RIS318127 Beantwoording feitelijke vragen n.a.v. ongeregeldheden 17 februari 2024

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Jan van Zanen Burgemeester

001

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de Commissie Bestuur

BSD/10706488 RIS318127 Dienst

Bestuursdienst Afdeling

Directie Veiligheid Telefoonnummer

14070

Datum

27 februari 2024 Onderwerp

Beantwoording feitelijke vragen n.a.v. ongeregeldheden 17 februari 2024

Geachte voorzitter,

Den Haag is de internationale stad van vrede en recht. In onze stad vinden vele demonstraties en activiteiten plaats die gerelateerd zijn aan spanningen tussen bevolkingsgroepen elders in de wereld. Er is in Nederland geen team van professionals dat zo vaak vooraf – en dikwijls binnen een zeer kort tijdsbestek – moet beoordelen, of demonstraties of andersoortige bijeenkomsten met een internationaal karakter, tot extra spanningen kunnen leiden. Ik sta pal voor deze mensen en spreek mijn bewondering uit voor de professionaliteit en deskundigheid van deze mannen en vrouwen. Ondanks de inzet van deze uiterst ervaren mensen en de voorzorgsmaatregelen die zijn genomen, is het zaterdag 17 februari toch tot ernstige ongeregeldheden gekomen. De politie ter plaatse ervoer een mate van georganiseerdheid en agressie, die voor Nederlandse begrippen ongekend is. Zo ongekend, dat zelfs onze mensen dit niet hadden kunnen voorspellen. Ik spreek van harte uit dat de gewonde politieagenten weer snel hun werk kunnen oppakken. Ik steek de bewoners en ondernemers op en rond de Fruitweg en anderen die buiten hun wil bij de ongeregeldheden betrokken zijn geraakt nogmaals een hart onder de riem. Het is verschrikkelijk dat zij ongevraagd van deze ongeregeldheden onderdeel zijn geworden. Hieronder zal ik zo gedetailleerd mogelijk antwoord geven op uw vragen.

Feitelijke vragen fractie Hart voor Den Haag en Haagse VVD 1. Graag ontvangen we, voor een goed feitelijk inzicht in de gebeurtenissen, een tijdlijn vanaf het moment dat de bijeenkomst werd aangevraagd totdat de orde was hersteld. Over de voorbereiding (start kennisname evenement tot de start van de rellen) willen wij graag inzicht in alle adviezen die zijn gegeven (eventueel vertrouwelijk) en alle besluiten/keuzes en maatregelen (inzet beveiligers, agenten, etc.) die zijn genomen. Ook zien we graag terug hoe de afstemming met de Opera is verlopen en welke afspraken met de Opera zijn gemaakt. Ook zien we graag terug met welke organisaties/functionarissen contact is geweest.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

Over de rellen zien we graag terug hoeveel agenten er vanaf welk moment aanwezig waren, wanneer versterking werd opgeroepen en wanneer deze arriveerde. Ook welke momenten er exact (tijdstippen) is opgeschaald (inzet politie en bevoegdheden) en wat de aanleiding is geweest. Ook graag aangeven waar de inzet vandaan kwam en hoeveel tijd het heeft gekost om de manschappen op locatie te krijgen? Woensdag 14 februari 2024 • De politie wordt per mail op de hoogte gesteld door de Federatie van Eritrese Gemeenschappen in Nederland dat zij zaterdag 17 februari een bijeenkomst organiseert. • Aan het begin van de middag ontvangt de politie een bericht van een vertegenwoordiger van de organisatie dat deze bijeenkomst op een nog onbekende locatie zou gaan plaatsvinden in Den Haag en dat er 700 bezoekers worden verwacht. Kort hierna gaf de organisatie aan dat de locatie het Opera Zalencentrum, Fruitweg 28 te Den Haag betreft en dat men hierover wil afstemmen. • Per mail (13:53 uur) stelt de organisatie de gemeente op de hoogte van de bijeenkomst en meldt dat er signalen zijn van mogelijke verstoringen van de bijeenkomst en dat ze in goed contact staan met de politie en zullen zorgen voor extra eigen beveiliging.

• Om 17:00 uur belt een vertegenwoordiger van de gemeenschap die de bijeenkomst in Opera organiseert de politie en geeft aan dat hij een concept aangifte heeft opgesteld ten aanzien van opruiing en bedreiging. Hij geeft aan dat er signalen op social media zijn dat de bijeenkomst zaterdag verstoord gaat worden. Donderdag 15 februari 2024 • Gezien de eerdere ongeregeldheden bij bijeenkomsten van deze groep besluit de politie een structuur en basisinzet te plannen die opschaalbaar is. Afgesproken wordt het informatiebeeld te monitoren om te bezien of veranderingen daarin zouden moeten leiden tot een aangepaste (basis)inzet. • Donderdagochtend deelt de politie door de organisatie aangeleverde video’s met het Openbaar Ministerie Den Haag en wordt er een strafrechtelijk onderzoek gestart. Dit onderzoek richt zich specifiek op de opruiing tot het plegen van strafbare feiten op 17 februari om een bijeenkomst van Eritreeërs in Den Haag te verstoren. De door de organisatie aangeleverde video's worden vertaald door een tolk. Er kunnen twee verdachten worden geïdentificeerd. Het Openbaar Ministerie beveelt de aanhouding van deze twee verdachten. • De politie overlegt met de organisatie over de maatregelen die zij neemt om de bezoekers van de bijeenkomst veilig te houden. Hieruit komt naar voren dat door de organisatie en Opera beveiligers worden ingezet.

Er gaan beveiligers mee met de bussen en de politie adviseert verkeersregelaars voor Opera op te stellen die de bussen een voor een binnen kunnen laten. Deze afstemming verloopt goed en de voorgestelde maatregelen worden overgenomen. De locatie van de bijeenkomst blijft tot het moment van aankomst van de bussen geheim. De gasten van de bijeenkomst vertrekken ook weer per bus. • Naar aanleiding van de mail van de organisatie van 14 februari neemt de gemeente contact op met de politie om te informeren naar de stand van zaken en de eventuele maatregelen die moeten worden getroffen. Hierbij meldt de politie dat er vrees is voor een verstoring van de openbare orde en dat er daarom, in aanvulling op de maatregelen die door de organisatie zelf worden getroffen, onder andere een sectie ME wordt ingezet. • Het Openbaar Ministerie beveelt op basis van de signalen tot de aanhouding van twee verdachten voor opruiing.

2/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

Vrijdag 16 februari 2024 • 09:00 uur: het informatiebeeld laat een onveranderd beeld zien. • 09:19 uur: de burgemeester stuurt per email een reactie naar de organisator van de bijeenkomst. • 14:00 uur: het informatiebeeld is onveranderd en er worden geen nieuwe risico’s waargenomen. • Er is maximaal ingezet op de identificering van de verdachten. Eén van de geïdentificeerde verdachten wordt aangehouden. De andere verdachte kan niet worden getraceerd (en is op 21 februari alsnog aangehouden). Zaterdag 17 februari 2024 • 10.00 uur: Organisatie van de bijeenkomst deelt met de politie dat het erop lijkt dat een van de bussen van de Eritrese gemeenschap wordt gevolgd door leden van de Brigade Nhamedu. Vanuit verschillende plekken uit het land zijn bussen aanrijdend. • 13.00 uur: Informatie vanuit de organisatie dat er 50 personen van de Brigade Nhamedu in Rijswijk zouden zijn gesignaleerd en dat leden van de Brigade Nhamedu inmiddels de locatie Opera hadden ontdekt. • 14.00 uur: Bericht van de organisatie dat er meerdere bussen met bezoekers van het evenement uit Groningen worden gevolgd. • 15:20 uur: Bericht van de organisatie dat er voor de deur van Opera spotters van de Brigade Nhamedu zijn gezien.

