RIS318175 Notulen van de raad van 25 januari 2024

Ik vind het jammer dat dat het gevoel is van de inspreker, want ik weet dat we heel vaak het gesprek hierover hebben met vaste mensen. Er gebeurt namelijk aardig wat in dit gebied. We zijn aan de slag met de tramlijn die daar moet komen. We hebben dit project daar liggen en er is sowieso de groei van de Binckhorst. Er zijn de voorbereidende werkzaamheden voor de tweede fase van het omgevingsplan. Er gebeurt ontzettend veel. We zetten daar heel veel in op de communicatie en de participatie, maar we zullen daar zeker aandacht voor blijven houden, want als het als onvoldoende wordt ervaren, trekken we ons dat ook weer aan. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ik vroeg u in de vergadering van de commissie Leefomgeving of u al een keer persoonlijk met de heer De Kroes had gesproken. Toen zei u ja; dat klopt toch? Wethouder Van Asten (D66). Dat klopt, ja. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Bij navraag bleek dat het gesprek dat u heeft gehad, helemaal niet over die Velostrada ging. Klopt dat ook? Wethouder Van Asten (D66). Nu hebben we hier een soort driehoeksgesprek over. Ik heb een tijd geleden met de heer De Kroes gesproken, namelijk over de verschillende fases van alle programma's en wie daarvoor verantwoordelijk was, zodat er gewoon een vast persoon was als aanspreekpunt. Die vaste personen zitten er nog steeds. Daar heeft de heer De Kroes het gesprek mee. De voorzitter.

Meneer Meinesz, de laatste keer. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Dus kortom: u heeft niet met meneer De Kroes over de Velostrada gepraat. Wethouder Van Asten (D66). Ik ga hier nu op door. 18

Ik zie moties, zoals de motie Neem bedrijfsbelangen mee in gebiedsontwikkeling. Dit is natuurlijk een compleet overbodige motie. Dit doen we altijd volop in de participatie, in zienswijzen en in de beantwoording daarvan. Deze motie ontraden wij dus. Een vast contactpersoon is er. Er is altijd een goed bereikbare contactpersoon beschikbaar. Soms gaan mensen weg bij een gemeente. Dan heb je weleens een wijziging, maar er wordt altijd gestreefd naar een vaste contactpersoon die er ook voor dit project is. Deze motie is dus overbodig en wordt door ons ontraden. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). U heeft die enquête van de vereniging BLF toch ook ontvangen na de vergadering van de commissie Leefomgeving? Wethouder Van Asten (D66). Ik heb geen enquête gekregen. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Dan heb ik dat verkeerd gelezen. Ik dacht dat ik op internet zag dat u die in ontvangst had genomen. Wethouder Van Asten (D66). U vroeg mij of ik na de vergadering van de commissie Leefomgeving een enquête heb ontvangen. Ik heb in die tussentijd geen enquête ontvangen. Ik heb wel regelmatig contact met de BLF. Volgens mij hebben ze anderhalf of twee jaar geleden een ledenenquête gehad. Die heb ik inderdaad in ontvangst genomen. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Dan vraag ik me af welke dit is, maar ze hebben een enquête gedaan.

In de aanbevelingen stonden precies de twee punten die ik in een motie heb gegoten. Wethouder Van Asten (D66). Ik zeg ook niet dat de motie onzinnig is. Ik zeg dat zij overbodig is, want wij werken zo. Ook in dit project werken wij met vaste contactpersonen. Dat doen we eigenlijk bij elk project in de stad, juist om ervoor te zorgen dat er continuïteit is en dat mensen weten wie ze als aanspreekpunt hebben. Dat is dus de dagelijkse gang van zaken binnen de gemeente. Tot slot de vraag om een animatiefilmpje. Dat klinkt natuurlijk leuk. Bij echt grote projecten proberen we dat ook te doen als het zin heeft om daar een film van te maken. Dat is alleen niet gratis en kost ook veel tijd. Daarom moet je altijd de afweging maken of het nuttig is. Deze motie vinden wij dus te algemeen. U gaf in de commissie aan dat u het kaartje te klein vond. Ik begreep net uit het interruptiedebat met de heer Mekers dat u in elk geval de inzoomknop gevonden heeft. Er staan geen straatnamen bij. Ik weet niet waaraan dat ligt; wellicht is dat het programma waarin gewerkt wordt. Ik zal navragen - dat is een toezegging - of dit voortaan kan worden toegevoegd, zodat er geen onduidelijkheid over ontstaat en je zelf niet Google Maps er nog even bij moet pakken en zodat het zo veel mogelijk op één kaart staat. Maar standaard boven de € 2,5 mln.

een filmpje maken is echt geen goed gebruik van belastingmiddelen. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Dan zou ik wel willen weten wat het nu kost om deze summiere tekeningen te maken. U zegt dat het heel veel tijd kost, maar aan de andere kant kost het ons als raadsleden verschrikkelijk veel tijd om uit te zoeken waar het precies ligt. Wethouder Van Asten (D66). Ik kan me niet voorstellen dat de heer Meinesz een probleem heeft gehad om deze Velostrada te plotten op de kaart van Den Haag. Dat gaat er bij mij echt niet in. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Als je wil uitzoeken hoe en waar de route precies loopt, moet ik daar behoorlijk veel tijd in stoppen. Het zou heel goed zijn als er een animatiefilm komt. Dat was bijvoorbeeld bij de Kaapstraat misschien ook heel mooi geweest. Dan hadden die mensen van tevoren kunnen zien wat daar allemaal in de straat gaat gebeuren. Wethouder Van Asten (D66). Om te weten waar het is, is het volgens mij heel handig om de straatnamen erbij te zetten. Mijn toezegging is om te kijken of dat in dit programma zal lukken. Een animatie zal dan altijd een schematische animatie zijn waarin je eigenlijk ook de omgeving niet echt 19

ziet. Je ziet dan alleen dat er een brug komt boven een spoor. Dus nogmaals, dat gaat heel veel geld kosten en die middelen zouden we graag aan andere dingen willen besteden. Dan de motie Verbind de losse eindjes. De indiener wil eigenlijk weten welke definitieve beslissingen er worden genomen. Dat zullen we graag aangeven. We zullen even kijken of het het beste is om dat in de voortgangsrapportages van no-regret te doen, zodat dit daarin wordt meegenomen. We laten deze motie dus aan de raad. Dan de motie Geen onnodig groenverlies; ik zou bijna zeggen: de haat tegen het bankje. Dat zouden we natuurlijk wel zonde vinden. Het gaat hier maar om een klein stukje op de spoordijk, waar natuurlijk gewoon oprecht een plek kan zijn waar de mensen die in die omgeving werken - er komen ook steeds meer mensen te wonen - toch ook een plek hebben om te wandelen als ze van of naar het Bezuidenhout gaan en om dan even op een bankje - een zitelement, zoals dat hier heet; een betonnen zitelement - te kunnen zitten en van de omgeving te kunnen genieten. Ik zou het dus zonde vinden als dat eruit gaat. Hoe meer leven er in een gebied is, hoe beter dat volgens mij is voor de sociale veiligheid. Het is aan u, zoals dat zo mooi heet. De voorzitter. Er is geen behoefte aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. We gaan aan het einde van de vergadering hierover stemmen.

