RIS317839 Bijlage Prestatieafspraken 2024 Staedion finale versie 1 6
Tekst van het document
Daarvoor is het nodig dat we als gelijkwaardige partners met een open agenda in vroeg stadium met elkaar aan tafel zitten. Via een gezamenlijke focuslijst1 (die ook in samenhang met Haagse Tafel wordt gemaakt) maken we inzichtelijk op welke projecten we gezamenlijk inzetten, welke capaciteit en tijd dit vraagt, welke randvoorwaarden nodig zijn, waar knelpunten zitten (en rode draad in oplossingen) en hoe we doelgerichter elkaars kennis en kunde kunnen inzetten om sneller tot resultaat te komen. Het doorbouwverbond biedt een gemeentebreed kader om hierop aan te haken.
2. Aandachtgroepen en leefbare buurten Het uitgangspunt van de corporaties is dat we onze doelgroep toegang willen geven tot een geschikte woning, ook de aandachtsgroepen. Bij het gespreksonderwerp aandachtsgroepen hebben we het vaak over de verhouding 30-70, zoals afgesproken in de huidige raamovereenkomst die einde 2023 afloopt. Daarmee wordt bedoeld dat maximaal 30% van de vrijkomende woningen wordt toegewezen aan aandachtsgroepen zodat 70% overblijft voor de regulier woningzoekenden. Deze laatste groep heeft nu een gemiddelde wachttijd van ruim 6 jaar. De verhouding 30-70 staat stevig onder druk door toenemende taakstelling statushouders en een groeiende vraag vanuit de aandachtsgroepen. De verhouding zegt ook iets over de druk op de leefbaarheid, vanuit de veronderstelling dat een groter volume aandachtsgroepen leidt tot meer kwetsbare bewoners in een buurt. Het is belangrijk te realiseren dat de 30-70 nu een gemiddelde is over de hele stad bij nieuwe toewijzingen in de sociale voorraad. De bekende tweedeling in de stad en de huurprijzen van huurwoningen zorgt ervoor dat een groter percentage aandachtsgroepen in de ene wijk en een lager percentage in een andere wijk, alsnog op stadniveau de bedoelde verhouding van 30-70 laat zien.
Het gesprek over 30-70 gaat dus enerzijds over de kansen op de woningmarkt van verschillende groepen woningzoekenden en anderzijds over balans in de stad, wijk, buurt van mensen die meer of minder aandacht, begeleiding en zorg nodig hebben. Daarmee is dit thema eigenlijk ook een rechtstreekse vraag om ruimte en een vraag over sturen op leefbaarheid. De grote impact komt vanuit nieuwe locaties en nieuwe ruimte en vanuit bestaande locaties waar kan worden verdicht of opgetopt of getransformeerd en beter benutten bestaande voorraad door woningdelen bijvoorbeeld. Daarin hebben we een gezamenlijke zoektocht naar ruimte en mogelijkheden. De vraag over leefbaarheid gaat over wijken in balans, waar het fijn wonen en verblijven is. Het gaat over verdeling van woonruimte en over het gericht toevoegen van woningen om een betere balans in een wijk te vinden. Praktische invulling prestatievelden Huisvesting en toewijzing van aandachtsgroepen in relatie tot invulling van de 30% -70% en de invulling van de bouwproductie in de prestatieafspraken is een bespreekpunt dat bestaat uit 3 elementen waarbij deze drie elementen niet los van elkaar gezien kunnen worden.: 1. Definitie van wat er onder de 30% valt. En hoe we brengen we die in lijn met regionale afspraken; dit pakken we in Q1 op samen met de procesafspraak onder punt 2. 2.
Een procesafspraak om al dan niet tot aanpassing van het 30% percentage komen dit leidt in Q1 2024 tot een inhoudelijk voorstel. Deze aanpak wordt voor een periode van twee jaar gemonitord, opdat ervan geleerd en waar nodig bijgesteld kan worden. 3. Een gezamenlijke inspanning om de bouwproductie en de mogelijkheden voor doorbraakplannen en flexwonen maximaal in te zetten, plus hoe we anderszins woningen kunnen toevoegen (ook voor aandachtsgroepen), zoals via particuliere verhuurders, marktpartijen etc. Ad 1) Zoals aangegeven in de prestatieafspraken is de gemeente met de Haagse corporaties en huurdersverenigingen in overleg getreden vanwege de hoge taakstelling voor statushouders en daarmee de onvoldoende ruimte voor statushouders, zorgdoelgroepen en urgenten (exclusief herstructurering) in de 30% niet-reguliere verhuringen. Op basis van de afgesproken overweging om als een dergelijke situatie zich voordeed het lokaal- en regionaal maatwerk buiten de 30% te houden, heeft de gemeente hiervoor aan de corporaties een voorstel gedaan. Naast het lokaal- en regionaal maatwerk is ook voorgesteld om de directiebesluiten in 2023 buiten de 30% te houden. Voor 2023 is over het voorstel geen consensus bereikt.