Politie gaat ter plaatse, constateert dat er inderdaad personen aanwezig zijn die zich presenteren als tegenstanders van het Eritrese regime en er worden extra eenheden ingezet ter voorbereiding. • 15:50 uur: Eerste bus arriveert bij Opera. Bussen blijven arriveren tot 17:00 uur. Bussen worden voor de deur uitgeladen en personen worden gecontroleerd door de organisatie. De politie is aanwezig rondom het zalencentrum en spreekt personen aan die, gelet op hun kleding, tegenstanders van het Eritrese regime kunnen zijn en stuurt en weg. • 16:40 uur: Op basis van de signalen van ter plaatse aanwezige politiemedewerkers over de aantallen tegenstanders die aanwezig lijken te zijn, besluit de politie op te schalen en een extra sectie ME op te roepen, zodat in totaal 1 peloton ME kan worden ingezet. • 16:41 uur: Leden van de driehoek worden door de politiechef geïnformeerd over het beeld en de opschaling. • 17:30 uur: Tot 17.30 worden tientallen personen gecontroleerd, weggestuurd/gevorderd de omgeving te verlaten. • 17:32 uur: Vermeende leden van de Brigade Nhamedu zoeken de confrontatie met de politie. Het gaat in het begin om 60 personen, met onder andere honkbalknuppels en hockeysticks. Deze groep groeit gedurende de avond uit naar 100 tot 150 personen. • 17:39 uur: Politieagenten worden belaagd. De extra sectie vertrekt met spoed richting de locatie.

• 17:45 uur: Politieagenten worden bekogeld met stenen. De Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden (SGBO) wordt opgeroepen. • 17:50 uur: Leden driehoek worden door de politiechef geïnformeerd over de opschaling naar een SGBO. • 18:23 uur: Burgemeester wordt om toestemming gevraagd voor inzet van traangas. Burgemeester gaat hiermee akkoord. • 18:43 uur: Traangas wordt gebruikt. • 19:06 uur: Burgemeester geeft telefonisch een noodbevel af voor een gebied van 200 meter rondom Opera. • 19:12 uur: Politievoertuigen staan in brand. Deze brand dreigt over te slaan naar Opera. Er zijn ongeveer 1600 personen binnen.

3/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

• •

• • • •

•

•

• •

• •

19:22 uur: Algemeen Commandant SGBO (AC) belt Operationeel Leider voor afweging in verband met opschaling naar GRIP 2. 19:30 uur: Eerste driehoeksoverleg. Informatiebeeld wordt gedeeld door de AC. Politievoertuigen staan in brand en brand is overgeslagen naar het pand van Opera. De brandweer heeft zich gezien de veiligheidssituatie moeten terugtrekken. Er is op dit moment 1,5 peloton operationeel ingezet en nog één peloton aanrijdend. De hoofdofficier deelt mee dat een Team Grootschalige Opsporing (TGO) is opgestart. 19:31 uur: GRIP 2 wordt ingesteld. 19:48 uur: Mondelinge uitbreiding noodbevel door burgemeester van 200 naar 500 meter. 20:00 uur: Eerste ROT (Regionaal Operationeel Team) overleg vindt plaats. Het ROT-overleg vindt vervolgens ieder uur plaats, tot het einde van GRIP (00.25 uur). 20:45 uur: Er zijn nog ongeveer 1600 personen in het pand. 800 van de Eritrese gemeenschap, 500 gasten van een bruiloft en 300 personen bij een feest. De sfeer is rustig bij Opera. De ambulance kan veilig naar de locatie, waar twee personen onwel zijn geworden. Brand is uit. 21:15 uur: Tweede driehoeksoverleg. AC deelt mee dat er nog niet tot ontruiming van Opera is overgegaan. Binnen bevinden zich nog zo’n 800 bezoekers van de bijeenkomst. Het SGBO zet zich in op het voorkomen van de confrontatie tussen beide groepen.

Op dit moment is er 2,5 peloton ME actief en is er 1 peloton ME aanrijdend. 21:45 uur: Groepjes personen versnipperd naar buiten. Personen die buiten zijn worden gecontroleerd. Relatief rustig in de wijk. Nog ca. 800 Eritrese mensen in het pand. Situatie is nu beheersbaar. Plan om Eritrese mensen uit het pand te halen en te brengen naar tussenlocatie met HTM-bussen richting ADO. Boodschap wordt verstrekt aan mensen voor nazorg en het kunnen doen van aangifte. Er zijn nu tussen de 3,5 en 4 ME pelotons op straat. 22:25 uur: Burgemeester wordt telefonisch gevraagd om toestemming ontruiming Opera, op basis van art. 174 lid 2 Gemeentewet. Om 22.27 uur volgt de toestemming. 22:30 uur: Derde driehoeksoverleg. Het straatbeeld is rustig. Personen die vermoedelijk zijn gelieerd aan de Brigade Nhamedu zijn wel aanwezig in de wijk. De hoofdofficier geeft aan dat er aanhoudingen worden verwacht, onder andere op basis van de beschikbare beelden. Er zijn nog geen concrete aantallen over aanhoudingen bekend. 22:45 uur: 400-500 Eritreeërs nog in Opera. Op dit moment 5 aanhoudingen. 23:22 uur: Opera is leeg.

Zondag 18 februari 2024 • 00:15 uur: Er wordt afgeschaald naar GRIP 0. • 02:20 uur: Alle aanwezigen bij de bijeenkomst en alle vermeende leden van Brigade Nhamedu hebben de politie eenheid Den Haag verlaten. • 02:30 uur: Plaats Delict wordt vrijgegeven. • 02;45 uur: Actiecentrum Bevolkingszorg wordt opgeheven. • 10:30 uur: Vierde driehoeksoverleg. De politiechef meldt dat er, voor zover nu bekend, zes politiemensen gewond zijn geraakt. Er is op basis van het informatiebeeld geprepareerd op de bijeenkomst. Dat is gebruikelijk. Hierbij is risicobeheersing het uitgangspunt geweest. Een confrontatie tussen beide groepen is gedurende de gehele inzet voorkomen. Er zijn rond de ongeregeldheden tot nu toe 13 personen aangehouden.

4/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

2. Wat was “het informatiebeeld” waarover wordt gesproken in de brief? Een informatiebeeld wordt opgesteld door de DRIO (informatiedienst politie). Hierin wordt voor een specifiek evenement of ontwikkeling gekeken naar de aanleiding en achtergronden, aangevuld met eventuele beschikbare informatie uit de verschillende bronnen waar de politie gebruik van maakt, waaronder online bronnen. Op basis van het informatiebeeld kan door de staande organisatie of bijvoorbeeld een Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden (SGBO)(wanneer dit van toepassing is) maatregelen en inzet worden bepaald. In verband met de vertrouwelijkheid worden informatiebeelden door de politie niet gedeeld. Wel kan worden gezegd dat de politie op basis van de aanwezige informatie over deze bijeenkomst en het verloop van eerdere bijeenkomsten van deze groep, rekening had gehouden met een aanloop van enkele tientallen ‘tegenstanders’ die een ongehinderd en feestelijk verloop van de bijeenkomst zouden proberen te voorkomen en dat dit zou kunnen uitmonden in opstootjes. 3. Hoe is dit informatiebeeld tot stand gekomen? Wanneer is de informatie binnen gekomen en waar kwam de informatie vandaan? De politie en andere (landelijke) diensten hebben verschillende manieren om informatie te vergaren en hier een zo compleet mogelijk beeld op te baseren. Online informatie maakt hier onderdeel van uit.

Gezien de vertrouwelijkheid kan niet worden gedeeld hoe deze processen precies lopen. Op basis van het informatiebeeld treft de driehoek voorbereidingen en neemt de politie passende maatregelen. 4. Is er online monitoring geweest voor de totstandkoming van dit informatiebeeld? Welke informatie is er verkregen via online monitoring? Graag een toelichting. Zie het antwoord op vraag 3. 5. Is er online monitoring geweest door politie, gemeente of andere veiligheidsdiensten op de dag van en de dagen voor dit evenement? Graag een uitgebreide toelichting. De politie en landelijke diensten maken voor het vormen van een informatiebeeld onder andere gebruik van online monitoring. Gelet op de geldende wetgeving mag de gemeente geen online monitoring uitvoeren. 6. Was er informatie over de Brigade Nhamedu bekend en kwam dat naar voren uit de dreigingsanalyse? Er wordt door politie altijd per casus gekeken naar beschikbare informatie om een informatiebeeld te vormen. Er worden gezien de vertrouwelijkheid geen uitspraken gedaan over informatiebeelden. 7. Is er contact geweest met het Ministerie van Justitie en Veiligheid of van Buitenlandse Zaken ter voorbereiding op of melding van dit evenement? Op basis van de op dat moment beschikbare informatie is aan de voorkant een risicoschatting gemaakt door de politie.

