vermoedelijk omdat er nog onvoldoende bewustzijn is over het feit dat jonge daders mogelijk slachtoffers van criminele uitbuiting kunnen zijn. Om het zicht hierop te verbeteren, zal in 2024 een verkennend fenomeenonderzoek over criminele uitbuiting in relatie tot jonge aanwas worden uitgevoerd. 8
De ontwikkelstrategie: Eén coalitie tegen ondermijning in de regio Den Haag’ Eén coalitie tegen ondermijning - 2023 en verder
In 2022 is gezamenlijk de ontwikkelstrategie ‘Eén coalitie tegen ondermijning 2023 en verder’ vastgesteld in de stuurgroep RIEC en in het RBO. In deze strategie is opgenomen op welke wijze de RIEC-partners in de regio Den Haag de komende jaren gezamenlijk ondermijnende criminaliteit willen aanpakken.
Het regionaal ondermijngsbeeld vraagt om twee focusgebieden.
Aanpak drugscriminaliteit Aanpak mensenhandel
Waarom Bereiken van maatschappelijke effecten
• Invloed criminele netwerken terugdringen • Aantrekkingskracht criminelen op jonge aanwas verminderen • Zichtbaar als één overheid • Bewustzijn vergroten gevolgen ondermijnende criminaliteit
Wat
Vier sporen tegen ondermijnende criminaliteit
• Ondersteuning lokale aanpak • Versterkte financiële aanpak • Aanpak logistieke knooppunten en kwetsbare branches • Voorkomen van jonge aanwas
Hoe
Versterken van onze aanpak
• Eigen organisatie op orde • Eén coalitie tegen ondermijning • Actieve kennisdeling • Vergroten maatschappelijke weerbaarheid
9
De maatschappelijke effecten willen we bereiken door onder de sporen verschillende acties in te zetten gericht op de volgende vier punten:
1. Eigen organisatie op orde • Elke partner zet zich actief in voor de aanpak van ondermijning. Met voldoende mandaat, daadkracht en inzet; • Elke partner werkt aan het vergroten van de interne informatiepositie en heeft een beeld van de eigen organisatie en de omgeving; • Partners werken aan hun weerbaarheid en doen er alles aan om te voorkomen dat criminelen misbruik kunnen maken van kwetsbaarheden in hun interne processen; • De partners leggen binnen hun eigen organisatie de juiste verbindingen. De sociale impact van ondermijning is bijvoorbeeld groot. Daarom is het voor gemeenten belangrijk dat het veiligheidsdomein actief samenwerkt met het sociale domein.
2. Eén coalitie tegen ondermijning: versterken van de integrale repressieve aanpak. • We pakken criminaliteit zowel monodisciplinair als integraal aan en daarom is het van belang effectiever samen te werken; • De individuele organisaties kijken niet alleen naar eigen doelen, maar ook of de impact van ondermijning het eigen werkgebied overstijgt en vraagt om een bijdrage van partners; • We zorgen ervoor dat casuïstiek wordt opgepakt die het meest kansrijk en impactvol is om georganiseerde ondermijnende criminaliteit een slag toe te brengen; • We besteden als RIEC aandacht aan preventie én repressie. Daar gaat een afschrikkende werking vanuit en het laat zien dat ‘misdaad niet loont’.
10
3. Actieve kennisdeling • We delen binnen de RIEC-samenwerking actief kennis, expertise en vaardigheden; • Het RIEC-bureau legt verbindingen via onder andere netwerkdagen en trainingen; • Het RIEC-bureau deelt actief kennis met partners. Daarvoor is er een ambitieuze integrale onderzoeksagenda opgesteld om meer inzicht te krijgen in vormen van ondermijning en deelt deze kennis actief met partners. 4. Vergroten van de maatschappelijke weerbaarheid • We investeren in het vergroten van de bewustwording bij de partners en in de samenleving wat ondermijning is en hoe dit tegen te gaan; • We investeren in het verbeteren van de aanpak van casuïstiek. De RIEC-partners geven zelf hun samenwerking vorm en het RIEC-bureau ondersteunt die samenwerking en stelt verbetering voor op basis van best practices.
Eigen organisatie op orde
Vergroten maatschappelijke weerbaarheid
Eén coalitie tegen ondermijning
Actieve kennisdeling
11
Uitvoeringsagenda 2024 Governance
In de regio Den Haag loopt de ondermijningsaanpak via de 5 districtelijke en 1 regionale ondermijningstafels. Casuïstiek die in een district speelt wordt geagendeerd op de districtelijke tafels en op regionaal niveau gaat het om bovendistrictelijke casuïstiek en zaken die o.a. de Dienst Regionale Recherche (DRR) raken. Ondermijningstafels zijn de formele gremia waar besluiten worden genomen over het starten en afsluiten van RIEC-casuïstiek binnen de landelijke en regionaal gestelde thema’s en over het toevoegen en afvoeren van subjecten en objecten gedurende de looptijd van een casus. De stuurgroep RIEC bepaalt welke handhavingsknelpunten er zijn, waarna de desbetreffende OMT besluit over de concrete invulling van een handhavingsknelpunt. Dit proces loopt aan alle OMT’s hetzelfde conform de spelregels uit de landelijke RIEC-werkprocessen.
Signalen kunnen worden ingebracht wanneer sprake is van vermoedens van georganiseerde ondermijnende criminaliteit waarvoor een integrale aanpak met verschillende partners nodig is. Daarbij gaat het om de landelijke thema’s mensenhandel en -smokkel, georganiseerde hennepteelt, fraude en/of misbruik in de vastgoedsector en witwassen en daaraan gerelateerde vormen van financieeleconomische criminaliteit. Deze thema’s zijn vastgesteld in een door alle RIECpartners ondertekend convenant. Daarnaast kan de stuurgroep RIEC aanvullende regionale thema’s bepalen. In de regio Den Haag zijn dat: georganiseerde drugscriminaliteit, malafide bedrijvigheid en criminele motorbendes. In 2024 wordt er geëxperimenteerd met versnelling in het proces van de casuïstiek, bijvoorbeeld door informatiedeskundigen/analisten van verschillende partners met elkaar in een korte periode een informatiebeeld op te laten maken zodat sneller tot de interventiefase kan worden gekomen. Verdere overkoepelende afspraken die zijn gemaakt:
12
Eén coalitie tegen ondermijning: overkoepelende afspraken Nr. 1
2
3
4
5
6
7
Acties 2024
Aanjager
Bij districtsbijeenkomsten geeft de accountmanager van het RIEC twee keer per jaar een presentatie over de aanpak van ondermijning en de voortgang van casussen. De Belastingdienst neemt deel aan deze bijeenkomsten wanneer ondermijning wordt besproken.
RIEC en Belastingdienst
De politie en het Openbaar Ministerie gaan door met het strafrechtelijk aanpakken van criminelen en criminele samenwerkingsverbanden (CSV’s) op basis van cryptodata, informatie verkregen uit ontsleutelde cryptotelefoons. Als er informatie is die aanleiding geeft tot integraal optreden, dan brengt de politie of het OM een signaal in bij het RIEC.
OM en politie
Er is ruimte op de OMT’s voor lokale/districtelijke buikpijn casuïstiek en daarnaast is er ruimte voor 7+1 casussen met een stevig strafrechtelijk component naast de fiscale en bestuursrechtelijke componenten (de zogenoemde ‘betekenisvolle casuïstiek’). Politie en OM zullen vanuit het regionale drugs en geweldsbeeld komen tot voorstellen voor deze casuïstiek, maar ook de overige partners kunnen hier signalen voor aandragen.
