Document · PDF

RIS317171 Notulen van de vergadering van 9 november 2023

Gemeenteraad 30 november 2023, gemeente Den HaagBij agendapunt: Vaststelling van de notulen van 9 november 202356.075 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 6

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 9 november 2023 (Geopend te 13.30 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda Herdenking van oud-raadslid de heer H. Wilmer A. Vaststelling agenda B. Stad in de raad C. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemde fractievertegenwoordiger D. Beëdiging van de nieuw benoemde fractievertegenwoordiger E. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken F. Vaststelling van de notulen van 5 en 11 oktober 2023 G. Vaststelling van de Besluitenlijst G.1 Voorstel van de voorzitter van de raad inzake verantwoording kosten fractieondersteuning 30 maart 2022 t/m 31 december 2022 (RIS316701) G.2 Voorstel van het college inzake wensen en bedenkingen Rijksdeelname Stedin (RIS316591) G.3 Voorstel van het college inzake Voordracht aanwijzing vertegenwoordiging (RIS316772) G.4 Voorstel van het college inzake opheffen geheimhouding Deloitte-rapport fietsenstalling KJ-plein (RIS316432) Beraadslaging over H. Gewijzigd voorstel van het college inzake Raadsvoorstel Zienswijze Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag (RIS316656) I. Voorstel van het college inzake Vaststelling voorontwerp herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal (fase 2) (RIS315503) J.

Gewijzigd voorstel van het college inzake Vaststelling ontwerpbestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (RIS316318) (besluitvorming op dit agendapunt wordt doorgeschoven naar de raadsvergadering van 30 november 2023) Agendapunten K, L en M worden gezamenlijk besproken K. Voorstel van het college inzake de Erfgoedverordening Den Haag 2024 (RIS316728) L. Voorstel van het college inzake Verordening Adviescommissie omgevingskwaliteit Den Haag 2024 (RIS316665) M. Voorstel van het college inzake Benoeming leden Adviescommissie omgevingskwaliteit Den Haag 2024 (RIS316666) N. Gewijzigd voorstel van het college inzake Binnenstadsplan Den Haag 2033 'Een levendige, groene en verbonDen Haagse binnenstad' (RIS316359) (agendapunt niet aan de orde geweest)

Afronding debat commissie Q.

Verkenning verruiming kamerbewoningsbeleid ten behoeve van Doorbraakplan (RIS316404)

Afronding debat commissie (agendapunten niet aan de orde geweest) O. Haagse MKB-toets (RIS316448) P. Inloopavond opvang asielzoekers R. 1K ZIE J3 zelfmoordpreventie (RIS316244) S. Samenstelling van het bestuur van de Bewonersorganisatie Rivierenbuurt Spuikwartier (RIS315148) T. Onderwijsdebat U. Woonwagenbeleid V. Stand van zaken renovatie Binnenhof en ontwerp publieksentree Tweede Kamer (RIS316383) W. Permanente winteropvang 2023-2024 (RIS316690) X. Voortgangsbrief nota dierenwelzijn 2022 (RIS316063) Y. Evaluatie Welstandsnota Den Haag 2017 (RIS315603) en Advies kwartiermaker stadsstedenbouwer (RIS316708) Z. Definitieve gunning aanbesteding doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp (RIS316068) De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 43 leden: Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (CDA), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Butt (GroenLinks), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), *Van Esch (D66), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Van den Goorbergh (VVD), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Van der Helm (VVD), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Kruis (PVV), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66)), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Schmeets (PvdD), *Sewtahal (PvdA), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GL), Tseggai (PvdA), Uduba (VVD), Verdonk (Hart voor Den Haag), Verduin (D66) en Çelik (DENK). Afwezig: *Sewtahal (PvdA) en *Van Esch (D66) alleen aanwezig bij de stemmingen, Van Meijeren (FVD) en Partiman (CDA) afwezig De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Goedemiddag allemaal. Hierbij open ik de vergadering van de gemeenteraad van Den Haag, althans het eerste deel daarvan. Ook de mensen thuis en hier op de tribune heet ik van harte welkom. Ik begin met het uitspreken van een in memoriam van onze oud-collega Herman Wilmer.