Daarbij is geen contact geweest met het Ministerie van Justitie en Veiligheid of Buitenlandse Zaken.

5/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

8. Is er contact geweest met de landelijke veiligheidsdiensten? Zo ja, wat betekende dat voor informatiebeeld van de gemeente? Zo nee, waarom niet? In het algemeen wordt eventuele informatie van landelijke inlichtingen- en veiligheidsdiensten via de geëigende politielijnen betrokken bij ontwikkelingen en situaties. 9. Wat doet de gemeente om zicht te houden op en contact te houden met de Eritrese gemeenschap? Het is de gemeente bij wet verboden te registreren op etnische afkomst, waardoor niet inzichtelijk is wat de exacte aard en omvang is van de Eritrese gemeenschap in Den Haag. De gemeente onderhoudt geen structureel contact met de Eritrese gemeenschap, zeker niet op landelijk niveau. Dat is relevant, omdat op 17 februari kennelijke mensen uit het hele land naar Den Haag waren gekomen. Naar aanleiding van de ongeregeldheden heeft inmiddels overleg plaatsgevonden met de Federatie Eritrese Gemeenschappen in Nederland. De komende tijd zal in ieder geval nog overleg plaatsvinden met HEGS (Haagse Eritrese Gemeenschappen Stichting), de Foundation Eritrean Human Rights Defenders en Habtom Yohannes. 10. Is er contact gezocht en geweest met de Eritreese gemeenschap (buiten de organisator van het evenement) in aanloop naar dit evenement? Graag een toelichting.

Nee, voorafgaand aan de bijeenkomst zijn gemeente en politie per mail wel door de organisatie geïnformeerd over de bijeenkomst. Hierbij is aangegeven dat er volgens de organisatie sprake was van dreiging vanuit de Brigade, en werd aangegeven dat er door de organisatie nauw werd samengewerkt met politie. Ook werd informatie gegeven over de genomen veiligheidsmaatregelen door de organisatie zelf en door zalencentrum Opera. 11. Is de bijeenkomst aangemerkt als een hoog risico bijeenkomst? Graag een toelichting. Opera Zalencentrum heeft een doorlopende exploitatievergunning (en alcoholvergunning). Evenementen die in het zalencentrum worden georganiseerd hoeven derhalve niet te worden aangemeld. De gemeente en politie kunnen daarom alleen een risicoanalyse maken als daar aanleiding toe is. Op het moment dat door berichtgeving van de organisatie bij de gemeente en politie bekend werd dat deze bijeenkomst zou gaan plaatsvinden, heeft de politie een analyse gemaakt. Op basis van het informatiebeeld zijn vervolgens maatregelen getroffen die pasten bij het beeld. 12. Klopt de berichtgeving in verschillende media dat er rekening werd gehouden met onrust? Zo ja, met onrust van welke omvang? Op basis waarvan werd deze inschatting gemaakt? Ja, met een zekere mate van onrust werd rekening gehouden.

Meer concreet werd rekening gehouden met het meest realistische scenario dat kleine groepen van de Brigade Nhamedu in de directe omgeving van Opera zouden opduiken. Dit scenario sloot aan bij de laatste ervaringen met de Brighade Nhamedu. Deze inschatting is verder gemaakt op basis van de bekende spanningen binnen de Eritrese gemeenschap, de informatie die door de organisatie van de bijeenkomst is verstrekt, de ervaringen met bijeenkomsten van de Eritrese gemeenschap elders in Nederland en de omstandigheid dat er voorafgaand aan de bijeenkomst online opruiende teksten zijn geuit, waarvoor ook iemand is aangehouden.

6/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

13. Is in de afweging rekening gehouden met een situatie en de ervaringen zoals in Rijswijk in mei 2023? Ja, in voorbereiding op dergelijke bijeenkomsten worden zowel de ervaringen met de organisator als ervaringen met soortgelijke bijeenkomsten in andere gemeenten meegenomen. Rijswijk valt nota bene binnen dezelfde politie-eenheid als Den Haag. De informatie was daarmee bekend. 14. Is er contact geweest met Rijswijk ter voorbereiding op de bijeenkomst in Den Haag? Was de organisatie dezelfde als destijds in Rijswijk, of zijn er verbanden met, die van de bijeenkomst in Rijswijk in 2023 (Stichting Nederlands Eritrees Platform)? De gemeente heeft geen contact gehad met de gemeente Rijswijk. Voor de politie geldt dat Rijswijk onderdeel is van de politie-eenheid Den Haag en derhalve over deze informatie reeds beschikte. 15. Hoe zijn andere uit de hand gelopen bijeenkomsten, zoals in Zaanstad, Amstelveen en Tilburg en de afgelasting van evenementen uit vrees voor de openbare orde en veiligheid in Amsterdam en Rijswijk meegewogen? Zoals uit het antwoord op vragen 3 en 13 blijkt zijn ook deze bijeenkomst en de afgelasting van eerdere bijeenkomsten meegewogen bij het bepalen van het maatregelenpakket. 16.

Welke afweging is gemaakt met betrekking tot de andere feesten in hetzelfde zalencomplex? Hoe wordt hierop teruggekeken? De inschatting was dat met de maatregelen die waren getroffen, de diverse bijeenkomsten binnen het zalencentrum, waaronder de in- en uitstroom van bezoekers van die bijeenkomsten, veilig en ordelijk kon plaatsvinden. Het is vanzelfsprekend betreurenswaardig dat, er ernstiger wanordelijkheden hebben plaatsgevonden dan op basis van het informatiebeeld was verwacht. 17. Zijn er in aanloop naar deze bijeenkomst contacten geweest met belangenbehartigers voor de Eritrese gemeenschap/organisaties? Wat is uit deze gesprekken naar voren gekomen? In aanloop naar de bijeenkomst zijn de gemeente en de politie per mail geïnformeerd door de Federatie van Eritrese Gemeenschappen in Nederland dat zij zich zorgen maakten over de veiligheid van de bezoekers vanwege dreiging vanuit de Brigade Nhamedu. Er werd aangegeven dat de organisatie in nauw contact stond met de politie. Ook werd informatie gegeven over de genomen veiligheidsmaatregelen door de organisatie zelf en door het zalencentrum. Er was geen aanleiding om contact te hebben met andere vertegenwoordigers van de Eritrese gemeenschap. 18.

Waarom moest er begeleiding komen van de politie om de ‘feestvierders’ naar de Opera te brengen? Wie heeft dat besloten? Welke analyse of verzoek lag daaraan ten grondslag? Wat is daarvoor de wettelijke grondslag en/of taak? De bezoekers aan de bijeenkomst in het zalencentrum moesten gebruik maken van verplicht busvervoer. De bussen vertrokken vanuit verschillende locaties in Nederland. Er waren op zaterdag signalen dat enkele van deze bussen werden achtervolgd op weg naar Den Haag. Op basis van deze signalen is besloten om deze bussen te begeleiden.