Allen
De Dienst Regionale Recherche (DRR) en Dienst Regionale Informatie Organisatie (DRIO) van de politie en RIEC geven hun samenwerking verder vorm. Zo werken zij samen aan een integrale paragraaf in het drugs- en geweldsbeeld van de regio. Samen beoordelen zij welke fenomenen in aanmerking komen voor een integrale aanpak.
DRR, DRIO en RIEC
Om meer (potentiële) signalen te ontvangen vanuit de DRR sluit een bij het RIEC gedetacheerde politie-collega periodiek aan bij de DRR en onderzoekt en adviseert in strafrechtelijke onderzoeken, stelt interventies voor en bekijkt vroegtijdig of een subject geschikt is voor het opstarten van een RIEC-casus.
DRR en RIEC
Tijdens een heisessie is het kernteam geïnspireerd door een presentatie over een succesvolle integrale casusaanpak in de regio Amsterdam. Hierin werd ondermijnende criminaliteit van een rapgroep bestreden door een breed pallet aan partners, met diverse interventies en een strafrechtelijke aanpak. We onderzoeken of de betrokken projectleider een pilot kan doen bij de Haagse ondermijningstafel.
OMT Den Haag
Het RIEC-bureau zorgt voor training en ontwikkeling van RIEC de casusregisseurs. 13
8
9
10
Het komend jaar reviewen we hoe onze werkprocessen efficiënter en effectiever kunnen worden. Het aanpassen van processen vraagt ook om inzet van partners die in een proces een rol spelen, bijvoorbeeld bij het snel leveren van informatie in casussen. We zullen samen met deelnemers van de OMT’s komen tot versnellingsvoorstellen.
RIEC met allen
De Nederlandse Arbeidsinspectie gaat door met het inbrengen van signalen van mensenhandel/ arbeidsuitbuiting.
NLA
We versterken de RIEC-samenwerking met landelijke partners • De FIOD gaat door met deelname aan het kernteam; • We versterken kennisuitwisseling en samenwerking met de Nederlandse Arbeidsinspectie • De IND draagt waar nodig bij aan casuïstiek; • De KMar neemt als pilot deel aan de stuurgroep RIEC.
FIOD, NLA, IND en KMar
Vergroten maatschappelijke weerbaarheid Nr. 11
12
Acties 2024
Aanjager
Het RIEC-bureau past trendwatching toe in haar aanpak. Hierdoor worden trends en fenomenen tijdig geanalyseerd en worden op basis hiervan fenomeenonderzoeken gestart.
RIEC
Om de lokale uitvoeringskracht te versterken stellen we in 2024 opnieuw € 50.000,- per ondermijningstafel (OMT) beschikbaar.
OMT
14
Actieve kennisdeling Nr. 13
14
15
Acties 2024
Aanjager
Het RIEC organiseert in samenwerking met de gemeente Leiden en de universiteit van Leiden de driedaagse ‘Specialisatiecursus Ondermijning’ voor medewerkers van lokale overheden en overheidsdiensten die zijn aangesloten bij het RIEC Den Haag.
RIEC en gemeente Leiden
De Veiligheidscoalitie regio Den Haag bestaande uit RIEC, RSIV, PVO en het HEIT hebben een nieuwe regionale website ontwikkeld die doorlopend wordt aangevuld met nieuwe informatie, inzichten, handreikingen, beleidsdocumenten en e-Learnings met partners in de regio. Daarnaast geeft de Veiligheidscoalitie een maandelijkse digitale nieuwsbrief uit die verwijst naar nieuwsartikelen op de website.
RIEC, PVO, RSIV en HEIT
Het RIEC bouwt aan het opzetten van een structurele samenwerking met de Universiteit Leiden en de Haagse Hogeschool. Dit doen we door o.a. gastcolleges te geven, stageplekken te bieden en samen te werken op het komen tot een evidence-based aanpak van ondermijning.
RIEC, Universiteit Leiden en Haagse Hogeschool
15
Spoor 1: coalitie tegen ondermijning: versterkte ondersteuning van de lokale aanpak
Spoor 1 richt zich op het weerbaar maken van partners tegen misbruik van overheidsprocessen door criminelen. We willen als één overheid zichtbaar zijn en het besef vergroten van de gevolgen van ondermijnende criminaliteit. Het RIEC helpt gemeenten en partners om hun lokale aanpak te versterken.
Eigen organisatie op orde Nr. 1
2
3
4
5
Acties 2024
Aanjager
Gemeenten verbeteren hun informatiepositie, met ondersteuning van het RIEC-bureau. Op verzoek kan het RIEC een informatiepositie-scan uitvoeren bij een gemeente, waaruit aanbevelingen voortkomen. Het RIEC trekt een Projectleider Gemeentelijke Informatiepositie aan die gemeenten helpt bij het versterken van hun informatiepositie.
Gemeenten en RIEC
Elke gemeente stelt een privacy-proof intern signalenoverleg en/of meldpunt in waar medewerkers van de gemeenten signalen over ondermijning kunnen aandragen. Dit versterkt zowel hun interne uitwisseling van informatie en mogelijke uitwisseling tussen gemeenten onderling. Het RIEC-bureau biedt waar nodig ondersteuning.
Gemeenten
In 2024 onderzoekt de politie of ze een bestuurskundige kan aanstellen om de integrale samenwerking te versterken.
Politie
In 2023 is een nieuw RIEC-dashboard ontwikkeld samen met gemeenten. Deze is nu in gebruik en biedt elke gemeente inzicht in ondermijnende criminaliteit en weerbaarheid. Hiermee kunnen gemeenten actieplannen opstellen. In 2024 blijven partners data leveren voor het actueel houden van het dashboard. Het RIECbureau ondersteunt gemeenten bij het gebruik van het dashboard en evalueert hoe gemeenten de tool ervaren.
Gemeenten en RIEC
Om de integriteit en informatiebeveiliging bij gemeenten Provincie Zuidin de regio Den Haag te verbeteren wordt een werkHolland, RIEC en groep opgericht om afspraken te maken over het gemeenten versterken van de weerbaarheid en informatiepositie van gemeenten. Deze bestaat uit de provincie ZuidHolland, het RIEC-bureau en diverse gemeenten in de regio Den Haag. Daarbij werken ze samen met RIEC Rotterdam, de Rijksrecherche en het Netwerk Weerbaar Bestuur van het ministerie van Binnenlandse Zaken. 16
6
De Wet Bibob is een preventief instrument binnen het bestuursrecht. Als er een ernstig risico is dat bijvoorbeeld een vergunning wordt misbruikt, mag de overheidsinstantie de aanvraag weigeren of de vergunning intrekken.
Gemeenten ondersteund door RIEC
In 2024 zorgen alle gemeenten voor een actueel Bibobbeleid. Ze voeren Bibob-onderzoek uit wanneer nodig en in Bibob-werkgroepen maken ze afspraken over gezamenlijk beleid. Het RIEC-bureau vergroot de kennis over Bibob binnen gemeenten en adviseert in casussen. 7
8
Het RIEC-bureau biedt extra ondersteuning aan kleinere RIEC en gemeenten gemeenten, bijvoorbeeld door een RIEC-medewerker te detacheren met als doel het ondermijningsbeleid van de gemeente verder vorm te geven, of door een ondermijningsprobleem te analyseren en daarover een informatief rapport te schrijven. De politie maakt gebruik van leerwerkstudenten (LAPers) in de aanpak van ondermijning. In september 2023 zijn zij onder de naam Team BOOST van start gegaan. Het team verbindt en ondersteunt de politie binnen een district en neemt initiatief voor veelbelovende innovaties.