Aan de orde is: J. Gewijzigd voorstel van het college inzake Zienswijze gemeente Den Haag op Ontwerp PIP en Ontwerp MER WarmtelinQ Rijswijk-Leiden (RIS317713). De beraadslaging wordt geopend. Leonie Gerritsen (PvdD). Voorzitter. Allereerst complimenten voor de kritische zienswijze. Mijn fractie wil echter per amendement nog toevoegen dat de compensatie van het stuk moerasbos nu niet is geborgd. In de boomeffectanalyse kunnen we lezen dat de voorgenomen compensatie geen recht doet aan de ecologische waarde van dit gebied. Ook willen we hiermee aanmerken dat de boomeffectanalyse niet bij de stukken is gevoegd. Ik weet dat dat niet verplicht is, maar in dit geval is het wel heel relevante informatie, omdat dit onderzoek verder gaat dan de standaardnatuurtoets die is uitgevoerd en daarom relevant is. Het is al erg genoeg dat door het project WarmtelinQ zoveel bomen gekapt gaan worden. Daarom is het extra van belang dat de compensatie goed op orde is. Ook is het zowel voor de burgers als voor volksvertegenwoordigers die hun controlerende taak willen uitvoeren, van belang dat altijd de relevante stukken worden bijgevoegd. Daarom dienen we het amendement Behoud het moerasbos in. De voorzitter. Door mevrouw Gerritsen wordt het volgende amendement (J.A PvdD) voorgesteld:

Amendement J.A PvdD Behoud het Moerasbos De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 januari 2024, ter bespreking van Gewijzigd voorstel van het college inzake Zienswijze gemeente Den Haag op Ontwerp PIP en Ontwerp MER WarmtelinQ Rijswijk - Leiden (RIS317713). Besluit om het eerste dictumpunt als volgt te wijzigen: • in te stemmen met de zienswijze die door het college is geformuleerd in bijlage 1: ‘brief zienswijze gemeente Den Haag over Ontwerp PIP en Ontwerp MER WarmtelinQ Rijswijk – Leiden’, met dien verstande dat aan de zienswijze op pagina 4 bij het kopje Groenbehoud/ecologie de dikgedrukte tekst toegevoegd wordt: 20

“Specifiek langs het GAVI-kavel, naast het Valutapad, heeft zich een gebied met natuur ontwikkeld met ecologische waarde. Dit behoort niet tot de ecologische zone maar door aanlegwerkzaamheden van de leiding wordt een deel van deze natuur geraakt. De ecologische waarde van dit gebied, dat als een moeras- of broekbos wordt beschouwd, is uniek. Het is een altijd nat en soms overstroomd bos dat wordt onderzocht om de specifieke plantenen diersoorten te identificeren. In de BoomEffectAnalyse uitgevoerd voor de aanvraag van een kapvergunning (kenmerk 202328522), ontbreekt een vegetatiekundige beoordeling van dit gebied. De analyse stelt voor om bomen op terpen te planten (zie pagina 62 van de BEA), wat de natuurlijke kenmerken van het gebied ingrijpend zou veranderen. Dit doet geen recht aan de ecologische kenmerken van het gebied en is daarom niet geschikt als compensatie.” •

en op pagina 6 bij het kopje Structuur van de O-MER de volgende tekst toegevoegd wordt: “Hoewel er wel een BoomEffectAnalyse (BEA) gemaakt is, is deze niet bij de stukken van de ontwerp PIP en ontwerp MER gevoegd. De BEA is echter relevante informatie om de effecten van de uitvoering voor de bomen duidelijk te maken, alsmede om de onderzoeken naar de haalbaarheid van alternatieven te kunnen beoordelen.”

Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Dank aan de raadscommissie voor de prettige samenwerking bij het opstellen van deze zienswijze en voor de complimenten, die volgens mij over en weer gaan. Er resteert nog een amendement. Het college wil dat graag ontraden, maar niet omdat we het niet eens zijn met de gedachte erachter. Als de WarmtelinQ door dit gebied komt, moeten we de effecten zo veel mogelijk voorkomen en maximaal compenseren. Maar zonder al te technisch te worden: die boomeffectrapportage hoort niet bij het PIP maar bij de omgevingsvergunning. De omgevingsvergunning is iets wat wij als gemeente zelf verstrekken. Als we dit opnemen in de zienswijze, schrijven we dus eigenlijk een zienswijze aan onszelf. Dat is op zich niet erg, maar het is wel een beetje een rare figuur om dat te doen. Een deel van het amendement gaat over de compensatie. Het wordt hierna weer een drassig gebied, want het is een laaggelegen gebied. Als de werkzaamheden achter de rug zijn, komt het grondwater gewoon weer terug. Met het herplantingsplan dat er is, kan zich dan weer een nieuw ecologisch hoogstaand gebied ontwikkelen. Het is niet nodig om dat op deze manier nog extra in het PIP mee te nemen. Daar hoort het dus ook niet in thuis. Leonie Gerritsen (PvdD).

Dat klopt niet helemaal, want er staat nu dat de bomen op een andere manier zouden worden teruggeplaatst. Dat zou dus geen recht doen aan de drassige ecologie die er nu is. De hele reden voor het indienen van het amendement is juist dat er nu een ander compensatieplan voorgesteld wordt. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Meer dan 90 bomen kunnen behouden blijven of terugkomen. Het is gewoon de aard van het gebied en die verandert niet. Op het moment dat de werkzaamheden er zijn, zal het gebied tijdelijk drooggelegd worden om, als de WarmtelinQ daar komt, die werkzaamheden uit te kunnen voeren. Maar daarna wordt het gebied weer teruggegeven. De aard van het gebied is dat het laaggelegen is en we veranderen niks aan de grondwaterstanden. Dan loopt het dus weer gewoon onder en dan wordt het weer een moerasachtig gebied, dat het nu ook is. Leonie Gerritsen (PvdD). Exact en daarom dus dit amendement om de bomen die teruggeplant worden, daarop aan te laten sluiten en niet op terpen, zoals nu in het plan staat. Dat is precies het hele punt van het amendement.

21

Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Nee, met dat punt van die terpen haalt u één passage uit de hele boomeffectanalyse. Dat is niet de manier waarop dit gebied opnieuw ingericht wordt. Er wordt nog separaat een herplantplan opgesteld. Daarin zal recht worden gedaan aan de waarde die dat gebied nu ook heeft. Die nattige, drassige toestand - ik zeg het even in mijn eigen woorden - is juist de kern van het gebied. Daar gaan en willen we niks aan veranderen. Dat is inhoudelijk. Procedureel hoort dit niet thuis bij het PIP, maar in de omgevingsvergunning en daar gaan we zelf over. De voorzitter. Mevrouw Gerritsen, de laatste keer. Leonie Gerritsen (PvdD). Dat klopt. Daarom vinden wij het heel belangrijk om nu alvast vast te leggen dat we het belangrijk vinden dat het op de juiste manier gebeurt, op een manier die past bij die ecologie. Mochten we met WarmtelinQ nog problemen krijgen en mochten we als gemeente alsnog naar de rechter moeten, dan is het heel goed om dit nu al vastgelegd te hebben, zodat we daar later eventueel nog op terug kunnen komen. Ik hoop dus alsnog dat ik een meerderheid haal voor dit amendement. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Nogmaals, we streven hetzelfde doel na. Het is dus een beetje een semantische discussie. De kern is dat dit niet de plek is om dat te regelen. Dat moeten we in de omgevingsvergunning doen. Dat doen we zelf.

Het zou een beetje een rare figuur zijn als wij dit aan de provincie vragen om daar dan zelf antwoord op te moeten geven. De voorzitter. Er is geen behoefte aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. De stemmingen volgen aan het eind van de vergadering.

Aan de orde is: K.

Voorstel van het college inzake Incidentele subsidies stichting Amare 2024 (RIS317324).

De beraadslaging wordt geopend. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ik had me ingesteld op eerst nog een ander agendapunt, maar dat is blijkbaar vervallen. Dit is een naar dossier, dat nog even doorettert. We hebben allemaal het rapport van de enquêtecommissie gezien, maar ik vermoed dat niet iedereen het heeft gelezen, want het heeft verder geen enkele serieuze politieke consequentie gehad. Wij zitten behoorlijk in de maag met het huidige voorstel. Wat moeten wij nou doen? Moeten wij die zeven ton niet geven? Wat schieten de kleine instellingen daarmee op? Uitsluitend voor die instellingen gaan wij in de bres springen. Maar zoals zo vaak maakt het eigenlijk niet uit wat wij van die zeven ton vinden. De wethouder zegt doodleuk dat ze eigenlijk helemaal geen toestemming van de raad nodig heeft voor een incidentele subsidie. Eigenlijk mogen we dus blij zijn dat we het hier vandaag over mogen hebben, waarvoor hartelijk dank. Wat zien we nu? Ondanks een zeer breed gedragen motie van afkeuring is dit voorstel eigenlijk gewoon een voortzetting van het oude beleid. Amare gaat jaarlijks en dus niet incidenteel geld tekortkomen en wij gaan als raad jaarlijks keurig bijstorten, zoals wij overigens al bijna tien jaar geleden hadden voorspeld. Dit jaar is dat zeven ton, volgend jaar is dat negen ton en het jaar daarop misschien € 1,2 mln.