7/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

De politie heeft dit gedaan in de uitvoering van haar algemene taak: zorgen voor de daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde en het verlenen van hulp aan hen die deze behoeven (artikel 3 Politiewet). 19. Is er voor de rellen contact geweest met de Brigade Nhamedu? Er is voorafgaand aan de ongeregeldheden op 17 februari geen contact geweest met (vertegenwoordigers van) de Brigade Nhamedu, omdat daar op dat moment geen aanleiding voor was. 20. Welke mogelijkheden heeft de burgemeester om een bijeenkomst, die valt binnen de vergunde activiteit van een zalencentrum, te verbieden? Op grond van artikel 172 van de Gemeentewet is de burgemeester bevoegd overtredingen van wettelijke voorschriften die betrekking hebben op de openbare orde te beletten of te beëindigen. Ook is de burgemeester bevoegd bij verstoring van de openbare orde, of bij ernstige vrees voor het ontstaan daarvan, de bevelen te geven die noodzakelijk zijn voor de handhaving van de openbare orde. Verder is de burgemeester op grond van artikel 174 van de Gemeentewet bevoegd om de bevelen te geven die met het oog op de bescherming van veiligheid en gezondheid nodig zijn. Deze bevoegdheden kunnen concreet betekenen dat een bijeenkomst wordt verboden.

Hierbij moet de burgemeester altijd de eisen van subsidiariteit en proportionaliteit in acht nemen; kan er ook worden volstaan met een minder vergaande maatregel? Staat de maatregel in verhouding tot de (vrees voor) de verstoring van de openbare orde? Een besluit om een bijeenkomst te verbieden moet daarom - op basis van de dan beschikbare informatie draagkrachtig kunnen worden gemotiveerd. 21. Waarom is de bijeenkomst niet verboden? Op basis van de beschikbare informatie bestond er op voorhand onvoldoende aanleiding de bijeenkomst te verbieden. De politie had aangegeven dat de organisatie een serieuze partij was, die escalatie op alle mogelijke manieren probeerde te voorkomen. De eerdere bedreigingen en verstoringen van bijeenkomsten van de Eritrese gemeenschap waren bekend. Juist daarom had de politie afspraken gemaakt om escalatie te voorkomen (onder andere opschaling van de beveiliging, het verplichte busvervoer in plaats van eigen vervoer, door het leveren van een sectie ME, extra politiepersoneel en politiehonden). De inschatting op basis van het informatiebeeld was dat de bijeenkomst met de diverse getroffen maatregelen veilig en ordelijk kon plaatsvinden. 22. Is de bijeenkomst besproken binnen de driehoek? Zo ja, welke besluiten zijn daar genomen? Waren deze besluiten unaniem? Nee, voorafgaand aan de bijeenkomst is hier in de driehoek niet over gesproken. 23.

Hoe was het contact met de Opera over de bijeenkomst? Zo ja, wat was de inhoud van deze contacten? Was de Opera op de hoogte van de risicoinschatting zoals de politie en gemeente die hadden gemaakt? De gemeente heeft geen contact gehad met Zalencentrum Opera. Er is uitgegaan van de inschatting van de politie dat de risico’s door het ingezette maatregelenpakket beheersbaar waren.

8/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

24. Klopt het dat de veiligheid binnen onder de verantwoordelijkheid van de Opera valt? Zo nee, graag een toelichting. Ja, de exploitant is in de inrichting verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken, de veiligheid en het voorkomen van overlast. In dat kader wordt opgemerkt dat de bijeenkomst binnen zonder wanordelijkheden is verlopen. De problemen ontstonden toen een groep van buitenaf het zalencentrum probeerde binnen te dringen om te proberen de confrontatie met de bezoekers aan te gaan. 25. Is er met de organisatie of met de Opera of binnen de driehoek gesproken over de (on)wenselijkheid om gelijktijdig andere bijeenkomsten met veel gasten te laten plaatsvinden? Graag een toelichting op de afwegingen hieromtrent. Nee, hier is niet over gesproken. Het is de politie bekend dat er in het zalencentrum meerdere bijeenkomsten tegelijkertijd kunnen plaatsvinden en de inschatting op basis van het informatiebeeld was dat met de maatregelen die waren getroffen, bijeenkomsten binnen het zalencentrum veilig en ordelijk konden plaatsvinden. Het is vanzelfsprekend betreurenswaardig dat de wanordelijkheden veel ernstiger zijn gebleken dan op grond van het informatiebeeld was ingeschat. 26.

Hoe is de keuze tot stand gekomen dat het aantal beveiligers en agenten voldoende was voor dit evenement? Wie waren op de hoogte van deze afspraak? Wie was verantwoordelijk voor de inzet en inhuur van beveiligers? Waren deze beveiligers getraind/gecertificeerd voor een evenement met deze risicograad? Waren de beveiligers daadwerkelijk ingehuurd en aanwezig? De organisatie van de bijeenkomst, de politie en de gemeente waren op de hoogte van deze afspraken. De organisatie had aangegeven zelf te zorgen voor twintig beveiligers, alsmede dertien professionele beveiligers in te huren vanuit het zalencentrum. Inmiddels heeft Opera echter te kennen gegeven dat zij met de organisatie waren overeengekomen om zes (i.p.v. dertien) professionele beveiligers vanuit het zalencentrum in te zetten. Het aantal politiemedewerkers dat werd gelabeld voor deze bijeenkomst is gebaseerd op het informatiebeeld en staat los van de reguliere inzet op een zaterdagmiddag/-avond. Het moge echter duidelijk zijn dat de gebeurtenissen buiten, veroorzaakt door grote groepen die het zalencentrum probeerden binnen te dringen en daarbij extreem geweld gebruikten, niet te voorkomen was geweest door de inzet van vele beveiligers bij de bijeenkomst. 27.

Is de Brigade Nhamedu vaker actief geweest in Den Haag en zijn er contacten met deze Brigade? Er is geen informatie dat de Brigade Nhamedu (sinds hun oprichting in 2022) eerder actief is geweest in Den Haag, noch is er vanuit de gemeente of politie contact met hen geweest. 28. Welke stappen worden gezet om de daders op te sporen en te bestraffen? Het onderzoek naar de geweldsexplosie en de identiteit van de relschoppers is in volle gang. Een Team Grootschalige Opsporing van de politie onder leiding van een officier van justitie richt zich op iedereen die strafrechtelijk verantwoordelijk kan worden gehouden voor de ongeregeldheden in Den Haag, inclusief degenen die daartoe hebben opgeruid, opdracht hebben gegeven of daaraan hebben bijgedragen.

9/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

Voor dit onderzoek is een grote hoeveelheid beeldmateriaal gevorderd op en rond de Fruitweg. Mensen die zelf filmpjes of foto's hebben van de rellen, kunnen die delen met de politie. Dit kan helpen de relschoppers te identificeren. Mensen die schade hebben ondervonden, kunnen aangifte doen. Tot nu toe zijn er in totaal zestien aanhoudingen verricht. Op vrijdag 16 februari was al een verdachte aangehouden voor opruiing tot geweld in Den Haag. Op zaterdagavond 17 februari zijn dertien verdachten aangehouden voor geweldpleging en wapenbezit. Op woensdag 21 februari zijn nog twee verdachten aangehouden voor opruiing en geweldpleging. Het grootschalig onderzoek naar de identiteit van andere relschoppers wordt voortgezet. Op maandag, dinsdag en woensdag zijn in totaal 12 verdachten voorgeleid. Het gaat om mannen tussen de 19 en 36 jaar, afkomstig uit Rotterdam, Rosmalen, Maastricht, Amsterdam, De Goorn, Apeldoorn, Cuijk, Rijkevoort en Nijmegen. Het Openbaar Ministerie verdenkt 11 mannen van openlijke geweldpleging en één verdachte van opruiing tot openlijke geweldpleging. De rechtercommissaris heeft hun voorarrest met 14 dagen verlengd. Het Openbaar Ministerie heeft twee verdachten van openlijk geweld op vrije voeten gesteld, zij blijven wel verdachten. Over het voorarrest van de 48-jarige man uit Utrecht en de 23-jarige man uit Den Haag wordt later beslist. 29.