Politie
17
Eén coalitie tegen ondermijning Nr. 9
Acties 2024
Aanjager
Het RIEC trekt een strafrecht interventiespecialist aan die deels gedetacheerd wordt bij het OM. Deze interventiespecialist zorgt voor een goede verbinding in de samenwerking met het OM.
RIEC en OM
Samen met het OM gaat de interventiespecialist aan de slag met: • Zoeken naar (creatieve) mogelijkheden voor de inzet van het strafrecht; • Zoeken van kansrijke signalen vanuit het OM die als mogelijke RIEC-casussen kunnen worden ingebracht; • In voorkomende gevallen is de interventiespecialist de contactpersoon voor het Arrondissementsparket, het Functioneel Parket en Officieren van Justitie. 10
Alle ketenpartners blijven samenwerken tegen mensenhandel volgens de ‘routekaart’ van het RSIV, waarin ieders rol staat beschreven. Gemeenten blijven signalen van mensenhandel doorgeven voor RIEC-casuïstiek. Daarnaast kunnen gemeenten extra signalen opvangen door campagnes op te zetten die burgers aanmoedigen om vermoedens van mensenhandel te melden bij een gemeentelijk meldpunt. Het RIEC-bureau biedt ondersteuning waar nodig.
Gemeenten
18
Actieve kennisdeling Nr. 11
12
13
14
15
16
Acties 2024
Aanjager
Naar aanleiding van de districtelijke fenomeenonderzoeken arbeidsuitbuiting worden in district D en E gesprekken gevoerd over het organiseren van kennisbijeenkomsten over arbeidsuitbuiting. In district G wordt er meer ingezet op integrale samenwerking, op bewustwording en op het vergroten van kennis over het onderwerp binnen gemeenten.
Gemeenten en RIEC
Wegens succes wordt de Bibob-cursus die in 2022 en 2023 is gegeven herhaald in 2024. Daarnaast vormt het RIEC een kennisnetwerk tussen de verschillende Bibobcoördinatoren en het Landelijk Bureau Bibob (LBB).
RIEC
Het RIEC organiseert een periodiek Bibob overleg voor gemeenten in de regio om kennis en best practices met elkaar te delen.
RIEC
Het RIEC organiseert een ondermijningstraining voor alle leden van de ondermijningstafels en de casusteams. De training is gebaseerd op de verbeterpunten uit een evaluatie die is uitgevoerd door Twynstra en Gudde.
RIEC
Het RIEC en de politie doen in 2024 onderzoek in de regio Den Haag om een beter beeld te krijgen van de aard en omvang van productie, dumpingen en verkoop van synthetische drugs. Door synthetische drugs als ‘handhavingsknelpunt’ te benoemen, kunnen RIECpartners informatie delen over dit fenomeen. Het onderzoek is geïnspireerd op het onderzoek ‘Vele ogen, één blik’ in de regio Noord-Holland.
RIEC en politie
Het RIEC-bureau organiseert RIEC-netwerkdagen, Webinars en werkbezoeken en een gezamenlijke activiteitenkalender. Het RIEC organiseert in 2024 in ieder geval twee grote netwerkdagen. De inhoudelijke invulling wordt verzorgd door de RIEC-partners. Daarnaast organiseert het RIEC kennisbijeenkomsten voor gemeenten om best practices met elkaar te delen.
RIEC
19
Vergroten maatschappelijke weerbaarheid Nr. 17
18
19
20
21
22
23
24
Acties 2024
Aanjager
Het RIEC is gestart met een onderzoek naar de bereidheid onder burgers en bedrijven om vermoedens van criminaliteit te melden. Dit onderzoek moet ook leiden tot vervolgacties, bijvoorbeeld effectievere campagnes om de meldingsbereidheid te vergroten.
RIEC
Het RIEC heeft voor elke gemeente budget beschikbaar om de bewustwording over ondermijnende criminaliteit onder medewerkers of in de maatschappij te vergroten. Het RIEC-bureau ondersteunt gemeenten bij het maken van plannen voor de inzet van dit budget en bij de uitvoering.
RIEC en gemeenten
Weerbaarheid: Gemeenten versterken verder de Gemeenten ambtelijke en bestuurlijke weerbaarheid door: ondersteund • Actueel Damocles-beleid te hebben; door RIEC • Te zorgen voor een ondermijningsproof APV. Per district worden hier afspraken over gemaakt om daar waar mogelijk de APV zoveel mogelijk eenduidig te formuleren in de regio om waterbedeffecten te voorkomen; • Te zorgen dat het landelijk afgesproken basisniveau bestuurlijke aanpak mensenhandel is geïmplementeerd volgens de handreiking van het RSIV. Het RIEC-bureau trekt een extra bestuurlijke interventiespecialist aan die gemeenten ondersteunt bij het uitvoeren van (integrale) handhavingsacties en Boa’s kan trainen.
RIEC
Naar aanleiding van een fenomeenonderzoek naar arbeidsuitbuiting in de districten voeren RIEC-partners vaker integrale controles uit wanneer er een verdenking is van arbeidsuitbuiting.
Gemeenten en RIEC
Communicatie is een effectief instrument tegen ondermijning. De communicatiewerkgroepen voor het buitengebied en bedrijventerreinen blijven daarom actief. Zij stellen communicatieadvies op en voeren acties en campagnes uit die bijdragen aan bewustwording en meldingsbereidheid in het buitengebied en op bedrijventerreinen.
RIEC coördineert, partners leveren ook capaciteit en expertise
Het RIEC-bureau gaat met behulp van VR-brillen trainingen verzorgen bij onze partners voor verschillende doelgroepen om de bewustwording van ondermijnende criminaliteit te verhogen.
RIEC
Met Katwijk en het stadsdeel Leidschenveen-Ypenburg in Den Haag voert het RIEC een pilot uit, gericht op het vergroten van het bewustzijn over ondermijning bij inwoners door middel van gamificatie. Na een evaluatie wordt er bekeken of dit ook interessant is voor andere gemeenten.
RIEC en gemeenten
20
Spoor 2: aanpak van criminele geldstromen
Criminaliteit bestaat in de kern vanwege het verdienmodel. Daarom is het van belang om niet alleen de criminaliteit zelf aan te pakken, maar ook het verdienmodel en de geldstromen. Spoor 2 richt zich daarom op het aanpakken van criminele geldstromen. Het bouwt voort op een project in de regio Den Haag in de periode 2018-2022. Dat project was gericht op het afpakken van vermogen dat niet verklaard kan worden uit regulier inkomen en vermoedelijk uit criminele activiteit afkomstig is. Daarnaast versterkt spoor 2 verder de reguliere activiteiten binnen het Financieel Economische Criminaliteit (FEC) domein van de politie. De aanpak van criminele geldstromen omvat de volgende pijlers: • Het inzetten van financiële expertise; • Samenwerking tussen overheidsinstanties op het gebied van financiële aanpak; • Het intensiveren van bestuurlijke afpakinterventies.