Aan de orde is: -

Herdenking van oud-raadslid de heer H. Wilmer.

De voorzitter. Geachte leden van de raad, lieve familie van Herman. Zondag 22 oktober overleed Herman Wilmer op 76-jarige leeftijd. Herman maakte van september 2004 tot maart 2006 namens de VVD deel uit van onze raad. Ik heb Herman ook meerdere keren zelf ontmoet en gesproken, in G42

verband en in de periode waarin ik partijvoorzitter was. Herman deed hier aan openbare orde en veiligheid, leefbaarheid en verkeer. Dat waren de terreinen die Hermans aandacht vooral hadden. Zo zette hij zich in om de concentratie van coffeeshops in de omgeving van scholen en wietkwekerijen in woonbuurten terug te dringen. Hij pleitte ook voor ondergrondse, bomproof prullenbakken, naar aanleiding van bomaanslagen met explosieven in prullenbakken, onder meer in een Turkse badplaats. Niet alleen de veiligheid zou hierbij gebaat zijn, maar het zou ook de leefbaarheid ten goede komen. De stad zou zo namelijk tevens verlost zijn van uitpuilende prullenbakken hier en daar. Meer en nieuw groen in oude wijken was in zijn ogen eveneens nodig om de leefbaarheid daar te verbeteren. Als het om de verkeersveiligheid ging, maakte hij zich sterk voor een fermere aanpak van verkeerd geparkeerde auto's en andere voertuigen, die het tramverkeer blokkeerden. Na zijn vertrek uit de raad bleef hij actief als deskundige op het vlak van mobiliteit, openbaar vervoer en overheidsorganisatie. En als hij iets vond, dan hield hij ook vol, kan ik u vertellen. Zijn deskundigheid op het gebied van verkeer kwam hem als bewoner ook goed van pas. In 2018 trok hij namens buurtbewoners van de Koningin Emmakade en de Waldeck Pyrmontkade bij de gemeente aan de bel.

Die route zou te vaak gebruikt worden als racebaan, met als gevolg de nodige ongelukken en herrie. Herman bestookte de gemeente met facts and figures, en dat hielp. De gemeente besloot om een uitgebreide ongevallenanalyse uit te voeren. Graag een moment stilte ter nagedachtenis aan Herman Wilmer. (De aanwezigen nemen staand enige ogenblikken stilte in acht) De voorzitter. Dank u wel. De vergadering is geschorst. U kunt de familie hiernaast condoleren. De vergadering wordt van 13.40 uur tot 13.50 uur geschorst. De voorzitter. Ik heropen de vergadering van de gemeenteraad van Den Haag van donderdag 9 november 2023. Welkom terug. Ook welkom terug aan de mensen thuis. De familie van Herman Wilmer wens ik alle goeds en sterkte. De heer Bingöl en de heer Partiman zullen later aanwezig zijn. De heer Sewtahal en de heer Van Esch zijn wegens ziekte afwezig maar zullen wel bij de stemmingen aanwezig zijn. Ik vraag zoals gebruikelijk uw aandacht voor onze vergaderafspraken. We vergaderen via de voorzitter. Dat ben ik, en op sommige momenten is dat vandaag de plaatsvervangend voorzitter, de heer Sluijs. Houd eventuele overige gesprekken graag buiten de vergaderzaal, zodat we de insprekers en elkaar in dit debat goed en geconcentreerd kunnen blijven volgen. Voer het debat stevig op de inhoud, maar niet gericht op de persoon.

Voor de insprekers geldt dat zij hun bijdrage leveren naar de afspraken die daarvoor gelden. Vanaf de tribune mogen geen blijken van instemming of afkeuring geuit worden. Alle stemmingen zijn aan het eind van de vergadering, waarna er gelegenheid is voor het afleggen van stemverklaringen. Met de fractievoorzitters is afgesproken om de vergadering uiterlijk om 0.00 uur af te ronden. Dat betekent dat we rond een uur of elf klaar moeten zijn voor een korte schorsing, waarna we gaan stemmen. Overigens woont mevrouw Mieke van Dixhoorn, journalist van Den Haag Centraal, vandaag voor het laatst onze vergadering bij, omdat ze ergens anders aan de slag gaat. Ik kan me bijna niet voorstellen dat dat nog leuker is dan dit. Namens haar wordt u een traktatie aangeboden; ze heeft de hele week staan bakken. Alle goeds! Er is daar geen microfoon, hè? Anders zou ik vragen wat u gaat doen, als u dat wilt vertellen. Dat zijn hele belangrijke onderwerpen, hoor ik. Dank u wel voor alle verslaggeving en natuurlijk voor de traktatie. (Applaus)

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: B.

