RIS318238 Bijlage 2 Rapport In het zicht van de haven
Tekst van het document
hier een prominente rol). 4. Informeren: de gemeente informeert de havenpartijen over besluitvorming(sproces) en de uiteindelijke besluiten. 5. Ontmoeten: de gemeente organiseert een plek waar havenpartijen elkaar en de gemeente kunnen ontmoeten om informeel onderwerpen te agenderen voor
De coördinatie wordt hier beschreven in termen van besluit
besluitvormingsproces.
vorming. Dat laat onverlet dat ook sprake kan zijn van vormen van coördinatie via de financiële weg. Dat kan variëren van
Wij zien communicatie als apart onderdeel en niet een vorm
toepassing van lichte financiële prikkels, via vormen van
van participeren. Op welke niveau participatie ook wordt
budgettoedeling tot een complete centralisatie van het budget
vormgegeven, het communiceren van het proces, rol en
van de betrokken organisatieonderdelen.
verwachtingen is cruciaal voor een gedragen besluit.
De financiële weg om te coördineren is in geen enkel interview als oplossingsrichting genoemd. Bovendien zijn binnen de gemeente Den Haag vormen van financiële coördinatie geen gebruikelijke manier om organisatieonderdelen onderling te laten samenwerken. Daarom beschouwen we de financiële kant van de hiervoor vermelde coördinatiemechanismen hooguit als volgend en niet als leidend. Het gaat er niet om dat ‘wie betaalt, bepaalt’ maar natuurlijk wel dat wat wordt bepaald ook gebeurt en dus dat betrokken organisatieonderdelen er (financiële) middelen voor inzetten. Bovendien zullen sommige mogelijke coördinatiemiddelen zelf ook kosten met zich meebrengen, zoals de aanstelling van een directeur met ondersteuning. 43
In het zicht van de haven | Rapport gemeente Scheveningen
Participatievorm
1. Meebepalen
Wijze van participeren
a. Beslissen
Gemeente (responsiviteit)
Havenpartijen
Rol geven (aan anderen) in keuze (over de inhoud)
Voorkeur uitspreken en commitment aan de keuze geven
b. Ontwerpen
Opties aandragen, gezamenlijk en tijdig inhoudelijke
Opties aandragen en daarop reflecteren
alternatieve/aanvullende opties verkennen 2. Meedenken
a. Uitstippelen
Procesvoorstel doen, gezamenlijk en tijdig alternatieve/
Proces mede vormgeven, commitment
aanvullende processtappen verkennen, commitment
aan het proces geven
aan het proces geven
3. Meenemen
b. Raadplegen
Concrete plannen voorleggen
Inbreng leveren
3. Informeren
Intern weten wat er speelt, dit vertalen naar het
Informatie tot je nemen, absorberen
havengebied en relevante partijen actief betrekken 4. Informeren
5. Ontmoeten Tabel 4.
4. Aanspreken
5. Ontmoeten
Bieden van een aanspreekpunt met positie richting
In gesprek gaan met het aanspreekpunt,
de gemeentelijke organisatie
vragen stellen, informatie geven, zorgen delen
Faciliteren/organiseren/plek bieden aan de ontmoeting
Deelnemen/er heen gaan
Participatieladder25
Welke gradatie van participatie voor het havengebied wordt
De aansturing kan beter door een integrale koers uit
georganiseerd, is aan de gemeente. Wij adviseren dat de mate
te zetten hoe de schaarse ruimte in het havengebied
van participatie afhankelijk is van hoe ‘centraal de gemeente de
te verdelen over de ‘botsende’ publieke waarden
publieke waarde ‘werkbaarheid in het havengebied’ wil stellen.
Hoe de schaarse ruimte wordt verdeeld, hangt af vanuit welk
In dit verband benadrukken wij wel dat een participatief traject,
perspectief naar de verschillende publieke waarden (en van
niet altijd in het ‘voordeel’ van de havengebruikers hoeft uit
daaruit naar ontwikkeling en beheer) wordt gekeken. Voor
te pakken. De formele besluitvorming, vanuit het algemeen
de havenpartijen staat de economische bedrijvigheid in het
belang, ligt bij de gemeente.
havengebied centraal, terwijl de gemeente veel meer publieke waarden heeft af te wegen. Aan de gemeente is de taak om bij
7.4 Concluderend: maak een inhoudelijke afweging van botsende publieke waarden en kies een passende plek op de coördinatie- en participatieladders In deze paragraaf geven wij een korte samenvatting van
grote én bij kleine ontwikkelingen zorgvuldig en kenbaar de verschillende publieke waarden af te wegen. Wij adviseren de gemeente om in gesprek te gaan over de botsende publieke waarden in het havengebied en bepaal een koers: •
onze analyse en aanbevelingen om de aansturing beter, effectiever en helderder te maken. Deze drie onderdelen
Betrek in dit gesprek ook de uitkomsten van het onderzoek van RoyalHaskoningDHV.