Eigen organisatie op orde Nr. 1
Acties 2024
Aanjager
In 2024 neemt de politie een onderzoeker van de Financial Intelligence Unit (FIU) aan die helpt bij het integraal samenwerken binnen het RIEC en bij het delen van relevante informatie en inzichten. Het RIEC financiert deze formatieplek.
Politie
21
Eén coalitie tegen ondermijning: overkoepelende afspraken Nr. 2
3
4
5
Acties 2024
Aanjager
Er is een regionale expertgroep opgericht met de FIOD, FIU, FINO-FINEC, Openbaar Ministerie, Belastingdienst en gemeenten Leiden en Den Haag. Deze expertgroep is beschikbaar voor gemeenten en casusregisseurs die criminele geldstromen waarnemen en advies willen over mogelijke interventies. Met hun kennis vergroten zij het handelingsperspectief van RIEC-partners. In 2024 kijken we hoe deze werkwijze slimmer en effectiever kan, op basis van geleerde lessen uit casussen, Bibob en Cryptodata.
RIEC
De politie investeert in het verbeteren van de informatieverstrekking aan de integrale samenwerking, met name wat betreft de financiële informatie. Dit wordt opgezet onder het ‘thematisch werken’ met als doel het op basis van continue analyse en duiding van informatie (intell), bestrijden van criminaliteit.
Politie
In de handreiking ‘Bestuurlijk afpakken voor gemeenten’ staat beschreven hoe gemeenten crimineel verkregen vermogen kunnen afpakken. De ‘Projectleider Versterkte Financiële Aanpak’ van het RIEC bevordert dat aanbevelingen worden toegepast en onderzoekt welke verdere ondersteuning of middelen nodig zijn.
RIEC en gemeenten
In iedere casus wordt bewust naar de financiële component gekeken om zo:
RIEC en partners
1. Criminele geldstromen te traceren en te doen stoppen of te verstoren; 2. Crimineel vermogen in beeld te krijgen (ten behoeve van het aantonen van witwassen of ten behoeve van het afpakken); 3. Effectief af te kunnen pakken. Hetzij via de strafrechtelijke weg met ontneming of verbeurdverklaring, dan wel fiscaal met correcties of boetes, dan wel bestuursrechtelijk met (terug)vorderen of verbeuren van bestuurlijke dwangsommen of bestuurlijke boetes.
Belangrijk hierbij is het innen van het vermogen door beslag te leggen en invorderingstrajecten succesvol te laten verlopen. 6
7
In 2024 onderzoekt het RIEC-bureau de juridische mogelijkheden voor samenwerking met instanties zoals het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) voor het afpak-ken van crimineel vermogen. Een samenwerking met o.a. het CJIB kan nuttig zijn bij bestuurlijk afpakken of bij vorderingen.
RIEC
Het RIEC-bureau heeft een ‘Projectleider Versterkte RIEC Fnanciële Aanpak’ aangetrokken die op verzoek van de Belastingdienst een Financial Intelligence Team (FIT) gaat verkennen in de regio Den Haag. Dit team is gericht op het afpakken via een ‘korte klap’ - snel reageren en handelen wanneer er kansen zijn om crimineel verkregen vermogen af te pakken.
22
Actieve kennisdeling Nr. 8
Acties 2024
Aanjager
Het RIEC-bureau zorgt voor: • Financieel onderzoek in de integrale casuïstiek; • Het gericht bekijken van verdachte transacties binnen een casus • Advies aan partners over strafrechtelijke, fiscale en bestuurlijke afpakmogelijkheden; • Financieel advies aan gemeenten bij Bibob-casuïstiek; • Het vergroten van kennis over cryptocurrency bij analisten van het RIEC-bureau en van RIEC-partners.
RIEC
Eén coalitie tegen ondermijning: overkoepelende afspraken Nr. 9
Acties 2024
Aanjager
RIEC-partners gaan vaker communiceren over afpaksuccessen, de communicatiestrategie hiervoor wordt opgesteld door het RIEC.
Allen ondersteund door RIEC
23
Spoor 2b: vastgoed
Spoor 2b heeft als doel vastgoedcriminaliteit in de regio Den Haag te herkennen en bestrijden. Het RIEC heeft expertise op het gebied van vastgoedcriminaliteit opgebouwd en biedt ondersteuning op basis van de behoeften van gemeenten.
Eigen organisatie op orde Nr. 1
2
Acties 2024
Aanjager
In 2024 ontwikkelt het RIEC een vastgoedscan voor gemeenten. Met de scan kunnen gemeenten zelf analyses uitvoeren naar onregelmatigheden bij vastgoedtransacties.
RIEC
Het RIEC ondersteunt gemeenten bij het ontwikkelen van nieuwe tools en het toepassen van bestaande tools die helpen vastgoedcriminaliteit te voorkomen en bestrijden.
RIEC
Eén coalitie tegen ondermijning Nr. 3
4
Acties 2024
Aanjager
Ook in 2024 lopen er casussen waarbij vastgoedcriminaliteit een rol speelt. Deze casussen kunnen leiden tot (integrale) controles en mogelijke sancties.
Allen
RIEC-partners kunnen bij casussen advies inwinnen bij de Adviseur Vastgoedcriminaliteit. Ook kunnen zij via de adviseur externe experts laten meedenken over de meest effectieve interventie bij een casus.
RIEC
24
Actieve kennisdeling Nr. 5
6 7
8
9
Acties 2024
Aanjager
Gemeenten vergroten de kennis van ondermijning bij gemeentelijke vastgoedafdelingen met behulp van een e-Learning over vastgoed en ondermijning. Het RIEC ondersteunt hierbij.
Gemeenten
Het RIEC gaat workshops over ondermijnende criminaliteit verzorgen voor brancheorganisaties ed.
RIEC
Het RIEC deelt actief best practices met partners. Deze best practices komen uit o.a. de landelijke Fenomeentafel Vastgoed. RIEC Den Haag neemt deel aan de landelijke fenomeentafel Vastgoed.
RIEC
Het RIEC zet de regionale vastgoedtafel voort. Daarin delen partners kennis en bespreken zij geanonimiseerde casussen.
RIEC
Het RIEC Den Haag organiseert een evenement over het thema vastgoedcriminaliteit, samen met het Institute of Financial Crime (IFFC).
RIEC en IFFC
Vergroten maatschappelijke weerbaarheid Nr. 11
12
Acties 2024
Aanjager
Het RIEC vergroot de weerbaarheid van haar partners door: RIEC
• De aanpak van vastgoedcriminaliteit door de gemeente Leiden door te vertalen naar adviezen voor andere gemeenten in de regio Den Haag; • Preventieve tools aan te bieden aan gemeenten; • De weerbaarheid van het notariaat te versterken. Dit gebeurt enerzijds door deel uit te maken van de landelijke Werkplaats Poortwachters, en door te na te gaan of regionale kantoren Wwft-proof zijn ingericht en daar gericht advies op te geven.
Het RIEC organiseert in 2024 voorlichtingsbijeenkomsten samen met het Platform Veilig Ondernemen (PVO). Deze bijeenkomsten zijn gericht op brancheverenigingen van notarissen en makelaars en behandelen de risico’s van vastgoedcriminaliteit.