De consensus is niet bereikt omdat de onderliggende analyse naar de totale vraag, het aanbod en mogelijkheden om het aanbod beter te benutten en het vergroten voor de stad als geheel en op buurtniveau nog niet is gemaakt. Het biedt een kleine maar geen structurele oplossing, eerder een administratieve oplossing. Daarom gaan we met elkaar een procesafspraak aan om ook de opgave ook in het langetermijnperspectief te plaatsen. De afspraken worden vastgelegd in de nieuwe raamovereenkomst. Ad 2)
Ook spraken we in de prestatieafspraken 2023 af dat in het licht van het nationale samenwerkingsprogramma “Een thuis voor iedereen” en de voorbereiding van een nieuwe raamovereenkomst 2024 de Haagse corporaties, huurdersorganisaties en gemeente in 2023 nader afstemmen over een eventuele aanpassing en andere invulling van de 30% niet-reguliere verhuringen en welke groepen woningzoekenden en manieren van woningtoewijzing hieronder vallen. Het voorstel van de gemeente voor de invulling en aanpassing van de verdeling van niet-reguliere verhuringen in de prestatieafspraken 2024 is als volgt. Voor 2024 spreken de gemeente, corporaties en huurdersorganisaties het volgende af: • Ten eerste wordt in Q1 2024 de totale vraag-aanbod van woningen voor aandachtsgroepen (inclusief de definities) op stad en buurt niveau in beeld gebracht zoals voorgesteld in de projectopdracht doorbraakaanpak, waarna afstemming hierover plaatsvindt in de Programmatafel Wonen, Welzijn & Zorg en de Regiegroep. Dit leidt in Q1 2024 tot een inhoudelijk voorstel met wat we beter of anders kunnen doen. • Vervolgens wordt afhankelijk van de uitkomsten van de projectopdracht doorbraakaanpak de definities en het percentage van 30% niet-reguliere verhuringen voor heel 2024 mogelijk aangepast ondanks het feit dat dit ten koste kan gaan van het aandeel verhuringen aan reguliere woningzoekenden.
• Het is de wens van de gemeente om vanwege de toenemende vraag naar woningen voor zorgdoelgroepen en statushouders en de doorgeschoven taakstelling statushouders vanuit 2023, de 30% niet-reguliere verhuringen anders in te vullen en bestaat deze vanaf 1 januari 2024 uit verhuringen aan statushouders, zorgdoelgroepen en urgenten (exclusief herstructurering). Ad 3) Voor 2024 spreken de gemeente, corporaties en huurdersorganisaties het volgende af: Om consensus te krijgen over de percentages en definities rondom de 30/70 zet de gemeente zich maximaal in bij het toewijzen van locaties en het mogelijk maken (binnen regels en financieringsmogelijkheden) van doorbraakplannen waaronder flexwoningen om het totale woningaanbod te vergroten. Om woningcorporaties de mogelijkheid te geven om als eerste op locaties of in gebouwen flexwoningen of tijdelijke woningen te ontwikkelen worden zij in overeenstemming met het huidige proces, in het kader van het Didamarrest, doorgaans als eerste benaderd voor bepaalde kansen. In gevallen dat er een mogelijkheid of aanbod vanuit een particuliere vastgoedeigenaar ontstaat, is het niet altijd mogelijk om deze aan de woningcorporaties aan te bieden.
De gemeente verkent bovendien de mogelijkheden om sociale huurwoningen in het bezit van marktpartijen/particuliere verhuurders (zoals gedefinieerd in de Woonagenda 2020-2023) te betrekken bij de huisvesting van aandachtsgroepen en zet hier in 2024 concrete stappen in. Ook is het van belang om grip te krijgen op de vraag door goede monitoring en bestuurlijke gesprekken over een evenwichtige verdeling van aandachtsgroepen binnen de regio Haaglanden. Bij de instroom van aandachtsgroepen heeft de gemeente een verantwoordelijkheid om te zorgen voor passende zorg en ondersteuning zodat aandachtsgroepen een goede start kunnen maken in de stad en wijk.