Stad in de raad.

De voorzitter. Er zijn een aantal insprekers. Zij krijgen drie minuten de tijd. Niet schrikken, maar 30 seconden voor het einde zeg ik: wilt u afronden? Dat is aardig bedoeld; dan weet u dat u bijna moet afronden. De eerste inspreker richt zich op het voorstel Voorontwerp herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal. Ik geef het woord aan M. de Jong. Gaat uw gang. Mevrouw De Jong (I). De meeste fouten worden gemaakt met de beste bedoelingen. Dit herinrichtingsplan kent zijn oorsprong in een andere vorm. Zo'n vijf jaar terug heette het: Toekomst van de fietsers in de Grote Marktstraat. En ook al zijn er geen onderbouwende cijfers van een hotspot van ongelukken, de framing van deze sterfietsroute is van een hoog niveau. Het ís me daar gevaarlijk. Toeristen met een schaafwond, van hun mobiel opschrikkende shoppers, hard bellende tieners op een omafiets en persoonlijkrecordrijdende maaltijdbezorgers: ze komen allemaal voorbij. En ze zitten slechts één ding echt in de weg, namelijk de kooplust van de consument. Het plan kreeg bewust een nieuwe naam: Fietsroute Gedempte Gracht. Want hoe mooi zou het zijn als we ook de fietsers laten aansluiten bij de verkeersstroom op de Périphérique van de binnenstad, de Gedempte Gracht.

Ten slotte rijden daar vrachtwagens af en aan, flink grote ook, hebben we scooters er al heen verwezen en weten ook automobilisten door de vele parkeermogelijkheden deze achterkant van de binnenstad en drukke expeditieroute te vinden. Daar kunnen toch makkelijk 16.000 fietsers per dag bij? Coronaproof participeren wordt opgetuigd. Bewoners worden uitgenodigd om via verschillende online sessies hun ideeën te ventileren. Alles leuk en aardig, maar de verdediging en de loopgraven zijn al ingericht. Ambtenaren sussen met speelse groenelementen en een aantrekkelijk verblijfs- en ondernemersklimaat. Er is geen ruimte voor bewonersideeën en er zal helaas niets gebeuren aan de verkeersintensiteit. Die blijft gewoon gezellig hoog. Die hotspot van ongelukken is er op de Paviljoensgracht, een compleet onoverzichtelijk kruispunt met zebrapad in een 30 kilometerzone, waar vrachtwagens laden en lossen en waar het voetgangersgebied, de Lutherse Burgwal, op uitkomt. Ja, u hoort het goed. In dit plan heffen we in het hart van de binnenstad juist een voetgangersgebied op. We zetten de klok gewoon weer 30 jaar terug, en de hotspot met serieuze verkeersslachtoffers, daar horen we dan weer niks over. Bewoners konden in december vorig jaar gelukkig weer kennismaken met mensen die dit project ambtelijk aan het voortduwen zijn. Een ontluisterende ervaring.

Waar bewoners vrijwillig tijd investeren om zich bij te laten praten over dit plan, vond de gemeente Den Haag het nodig om een team samen te stellen dat ervaringskundig was. De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw De Jong. Na een uitvoerig gesprek in het zaaltje boven Rootz kwam de aap uit de mouw: de ambtenaar die ik sprak, had nog nooit met de fiets over de Gedempte Gracht gefietst. Nog nooit. Dat vond deze meneer ook helemaal niet belangrijk. Dit kon er nog wel bij aan het rijtje bloopers. Een aanfluiting. Ik doe nog even een quote uit het eigen Handboek Openbare Ruimte, als het mij gegund is. De voorzitter. Nee, want de tijd is om, eigenlijk. Uw tijd is om, mevrouw. Het spijt me. Is het een hele korte quote? Gaat uw gang. Mevrouw De Jong. Twee zinnen, dus ik doe u het verzoek. Er staat: 'Soms kan onderbouwd van de uitgangspunten worden afgeweken in afstemming met het beleid en het bestuur. Denk hierbij aan ontwerpprincipes voor het klimaatadaptief, biodiverser, gezonder of verkeersveiliger inrichten van de openbare ruimte.' 4