•
In het politiek-bestuurlijke gesprek zal met name moeten
uit de onderzoeksvraag sluiten naadloos aan op de
blijken hoe de afspraak in het Havenconvenant ‘dat het
oplossingsrichtingen van betrokkenen en onze eigen analyse
bestaansrecht van de economische sectoren een primair
en aanbeveling. Beter refereert aan de publieke waarde en de
doel is’ weging krijgt in het licht van andere publieke
besluitvorming daarover, effectiever aan de manier waarop dat wordt gerealiseerd en in dit geval gecoördineerd en helderheid aan de betrokkenheid en het draagvlak, oftewel de participatie.
belangen (en wat deze andere publieke belangen zijn). •
Heb daarbij oog voor de verbinding in besluitvorming zowel bij grote en kleine vraagstukken (dus zowel ontwikkel- als beheervraagstukken) en ontwikkel handvatten voor het maken van een belangenafweging in concrete situaties.
25
44
We zijn ons ervan bewust dat er verschillende participatieladders in omloop zijn, met steeds ‘net’ iets andere woorden. Dat is niet problematisch: een participatieladder is in onze ogen een middel om een gesprek te voeren. Dat kan op vele verschillende manieren en met verschillende woorden. De gemeente kiest in haar de Inspraak- en participatieverordening gemeente Den Haag voor vier niveaus: raadplegen (vergelijkbaar met trede 4 in de tabel), adviseren (vergelijkbaar met trede 2b de tabel), co-produceren (vergelijkbaar met trede 1b in de tabel) en meebeslissen (vergelijkbaar met trede 1a in de tabel).
In het zicht van de haven | Rapport gemeente Scheveningen
De aansturing kan effectiever en helderder door een passend coördinatiemechanisme en participatievorm te organiseren Er is geen helpende systematiek (in termen van vaste processen en procedures) binnen de gemeente om besluitvorming over het havengebied tussen de verschillende diensten structureel te coördineren. Omdat de gemeente taakgericht is ‘geknipt’, is het ‘plakken’ van de verschillende taken omtrent het dagelijks beheer cruciaal om het havengebied goed aan te sturen. Dat ‘plakken’ gebeurt onvoldoende, omdat er binnen de gemeente geen overlegstructuur is op ambtelijk niveau met de verantwoordelijkheid voor het havengebied als geheel dat ervoor zorgt dat in haar taakuitvoering de verschillende diensten integraal samenkomen en samenwerken. De aansturing blijft daardoor impliciet en incidenteel; er wordt per ontwikkeling (groot of klein) bekeken hoe die past. Dat heeft ook effect op het draagvlak in het havengebied. De verschillende diensten hebben primair de prikkel om vanuit hun eigen perspectief ontwikkelingen door te voeren. Hierdoor worden cruciale knopen over het havengebied (bijvoorbeeld over de gebiedsontwikkeling) niet expliciet doorgehakt. Wij adviseren daarom de gemeente om een ‘trede’ op de coördinatie- en participatieladder te kiezen die passend is bij de inhoudelijke weging van de botsende publieke waarden in het havengebied.
Het lijkt ons logisch dat die plek hoger op de ladder(s) is, als het havenbelang (het bestaansrecht van de economische sectoren) meer centraal komt te staan.
45
HOOFDSTUK 8
Reflectie Op 24 februari 2021 is de conceptversie van dit rapport besproken door de Stuurgroep Havenconvenant, bestaande uit de twee projectcoördinatoren Havenconvenant, afvaardiging van de belangenverenigingen BSH en BOH en afvaardiging op directeursniveau en vanuit het ambtelijk apparaat van de drie betrokken diensten DSO, DSB en DPZ van de gemeente Den Haag.
In het zicht van de haven | Rapport gemeente Scheveningen
In de bespreking deed de gemeente Den Haag drie toezeggingen aan de belangenverenigingen van het havengebied Scheveningen: 1. De gemeente organiseert op korte termijn een integraal extern overleg over het havengebied Scheveningen met de drie betrokken gemeentelijke diensten en de stakeholders in de haven, waaronder de belangenverenigingen. Dit overleg vindt periodiek plaats. 2. De gemeente organiseert op korte termijn een integraal intern overleg over het havengebied Scheveningen met de drie betrokken gemeentelijke diensten. Dit overleg vindt periodiek plaats en is een eerste stap in het verbeteren van de interne coördinatie. 3. De gemeente maakt een plan hoe we de integrale aansturing van het havengebied Scheveningen verder gaan vormgeven. Dit is afhankelijk van de besluitvorming over de doorontwikkeling van het gebied. Dit plan komt voor de zomer van 2021 naar buiten. De belangenverenigingen vinden de twee coördinatie mechanisme een goede stap (1 en 2), maar uiten gelijktijdig hun zorgen over de snelheid waarmee de gemeente Den Haag de aansturing van het havengebied gaat verbeteren (3). Zij geven aan dat de problemen al geruime tijd (tenminste twee jaar) bekend zijn. Zij onderstrepen dat het cruciaal is dat de gemeente na de zomer het plan uitvoert.