Je hoeft geen econoom te zijn om te zien dat dat misschien helemaal niet zo ver naast de waarheid zal zijn. Ik heb het college in de commissie gevraagd om een concrete impactanalyse met eerlijke cijfers. Volgens de wethouder heeft het geen zin om die nu te maken. Hart voor Den Haag vindt dit niet goed genoeg. We gaan niet nog bijna twee jaar ronddobberen zonder precies te weten waar we uitkomen. Daarom willen wij een college dat nu actie onderneemt, niet in 2025. Kom dus met een deugdelijk nieuw rendabel businessplan en zorg voor acties die direct of snel geld opleveren, zodat we 22

volgend jaar niet wéér moeten aankloppen bij de belastingbetaler. Ik heb even op de site van Amare gekeken. Je hebt daar zo'n doneerlinkje. Daar mag je € 100 of € 200 storten. Dat moet en kan beter. Maak een 'Vrienden van Amare'-club en maak daar ook meer werk van. Ik zie mooie namen bij de memberclub, met Wittebrug, Siemens, de Rabobank en Heineken. Motiveer vanuit de gemeente om meer te doen. De sponsoropbrengsten waren in 2022 € 150.000. Dat is een lachertje. Het punt is dat daar wat ons betreft iets aan moet gebeuren door een extra fondsenwerver of alsnog door een naamgever, waar heel veel mensen tegen zijn. Leonie Gerritsen (PvdD). Ik vind het grappig dat de heer Bom het Amare-rapport aanhaalt. Daarbij hebben we besproken dat we eerst met elkaar over het publieke belang gaan praten. Eigenlijk loopt hij al een beetje op de zaken vooruit door nu over extra sponsors, een andere naam, andere bedrijfsvoering et cetera te praten. Wil de heer Bom het gesprek over het publiek belang niet gewoon afwachten voordat we tot dat soort beslissingen overgaan? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Het probleem is dat alles met elkaar samenhangt, want als er hier een exploitatietekort is, hebben we ook met dat publieke belang weer een probleem. Dat gaan we op dit moment ieder jaar krijgen. Natuurlijk wil ik die discussie over het publieke belang graag aangaan.

Ik zei net al dat het voornamelijk om die kleine ondernemingen of kleine instellingen gaat. U weet zelf ook dat wij daarvoor in de bres springen, maar het een hoeft het ander niet uit te sluiten. Wij willen nu actie. Leonie Gerritsen (PvdD). Mijn fractie vindt het vreemd om sponsors te gaan zoeken terwijl we nog niet weten wat we precies gaan doen met Amare. Dat lijkt me voor een sponsor ook niet echt een aantrekkelijk voorstel. Dus geen steun van onze fractie hiervoor. De voorzitter. Ik hoorde geen vraag, maar u mag toch wat zeggen, hoor. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Volgens mij zitten we er hetzelfde in, maar het een hoeft het ander niet uit te sluiten en wij willen heel graag een beetje actie. Meneer De Vuyst wil héél graag. De voorzitter. Ja, hij zat te zwaaien, maar hij heeft ook de moderne kunst ontdekt. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Moderne kunst? De voorzitter zet me op het verkeerde been. Ik zie een worsteling bij de heer Bom, maar ik heb nog niet gehoord of hij het voorstel gaat steunen. Zou u me daarin willen verlichten? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Dat merkt u vanavond, meneer De Vuyst. De voorzitter. Of zoveel eerder als we aan de stemmingen toekomen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Nu toont de burgemeester zich een optimist. Ik zie ook de worsteling in uw moties, want de moties zijn nu geen oplossingen voor de kleine instellingen.

Ze zijn misschien een onderdeel van een oplossing voor de langere termijn, maar we hebben nu een acuut probleem. Ik vind de oplossing van het college om dit nu voor één jaar incidenteel op te vangen, zodat er geen onomkeerbare schade komt, eigenlijk aan de zeer charmante kant. Ik had eigenlijk een beetje gehoopt op uw steun daarvoor, meneer Bom. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Mijn volgende alinea zou het antwoord op de vraag van de heer De Vuyst hebben gegeven, want het punt is natuurlijk dat wij voor deze jaargang helemaal akkoord gaan met het feit dat Amare dat gaat beheren. Want wat anders? Maar wij willen wel een andere oplossing vanaf 2025. Dat is nu het probleem. We hebben nog een paar dagen voordat het 1 februari is. Dan moet alles ingediend zijn en dergelijke. Wij willen daar dus graag op voorsorteren. De voorzitter. De laatste keer, meneer De Vuyst.

23

Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dan heb ik de worsteling volgens mij goed gezien en dan begrijp ik ook dat het hart van de heer Bom hard gaat kloppen voor culturele instellingen, dat hij zorgt dat de steun voor dit jaar overeind blijft en dat er geen overhaaste discussies zijn over het publieke belang, zoals mevrouw Gerritsen ook zei. Heb ik dat goed gehoord? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ik begon mijn inbreng volgens mij met 'wat moeten we nou doen?'. Dat klopt dus: die worsteling is er zeker. Hoe wij hierover gaan stemmen, zien we vanavond. Ik had het over de naamgever van Amare. Die zorgt er dus voor dat er minder exploitatietekorten zijn en dat we daardoor het publieke belang ook makkelijker kunnen dienen. Ik weet dat het college dit liever niet heeft. Ik vind dat die luxehouding eigenlijk alleen gerechtvaardigd is als we niet ieder jaar hier met de pet in de hand bij de belastingbetaler staan voor extra geld. Daarom een aantal moties. De eerste motie heeft te maken met die kleine instellingen. Dat is de motie Programmering Nieuwe Kerk openstellen na 2024, met als dictum: verzoekt het college het Kunstenplan open te stellen voor een vrije aanvraag en de toewijzing niet op voorhand aan de Stichting Amare te doen.

Dan de motie Fondsenwerver Amare: constaterende dat het exploitatietekort voor Amare voor het komende jaar € 700.000 aan belastinggeld bedraagt en dat verwacht wordt dat dat tekort alleen maar zal toenemen; van mening dat het binnengehaalde sponsorbedrag schandalig weinig is en de rekening voor het exploitatietekort niet stelselmatig bij de belastingbetaler kan worden belegd. Daarom willen wij een extra fondsenwerver die wél levert door meer gelden voor het cultuurcomplex op te halen. Dan de motie Subiet een deugdelijk rendabel businessplan!, met als dictum: verzoekt het college om als de wiedeweerga - even in Hart voor Den Haag-taal - te komen met een deugdelijk rendabel businessplan waarin acties komen die snel geld opleveren, zodat we volgend jaar niet weer moeten aankloppen bij de belastingbetaler. Tot slot de motie Op zoek naar naamgever Amare!: van mening dat de belastingbetaler niet stelselmatig kan opdraaien voor het exploitatietekort; verzoekt het college tegen betaling een naamgever te vinden voor Amare. De voorzitter. Als de wiedeweerga een nieuwe interruptie over een nieuw onderwerp. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Jazeker. De belastingbetaler komt een paar keer voor. Klopt het dat Hart voor Den Haag er voorstander van was om het hele cultuurbudget te verhogen met € 19 mln.? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ja. Daar is volgens mij geen meerderheid voor gekomen.