De voorzitter. Dit waren de twee zinnen. Dank u wel. Ik geef nu over het voorstel Binnenstadsplan Den Haag 2033, 'een levendige, groene en verbonDen Haagse binnenstad', het woord aan S. Knetemann. De heer Knetemann (N). Geachte voorzitter, goedemiddag. De bewoners in woonwijk het Oude Centrum, en met name de omgeving van de Stille Veerkade, Amsterdamse Veerkade, Paviljoensgracht en Zuidwal, en een groot deel van de bewoners van de Stationsbuurt, die wonen in de nabijheid van de Doubletstraat, zijn de overlast en de effecten afkomstig van de Doubletstraat spuug- en spuugzat. Het gedrag van de bezoekers van de Doubletstraat intimideert de buurt compleet, met name tussen 21.00 uur 's avonds en 1.00 uur in de nacht. Er zijn dan veel grote groepen mannen op straat die intimiderend gedrag vertonen, zoals hard geschreeuw, intimiderende opmerkingen naar vrouwen op straat, veel dronkenschap en het op straat gooien van zaken, van blikjes bier tot aan viagraverpakkingen. Er wordt geplast tegen de gevels van woningen en in de geveltuintjes. Er rijden veel ronkende auto's door de straat, met hoge snelheden. Noem alles maar op wat je niet wilt in een woonwijk. Ja, ik wist dertien jaar geleden heel goed waar ik kwam te wonen: een woonwijk met een rauw randje.

De woonwijk valt niet over het beroep dat uitgevoerd wordt in de Doubletstraat, maar wel over het gedrag van de bezoekers, dat heel sterk asociaal is veranderd in de afgelopen jaren. Ik zeg het nu heel netjes. Dat is asociaal gedrag waar je als bewoner niet tussen wilt wonen. De buurt heeft al honderden meldingen gedaan bij de gemeente, maar er verandert niets. De politie is veel aanwezig en doet haar best. Daar ligt het niet aan. Het is een structureel, jarenlang probleem en het is nu echt aan het stadsbestuur om maatregelen te treffen. De buurt pleit voor sluiting van de Doubletstraat op korte termijn, dan wel binnen drie jaar. Waarom drie jaar? Omdat er de afgelopen jaren al € 1 mln. à € 2 mln. is uitgegeven aan diverse onderzoeken, die tot nu toe tot helemaal niets concreets hebben geleid. Van dit bedrag had ongeveer 30% van de exploitanten uitgekocht kunnen worden. Het was geen wens van ons bestuur om dat met gemeenschapsgeld te doen, maar dan waren we als woonwijk in ieder geval al wel een paar stappen verder geweest dan nu in 2023. Het geld is nu verdwenen in de zakken van onderzoekers. We zien daar niets meer van terug in onze woonwijk. Kortom, het Oude Centrum is weer niet geholpen en de problemen stapelen zich maar op. De woonwijk wordt al jarenlang aan het lijntje gehouden door het stadsbestuur als het gaat om de Doubletstraat en de zogenaamde plannen voor sluiting.