Zij vrezen voor het blijven draaien in cirkels en de afhankelijkheid van besluitvorming over de doorontwikkeling van het gebied. Wij (Berenschot) herkennen deze zorgen. Tegelijkertijd zet de gemeente, naar aanleiding van de in dit rapport weergegeven feiten, beelden en analyse, nu ook een duidelijke stap. De twee toezeggingen van de gemeente zijn eerste stappen op de coördinatieladder en participatieladder en concrete verbetering ten opzichte van oktober 2021 toen het onderzoek startte. Het externe integrale overleg is bovendien een goede plek om het gesprek over toezegging 3 te voeren. Daarmee onderstrepen wij dat voor daadwerkelijke verbetering van de aansturing het geven van opvolging aan toezegging 3 cruciaal is.
47
Bijlage
In het zicht van de haven | Rapport gemeente Scheveningen
BIJLAGE 1
Geraadpleegde documenten •
Bestemmingsplan Scheveningen Haven, NL.IMRO.0518. BP0253DSchevHaven-51VA (22 januari 2015)
•
DSB Competentieregister per 1 juni 2021
•
DSB Organogram per 1 maart 2021
•
DSO Organogram per 1 februari 2021
•
Handboek Openbare Ruimte (versie 12, 3 februari 2020)
•
Havenconvenant ‘Een werkbare en leefbare Haven’ (2020)
•
Havenverordening Scheveningen 2008
•
Inspraak- en participatieverordening Den Haag 2012
•
Mandatenlijst 1.3 Gemeente Den Haag (juli 2021)
•
Oranjewoud, ‘Scheveningen Haven, achtergronddocument water’ (2013)
•
Organisatieregeling gemeente Den Haag (2019)
•
Programmabegroting 2022-2025, Gemeente Den Haag (2022)
49
In het zicht van de haven | Rapport gemeente Scheveningen
BIJLAGE 1
Gesproken personen Havenconvenant •
Projectcoördinator Havenconvenant namens BOH/BSH
Belangenverenigingen •
(Gerrit Jol) •
Projectcoördinatoren Havenconvenant namens
(Teun van Dijk en Leen Hofland) •
gemeente Den Haag (Frank Weijzen en Hanneke Scholten)
Gemeente
Bewonersorganisatie BOH
Belangenvereniging Schevenings Havengebied (Gerrit de Ruiter en Miranda Vink)
Havenpartijen
•
Dienst Stadsbeheer (Harry Koese)
•
Rederij Van der Zwan (Gerard Zwijnenburg)
•
Dienst Stedelijke Ontwikkeling (Peter Kievoet)
•
Rederij Cornelis Vrolijk (Arnout Langerak, Remco Bakken en Eric Roeleveld)
•
Afdeling Stedelijk Beheer (Ricardo Janssen) •
•
Havenmeester Havenbedrijf Scheveningen
Jachtclub Scheveningen (Wim van der Loo en Jaap Barendregt)
(Cees Duvekot) • •
Afdeling Beleid Stadsbeheer (Otto den Ouden)
•
Afdeling Bereikbaarheid en Verkeersmanagement,
United Fish Auctions (Johan van Nieuwenhuijzen)
•
Scheepsafvalverwerking (Dirk Pronk)
•
Rederij Vrolijk (Gerrit de Ruiter)
•
Boeg Nautic B.V. (Miranda Vink)
Oomkes)
•
Maritiem diversionist (Willem Ment den Heijer)
Afdeling Uitvoeringsbeleid en projecten,
•
Stichting Noordzeeboerderijen (Marcel Schuttelaar)
•
North Sea Farmers (Bas de Leeuw)
•
Vaste liggers
gemeente Den Haag (Erwin de Jong) • •
•
Afdeling Wegen, riolering en bodem (Marcel Tirion) Afdeling Openbare verlichting en laadinfra (Renee
Handhavingsorganisatie (Heidi Pols en Remko Nieland) •
Stadsdeel Scheveningen (Mendy van Veen, Karin Wilthagen)
(Arie Verbaan Nico Letsch en Michel van ‘t Zand) •
Wegbeheerder Scheveningen (Meriam Bloemen)
•
Boulevardmanager Scheveningen (Eite Levinga)
•
Centraal Evenementen Bureau gemeente Den Haag
•
Zeezeil- en ribschool (Michel Puglia)
•
Nationaal Training Centre Olympisch Zeilen (Edwin Lodder)
(Frank van der Peet)
Overig •
RWS en Hoogheemraadschap (Bas van de Wijngaart, Toon Engelberts)
50