Dus dat klopt. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Klopt het dat die € 19 mln. door de belastingbetaler opgebracht zou worden? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Dit is natuurlijk een flauwe manier van werken. We hebben dit toen ook uitgelegd. Er zijn keuzes te maken. Er zijn heel veel projecten, heel veel megalomane projecten die miljarden kosten in deze gemeente. Het is dus gewoon een kwestie van keuzes maken. De voorzitter. De laatste keer, meneer De Vuyst. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dat ben ik natuurlijk helemaal met de heer Bom eens, maar het gaat mij erom dat hij nu in zijn moties steeds aangeeft dat we het niet mogen afwenden op de belastingbetaler, maar dat hij uiteindelijk ook voorstander is van een groter cultuurbudget waaruit je dit soort dingen zou kunnen betalen. Ik vind dat argument dus niet passen bij het betoog dat ik verder van de heer Bom over cultuur ken, namelijk dat we als stad juist moeten investeren in cultuur. Dat wil ik toch even constateren. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Dank voor de constatering, want die klopt. We hebben bij Hart voor Den Haag een groot cultuurhart. Dit is iets heel anders. Dit gaat over het feit dat er nu € 150.000 24

is opgehaald aan sponsorgelden voor het hele complex Amare. Dat vinden wij belachelijk weinig en dat mogen we op deze manier uiten. De voorzitter. Door de heer Bom worden de volgende moties (K.1 HvDH, K.2 HvDH, K.3 HvDH en K.4 HvDH) ingediend:

Motie K.1 HvDH Programmering Nieuwe Kerk openstellen na 2024 De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 25 januari, ter bespreking van Agendapunt K. Voorstel van het College aangaande incidentele subsidies Stichting Amare 2024 Constaterende dat, • het college voornemens is om een incidentele subsidie toe te kennen aan de Stichting Amare groot 700.000 Euro; • dit een deel van het exploitatietekort moet opvangen; • de programmering van de Nieuwe Kerk daarmee voor 2024 is ondergebracht bij de Stichting Amare. Van mening dat, • de exploitatietekorten van de Stichting Amare van structurele aard zullen zijn; • het voortbestaan van de programmering in de Nieuwe Kerk voor deze stad van zeer groot belang is; • er andere gegadigden zijn om de programmering van de Nieuwe Kerk na 2024 op zich te nemen; • deze initiatieven een eerlijke kans verdienen; • een monopolypositie van Amare, als het gaat om de programmering van kleinere gezelschappen, niet gunstig is voor het culturele aanbod in deze stad; • voor het Kunstenplan 2025-2028 sprake zou moeten zijn van een vrije aanvraag aangaande de Nieuwe Kerk, waardoor nieuwe initiatieven aanvragen kunnen doen bij externe fondsen en eigen sponsoren kunnen werven, waardoor de bijdrage van de gemeente Den Haag ten goede kan komen aan het algemeen cultuurbudget.

Verzoekt het College: • het Kunstenplan 2025-2028 voor de programmering Nieuwe Kerk open te stellen voor een vrije aanvraag en de toewijzing niet op voorhand aan Stichting Amare te doen; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie K.2 HvDH Fondsenwerver Amare! De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 januari 2024, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Incidentele subsidies stichting Amare 2024. Constaterende, dat: ▪ het exploitatietekort voor Amare voor het komende jaar 700.000 euro aan belastinggeld bedraagt en verwacht wordt dat dit exploitatietekort de komende jaren alleen maar zal toenemen; ▪ er nog geen werk gemaakt is van een aansprekende ‘Vrienden van Amare’, daar de Amare Member club, ondanks mooie grote namen, zoals Wittebrug, Siemens, Rabobank en Heineken), in 2022 nog geen 150.000 (begroot 250k) aan sponsoropbrengsten heeft binnengehaald. 25

Van mening, dat: ▪ het binnengehaalde sponsorbedrag schandalig weinig is; ▪ de rekening voor het exploitatietekort niet stelselmatig bij de belastingbetaler moet worden belegd. Verzoekt het college: ▪ een (extra) fondsenwerver Amare aan te stellen, die levert, om veel meer gelden voor het cultuurcomplex op te halen. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie K.3 HvDH Op zoek naar naamgever Amare! De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 januari 2024, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Incidentele subsidies stichting Amare 2024. Constaterende, dat: ▪ het exploitatietekort voor Amare voor het komende jaar 700.000 euro aan belastinggeld bedraagt en verwacht wordt dat dit exploitatietekort de komende jaren alleen maar zal toenemen. Van mening, dat: ▪ de rekening voor het exploitatietekort niet stelselmatig bij de belastingbetaler moet worden belegd. Verzoekt het college: ▪ tegen betaling, een naamgever te vinden voor Amare. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie K.4 HvDH Subiet een deugdelijk rendabel businessplan! De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 januari 2024, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Incidentele subsidies stichting Amare 2024. Constaterende, dat: ▪ het college aangeeft pas per 2025 een impactanalyse te willen/kunnen maken; ▪ het college nu vraagt om 700.000 euro incidentele subsidie toe te kennen. Van mening, dat: ▪ dit heilloos door dobberen onaanvaardbaar is. Verzoekt het college: ▪ om als de wiedeweerga te komen met een deugdelijk rendabel businessplan, waarin acties komen die op korte termijn geld opleveren, zodat we volgend jaar niet weer moeten aankloppen bij de belastingbetaler. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

26

Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Zoals al is gezegd in de vele debatten die we de afgelopen tijd over Amare hebben gevoerd, hecht mijn fractie eraan dat wij het definiëren van het publiek belang zorgvuldig doen, met elkaar en met de stad. Dat hebben we nu nog niet kunnen doen. Tot die tijd moeten we dus voorkomen dat er bij Amare of bij de Nieuwe Kerk onomkeerbare stappen worden gezet die schade zouden kunnen aanbrengen. Mijn fractie is dan ook voorstander van deze incidentele oplossing voor het exploitatietekort voor 2024. Die geeft ons de tijd en de ruimte om als hele raad een afgewogen besluit te nemen over het publiek belang van Amare. Andrew van Esch (D66). Voorzitter. Dit is voor het eerst dat ik nu weer zelf iets kan zeggen over Amare. Dat is wel een beetje gek, want het voelt ook als een opluchting. Iedereen die me wat beter kent, weet ik dat ik niet zo sterk ben in het houden van mijn mond, maar nu was het anderhalf jaar lang zwijgen over heel veel. Het rapport is uitgekomen, de behandeling ervan is geweest en nu naar de gevolgen en de uitvoering. Het zal u niet verwonderen dat mijn fractie graag werk wil maken van het gesprek dat we met elkaar - raad en stad - moeten hebben over het publieke belang van Amare.

Ik was gisteravond bij de opening van het Holland Dance Festival en zag hoe het gebouw werkt en een dragende rol speelt bij een dergelijk internationaal festival. Laat ik er geen geheim van maken dat ikzelf overtuigd ben van het publieke belang van dit machtige gebouw. Maar ja, wie ben ik? We moeten samen overtuigd zijn en daar moeten we met elkaar aan werken. Maar ondertussen is er nog wel wat reparatiewerk te doen. Dat heeft te maken met de exploitatiebegroting van Amare. We hebben deze organisatie en het gebouw opgezadeld met te weinig geld om het draaiende te houden; het rapport is daar duidelijk over, evenals overigens het rapport van Berenschot. Dat er nu een voorstel ligt om voor dit jaar extra geld ter beschikking te stellen voor de exploitatie, is dus broodnodig. Anders gooien we het kind met het badwater weg; dat klinkt een beetje gek voor zo'n groot gebouw. Mijn fractie is dus voorstander van een extra financiële impuls als noodverband. We gaan uiteraard goed volgen hoe dit geld gaat helpen. Dan over het geld voor de programmering voor de Nieuwe Kerk. Het is ook heel fijn dat dit gebeurt. Dank aan de wethouder, die deze week met een brief kwam ter verduidelijking.