Zijn er camerabeelden van politieagenten en voertuigen om de relschoppers te kunnen opsporen? Zijn en worden camerabeelden uit de omgeving veiliggesteld? Zijn alle camerabeelden van de Opera aan de politie ter beschikking gesteld? Zijn de camerabeelden van het tankstation (aan de overkant van de Opera) met de politie gedeeld? Voor het strafrechtelijk onderzoek is een grote hoeveelheid beeldmateriaal gevorderd op en rond de Fruitweg. Er hangen in dit gebied geen openbare orde camera’s. Mensen die zelf filmpjes en/of foto's hebben van de ongeregeldheden worden opgeroepen die te delen met de politie. 30. Waren er opname eenheden van de politie/ME aanwezig en hebben ze alles opgenomen? Zo nee, waarom niet? Gedurende de ongeregeldheden heeft de politie de videosurveillanceauto ingezet. 31. Zijn de online oproepen tot aanval van deze bijeenkomst onderdeel van het strafrechtelijk onderzoek, inclusief het verhalen van schade op de mensen die de oproep deden? Naar aanleiding van de online oproepen is op 15 februari een strafrechtelijk onderzoek gestart. Dit heeft ertoe geleid dat op 16 februari een verdachte kon worden aangehouden. De verdachte is op 19 februari voorgeleid aan de rechter-commissaris die zijn voorarrest met 14 dagen heeft verlengd. Een tweede verdachte is op 21 februari aangehouden. 32.

In de brief staat dat twee politieauto’s en een touringcar in vlammen zijn opgegaan en andere auto’s zijn beschadigd door “rondvliegende stenen”. Klopt het dat ook een aantal particuliere auto’s zijn uitgebrand? Zo ja, hoeveel? Naast het materieel van de politie en de touringcar die schade hebben opgelopen, zijn in ieder geval 4 particuliere voertuigen volledig uitgebrand; 3 voertuigen van medewerkers van de HTM en 1 voertuig van een klant van MOKKA Home Interiors. Daarnaast zijn voor zo ver bekend minimaal 7 particuliere voertuigen beschadigd geraakt.

10/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

33. Wat kunnen getroffen, onschuldige particulieren doen om schadevergoeding te krijgen? Hoe kan de gemeente hen ondersteunen? Waar kunnen mensen naar toe met vragen hierover? De getroffen particulieren worden opgeroepen om aangifte te doen. Daarnaast kunnen zij zich wenden tot hun verzekeraar. Een aantal van de getroffen particulieren heeft contact gehad met de gemeente. In deze gesprekken is onder andere het belang van het doen van aangifte onder de aandacht gebracht. 34. Wat is de geschatte schade aan de openbare ruimte en materieel van politie en brandweer? De schade aan de openbare ruimte bedraagt circa 61.000 euro. De schade (o.a. autoruit, spiegel, autolak) aan de operationele voertuigen van de brandweer bedraagt naar schatting enkele duizenden euro’s. In verband met vervuiling zijn op 23 februari grondmonsters genomen. Op basis van de uitkomsten van deze monsters wordt op een later moment het schadebedrag voor sanering bepaald. De exacte schade is op dit moment nog niet bekend. 35. Wordt de schade aan de openbare ruimte verhaald op daders? Ja, de gemeente heeft aangifte gedaan van de schade aan de openbare ruimte. 36. Zijn er extra regels nodig (juridisch, regelgeving, wettelijke verboden, landelijk of lokaal) om dit soort bijeenkomsten te kunnen verbieden? Nee.

Het is goed om te realiseren dat er geen dreiging uitging van de bijeenkomst in Opera zelf maar dat deze op onvoorziene wijze bleek te worden bedreigd door een groep van buitenaf. Daarbij is het verbieden van bijeenkomsten waarbij de wet niet wordt overtreden een ingrijpend besluit, dat zeer goed gemotiveerd moet kunnen worden en waarbij altijd moet worden bekeken of een dergelijk besluit in overeenstemming is met de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit. 37. Welke maatregelen hadden moeten worden genomen, met de kennis van nu, om de rellen te voorkomen? 38. Welke maatregelen waren mogelijk geweest, met de kennis van nu? 39. Wat kunnen we leren van de rellen en wat moet in de toekomst anders om dit soort rellen te voorkomen? Ad 37 t/m 39 Deze vragen vallen op dit moment nog niet concreet te beantwoorden. Dit zal de analyse van de Haagse veiligheidsdriehoek onder meer moeten uitwijzen. Zo kan, met de wetenschap van nu, vanzelfsprekend gedacht worden aan het verbieden van de bijeenkomst, maar geldt tegelijkertijd dat mensen die veilig en ordelijk een bijeenkomst willen organiseren en zich aan de afspraken houden een zekere mate van bescherming verdienen tegen hen die deze bijeenkomst willen verstoren.

Hierbij zal worden gekeken naar welke alternatieven er (naast verbieden) redelijkerwijs mogelijk zijn om dergelijke wanordelijkheden te voorkomen op basis van een bepaald informatiebeeld. De belangrijkste les is dat het incident van afgelopen zaterdag weer eens heeft onderstreept dat een goede informatiepositie cruciaal is om risico's goed in te schatten om vervolgens, waar mogelijk met elkaar, een maatregelenpakket op te baseren.

11/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

Juist door de informatie die bekend was en waarop het maatregelenpakket was gebaseerd, bleek het ook mogelijk snel op te schakelen in politiecapaciteit en, ondanks de niet-verwachte massaliteit en het extreme geweld, toch een confrontatie tussen beide groeperingen te voorkomen. Verder is een belangrijke les – hoe vervelend wellicht ook – dat we voortdurend inschattingen moeten maken op basis van vaak onvolledige informatie. Dit zal altijd een zeker risico in zich dragen. Dit zullen we helaas in de open en vrije samenleving die wij willen zijn tot op zekere hoogte moeten accepteren. 40. Is er afstemming met het ministerie van JenV over straffen die door het ministerie kunnen worden opgelegd vanwege de mogelijke status van een aantal relschoppers? Nee. Het bestraffen relschoppers is geen bevoegdheid of verantwoordelijkheid van de gemeente. Feitelijke vragen fractie CDA 41. Gezien de eerdere wanordelijkheden bij bijeenkomsten van de Eritrese gemeenschap, kunt u gedetailleerd beschrijven welke voorinformatie beschikbaar was over het risico op ordeverstoringen voor de recente nieuwjaarsbijeenkomst? Hoe is deze informatie beoordeeld in termen van dreigingsniveau? Zie het antwoord op de vragen 2 tot en met 6. 42. Op welke manier hebben de lessen getrokken uit eerdere incidenten bijgedragen aan de risicoanalyse en voorbereiding voor dit evenement? Zie het antwoord op vraag 3. 43.

Kunt u uiteenzetten welke specifieke preventieve maatregelen en veiligheidsstrategieën werden ingevoerd in aanloop naar de bijeenkomst, rekening houdend met de geschiedenis van eerdere wanordelijkheden binnen de Eritrese gemeenschap? De politie en gemeenten werden kort voor 17 februari geïnformeerd over de geplande bijeenkomst. De politie heeft een informatiebeeld opgesteld en de daarbij passende maatregelen en voorbereidingen getroffen. Het ging onder meer om het in gereedheid brengen van een sectie van de Mobiele Eenheid, alsmede reguliere politie en politiehonden onder aansturing van een operationeel commandant. Daarbij was het uitgangspunt om zodanig georganiseerd te zijn, zodat snel zou kunnen worden opgeschaald. 44. Waren er aanbevelingen voor aanvullende veiligheidsmaatregelen die niet zijn geïmplementeerd? Zo ja, waarom zijn deze maatregelen niet doorgevoerd? Nee, op basis van de op dat moment beschikbare informatie heeft de politie haar inzet bepaald. 45. Hoe verliep de monitoring van openbare sociale media en het gebruik van closed-source informatie in de dagen voorafgaand aan de bijeenkomst? Welke concrete aanwijzingen voor mogelijke wanorde zijn hieruit naar voren gekomen en hoe zijn deze meegewogen in de operationele planning? Voorafgaand aan de bijeenkomst op 17 februari heeft de politie twee online video's gezien.

In één van de video's werd opgeroepen geweld te gebruiken rond een bijeenkomst van de Eritrese gemeenschap in Zalencentrum Opera.