Ook deze keer staat in het Binnenstadsplan een heel klein, veilig zinnetje over verplaatsing van de prostitutiestraat, waar niets concreets uit te halen is. De voorzitter. Wilt u afronden? De heer Knetemann. Niet alleen in de directe omgeving van de Doubletstraat, maar zeker ook in de omliggende straten, zoals de Nieuwe Molstraat, de Looijerstraat, de Boekhorststraat, de Hamerstraat, de Oog in 't Zeilstraat, de Katerstraat en het Helena van Doeverenplantsoen wordt ernstige overlast ervaren als gevolg van de Doubletstraat. Naast directe overlast van bezoekers van de Doubletstraat is er ook ernstige overlast van het dealen en het gebruik van harddrugs, wildplassen en intimidatie tot ver na middernacht, met een sterke toename vanaf een uur of tien in de avond, dit alles sterk gerelateerd aan de Doubletstraat. De voorzitter. Uw tijd is om. Dank u wel voor uw bijdrage. Ik geef nu het woord aan E. Boer. Mevrouw Boer (N). Goedemiddag, voorzitter, dames en heren. Ik heb al ingesproken bij de commissie. Ik ga u als bewoner van het centrum, reagerend op het Binnenstadsplan, vragen om zo spoedig mogelijk zicht te geven op de sluiting van de Doubletstraat, dan wel uiterlijk binnen drie jaar. Op korte termijn kan er misschien het volgende gebeuren. Een vroegere sluiting van de ramen in de avonduren, het liefst om 22.00 uur maar maximaal om 23.00 uur.

De ondernemers van de Doubletstraat zorgen voor eigen beveiligingspersoneel in de directe omgeving van de straten, dat bezoekers aanspreekt op ongewenst gedrag. Exploitatievergunningen zijn niet meer overdraagbaar en er worden geen nieuwe vergunningen meer verstrekt, dus een uitsterfconstructie. Een termijn vastleggen waarop de activiteiten echt gestopt moeten worden, naar het voorbeeld van Groningen 5

maar dan in max drie jaar. Dan waren we al klaar geweest als we in 2016 begonnen waren. Een permanente camera op het Helena van Doeverenplantsoen, een permanente camera op de kruising Nieuwe Molstraat-Boekhorststraat, een permanente camera in de Looijerstraat en het volledige gebied van het Oude Centrum een noodgebied. Ik had dan ook verwacht dat dit in het nieuwe plan in ieder geval betrokken was. Feit is namelijk wel dat er 190 ramen zijn in de Doubletstraat. Een aantal van u zijn er geweest. Ik weet gewoon dat het voor een aantal mensen schokkend is om daar rond te lopen en te zien hoeveel bezoekers de straat aantrekt. Het is ook een enorm economisch centrum. Ik weet dat dat voor het bestuur echt wel belangrijk is, dat ondernemen een vak is en dat we dat moeten behouden binnen het centrum. Maar in het kader van alle onderzoekend die plaatsvinden verwacht ik nu als bewoner dat u echt iets gaat doen. Vanaf 1992 woon ik daar en ik verwacht gewoon dat u binnen nu en drie jaar zegt 'ja, we gaan wat doen' of 'nee, we gaan niks doen'. Dan worden wij in ieder geval niet meer aan het lijntje gehouden. Ik dank u in ieder geval dat ik mocht inspreken. De voorzitter. Dank u wel. Dan is er over de samenstelling van het bestuur van de Bewonersorganisatie Rivierenbuurt/Spuikwartier een inspraakreactie van J. van Rees. De heer Van Rees (S). Geachte voorzitter.

Ik sta hier vandaag om u allen attent te maken op een aantal zaken met betrekking tot de BRS. Ik heb namelijk sterk het vermoeden dat er meer aan de hand is dan een conflict met betrekking tot de BRS. Er was namelijk helemaal geen sprake van een conflict geweest als de gemeente in beginsel adequaat had opgetreden nadat bij haar bekend was geworden dat de heer Oosterling mevrouw Verwaal bij de KvK had uitgeschreven en zichzelf had ingeschreven als voorzitter van de BRS. Dit is mijns inziens niet rechtsgeldig aangezien er geen stemming heeft plaatsgevonden door het bestuur en mevrouw Verwaal niet in de gelegenheid is gesteld om haar positie als voorzitter te verdedigen. De gemeente heeft in eerdere beantwoording aangegeven dat de BRS een democratische houding behoort te hanteren. Dat staat overigens ook als een vereiste in de Beleidsnota Bewonersorganisaties. Maar in dit geval heeft de gemeente hier zelf geen rekening mee gehouden en dus ook geen actie ondernomen. De wethouder, de heer Kapteijns, heeft op 26 oktober jongstleden gezegd dat er een oproep voor nieuwe bestuursleden in de wijkkrant heeft gestaan en dat de nieuwe bestuursleden extern en intern verworven zijn. Aangezien de mededeling over een totaal nieuw bestuur aan ons te kennen is gegeven op 19 april 2022 heb ik alle wijkkranten vanaf mei 2022 doorgenomen. Ik heb daarin geen oproep kunnen vinden.