Het is wel jammer dat de beslissing over die twee ton zo laat komt, want mijn fractie vraagt zich af of Amare met dit geld nog wel genoeg kan doen om al die smachtende gezelschappen die graag in de Nieuwe Kerk willen spelen, te helpen. Natuurlijk telt bij alles dat het gaat om het einddoel en niet om de reis, maar bereiken we nog genoeg nu de beslissing zo laat kwam? Graag een reflectie van het college. Ten slotte: het is geen geheim dat ikzelf graag wil dat er meer geld gaat naar cultuur in deze stad. Als we dit vandaag met elkaar beslissen, zetten we dus weer een goede stap. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ik wil graag het volgende van meneer Van Esch weten. Als er volgend jaar weer zo'n verzoek komt voor zeven ton of misschien negen ton, gaat D66 dat dan weer steunen? Andrew van Esch (D66). Als uit de discussie over publiek belang blijkt dat het publieke belang van Amare niet wordt aangetoond, gebeuren er misschien wel dingen die ik niet zou willen maar waardoor we met elkaar besluiten dat we daaraan geen extra geld meer gaan uitgeven. Zo moet de discussie gevoerd worden. Lesley Arp (SP). Voorzitter. De SP wil niet dat kleinere culturele instellingen de dupe zijn van gedoe rond Amare. Hoewel we op termijn de discussie over de samenwerking tussen Amare en de Nieuwe Kerk moeten voeren, willen we geen drempels opwerpen voor koren en kamermuziek.

We missen echter nog steeds de opbouw van het subsidiebedrag waarover we moeten besluiten. We hebben wel wat informatie gehad, bijvoorbeeld dat de € 0,2 mln. dient voor marketing, ticketing en verhuur, maar dat is niet helemaal wat ik verwachtte voor de onderbouwing van het bedrag. Misschien kan de wethouder daar dus nog wat specifieker op ingaan. Dat vraag ik ook juist omdat de SP eigenlijk helemaal geen fan is van het verstrekken van incidentele subsidies; zie de lessen uit het Amarerapport. Daarom vind ik het ook heel belangrijk om te weten waarmee we vandaag zouden instemmen. In de commissie hebben we gevraagd of het daadwerkelijke tekort van de Stichting Amare in 2023 overeenkomt met de zeven ton uit dit raadsvoorstel en dus het Berenschotrapport. Ook daar hebben we nog geen reactie op gekregen. Ook die reactie ontvang ik dus nog graag. 27

Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. In de commissie heb ik al gezegd dat wij niet negatief tegenover een incidentele subsidie staan om zo eigenlijk tijd te kopen voor de bespreking van het publieke belang, maar ik heb toch nog een aantal vragen naar aanleiding van de brief van afgelopen dinsdag van de wethouder over de subsidie voor programmering in de Nieuwe Kerk, omdat we de noodzaak van die subsidie niet helemaal inzien. De wethouder schrijft dat voor de twee ton voor de Nieuwe Kerk Amare gaat optreden als programmacoördinator en de marketing en de verhuur van de Nieuwe Kerk zal verzorgen, maar hoe verhoudt zich dat tot de eigenaar van het gebouw? Is de verhuurder uiteindelijk niet verantwoordelijk voor het programma en de verhuur van zijn gebouw? De wethouder schrijft ook dat er nadere afspraken tot stand komen in samenspraak tussen Amare, de ensembles en de gemeente, maar wordt ook de eigenaar hierbij betrokken? De wethouder schetst ook het beeld dat de Nieuwe Kerk zonder extra subsidie voor Amare verdwijnt als speellocatie, maar volgens mij is dat niet afhankelijk van Amare. Ook voor 2024 staat er programmering op de planning in de Nieuwe Kerk. Kan de wethouder die opmerking nader toelichten? Leonie Gerritsen (PvdD). Voorzitter.

Ik hou het kort, want we zijn hier in de commissie al uitvoerig op ingegaan, maar ter afronding wil ik nog meegeven dat de Partij voor de Dieren er toch wel van baalt dat dit nodig is. Zoals verwacht is cultuurpaleis Amare meer paleis dan cultuur. Om de boel overeind te houden zullen we natuurlijk wel voor dit voorstel voor een incidentele subsidie stemmen, maar we zouden graag de toezegging van de wethouder willen dat zij nog voor de zomer met de gebruikers van de Nieuwe Kerk gaat bespreken hoe wij als gemeente hen eventueel kunnen bijstaan om een eigen stichting of een andere constructie op te richten, want ik heb begrepen dat dat nog steeds niet echt gebeurd is. Ik vind het belangrijk dat zij daar veel bij worden betrokken, misschien ook de eigenaar of in elk geval de beheerder van het pand, zoals mevrouw Klokkenburg net zei. Andrew van Esch (D66). Ik ben geïntrigeerd door uw opmerking dat Amare meer paleis is dan cultuur. Wat bedoelt u daarmee? Ik ben totaal verbaasd. De voorzitter. En als u geïntrigeerd bent, wil dat wat zeggen, hè? Leonie Gerritsen (PvdD). Zoals ik al zei, is dit in de commissie uitgebreider besproken, maar dat gaat om percentages: hoeveel van het geld gaat naar beheer en hoeveel gaat er naar programmering? Ook hopen we snel met deze raad het gesprek aan te kunnen gaan over het publieke belang van Amare. Wethouder Bruines (D66). Voorzitter.

Dank aan de raadsleden voor de gemaakte opmerkingen en de gestelde vragen. Ik begin bij de heer Bom van Hart voor Den Haag. Wat hier voorligt en wat zojuist ook speelde in de interruptie, is dat naar aanleiding van het rapport over Amare van de enquêtecommissie natuurlijk uitgebreid met elkaar gesproken is: hoe is de situatie nu en waar willen we in de toekomst naartoe? U heeft als raad besloten om de komende periode - die zal wat mij betreft voor de zomer afgerond zijn, maar uiteindelijk moeten we met elkaar bedenken hoe we dat doen - nog eens heel goed met elkaar ten aanzien van Amare te spreken over de inhoud, het ambitieniveau, het publieke belang of hoe je het noemt en om op grond daarvan ook te bepalen hoe wij daar met elkaar tegen aankijken. Dat hangt uiteindelijk natuurlijk ook samen met hoeveel je als gemeente erin wil investeren en welke afspraken je met zo'n instelling maakt. Daarnaast loopt natuurlijk de advisering over het meerjarenbeleidsplan. We hebben ook toegezegd en al eerder afgesproken, mede naar aanleiding van moties vanuit deze raad, om als Amare echt een aantal gewone jaren heeft gedraaid, een uitgebreidere evaluatie te doen van de exploitatie van het gebouw en de activiteiten die daar plaatsvinden. Die drie dingen staan dus.

We hebben ook geconstateerd, onder andere reeds dit voorjaar - dat heeft geleid tot het onderzoek van Berenschot - dat op dit moment een aantal problemen zijn ontstaan die leiden tot een te voorzien tekort. In afwachting van de discussie die we de komende maanden met elkaar gaan voeren, willen we niet dat de boel daar instort. Dat heeft geleid tot het voorstel dat hier ligt. Dat is in december aan u aangeboden en ligt nu ter besluitvorming voor. De heer Bom zei: 'De wethouder zei dat het ook zonder ons had gekund.' We hebben ook met elkaar gesproken. Dit is een gezamenlijke 28

verantwoordelijkheid. Formeel is het een collegebevoegdheid, maar u en ik vonden het belangrijk om dit juist met elkaar in volledig bewustzijn te besluiten. Vandaar dat dit op deze manier voorligt. Het lijkt mij dus verstandig om de afspraken die we daarover gemaakt hebben, voort te laten gaan. Wat betekent dit voor de voorstellen die de heer Bom namens Hart voor Den Haag heeft ingebracht? Er wordt gesteld dat er € 700.000 wordt bijgeplust met belastinggeld. Dat geldt natuurlijk voor een hoop geld dat we in de culturele sector stoppen, voor het totale bedrag dat daar nu voor staat. Maar dit heeft natuurlijk ook te maken met de vraag wat een redelijk subsidiepercentage is. Dat staat in het Berenschotrapport: ongeveer 38% is voor dit soort concertzalen een heel realistisch subsidiepercentage, als je dat landelijk en internationaal vergelijkt. Met deze zeven ton kom je daarop. In het enquêterapport is overigens vermeld dat de businesscases van Amare de afgelopen jaren steeds realistischer geworden zijn, maar we hebben ook geconstateerd dat we er nog niet zijn. We houden de vinger aan de pols. We laten elkaar niet gek maken met onrealistische plannen. Dat willen we loslaten, maar we willen ook niet dat Amare nu gedwongen is om mensen te ontslaan, activiteiten af te gelasten enzovoort. De grote evaluatie vangen we aan als die gesprekken over het publieke belang zijn afgerond.