RIEC en PVO
25
Spoor 3: kwetsbare gebieden en logistieke knooppunten
Spoor 3 richt zich op het tegengaan van criminelen die misbruik maken van logistieke knooppunten en branches in de regio Den Haag. De aanpak richt zich op bedrijventerreinen, Scheveningen-Haven en het buitengebied. Via diverse publiek-private samenwerkingen zorgen we voor een gezond vestigingsklimaat voor ondernemers in de regio, met vitale bedrijventerreinen, een gelijk speelveld en minimale overlast of andere risico’s van criminaliteit. Spoor 3a: aanpak bedrijventerreinen
Resultaat: eigen organisatie op orde Nr. 1
Acties 2024
Aanjager
Op bedrijventerreinen waar risico-scans zijn gedaan, voeren de partners de aanbevelingen uit. Het RIEC ondersteunt waar nodig.
Gemeenten en politie
Resultaat: één coalitie tegen ondermijning: versterken van de integrale repressieve aanpak Nr. 2
Acties 2024
Aanjager
Er wordt vanuit het RIEC meer ingezet op de ondersteuning van integrale controles bij gemeenten op bedrijventerreinen en in het buitengebied. (Zie ook spoor 1)
RIEC
26
Resultaat: actieve kennisdeling Nr. 3
4
5
6
Acties 2024
Aanjager
Het RIEC doet onderzoek naar ‘watergebonden locaties in relatie tot ondermijnende criminaliteit’ in de regio met een ligging direct aan de binnenwateren die in verbinding staan met de zeehaven van Rotterdam. Te denken valt aan bijvoorbeeld (kleinschalige) overslaglocaties. In het onderzoek wordt gekeken naar een effectieve aanpak om dergelijke overslaglocaties beter in zicht te hebben en te kunnen handhaven waar nodig.
RIEC
Er wordt door een aantal RIEC’s een interregionaal fenomeenonderzoek uitgevoerd naar de relatie tussen de (door)verhuur van Duitse voertuigen door Nederlandse tussenpersonen en (het faciliteren van) (ondermijnende) criminaliteit. Het RIEC Den Haag levert hier een bijdrage aan door het leveren van onderzoekscapaciteit.
RIEC Rotterdam
In samenwerking met de RIEC’s Brabant-Zeeland en Rotterdam is een landelijke kenniskring opgezet om kennis bij de aanpak van bedrijventerreinen met elkaar te delen. Daarnaast wordt met de provincie verkend wat de impact van de Omgevingswet en het bijbehorende omgevingsbeleid is voor de aanpak van onveiligheid en ondermijning op bedrijventerreinen.
RIEC’s en provincie
In samenwerking met het PVO worden er vijf informatiebijeenkomsten georganiseerd op het thema bedrijventerreinen of het thema buitengebied.
RIEC en PVO
27
Vergroten maatschappelijke weerbaarheid Nr. 7
8
9
Acties 2024
Aanjager
In 2023 is een regionale projectgroep bedrijventerreinen opgestart. De deelnemende partijen zijn onder andere het RIEC, PVO, HEIT, provincie Zuid Holland, politie, parkmanagers, gemeenten en omgevingsdiensten. Voor dit jaar wordt de projectgroep gecontinueerd en waar mogelijk uitgebreid met nieuwe partners.
RIEC met partners
De actiegerichte risicoscans van bedrijventerreinen lopen door in 2024. Partners kunnen deze aanvragen. Prioriteit ligt bij bedrijventerreinen die watergebonden zijn of waar transport een grote rol speelt.
RIEC
Het RIEC en het PVO verzorgen bewustwordingstrainingen bij zowel de partners van het RIEC als private partijen over de aanpak van bedrijventerreinen in de regio Den Haag.
RIEC en PVO
28
Spoor 3b: aanpak Scheveningen-Haven
Resultaat: vergroten van de maatschappelijke weerbaarheid Nr. 7
Acties 2024
Aanjager
In 2023 is het actieonderzoek project Scheveningen Haven afgerond. De aanpak wordt verder voortgezet op basis van de volgende punten: • Continueren en versterken van het huidige project waarbij de focus ligt op maritieme activiteiten. Hiervoor wordt ingezet op versterking van de lopende aanpak met technische hulpmiddelen en optimalisatie van integrale inzet en controles op het water; • Uitbreiden van het huidige project naar het land. In november 2023 is een concrete actieagenda opgeleverd die in 2024 uitgevoerd gaat worden Het doel is om de gelegenheidsstructuren rond bedrijfsmatige activiteiten op het land te duiden en te bepalen of zij zijn te koppelen aan de ondermijnende activiteiten die al op het water zijn waargenomen. De verwachte focus zal liggen op de visserij en samenhangend transport, pleziervaart en short-stay verblijfsmogelijkheden; • Vergroten van weerbaarheid in het gebied door bonafide ondernemers in het gebied te ondersteunen en malafide bedrijvigheid tegen te gaan en te weren. Hiervoor wordt samenwerking gezocht met het PVO; • Om het zicht en de handhavende mogelijkheid op het water te vergroten wordt er gestart met de pilot politieboot Scheveningen-Haven/ankergebied.
Gemeente Den Haag, RIEC, politie en PVO
29
Spoor 3c: aanpak buitengebied
Resultaat: één coalitie tegen ondermijning: versterken van de integrale repressieve aanpak Nr. 1
Acties 2024
Aanjager
Gemeenten versterken de interne samenwerking bij de aanpak van het weerbaar buitengebied tussen het sociaal, ruimtelijk en veiligheidsdomein doormiddel van een periodiek intern overleg om signalen, controles en kansen te bespreken binnen een gemeente. Dit draagt bij om als één overheid in actie te komen bij ondermijnende criminaliteit. Het RIEC ondersteunt de gemeenten waar nodig bij het opzetten van deze interne integrale samenwerking.
Gemeenten
Resultaat: actieve kennisdeling Nr. 2
Acties 2024
Aanjager
Het RIEC verzorgt bewustwordingspresentaties bij partners over de aanpak van het weerbaar buitengebied en het herkennen van signalen van ondermijnende criminaliteit.
RIEC
30
Resultaat: vergroten maatschappelijke weerbaarheid Nr. 3
4
5
6
7
8
9
Acties 2024
Aanjager
Er is een projectteam weerbaar buitengebied opgestart in 2023 met het PVO, politie, provincie Zuid-Holland, RIEC en de gemeenten Westland, Alphen aan den Rijn, Krimpenerwaard, Pijnacker-Nootdorp, Noordwijk, Midden-Delftland, Zoeterwoude, Zuidplas, Nieuwkoop, Kaag en Braassem, Waddinxveen, Bodegraven-Reeuwijk en Zoeterwoude. Dit wordt gecontinueerd waarbij er wordt ingezet om nog meer gemeenten in de regio Den Haag te laten aansluiten. In het projectteam worden de aanbevelingen opgepakt vanuit het onderzoek ‘Ondermijning in het buitengebied en de (glas)tuinbouw’ van Hiemstra & de Vries.
RIEC met partners
Het Platform Veilig Ondernemen (PVO) zet Publiek Private Samenwerkingen op onder het keurmerk Veilig Ondernemen bij gemeenten in de regio Den Haag bij de aanpak op bedrijventerreinen en het weerbaar buitengebied. Het RIEC ondersteunt het PVO in deze aanpak.
PVO en RIEC
Het PVO en het RIEC gaan de samenwerking met het MBO Rijnland verkennen om knock and talk gesprekken te organiseren met studenten in het buitengebied om de bewustwording van ondermijning te vergroten.