Tot mijn grote verbazing stond er wel een vacature voor een voorzitter en meerdere bestuursleden vermeld in de wijkkrant van begin maart 2022. Dat is dus anderhalve maand voor de bekendmaking van het conceptadvies van mevrouw Anke van Kampen, de mediator, aan mevrouw Verwaal. Ik vraag me dan ook af of de wethouder, de heer Kapteijns, de informatie hieromtrent wel geverifieerd heeft, of dat hij een papagaai was. Ik vraag me ook af of de stadsdeeldirecteur, de heer El Houari, en de stadsdeelvertegenwoordiger, mevrouw De Graaf, wel integer zijn, aangezien beiden onlangs in een minder ernstige zaak schriftelijk een leugenachtig antwoord hebben gegeven op een door mij ingediend bezwaar. Dan, voorzitter, zijn er vraagtekens te plaatsen bij de onafhankelijkheid van de ingeschakelde mediator. Zij is namelijk een oud-PvdA-wethouder. Of zou een oud-Hart voor Den Haagwethouder in dezen net zo onafhankelijk zijn bevonden? Dan de wijkkrant. Die wordt uitgegeven door de BRS. Redactieleden zijn mevrouw Gijzen, een goede bekende van de mediator, oud-wethouder J. Wijsmuller en, tot eind 2022, de heer J. van Gaalen, de huidige voorzitter van de BRS. Het is algemeen bekend dat mevrouw Verwaal lijstduwer is geweest voor Hart voor Den Haag. De voorzitter. Wilt u afronden? De heer Van Rees.

In dezelfde wijkkrant van maart 2022, onder leiding van de zonet genoemde redactieleden, werd een column geplaatst van Moppereend, waarin hart voor Den Haag naar aanleiding van een flyeractie 'Hoer van Den Haag' wordt genoemd en bewoners tevens wordt gevraagd goed na te denken op wie zij gaan stemmen. En dat in een door de gemeente gesubsidieerd 6

wijkmedium. Het is ronduit schandalig. Mijn onderbuikgevoel zegt dan ook dat het hier om een vies politiek spel gaat en dat mevrouw Verwaal hier het slachtoffer van is geworden. Wie is eigenlijk de columnist Moppereend? Want er stond natuurlijk geen afzender bij. De voorzitter. Dank u wel. Uw tijd is om. Dan geef ik het woord aan A. Verwaal. Gaat uw gang. Mevrouw Verwaal (S). Voorzitter. Gentrificatie. Dat is in de Rivierenbuurt van toepassing. Daarom moest ik eruit van de gemeente Den Haag, met aan het roer uw burgemeester Van Zanen. Zestien jaar geleden werd onze woningen gesloopt. Ik heb drie maanden in mediation gezeten met Haag Wonen en wethouder Norder, en door mij staat er nieuwbouw en is de huur voor oud-buurtbewoners die niet konden terugkeren, en tevens voor de andere bewoners, verlaagd met € 100 per maand. Gentrificatie. Dat is de reden dat de sociale huurwoningen uit het complex Amare en het Julianaplein, alle twee in onze wijk, zijn weggehaald. Gentrificatie: oud-bewoners eruit en geen kinderen van ons erin. Dat kun je ook een uitsterfbeleid noemen. Ook de prostitutie moet na 100 jaar de Geleenstraat uit, na klachten van overlast. Er bestaat toch een driehoek, meneer Van Zanen? Daar zou u toch van op de hoogte moeten zijn? Volgens de heer Van Gaalen, de huidige, door de gemeente aangewezen voorzitter, hou ik innovatie tegen.