12/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

De politie heeft op 16 februari een verdachte aangehouden op verdenking van opruiing tot geweldpleging. Een tweede verdachte is op 21 februari aangehouden. Meerdere aanhoudingen vanwege de video's worden niet uitgesloten. De politie heeft deze video's meegenomen bij het bepalen van de veiligheidsmaatregelen. Op basis van eerdere ervaringen was al besloten om de beveiliging rondom de bijeenkomst te verhogen. De video gaf geen nieuwe informatie over het dreigingsbeeld en bevestigde dat alleen maar. Het gaf wel de mogelijkheid van een strafrechtelijke interventie vooraf. 46. In hoeverre is de besluitvorming over de veiligheidsmaatregelen beïnvloed door informatie afkomstig uit deze bronnen? Zoals uit het antwoord op vraag 45 blijkt, waren de video's geen reden om de veiligheidsmaatregelen verder aan te scherpen. 47. Beschrijf de communicatie- en coördinatiestructuur tussen de gemeente, politie, en andere relevante instanties in de aanloop naar en tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst. Zijn er verbeterpunten geïdentificeerd in de afstemming tussen deze partijen? Het gaat in dit geval om een bijeenkomst waarvoor geen separate (evenementen)vergunning van de gemeente nodig was. Deze bijeenkomst kon plaatsvinden onder de vlag van de exploitatievergunning van het zalencentrum.

Er was dus niet sprake van een speciale vergunningenprocedure voor deze bijeenkomst, zoals bijvoorbeeld het geval is bij evenementen. Vanuit haar algemene taakomschrijving kan de politie het gezag gevraagd en ongevraagd informeren en adviseren, indien zij daartoe aanleiding ziet. Het gezag wordt gevormd door de officier van justitie, waar het gaat om de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde en door de burgemeester waar het gaat om de handhaving van de openbare orde. Op zaterdag heeft de politie besloten tot inzet van een Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden (hierna: SGBO). Dit is een bevelstructuur speciaal voor grootschalig optreden van de politie, zoals bij een (terroristische) crisis, (dreigende) rampen en calamiteiten. De SGBO werkt onder het lokaal bevoegd gezag van de burgemeester of de (hoofd)officier van justitie en leidt de inzet van de politie. De SGBO fungeert als een belangrijke informatiebron voor de driehoek. De algemeen commandant van de SGBO was verantwoordelijk voor de voorbereiding en de uitvoering van de beleidsbeslissingen. Daartoe voorzag zij de driehoek van de informatie die noodzakelijk was om het beleid te kunnen bepalen en de strategische beslissingen te kunnen nemen. Gedurende de avond is vanwege een uitslaande brand GRIP 2 ingesteld en werd het Regionaal Operationeel Team opgeroepen onder leiding van een operationeel leider.

Binnen de GRIP-structuur is beschreven wanneer de crisisteams bij elkaar komen en hoe deze onderling samenwerken. Het incident van afgelopen zaterdag onderstreept nog eens het belang van een goede informatiepositie. Tegelijkertijd toont het incident aan dat, met de informatie die er was, ook daadwerkelijk risico's van tevoren zijn onderkend en dat hier in samenwerking tussen de driehoekspartners ook meteen is geacteerd. De Haagse veiligheidsdriehoek zal een analyse maken over de voorbereiding op de bijeenkomst en de gebeurtennissen tijdens de middag en avond. Over de uitkomsten van deze analyse kan ik u op een later moment informeren. Zie verder het antwoord op de vragen 37 tot en met 39.

13/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

48. Kunt u een tijdlijn verstrekken van de reacties op de escalatie van de situatie tijdens de bijeenkomst? Welke acties werden ondernomen en hoe effectief waren deze in het herstellen van de orde? Zie het antwoord op vraag 1. 49. Welke procedures zijn ingesteld voor de evaluatie van de aanpak en reactie op de rellen? Wie zijn betrokken bij deze evaluatie en welke specifieke beleidsaanpassingen worden overwogen om toekomstige incidenten te voorkomen? De Haagse veiligheidsdriehoek zal een analyse maken over de voorbereiding op de bijeenkomst en de gebeurtennissen tijdens de middag en avond. Over de uitkomsten van deze analyse kan ik u op een later moment informeren. Zie verder het antwoord op de vragen 37 tot en met 39. 50. Kunt u de specifieke rol en betrokkenheid van de burgemeester tijdens het hele proces beschrijven, van voorbereiding tot nazorg? Hoe werd besloten tot de inzet van politie en andere hulpdiensten, en in hoeverre was de burgemeester betrokken bij deze besluiten? De burgemeester was vooraf bekend met de bijeenkomst en de diverse maatregelen die waren getroffen. Tijdens het incident heeft de burgemeester, op advies van de politie, besloten tot inzet van de ME, het gebruik van traangas en het afkondigen van een noodbevel.

Verder heeft de burgemeester de bevelsbevoegdheid (artikel 174, lid 2 Gemeentewet) ingezet om met het oog op de veiligheid van de aanwezigen het zalencentrum te ontruimen en de Eritrese aanwezigen over te brengen naar een opvanglocatie. De burgemeester is verder in driehoeksverband en via de Operationeel Leider voortdurend geïnformeerd over het verloop van het incident. Op de ochtend na het incident is de burgemeester direct ter plaatse gegaan. Daarnaast heeft de burgemeester op 21 februari nogmaals een bezoek gebracht aan de buurt, waarbij hij in gesprek is gegaan met diverse bewoners en ondernemers. Feitelijke vragen fractie D66 51. Wordt de burgemeester door het OM steeds actueel geïnformeerd over de stand van zaken t.a.v. arrestaties en vervolging? Zo ja, kan de burgemeester deze cijfers delen met de raad? Het strafrechtelijk onderzoek loopt op dit moment. Het Openbaar Ministerie zal informatie delen op het moment dat dit mogelijk is. Dat doet het Openbaar Ministerie door middel van persberichten en binnen de driehoek. De burgemeester zal die informatie op dat moment uiteraard ook met u delen. 52. Is er al inzicht in de aangerichte schade aan gebouwen, auto's en openbare ruimte en in hoeverre wordt deze schade verhaald en bij welke partijen? De schade aan de openbare ruimte bedraagt circa 61.000 euro. In verband met vervuiling zijn op 23 februari grondmonsters genomen.

Op basis van de uitkomsten van deze monsters wordt op een later moment het schadebedrag voor sanering bepaald. De exacte schade is op dit moment nog niet bekend. De gemeente heeft aangifte gedaan van de schade aan de openbare ruimte.

14/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

53. Was bij de burgemeester vooraf al bekend dat in de Opera, waar deze bijeenkomst werd georganiseerd, op hetzelfde tijdstip 2 andere grote feesten werden georganiseerd? Is dit gegeven meegewogen in de risicobeoordeling van deze middag/avond? Nee, de burgemeester is hier niet separaat over geïnformeerd. In algemene zin is het bekend dat er in het zalencentrum regelmatig meerdere bijeenkomsten tegelijkertijd plaatsvinden. De inschatting van de politie was dat met de maatregelen die waren getroffen, bijeenkomsten in het zalencentrum, veilig en ordelijk konden plaatsvinden. 54. Was de burgemeester op de hoogte van de oproepen op sociale media om naar de Fruitweg te komen? Zo nee, wat is daar de oorzaak van? Zo ja, hoe is hierop gehandeld? Nee. De politie was hiervan wel op de hoogte, maar deze oproepen gaven geen aanleiding tot aanpassing van het informatiebeeld en het daarop gebaseerde maatregelenpakket. De burgemeester is derhalve niet separaat geïnformeerd over de oproepen op social media. 55. Was de burgemeester voor en/of op 18 februari in contact met zalencentrum de Opera over de mogelijke risico’s van de bijeenkomst met de Eritrese gemeenschap? Nee. De politie heeft op basis van de toen beschikbare informatie de beoordeling gemaakt dat mogelijke risico's voldoende waren afgedekt, zodat de situatie beheersbaar zou blijven. 56.