PVO, RIEC en MBO Rijnland
In 2022 is gestart met de TFOC-aanpak (Transport Facilitated Organised Crime) bij de weerbare sierteelt. In 2024 wordt deze aanpak voortgezet, breder dan alleen in de sierteeltsector.
Politie
Het programma Weerbare Sierteelt loopt door in 2024 met bijdragen van politie, OM, Belastingdienst, RIEC, Royal Fora Holland en de gemeenten Westland en Katwijk. Dit programma draaien we samen met de regio Amsterdam. De bijdrage van het RIEC bestaat onder andere uit het leveren van de analysecapaciteit voor het uitvoeren van een risicoscan.
Gemeente Westland en Katwijk
In 2024 wordt er een vervolg gegeven aan een communicatiecampagne weerbaar buitengebied. Het doel is om agrariërs bewust te maken van de gevolgen van ondermijnende criminaliteit en de meldingsbereidheid te verhogen.
RIEC
In 2023 zijn drie informatiebeelden in het buitengebied vormgegeven in samenwerking met de provincie voor de gemeenten Zuidplas, Westland en Krimpenerwaard. Er wordt ingezet om in 2024 ook voor de overige gemeenten die zijn aangesloten bij de projectgroep weerbaar buitengebied een informatiebeeld op te stellen.
RIEC
31
Spoor 4: aanpak jonge aanwas Dealbreakers
Gemeenten voeren de regie op de lokale aanpak om jonge aanwas in de drugscriminaliteit te voorkomen. Het is belangrijk dat gemeenten hierbij het veiligheidsdomein met het sociaal domein en het onderwijs verbinden. Het RIEC helpt gemeenten met de implementatie en opzet van de aanpak. Alle gemeenten in de regio kunnen gebruik maken van het aanbod van Dealbreakers. Het project Dealbreakers bestaat uit drie adviseurs en een beleidsmedewerker vanuit het RIEC om de ondersteuning vorm te geven. Ook dit jaar wordt in de aanpak nauw samengewerkt met betrokken organisaties zoals de Zorg- en Veiligheidshuizen (ZVH’s), gemeenten, politie, OM en zorgpartners. De aanpak bestaat uit drie pijlers: • Praktische ondersteuning voor gemeenten en scholen (offlineprogramma); • Kennis delen en aansluiten bij de onlinewereld van jongeren (online programma); • Preventie en repressie. Alle acties van de aanpak van Dealbreakers zien er als volgt uit:
Resultaat: eigen organisatie op orde Nr. 1
Acties 2024
Aanjager
Gemeenten zetten gerichte interventies in om op scholen leraren, ouders/verzorgers en leerlingen bewust te maken van de risico’s van drugscriminaliteit. Hiervoor zijn regionaal bij het RIEC, zonder kosten, diverse interventies beschikbaar, zoals de escape room foute centen, diverse trainingen en HALT-activiteiten. Het RIEC adviseert gemeenten hoe ze deze interventies goed kunnen inzetten.
Gemeenten
32
Resultaat: één coalitie tegen ondermijning: versterken van de integrale repressieve aanpak Nr. 2
3
4
5
Acties 2024
Aanjager
Politie en gemeenten blijven zich inzetten om jongeren die aan het begin staan van hun criminele carrière snel in beeld te krijgen en integraal aan te pakken (bijvoorbeeld via de persoonsgerichte (PGA)-aanpak en zorgmeldingen).
Politie en gemeenten
De twee Zorg- en Veiligheidshuizen Haaglanden en Hollands-Midden en het RIEC gaan nauwer samenwerken en afstemmen in de regio. Het RIEC en het Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden gaan opvolging geven aan de geleerde lessen uit de pilot die in 2023 heeft gedraaid waarin medewerkers van het RIEC en ZVHH elkaar en elkaars werkwijze beter hebben leren kennen. Deze sessies gaan we ook doen met ZVH Hollands-Midden.
ZVH’s en RIEC
De inzet van het strafrecht is gericht op het duurzaam stoppen van criminaliteit en het voorkomen van escalatie. Het OM voert daartoe coördinatie op de samenhang tussen strafzaken en spant zich in voor een voortvarende rechtsgang. Samen met de partners wordt daarnaast ingezet op het weerbaar maken van jongeren en hun omgeving.
OM
Het RIEC voert analyses uit en draait integrale casuïstiek gericht op het voorkomen van criminele families en het voorkomen van jonge aanwas. Daarnaast wordt in de aanpak van jonge aanwas ook criminele uitbuiting als aandachtspunt meegenomen.
RIEC met partners
33
Resultaat: actieve kennisdeling Nr. 6
Acties 2024
Aanjager
Gemeenten en Er is een Learning community ingericht met de gemeenten die deelnemen aan het project Dealbreakers RIEC (vooralsnog Delft, Leiden, Zoetermeer, Gouda, Leidschendam-Voorburg, Krimpenerwaard, Nieuwkoop, Rijswijk, Alphen aan den Rijn, Zuidplas, Kaag en Braassem en Noordwijk). Ook de gemeente Den Haag sluit hierbij aan. Verdere gesprekken met de gemeente HLT, lopen om in 2024 ook te starten. Het RIEC stelt voor elke nieuwe deelnemende gemeente kosteloos een projectadviseur beschikbaar die de gemeente gedurende 3 maanden actief ondersteunt bij het opzetten van de aanpak. De adviseur trekt hierin nauw op met de lokale aanjager jonge aanwas van de gemeente. Wetenschappelijk onderzoek krijgt een prominentere plek binnen Dealbreakers, waarmee we waarborgen dat we de juiste dingen doen en het beoogde maatschappelijke effect bereikt kan worden. Hierin werken we samen met vooraanstaande criminologen en gedragswetenschappers van de Hogeschool Leiden, Universiteit Leiden en Erasmus Universiteit Rotterdam en TNO.
RIEC, Hogeschool Leiden, Universiteit Leiden, Erasmus Universiteit Rotterdam en TNO
Het RIEC ondersteunt en adviseert gemeenten door een breed aanbod aan interventies te bieden en mee te denken vanuit eigen expertise, alsook een groot (landelijk) netwerk met best practices. Het RIEC kan zorgen voor verbinding met andere gemeenten en de interventies daarop afstemmen.
RIEC
9
Op het platform Dealbreakers.nl wordt actuele kennis over het voorkomen van jonge aanwas met professionals, docenten en ouders/verzorgers gedeeld. Zoals praktische tips en tools die helpen om signalen van drugscriminaliteit vroegtijdig te herkennen en actuele wetenschappelijke rapporten.
RIEC
10
Het RIEC gaat de doorlopende leerlijn verder ontwikkelen door de thuissituatie en de wijk van jongeren erbij te betrekken en te onderzoeken hoe de interventies beter kunnen aansluiten op jongeren met een LVB.
RIEC
7
8
34
Resultaat: vergroten maatschappelijke weerbaarheid Nr.
Acties 2024
Aanjager
11
Er worden specifieke interventies ontwikkeld gericht op het voorkomen van jonge aanwas via jongerencentra in de wijken en sportlocaties.