Waarschijnlijk zullen we het in het najaar met elkaar hebben over hoe we die evaluatie, die daarna kan plaatsvinden, vorm moeten geven. Op dit moment ontraden we die motie dus, want 'als de wiederweerga' is wat mij betreft na de discussie over het publieke belang en niet nu. In die zin wordt de motie dus ontraden. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Toch snap ik dat niet helemaal. Het is evident dat we een discussie moeten hebben over het publieke belang. Wat ons betreft hebben we die discussie zo snel mogelijk, maar de afwachtende houding vind ik toch moeilijk. Het is niet per se nodig om nu te wachten met al proactief zijn, bijvoorbeeld met het werven van fondsen of met zoeken naar extern geld, totdat we dat debat hebben gehad. Wethouder Bruines (D66). Ik kom straks op die fondsenwerving, externe middelen en die dingen, want dit ging over de motie over een deugdelijk rendabel businessplan. Er ligt een businessplan en er ligt een exploitatie. Wat we verder willen en ook aan Amare vragen voor de toekomst, hangt af van de discussie over het publieke belang. De heer Bom vroeg om openstelling van de programmering van de Nieuwe Kerk na 2024. Wat we nu hebben afgesproken - dat staat ook in de brief die ik verstuurd heb - is dat het iedereen die een aanvraag voor de Nieuwe Kerk wil doen in de periode 2025-2028, in principe vrijstaat om een aanvraag in te dienen.

Die wordt gewoon beoordeeld door de adviescommissie. Voor een nieuwe programmeringsorganisatie is 1 februari wel een deadline. Dat geldt natuurlijk ook voor de instellingen die kiezen voor een vierjarige subsidieaanvraag voor de ensembles. De instellingen die voor een tweejarige aanvraag gaan, hebben daar nog iets langer de tijd voor, maar wat hier nu voorligt, is de situatie die zich heeft voorgedaan en waar u volgens mij raadsbreed aandacht voor gevraagd heeft. Als we daar op dit moment niet extra in investeren, kunnen een heleboel van die concerten niet doorgaan; ik zal de berekeningen daarachter straks nog wat preciezer aangeven, ook naar aanleiding van de vraag van mevrouw Arp. Daarom hebben we gezegd dat het ongeveer twee ton zal kosten. Amare heeft dit de afgelopen jaren, sinds corona, opgepakt, omdat het ook van eigenaar gewisseld is enzovoort. Daar waren ook wat extra middelen voor nodig. Laten we dat nu doen en laten we met elkaar - dat zeg ik iedereen toe die daar zojuist opmerkingen over heeft gemaakt - de komende tijd goed kijken of Amare dat blijft doen, of ensembles zelf een stichting willen oprichten om het te gaan doen of dat er nog een andere vorm is; de verschillende mogelijkheden worden in de brief genoemd.

Maar in de tussentijd willen we wel graag dat die concerten doorgaan, want er zit per speelbeurt een tekort op en dat wordt niet gedekt door de eigenaar of de verhuurder van het pand. Dat moet erbij. We moeten dus zien hoe we dat gaan doen. Wat dat betreft is de motie nu overbodig, want de kerk is opengesteld: iedereen kan zich daarvoor aanmelden. We hebben ook met elkaar afgesproken dat we hier nog verder over spreken. Als het tot een andere vorm moet komen waar nu niet in voorzien is, biedt de regeling ook voldoende ruimte om daar nog een mouw aan te passen, zoals we volgens mij uitgebreid hebben besproken in de commissie.

29

Coen Bom (Hart voor Den Haag). De laatste zin van de wethouder stelt mij enigszins gerust, want de bedoeling van de motie is natuurlijk om de mogelijkheid open te houden dat het naar een ander kan gaan dan naar Amare. Maar hier ben ik tevreden mee. Wethouder Bruines (D66). Ja, dit is echt alleen de oplossing voor dit jaar, omdat er op dit moment ook geen andere oplossing is. Het zelf oprichten van een stichting door andere ensembles met alles wat daarbij komt kijken, zoals de verantwoordelijkheden voor zo'n programmering die daarbij komen kijken, is niet iets wat je even in een paar weken uit de grond trekt. Daar moeten we dus gewoon nog meer tijd voor nemen. Wat de heer Bom zegt over de fondsenwerving, vind ik een beetje bijzonder, want die motie roept op om als gemeente Den Haag een fondsenwerver aan te stellen, blijkbaar om fondsen te werven voor een culturele instelling, namelijk Amare. Ik vind dat bijzonder, want ik vind oprecht dat instellingen ook zelf verantwoordelijk zijn voor het opbrengen van extra inkomsten naast de subsidie die ze krijgen en recettes. Dat doet Amare ook. De heer Bom stelt dat het over een schamele € 150.000 gaat. Dat moet echt rechtgezet worden. Aan sponsorinkomsten was € 435.000 begroot en er is € 433.909 gerealiseerd; dat heb ik gisteren even nagevraagd. Dat is dus wel degelijk het geval.

Onlangs las ik ook een berichtje dat het aantal bedrijven die zich committeren en verbinden aan Amare, blijft toenemen. Er is ook weer een nieuwe werving gestart voor mensen die gewoon vriend, permanente vriend of een van al die verschillende varianten willen worden, met de bijbehorende bedragen. Dat loopt storm. Ik wil dus ontkrachten dat het om € 150.000 euro gaat. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ik had het natuurlijk over de echte sponsorinkomsten. Daar ging het om. Daar kan je natuurlijk wel degelijk een werver op zetten. Als wij als gemeenteraad het moeten betalen, vinden wij ook dat wij daar vanuit de gemeente actie op mogen ondernemen. Of ziet u dat anders? Wethouder Bruines (D66). Ja, dat ziet het college echt anders. Ik vind niet dat het een publieke taak is om fondsen te werven voor een culturele instelling. Ik vind dat we dat kunnen vragen en verwachten van culturele instellingen zelf. Dat zijn ook afspraken die je maakt in meerjarige subsidies: zoveel aan subsidies, maar dan gaan we ook uit van zoveel aan eigen opbrengsten, zoveel aan recettes, zoveel aan dit en zoveel aan dat. Daar maken we afspraken over. Dit is niet de taak van de gemeente. Ik vraag me eerlijk gezegd ook af hoe het zou gaan werken als iemand namens de gemeente bij een bedrijf binnenkomt en zegt: wij vinden dat u geld moet geven aan Amare.

Dat zal Amare echt zelf moeten doen; dat geldt ook voor elke andere culturele instelling. Ook in de meerjarige afspraken die we met elkaar maken, mogen wij er natuurlijk van uitgaan dat men ook zelf ervoor zorgt om voldoende eigen inkomsten binnen te halen en dat men daar hard aan werkt. Dat kan vanuit sponsors of weet ik veel wat allemaal. Coen Bom (Hart voor Den Haag). De wethouder is het toch met mij eens dat wij dat ook doen voor festivals? U ziet Amare als iets wat helemaal losstaat. Dat vind ik prima, maar dan hoeven we er ook geen geld meer naar te storten. Wethouder Bruines (D66). Wij hebben ook geen mensen in dienst die sponsoropbrengsten voor festivals binnenbrengen. Dat doen de festivals zelf; dat doen de evenementenorganisatoren. Dat doen wij niet als gemeente. Ik kijk ook even naar de rest van de raad, want dit vergt dan een vrij principiële discussie over wat publieke taken zijn en welke afspraken je met het culturele veld of het evenementenveld maakt. De voorzitter. Gaat u gauw door, wethouder Bruines. Wethouder Bruines (D66). Ik ga door. Amare heeft overigens een aantal fondsenwervers in dienst die hier heel druk mee bezig zijn, want zij vinden dit ook zelf heel belangrijk. Het college ontraadt deze motie. De heer Bom zegt ook dat we op zoek moeten naar een naamgever voor Amare.