Is in de risicobeoordeling, die heeft geleid tot de politie-inzet in de eerste instantie, de ervaringen van voorgaande bijeenkomsten in andere gemeenten, zowel in Nederland als in het buitenland, meegenomen? Ja, in voorbereiding op dergelijke bijeenkomsten worden zowel de ervaringen met de organisator als ervaringen met soortgelijke bijeenkomsten in andere gemeente meegenomen. 57. Is de evaluatie van deze avond al afgerond? Zo nee, wanneer verwacht de burgemeester de evaluatie te kunnen delen? De Haagse veiligheidsdriehoek zal een analyse maken over de voorbereiding op de bijeenkomst en de gebeurtennissen tijdens de middag en avond. Over de uitkomsten van deze analyse kan ik u op een later moment informeren. Zie verder het antwoord op de vragen 37 tot en met 39. 58. Welke nazorg wordt er vanuit de gemeente gepleegd naar de wijkbewoners die deze avond als zeer onveilig hebben ervaren? De stadsdeeldirecteur heeft nauw contact met de bewonersorganisatie. Daarnaast zijn de stadsdeeldirecteur, de wijkagent en de veiligheidsregisseur regelmatig in gesprek met wijkbewoners en ondernemers over de (impact van de) ongeregeldheden. Op de ochtend na het incident is de burgemeester direct ter plaatse gegaan. Op 21 februari heeft de burgemeester een bezoek gebracht aan de buurt en is in gesprek gegaan met diverse ondernemers en omwonenden. 59.

Is de burgemeester van plan een bijeenkomst voor geschrokken wijkbewoners te organiseren? De afgelopen dagen heeft de gemeente op verschillende momenten contact gehad met bewoners over de impact van de ongeregeldheden.

15/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

Op basis van die contacten lijkt er op dit moment geen behoefte aan een bewonersbijeenkomst. De gevoelens in de wijk worden continu gemonitord. Indien hieruit blijkt dat er toch behoefte is aan een samenkomst, zal hieraan vervolg worden gegeven. 60. Boven zalencentrum Opera zijn kennelijk woningen gesitueerd: zijn deze woningen in beeld bij de gemeente en welke extra veiligheidseisen worden er aan woningen gesteld boven en naast een dergelijke grote evenementlocatie? De verblijven boven Opera hebben een logiesfunctie en zijn met een omgevingsvergunning gerealiseerd. Deze voldoen dus aan het Bouwbesluit (per 1-1-2024: Besluit Bouwen Leefomgeving, BBL) waarin alle (brand)veiligheidseisen zijn geborgd. Er gelden ter plaatse geen zwaardere veiligheidseisen. Voor het zalencentrum gelden op basis van het BBL ook specifieke brandveiligheidseisen. 61. Klopt het dat de bussen, waarmee de bezoekers naar het Eritrese event waren gekomen, onderweg politiebegeleiding hebben gekregen? Zie het antwoord op vraag 18. 62. Vindt er overleg plaats met buurgemeenten en politie om problemen niet te verplaatsen maar afspraken te maken over een eenduidig handelen? Indien daar aanleiding toe is, vindt er altijd overleg plaats met buurgemeenten. Dat is op dit moment niet het geval.

De burgemeesters van de buurgemeenten maken, op basis van de bestaande informatie en de lokale situatie, hun eigen afwegingen over het al dan niet faciliteren van dergelijke bijeenkomsten. Voor de politie geldt dat de buurgemeenten binnen de politieeenheid Den Haag vallen. 63. In mei vindt de onafhankelijkheidsviering plaats. In hoeverre vindt er nu al overleg plaats om rellen/confrontaties als zaterdag 18/2 te voorkomen? En met welke partijen vindt dit overleg plaats? Er is op dit moment niet bekend dat de Eritrese gemeenschap opnieuw een bijeenkomst wil organiseren. Indien blijkt dat zij de komende tijd een bijeenkomst willen organiseren zullen, zoals te doen gebruikelijk, op basis van de beschikbare informatie de risico’s worden ingeschat om vervolgens, waar mogelijk met elkaar, een maatregelenpakket op te stellen. Uiteraard wordt de ervaring van 17 februari hier dan bij betrokken. 64. Ziet de burgemeester, n.a.v. de rellen op 18/2, aanleiding om deze afspraken aan te scherpen/te herzien? Zie het antwoord op vraag 63. 65. De TK verlangt een onderzoek naar Brigade Nhamedu.

In hoeverre worden burgemeesters betrokken bij dit soort onderzoeken en wordt de burgemeester actief geïnformeerd over de uitkomsten van deze onderzoeken en stand van zaken? Vanuit het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) onderhoudt de Expertiseunit Sociale Stabiliteit (ESS) een Kennisnetwerk Eritrese Gemeenschap, waarbinnen zorgen en signalen kunnen worden gedeeld.

16/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

Naar aanleiding van de problematiek in deze gemeenschap is in november 2023 een interdepartementale bijeenkomst georganiseerd. Bij deze bijeenkomst waren onder andere NCTV, politie en het Ministerie van Buitenlandse Zaken aanwezig. In januari 2024 is een bijeenkomst voor gemeenten georganiseerd over deze problematiek, waarbij de gemeente Den Haag aanwezig was. Voor de oproep tot een onderzoek door de TK geldt dat nog niet duidelijk is of dat er gaat komen en zo ja, in welke vorm. Mocht daar meer over bekend worden dan zal dat onderwerp zijn van gesprek in voornoemde overleggen. 66. In hoeverre wordt er ook onderzoek gedaan naar de organisatoren van het feest c.q. de aanhangers van het Eritrese regime? Zie het antwoord op vraag 65. 67. Welke preventieve maatregelen worden er momenteel ingezet om escalatie te voorkomen? Er is momenteel geen aanleiding voor het nemen van preventieve maatregelen. 68. In welke mate heeft de gemeente zicht op evenementen waarbij er een aanzienlijk risico op wanordelijkheden bestaat maar waarvoor feitelijk geen vergunning of gemeentelijke toestemming nodig is? En in hoeverre vindt er dan ook overleg plaats met de organisatoren van zo'n evenement? Er bestaat onderscheid tussen (publieks)evenementen in de zin van artikel 2:25 APV en reguliere activiteiten in hiervoor bestemde lokalen (met een doorlopende exploitatievergunning).

In het geval van een evenement ex artikel 2:25 APV is vooraf een risicoclassificatie met bijhorend behandelplan opgesteld en vindt de activiteit plaats o.g.v. een veiligheidsplan. Als na vergunningverlening alsnog wanordelijkheden dreigen, volgt aanvullend overleg met de organisatie en politie om desgewenst (extra) maatregelen te bespreken. De meest recente voorbeelden hiervan zijn het 7Fest 2022 en diverse vechtsportgala’s. Als de aard van het evenement past binnen de exploitatievergunning, is er in beginsel geen zicht op specifieke evenementen. Dit wordt anders wanneer er (vaak via de politie) signalen worden ontvangen omtrent mogelijke risico's voor de openbare orde. Daarnaast heeft de ondernemer ook een verantwoordelijkheid om bij risicovolle bijeenkomsten contact te zoeken met politie en/of gemeente zodat, in overleg met onder andere de organisatoren, passende maatregelen kunnen worden getroffen. Feitelijke vragen fractie HSP 69. Is er via het Team Openbare Orde Inlichtingen informatie binnengekomen over de bijeenkomst en / of de tegendemonstratie? Zie het antwoord op vraag 3. 70. Is de Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden bijeengekomen vanwege de geplande bijeenkomst? Zo ja, wat is er besproken? Ja, op 17 februari werd om 17.45 uur besloten om de Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden (SGBO) op te roepen. Het SGBO is in dienst geweest tot 02.30 uur.

Het betreft de inzet van een gehele staf die gedurende de maatregelen de politie-inzet coördineert. Gedurende de inzet heeft het SGBO meerdere overlegmomenten gehad. Zie verder het antwoord op vraag 1.