RIEC met TNO en gemeente Leiden
Er komt meer aandacht voor de ‘gebruikerskant’ in Dealbreakers: want geen drugscriminaliteit zonder drugsgebruik. Ook onder scholieren en studenten wordt drugsgebruik steeds meer genormaliseerd. Samen met het Openbaar Ministerie en studenten willen we onderzoeken hoe we jongeren meer bewust kunnen maken van de schaduwkanten van drugsgebruik en hoe het gebruik teruggedrongen kan worden.
OM en RIEC
Het RIEC en de gemeente Den Haag gaan de verbinding maken met overige aanpakken op het gebied van jeugdcriminaliteit, zoals preventie met gezag en rivaliserende jeugdgroepen.
RIEC en gemeente Den Haag
Er wordt vanaf 2024 op het mbo Rijnland Gouda gestart met Crimelabs. Crimelabs is een interventie die de inspraak van jongeren in het lokale beleid voor de preventie van jeugdcriminaliteit vergroot, innovatieve ideeën ophaalt die aansluiten op hun leefwereld, en jongeren nieuwe skills leert. In workshops onderzoeken jongeren onder begeleiding van Kennisland (adviesbureau voor maatschappelijke vraagstukken) en YOPE (stichting die zich inzet voor jongeren in en na detentie) hoe (drugs)criminaliteit zich in hun omgeving uit en bedenken ze manieren hoe dit voorkomen kan worden. Aan het eind van het traject presenteren de jongeren hun oplossingen aan de burgermeester van Gouda, waarna de ideeën binnen de gemeente en t.b.v. de regio door Dealbreakers verder opgepakt kunnen worden.
RIEC en gemeente Gouda
De projectadviseur van het RIEC ondersteunt gemeenten bij het implementeren van de doorlopende leerlijn op scholen. De leerlijn bestaat uit interventies waarmee jongeren bewust worden gemaakt van de risico’s van “het snelle geld” en waardoor mogelijke zorgelijke signalen bovenwater komen. Om mogelijk te maken dat die signalen gedeeld worden met lokale partners én opvolging krijgen, helpt de adviseur ook bij het opzetten van een signaaloverleg op scholen. De interventies zijn vorig jaar al ingezet op scholen in Delft, Alphen aan den Rijn, Zoetermeer LeidschendamVoorburg, Gouda en Leiden. Voor dit jaar wordt dit uitgebreid bij meer scholen bij de deelnemende gemeenten van het project Dealbreakers.
RIEC
12
13
14
15
35
16
17 18
19
20
Het RIEC zorgt samen met een gespecialiseerd rlamebureau voor de aansluiting en het bereik bij de doelgroep van Dealbreakers door content te maken waaronder een podcast, filmpjes en muziek afgestemd op de doelgroep met bijvoorbeeld relevante influencers en credible Messengers.
RIEC
Het RIEC zorgt voor lesmateriaal dat naar scholen verstuurd kan worden als er actualiteiten in de regio zijn.
RIEC
Het RIEC gaat een samenwerking opstarten met ondernemers om jongeren (schoolverlaters) een positief perspectief te bieden.
RIEC
De scope van Dealbreakers wordt verbreed, door ouders/opvoeders, organisaties in de wijk en sportverenigingen meer te betrekken en in positie te brengen. De interventies van Dealbreakers worden op maat gemaakt en/of uitgebreid, waarmee ze ook door ouders/opvoeders en sportcoaches ingezet kunnen worden.
RIEC
In Den Haag en Leiden wil het RIEC een vestiging van Skill School starten – een initiatief dat al in Ede loopt – waar jongeren hun talenten ontdekken, skills leren en gematcht kunnen worden aan stageplekken of werkgevers. Hierin wordt er samengewerkt met o.a. de gemeenten, jongerenwerk, positieve rolmodellen, ondernemers en creatieve professionals. Door het RIEC is er subsidie aangevraagd bij het landelijke MDTprogramma om dit initiatief van de grond te krijgen en lokaal te verankeren.
RIEC
36
Het RIEC-bureau en de bedrijfsvoering
Het RIEC-bureau ontwikkelt zich in 2024 verder als een stabiele professionele organisatie met specifieke expertise gericht op de aanpak tegen ondermijnende criminaliteit. Met behulp van de structurele financiering vanuit het Rijk en de gemeenten beschikken de meeste medewerkers over een vast contract binnen de gemeente Den Haag. Het RIEC-bureau is onderverdeeld in drie clusters: • Cluster Extern; • Cluster Analyse en Onderzoek; • Cluser Beleid en Bedrijfsvoering.
Cluster Extern Het cluster Extern bestaat uit accountmanagers, bestuurlijk ondersteuners/ casusregisseurs en projectleiders die ieder werkzaam zijn voor de gemeenten en andere partners in de regio Den Haag. Het cluster Extern levert thematische expertise, advies op weerbaarheid en ondersteunt de partners bij de integrale casuïstiek. Cluster Analyse en Onderzoek Het cluster Analyse en Onderzoek richt zich op het analyse en onderzoek werk binnen het RIEC-bureau. De analisten, onderzoekers en experts analyseren informatie binnen de casuïstiek en maken thematische informatiebeelden om gemeenten meer inzicht te geven op mogelijke kwetsbaarheid voor ondermijnende criminaliteit. Daarnaast worden er verschillende fenomeenonderzoeken uitgevoerd binnen de hoofdthema’s drugscriminaliteit en mensenhandel. Cluster Beleid en Bedrijfsvoering Het cluster Beleid en Bedrijfsvoering bestaat uit het communicatieteam, beleidsmedewerkers, privacy juristen en het Bibob team. De bedrijfsvoering van het RIEC-bureau op onder andere financiën, huisvesting, informatieveiligheid en procesmatige ondersteuning is binnen dit cluster belegd. Daarnaast ondersteunt dit cluster partners van het RIEC op het gebied van privacy, de wet Bibob en op communicatie.
37
De drie clusters worden aangestuurd door het Hoofd RIEC en de teamleider Analyse en Onderzoek en teamleider cluster Extern. In de praktijk werken de clusters veel met elkaar samen binnen de casuïstiek, op thematische expertise, verschillende onderzoeken en werkprocessen. Voor 2024 heeft het RIEC de volgende medewerkers in dienst: Cluster Beleid en Bedrijfsvoering
Cluster Analyse en Onderzoek
Cluster Extern
Hoofd RIEC/teamleider Beleid en Bedrijfsvoering
Teamleider Analyse en Onderzoek
Teamleider Extern/p.l.v. hoofd (om niet vanuit politie)
Privacy jurist
Senior beleidsadviseur Onderzoek & Expertise
Adviseur weerbaarheid
Bestuursrechtjurist
Senior analist
Projectleider informatiepositie
Adviseur Beleid en Bedrijfsvoering
Analist 2 ft
Accountmanagers district ABC, D en E, F, en G
Junior adviseur Beleid & Bedrijfsvoering (tijdelijk)
Financieel analist
Bestuurlijk adviseur/ casusregisseur ABC
Officemanager
Junior analist
Bestuurlijk adviseur/ casusregisseur D
Communicatieadviseur 1 fte
Onderzoeker
Bestuurlijk adviseur/ casusregisseur E
Communicatiemedewerker
Junior onderzoeker (tijdelijk)
Bestuurlijk adviseur/ casusregisseur F
Bibob adviseur
Secretaris Ondermijningstafel 3 fte (1 tijdelijk)
Bestuurlijk adviseur/ casusregisseur G
Bibob medewerker
Projectleider financiële aanpak
Bestuurlijk adviseur/ casusregisseur regionale OMT
Projectleider Dealbreakers
Projectleider vastgoed
Expert OMG/drugs (om niet vanuit politie)
2 adviseurs Dealbreakers
Analist politie (om niet)
Projectleider buitengebied
Beleidsmedewerker Dealbreakers (tijdelijk)
Analist Belastingdienst (om niet)
Projectleider bedrijventerreinen
Strategisch Beleidsadviseur (tijdelijk)
Analist NLA (tijdelijk)
Bestuurlijk uitvoeringsspecialist 2 fte
38
Programma Vernieuwing Informatievoorziening RIEC/LIEC In samenwerking met de andere RIEC’s wordt gewerkt aan het verbeteren van de werkprocessen en de inrichting van een geactualiseerde informatievoorziening. Vanuit de verschillende versterkingsgelden heeft het ministerie van Justitie en Veiligheid middelen beschikbaar gesteld. Het programma Vernieuwing Informatievoorziening RIEC/LIEC loopt nog en de ambitie is er om het landelijk gebruikte datasysteem RIEC-IS te vervangen in 2024 door een nieuw en gebruiksvriendelijker ICT-systeem. Daarnaast wordt gewerkt aan een gezamenlijke analysefunctionaliteit voor alle RIEC’s. De inventarisatie hiervoor bij alle RIEC’s is gestart en de implementatie wordt in 2024 voortgezet.