Er is volgens mij een uitgebreid naamgevingstraject doorlopen, waaruit de naam Amare is voortgekomen. Dan 30

hebben we de discussie over wat voor type sponsorovereenkomsten je zou willen aangaan en of je vindt dat ook sponsors al naargelang hun bijdrage hun naam zouden moeten mogen verbinden aan een gebouw, een zaal of een foyer. We zien een enorme ontwikkeling in de sponsormarkt, waarin dit steeds minder het geval is. Ik zou het heel jammer vinden als we, terwijl de naam Amare net begint te wortelen in binnenland en buitenland, een sponsor zouden moeten vinden die zich zolang meerjarig weet te verbinden dat het ineens het 'Shellgebouw' of naar een bank zou moeten gaan heten. Ik zou daar geen voorstander van zijn, nog los van het feit dat we het volgens mij wél met elkaar eens zijn dat hoe meer mensen bereid zijn om mee te financieren aan het prachtige gebouw hiernaast, hoe beter dat is. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Dat is voornamelijk ook de strekking: 'Amare' hoeft niet weg, maar er kan wel iets voor. Ook bij het 'AFAS Circustheater' is het niet zo dat er opeens geen mensen meer naar het Circustheater gaan. Wethouder Bruines (D66). Dat begrijp ik en dat raakt aan de discussie die we zojuist hadden.

Ook hiervoor geldt dat het college niet ziet dat het een verantwoordelijkheid is van de gemeente om dat voor een culturele instelling te doen en dat het college ervan uitgaat dat een culturele instelling, zeker een professionele instelling als Amare, uitstekend in staat is om zijn eigen sponsorwerving goed op orde te krijgen. Dat maakt ook onderdeel uit van de gesprekken over het meerjarenbeleidsplan. Dan nog een aantal vragen van anderen. Ik ga kort in op de Nieuwe Kerk, want dan heb ik een hoop vragen in één keer beantwoord. Wat de onderbouwing van dat bedrag betreft: het komt er eigenlijk op neer dat er op dit moment per voorstelling van die ensembles geld bij moet om het rond te krijgen; dat staat ook in de brief die ik u heb nagestuurd. De inkomsten vanuit recettes zijn lager dan de kosten die men aan het gebouw moet betalen. De huur kan wel omhoog. Als de eigenaar of beheerder een marktconforme huur wil vragen, komt er weer een tekort bij die ensembles terecht. Er zit dus een gat tussen de inkomsten en de uitgaven. Voor mevrouw Arp: hoe zitten die cijfers in elkaar? Een gemiddelde begroting van een gemiddelde activiteit in de Nieuwe Kerk, van een concert, ziet er als volgt uit. De huur is ongeveer € 1.500. De kosten van de musici zijn ongeveer € 2.000. Programmacoördinatie, locatiemanagement en voorbereiding kosten ongeveer € 750.

Dan is er vaak nog inhuur van het podium, een vleugel, licht, geluid, een beamer en wat dies meer zij voor ongeveer € 500. De marketing kost ongeveer € 500 en is er ook de kaartverkoop. De totale kosten komen dan ongeveer uit op € 5.400. De inkomsten zijn bij de prijzen die de ensembles aan hun bezoekers kunnen vragen, gemiddeld rond de € 2.000. Dan heb je nog een aantal overige inkomsten vanuit de horeca tussen € 900 en € 1.000. De inkomsten liggen dus tegen € 3.000 en het gat bedraagt tussen € 2.000 en € 2.500. Daar kom je ongeveer op uit. Het aantal activiteiten ligt ongeveer tussen 75 en 85. Dan kom je uit op dat bedrag van twee ton. Dat is dus hoe het berekend is. Vandaar dat het college heeft gezegd dat we dat nu bijleggen in afwachting van verdere besluitvorming daarover. De heer Van Esch vraagt of we nog genoeg mensen bereiken voor de Nieuwe Kerk om er te kunnen blijven spelen. Er zijn natuurlijk een aantal dingen uitgevallen, maar er zit gelukkig nog heel veel in de pijplijn. Ik denk dat heel veel ensembles blij zijn dat hun voorstellingen kunnen doorgaan in plaats van dat ze misschien gedwongen zouden zijn om voorstellingen af te blazen omdat ze niet genoeg middelen daarvoor hebben.

Inmiddels heeft Amare een tijdelijke programmeur in dienst die, om dit goed te laten verlopen, kan doorgaan met alle hand- en spandiensten die daar de afgelopen tijd door Amare verleend zijn. De SP vroeg om een onderbouwing van het tekort van zeven ton. Dat is natuurlijk berekend in het Berenschotrapport. De jaarcijfers zijn nog niet formeel. Het is dus wat lastig om daar precies antwoord op te geven, maar ik heb dit natuurlijk wel nagevraagd. Het jaarresultaat komt uit rond die zeven ton. Dat is mij nu verteld. Dat is alles wat ik daar op dit moment over kan melden. Lesley Arp (SP). Als de formele cijfers nog niet bekend zijn, snap ik dat het lastig is om daarover te communiceren, maar kan ik uit dit antwoord opmaken dat in afwachting van de discussie over het publieke belang de raad er in ieder geval van verzekerd kan zijn dat we niet tussentijds weer een soort verzoek krijgen en dat het in ieder geval dicht genoeg bij elkaar in de buurt ligt?

31

Wethouder Bruines (D66). Daar ga ik van uit, want dit is de vraag geweest. Daar ligt die onderbouwing vanuit Berenschot onder. Het lijkt dus een realistische onderbouwing te zijn; het is natuurlijk ook niet op niks gebaseerd. Het uitgangspunt is dus dat dit nu de noodmaatregel is en dat we verder in het voorjaar en straks bij de vaststelling van het meerjarenbeleidsplan gewoon tot goede besluiten kunnen komen. Het enige wat ik daar nog wel bij zeg, is dat we natuurlijk ook hebben gezegd - dat is ook al eerder besloten - dat we, als er een aantal jaren gedraaid is, echt een goede, diepgravende analyse van de kosten, opbrengsten enzovoort moeten hebben. Wat daar dan uit komt, zullen we dan moeten bezien. Maar als u nu zeven ton en straks nog een ton en nog eens drie ton bedoelt: dat ligt niet in mijn bedoeling. Dit is het voor nu eventjes tot nader order, zullen we maar zeggen. Volgens mij ben ik inmiddels ingegaan op de vraag van de ChristenUnie over de eigenaar. De vraag was heel specifiek. Ik kan de vraag alleen in het algemeen beantwoorden. De huren die nu door de beheerder gevraagd worden, zijn zoveel hoger dan voor die ensembles haalbaar zijn. Vandaar dat dat financiële gat daartussen zit. We zullen voor de toekomst wel weer met alle partijen aan tafel moeten gaan zitten om te kijken hoe we dit nu goed, duurzaam en structureel gaan oplossen.

Ik denk dat alle partijen, ook de eigenaar en de beheerder, daarbij zijn. Daar moeten we ook afspraken mee maken. Leonie Gerritsen (PvdD). Wanneer gaat dat gesprek plaatsvinden? Dat was mijn vraag: wanneer kan met die gebruikers gesproken worden om te kijken wat de mogelijkheden zijn? Wethouder Bruines (D66). Ik stel voor om dat even na 1 februari te doen, want iedereen is ook nog druk met het leggen van de laatste hand aan mogelijke aanvragen en zo. Dat wordt dus ergens in de komende weken of maanden. Dat moeten we ook in overleg bepalen, afhankelijk van wat men wil. Maar het moet allemaal in dezelfde tijd als de tijd waarin we de discussie over het publieke belang gaan voeren. U krijgt overigens zeer binnenkort een brief met een voorstel van het college voor de aanpak daarvan. Dan moeten we met elkaar kijken of dat is wat u voor ogen had. U heeft mij gevraagd om daar een voorstel voor te doen. Dat komt er dus binnenkort bij. Ik wil afsluiten met het volgende. Ik was gisteren namens u allen, namens de gemeente, aanwezig bij de opening van het internationale Dance Festival, dat nu plaatsvindt. Het was een volle zaal, met ook een aantal mensen uit het buitenland, omdat er ook een Canadese en een Zwitserse dansopleiding aanwezig waren. Het was een hele mooie voorstelling, met prinses Beatrix en andere koninklijke hoogheden.