17/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

71. Heeft de Driehoek vooraf het feest overlegd met de NCTV? Op basis van de beschikbare informatie was er geen aanleiding voor overleg met de NCTV. 72. Is er al eerder contact geweest met NCTV over de complexe verhoudingen in de Eritrese gemeenschap? Zie het antwoord op vraag 65. 73. Kan het college de verslagen van de vergaderingen van de Driehoek betreffende dit onderwerp en dit feest aan de raad sturen? Ja, met dien verstande dat de driehoeksverslagen eerst zullen moeten worden vastgesteld door de driehoek en dat vervolgens in samenspraak met de driehoekspartners zal moeten worden bekeken in hoeverre de daarin opgenomen informatie deelbaar is. De burgemeester zal u hierover op een later moment informeren. 74. Is de burgemeester op de hoogte van het feit dat verschillende bijeenkomsten, feesten en festivals georganiseerd door organisaties die gelinkt zijn aan het Eritrese regime, vaak uit de hand lopen? 75. De gemeente Rijswijk heeft daarom besloten om de bijeenkomst in hun gemeente niet door te laten gaan. Ook de rechter heeft dit besluit gehandhaafd. Wist de (loco) burgemeester dit? 76. Waarom is er niet besloten om in navolging van de gemeente Rijswijk deze bijeenkomst te verbieden? Ad 74 t/m76 Ja, de burgemeester was op de hoogte van het verloop van eerdere bijeenkomsten van de Eritrese gemeenschap, waaronder in Rijswijk.

Juist daarom waren vooraf diverse maatregelen getroffen, die onder meer inspeelden op de situatie die zich in Rijswijk had voorgedaan. In dit verband is het van belang te benadrukken dat het verloop van eerdere bijeenkomsten elders in het land niet te vergelijken valt met de massaliteit en het extreme geweld dat op 17 februari in Den Haag heeft plaatsgevonden. 77. Wat is de werkwijze bij hoogrisico evenementen? Wie is in eerste instantie verantwoordelijk om dit te melden? Er was in dit geval geen sprake van een evenement, maar van een bijeenkomst in een zalencentrum onder de vlag van de doorlopende exploitatievergunning van het desbetreffende zalencentrum. Er bestaat onderscheid tussen (publieks)evenementen in de zin van artikel 2:25 APV en reguliere activiteiten in hiervoor bestemde lokalen (met een doorlopende exploitatievergunning). In het geval van een evenement ex artikel 2:25 APV is vooraf een risicoclassificatie met bijhorend behandelplan opgesteld en vindt de activiteit plaats o.g.v. een veiligheidsplan. Als na vergunningverlening alsnog wanordelijkheden dreigen, volgt aanvullend overleg met de organisatie en politie om desgewenst (extra) maatregelen te bespreken. Als de aard van het evenement past binnen de exploitatievergunning, is er in beginsel geen zicht op specifieke evenementen.

Dit wordt anders wanneer er (vaak via de politie) signalen worden ontvangen omtrent mogelijke risico's voor de openbare orde.

18/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

Daarnaast heeft de ondernemer ook een verantwoordelijkheid om bij risicovolle bijeenkomsten contact te zoeken met politie en/of gemeente zodat, in overleg met onder andere de organisatoren, passende maatregelen kunnen worden getroffen. 78. Was er een tegendemonstratie aangemeld? Nee, er waren geen (tegen)demonstraties aangemeld. 79. Er schijnt sprake te zijn dat mensen Molotovcocktails hebben gemaakt met benzine van het tankstation. Was het tankstation op voorhand extra beveiligd? Er is ons geen informatie bekend waaruit dit zou blijken. Er was op basis van de beschikbare informatie geen aanleiding voor extra beveiliging van het tankstation. 80. Wat waren de afspraken met de andere landelijke korpsen voor inzet ME en politie? Op basis van het informatiebeeld was voorafgaand aan de ongeregeldheden geen aanleiding voor het maken van afspraken over bijstand. Er is een algemene bijstandsregeling die onderlinge bijstand regelt. Hiervan is gebruik gemaakt toen dat nodig was. 81.

Onder welke omstandigheden is het gebruik van traangas toegestaan en was dit voorzien als mogelijke reactie op ongeregeldheden? Het gebruik van traangas is – indien andere middelen falen of naar redelijkheid te verwachten is dat deze zullen falen – slechts geoorloofd ter verspreiding van samenscholingen of volksmenigten, die een ernstige en onmiddellijke bedreiging vormen voor de veiligheid van personen en/of goederen. Het gebruik van traangas is alleen toegestaan na toestemming van de burgemeester. Zoals al aangegeven was er geen aanleiding om vooraf rekening te houden met de mate van wanordelijkheden zoals die zich hebben voorgedaan. 82. Klopt het dat die niet per se voorbereid waren om ingezet te worden, en dat er daarom uiteindelijk traangas ingezet is? Nee, de politie heeft haar inzet telkens aangepast aan het op dat moment geldende informatiebeeld. De inzet van eventuele (gewelds)middelen wordt altijd afgewogen op basis van de actuele situatie en het gewenste effect hiervan. 83. Hoe snel was de ME uit andere delen van Nederland ter plaatse na het besluit om op te schalen? Binnen de Nationale Politie zijn reguliere procesafspraken vanaf het moment van het verzoek tot opschalen tot het daadwerkelijk inzetbaar zijn van de ME. 84. Hoe lang heeft het geduurd voordat de ME uit de rest van Nederland aanwezig was? Zie antwoord 83.

19/40

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10706488

85. De burgemeester geeft aan dat er enkele eenheden paraat stonden. Hoeveel, op welke manier en om welke soort eenheden gaat het? Op basis van het beschikbare informatiebeeld werden een sectie van de mobiele eenheid (3 busjes met 25 ME’ers), een aantal reguliere eenheden van de politie en politiehonden (zes honden en hondengeleiders) in gereedheid gebracht. Rond 16.30 uur werd opgeschaald met een sectie ME naar een peloton ME (totaal 54 ME’ers). 86. In een NOS-artikel zegt de burgemeester overvallen te zijn door de rellen. Hoe is dit mogelijk aangezien er voor vreedzame demonstraties zelfs waterkanonnen worden ingezet? Er wordt altijd gehandeld op basis van beschikbare informatie. Dit is ook het geval bij demonstraties. Op basis van die informatie en eerdere ervaringen worden eventuele maatregelen bepaald, bijvoorbeeld de inzet van waterwerpers bij demonstraties waarbij steeds de wet massaal wordt overtreden en wetsovertreders weigeren uiteen te gaan. Ook in dit geval heeft de beschikbare informatie aanleiding gegeven een daarbij passend maatregelenpakket in te stellen. De beschikbare informatie gaf geen aanleiding om rekening te houden met de en het extreme geweld dat op 17 februari heeft plaatsgevonden. Indien een waterwerper op 17 februari snel beschikbaar zou zijn geweest was deze zeker ingezet. 87.

Wat is de procedure om tot GRiP2 te komen? Is die procedure gevolgd? Ja, de procedure GRIP 2 is gevolgd. Bij GRIP 2 is behoefte aan multidisciplinare coördinatie (brandweer, politie, GGD-GHOR en gemeente). Deze is gericht op het behalen van operationele prestaties die niet kunnen worden overzien en aangestuurd vanaf de plaats van het incident. 88. Wanneer wist de gemeente dat dit evenement plaats zou vinden? Op woensdag 14 februari is een email ontvangen van de organisatie. 89. Wie was de officiële organisator van het evenement in de Opera? De bijeenkomst werd georganiseerd door de Federatie Eritrese Gemeenschappen in Nederland. 90. Was de Opera op de hoogte van de inhoud van de bijeenkomst? Bij Opera was bekend dat het ging om een verlate nieuwjaarsbijeenkomst vanuit de Eritrese gemeenschap. 91. Wat waren de afspraken met de Opera? De politie heeft afspraken gemaakt met de organisatie over veiligheidsmaatregelen. De organisatie zou 20 beveiligers uit de gemeenschap inzetten naast de 13 professionele beveiligers op locatie. Er was sprake van vervoer naar en van de bijeenkomst met bussen (i.p.v. eigen vervoer), de locatie werd bewust geheim gehouden en de voorbereidingen die de politie zelf had getroffen.