Juridische ondersteuning en privacy Binnen het RIEC-samenwerkingsverband worden persoonsgegevens verwerkt om de gezamenlijke doelstellingen te bereiken. Bij het verwerken van persoonsgegevens is het belangrijk om deze gegevens goed te beschermen en de rechten van betrokkenen te respecteren. Het RIEC heeft een privacy-deskundige in dienst die hier op toeziet. Het RIEC-bureau geeft zowel intern als extern aan de partners adviezen en trainingen over de omgang met persoonsgegevens. In 2023 is er een zelfevaluatie geweest op basis van het VNG Borgingsdocument. In 2024 zal een externe audit plaatsvinden op privacy en informatiebeveiliging. Ook wordt het beleid omtrent privacy wederom vastgelegd in het ‘informatiebeveiligings- en privacy plan 2024’. Momenteel loopt een Data Protection Impact Assessments (DPIA) rondom het handhavingsknelpunt bedrijventerreinen met het streven deze in 2024 af te ronden. Daarnaast zijn er landelijke ontwikkelingen die invloed hebben op de processen van het RIEC Den Haag. De Wet Gegevensverwerking door Samenwerkingsverbanden (WGS) is aangenomen door de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel ligt ter behandeling in de Eerste Kamer, en de invoeringsdatum is nog onbekend.
Zodra de WGS in werking treedt, zal het RIEC-bureau onder andere een rechtmatigheidsadviescommissie inrichten en een coördinerend functionaris gegevensbescherming aanwijzen die gaat over de gezamenlijke verwerkingsverantwoordelijkheid. Tot slot zijn er diverse landelijke werkgroepen waar het RIEC Den Haag in participeert, die landelijke procedures ontwikkelen over het informeren van betrokkenen over bewaartermijnen. Deze procedures worden na goedkeuring door de stuurgroep RIEC geïmplementeerd.
39
Dienstverleningsovereenkomst gemeente Den Haag Het RIEC is beheersmatig onderdeel van de gemeente Den Haag en maakt gebruik van de dienstverlening vanuit de Dienst Bedrijfsvoering van de gemeente. Hier valt de basisdienstverlening onder, maar er zijn ook maatwerkafspraken nodig met de gemeente. Deze worden in 2024 vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst (DVO). De komende jaren wordt het informatiebeveiligingsbeleid in samenwerking met de gemeente Den Haag en het RIEC-LIEC bestel verder verbeterd. Opgave gericht verantwoorden Het RIEC Den Haag is vorig jaar een traject gestart met opgave gericht verantwoorden. Dit heeft voor het RIEC een werkwijze opgeleverd waarbij zowel in casuïstiek als in de ontwikkelstrategie indicatoren worden geformuleerd die iets zeggen over het maatschappelijk effect. Het uiteindelijke doel van de monitoringsmethode is te meten wat het effect is van de aanpak op de verschillende sporen binnen de ontwikkelstrategie. Per spoor moet duidelijk worden of de ondermijningsaanpak van de regio voldoende inspeelt op de maatschappelijke effecten die we volgens de ontwikkelstrategie beogen. De indicatoren worden dit jaar verder uitgewerkt om in te zetten bij de verantwoording van de acties die in het jaarplan en de uitvoeringsagenda zijn opgesteld.
40
Begroting 2024 De begroting van het RIEC-bureau bestaat uit drie hoofdstromen: de reguliere structurele bijdrage van het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV), de cofinanciering door de lokale en regionale partners in de RIEC-samenwerking en de bijdrage voor de uitvoering van de regionale ontwikkelstrategie van het ministerie van JenV. In deze begroting staan op hoofdlijnen de voornemens voor de inzet van de overgebleven middelen voor zowel de reguliere begroting en de ontwikkelstrategie. De verwachte restanten uit 2023 zijn al opnieuw in begroot. De exacte omvang van de overgebleven middelen zal begin 2024 bekend zijn. Ondermijning in de regio Den Haag De reguliere structurele inkomsten bestaan uit de volgende componenten: • De reguliere bijdrage van het ministerie van JenV van € 735.000; • De aanvullende structurele bijdragen van het ministerie van JenV die aan de RIEC’s zijn toegekend: € 90.000 voor het maken van ondermijningsbeelden en € 453.000 voor de versteviging van de intelligence, analyse en uitvoeringskracht. Het tweede gedeelte van de middelen voor de uitvoeringskracht is gebruikt om het HEIT structureel te versterken (€ 400.000). In de laatste paragraaf van dit hoofdstuk wordt dit nader uitgewerkt.
Cofinanciering partners In de regio Den Haag leveren de gemeenten ieder een financiële bijdrage aan het RIEC Den Haag. Dit bedrag wordt elk jaar gecorrigeerd voor inflatie en komt in 2023 uit op een bijdrage van 11 cent per inwoner. Dit is een bedrag van € 215.000. Met de politie (3 fte), Belastingdienst (1 fte) en het OM (1 fte) zijn afspraken gemaakt voor de inzet van personeelsleden die om niet geleverd worden. Daarnaast is er 1 informatierechercheur vanuit de politie bij het RIEC-bureau gestationeerd die aangestuurd wordt door de coördinator van het cluster ondermijning van het DRIO. Deze medewerker voert een reguliere politietaak uit en telt daarom niet mee in de financieringssystematiek. Ook gebruiken de analisten om niet tools vanuit de politie om hun analysewerkzaamheden te doen. Hiermee voldoet de regio aan de afspraak om in totaal 735.000 euro via cofinanciering bij te dragen aan de RIEC-samenwerking.
41
Bijdragen partners (in geld uitgedrukt)
Bedrag
Bijdrage regiogemeenten
215.000
Openbaar Ministerie - Accountmanager
100.000
Belastingdienst - sr. Analist
110.000
Politie - Analist
85.000
Politie - Expert OMG’s/Drugs
85.000
Politie - Coördinator Extern
125.000
Inzet politietools
15.000
Totaal
735.000
Reguliere begroting RIEC Baten Regulier
Begroting 2024
Bijdrage Regulier Rijk