De zaal was gevuld met een heel breed publiek en iedereen was superenthousiast. De dansers, zeker uit het buitenland, vertelden in het gesprek achteraf dat ze het zó geweldig vonden om hier te mogen staan, in dat prachtige gebouw, op de plek van het Nederlands Dans Theater, waar ze enorm veel respect voor hebben en dat wereldwijd bekend is, zeker NDT 2. Er zijn ruim 800 overnachtingen voor een paar dagen aan gekoppeld. Dat geeft aan hoe het gewaardeerd wordt en wat voor een mooie dingen daar ook gebeuren. Ik wilde mijn mooie herinnering aan gisteravond toch even aan u meegeven. De voorzitter. Er is geen behoefte aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. We gaan stemmen zodra dat mogelijk is, dus wanneer we aan het eind van de vergadering zijn gekomen.

Aan de orde is: L. Gewijzigd voorstel van het college inzake Verordening jeugdhulp Den Haag 2024 (RIS317115). De beraadslaging wordt geopend.

32

Caroline Verduin (D66). Voorzitter. Voor D66 staat de rechtspositie van jeugdigen en hun ouders centraal. Dat vraagt om een proactieve informatieplicht voor de gemeente bij beschikkingsarme voorzieningen. Met de beschikkingsarme werkwijze wordt afgeweken van de Algemene wet bestuursrecht, de Jeugdwet en het Kinderrechtenverdrag; zo informeert de Jeugdombudsman de gemeenteraad. Wachten op een advies van de VNG over beschikkingsarm werken, zoals de wethouder donderdag tijdens het commissiedebat aangaf, is onzes inziens niet voldoende. We weten niet wat er uit het VNG-advies komt en voordat dat advies leidt tot wijzigingen in de praktijk, zijn we zo een jaar verder, een jaar waarin mensen niet op hun rechten worden gewezen, terwijl dat op een simpele manier te doen is. Daarom dien ik namens mijn collega, fractievertegenwoordiger Demi van Wijk, die het debat in de commissie heeft gedaan, een amendement in om een standaardformulier te verstrekken tijdens het gesprek. Met dit standaardformulier met informatie wordt de rechtspositie van de jeugdigen en hun ouders beschermd en verhogen we de lastendruk niet. Lesley Arp (SP). Ik snap waar het amendement vandaan komt, maar het amendement spreekt heel expliciet van 'een formulier'. Dat vraagt toch weer om een handeling, terwijl ik zou zeggen dat het genoeg zou moeten zijn als je mondeling aangeeft dat je die beschikking wil.

Ik ben dus benieuwd of het noemen van dat formulier nog verhelderd kan worden. Caroline Verduin (D66). Het gaat ons erom dat de jeugdigen en de ouders, wanneer een voorziening niet wordt toegewezen, er schriftelijk op worden gewezen dat zij een beschikking kunnen aanvragen en dat er in bezwaar en beroep kan worden gegaan. Lesley Arp (SP). Ook als de voorziening wél wordt toegewezen, kan iemand het oneens zijn met de voorziening die zij krijgen. Allereerst denk ik dus dat die mensen daarop gewezen moeten worden. Ik ben benieuwd of mevrouw Verduin het daarmee eens is. Maar als iemand mondeling aangeeft die beschikking te willen, is het idee van D66 toch niet dat wij dan die beschikking niet geven omdat het formulier nog niet is ingevuld? Misschien zou er dan nog even naar de bewoording kunnen worden gekeken; dat is slechts een eventuele suggestie. Caroline Verduin (D66). Dank voor de suggestie, maar dit amendement gaat echt over het proactief informeren aan de kant van de jeugdzorg. Ik zal in de overweging meenemen of dit ook gedaan zal worden als er wél een voorziening wordt toegewezen. De voorzitter. De laatste keer, mevrouw Arp. Lesley Arp (SP). Dat vind ik heel fijn. Ik ben benieuwd of het college daarop kan reageren, maar wat mij betreft is dat fijn.

Maar ik zou ook zeggen dat we, ook als mondeling wordt aangegeven dat men behoefte aan die beschikking heeft, die alsnog geven en niet wachten op het invullen van het formulier. Ik ben een beetje bang voor toch nog wat bureaucratie daarin. Ik ben benieuwd of D66 nog daarnaar zou willen kijken, want wij staan sympathiek tegenover het amendement, maar we zien daarin dus een paar kleine technische hobbels. Caroline Verduin (D66). Dat begrijp ik. Ik denk dat we inderdaad eigenlijk allemaal hetzelfde willen. Dat heb ik vorige week ook gemerkt in het debat: we willen allemaal die rechtspositie beschermen. Ik snap dus heel goed wat mevrouw Arp zegt. Maar nogmaals, dit amendement gaat echt over hoe er proactief wordt geïnformeerd over die rechten. Volgens mij heeft mevrouw Arp het over hoe een jeugdige en zijn ouders daar vervolgens op kunnen reageren en om een beschikking kunnen vragen. Maar we zullen het debat straks nog verder voeren. De voorzitter. Door mevrouw Verduin wordt het volgende amendement (L.A D66) voorgesteld:

Amendement L.A D66 versterk de rechtsbescherming bij géén beschikking individuele voorziening

33

De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 januari 2024, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Verordening jeugdhulp Den Haag 2024, RIS317115. Besluit om: ▪ Bij artikel 2.3 de volgende (cursief gedrukte) aanvulling toe te voegen: Artikel 2.3 Onderzoek, verslag en aanvraag 1. Het college informeert de jeugdige of zijn ouders over de gang van zaken bij het onderzoek, zijn rechten en plichten en de vervolgprocedure. Hierbij wordt ook een standaard formulier verstrekt met toelichting over het niet afgeven van een beschikking als een verzoek om een individuele voorziening niet wordt gehonoreerd en de mogelijkheid/werkwijze om een beschikking aan te vragen voor een evt. bezwaarprocedure. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Het belangrijkste punt voor Hart voor Den Haag is dat er beschikkingsarm gewerkt blijft worden in de ambulante jeugdhulp. Dat gebeurt namelijk al sinds 2015. Net op dit moment, voordat de VNG met de nieuwe regeling komt, gaan we hier in Den Haag met z'n allen ineens om een andere regeling vragen. Hoe bestaat het, zou ik bijna zeggen. Het standaard moeten slaan van een beschikking bij iedere beslissing die in de jeugdhulp genomen wordt, veroorzaakt heel veel administratieve lasten.

Jeugdhulpprofessionals zijn dan bezig met bureaucratie in plaats van met het verlenen van jeugdhulp. Voor de duidelijkheid: het steeds maar moeten voldoen aan die bureaucratische regels is een van de belangrijkste redenen voor professionals om uit de zorg en specifiek uit de jeugdzorg te vertrekken. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik ben het helemaal eens met het pleidooi om zo min mogelijk bureaucratie toe te passen. Tegelijkertijd hebben we het ook over de rechtsbescherming van jeugdigen. Als straks blijkt dat we gewoon kunnen invoeren dat we het gezinsplan en, met een nietje erachter, de mogelijkheid tot bezwaar als beschikking zien, is mevrouw Verdonk daar dan voor of is zij daar dan ook tegen? Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Mevrouw Verdonk vindt dat de professionals vertrouwd moeten worden. Ik wil daarom heel even doorgaan met het vervolg van mijn betoog; dan kunt u kijken of u het met mij eens bent. Bij het terugkijken van het debat in de commissie Samenleving van afgelopen donderdag schrok ik van het gebrek aan vertrouwen in de jeugdzorgprofessionals. Natuurlijk gaat het bij het verlenen van jeugdhulp heel vaak om kwetsbare gezinnen, maar ik ga er zomaar van uit dat de professionals veel vaker te maken hebben met kwetsbare gezinnen dan het allergrootste deel van de raadsleden hier.