Nee hoor, ik wil weten hoeveel Haag Wonen aan subsidie kreeg omdat bewoners middels hun servicekosten meer dan twintig jaar moeten betalen voor de zonnepanelen op hun dak. Dat is toch mijn taak als bewonerscommissie Maasstraat en omgeving? We waren een pilot, alleen werden de ketels niet aangepast. We hebben vloerverwarming. Kooktoestellen en pannenuitzetten werden niet gegeven. En wat was de wethouder trots op de wijktuin. Die werd mij geweigerd omdat er te veel uitstoot was van de treinen. Is er toen gelogen, weer eens? Of weten de bewoners niet dat de grond vervuild is? Joris Wijsmuller heeft een boom gekregen in het Deltaplantsoen. Wij weten niet waarom. Ik hoop niet dat hij erin gaat hangen. Hij woont nog in de wijk maar hij heeft daar nooit wat voor betekend. Vlak voordat hij de politiek verliet, heeft hij ons nog opgeknapt met verslaafden van het Leger des Heils. De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw Verwaal. Onze kinderen verhuizen naar elders. Saamhorigheid verdwijnt, om over leefbaarheid en polarisatie maar te zwijgen. Ik ben beschuldigd van diefstal en verduistering. Die aangifte is door de officier van justitie geseponeerd. Ik heb er nergens iets over gelezen. Tien jaar geleden heb ik een lintje gekregen voor alles wat ik voor mijn Rivierenbuurt doe.

Oud-minister Eberhart van der Laan sprak lovende woorden over mij en mijn inzet, en zo ook wethouder Bert van Alphen en de vorige stadsdeeldirecteur Marc Prins. En wat doet dit college van burgemeester en wethouders? De voorzitter. Uw tijd is om. Mevrouw Verwaal. Mij als oud vuil aan de straat zetten en mij zonder enige juridische onderbouwing verbieden mijn bestuursfunctie … De voorzitter. Uw tijd is om, mevrouw Verwaal. Het spijt me. Mevrouw Verwaal. Ja, dat snap ik. De voorzitter. Dank u wel. Het is altijd ingewikkeld als je voorzitter bent en toch wordt aangesproken. Maar ja, zo gaan die dingen. Dit was agendapunt B, Stad in de raad, met zes insprekers … Nog één? O jee. Ik was even van mijn à propos. We gaan naar de laatste. Ik geef het woord aan mevrouw D. Regts over Stand van zaken renovatie Binnenhof en ontwerp publieksentree Tweede Kamer. Gaat uw gang. Mevrouw Regts (V). Goedemiddag, leden van de raad en het college. Ik spreek hier namens het Comité Haagse Lanen. Dit is een comité dat gesteund wordt door een groot aantal organisaties van 7

bedrijfsleven en bewoners, van VNO-NCW, Horeca Nederland, de AVN en Bomenstichting tot en met bewoners- en bedrijvenorganisaties uit vele wijken en de Vereniging Vrienden van Den Haag. De taak van ons comité is het gemeentelijke geheugen scherp te houden en mee te praten over de uitvoering van het initiatiefvoorstel Haagse Lanen, dat door de zittende raad, u dus, bijna unaniem is aangenomen. Dat het nodig is, blijkt wel uit de brief van wethouder Bruines over de bouw van een publieksentree voor de Tweede Kamer op de Hofplaats. Dat is een gebied dat integraal onderdeel uitmaakt van het project Haagse Lanen, dat voorziet in een groene long van lange dubbele rijen bomen in het hart van de stad van Voorhout tot en met het Spuiplein. Het valt op dat in deze brief met geen woord wordt gerept van de Haagse Lanen, terwijl het ontwerp voor de publieksingang op de Hofplaats in feite een inbreuk is op dat project. Een project dat raadsbrede steun heeft gekregen beschouw ik als bestaand beleid. Gelukkig zijn wij als comité gevraagd mee te denken met het ontwerp van de Hofplaats, waardoor een aantal oude bomen is gered, maar het bewustzijn dat hier sprake is van een ingreep in bestaand beleid is blijkens de brief nog niet tot het college doorgedrongen.

Er is sprake van een overleg over een 'gevel-tot-gevelontwerp' voor de buitenruimte waarbij samen met de gemeente zal worden opgetrokken, waarmee in feite de Haagse Lanen wordt bedoeld. Zo staan er meer verwijzingen zonder dat de groene long ook maar wordt genoemd. Geachte raadsleden en college. Waar ik, namens een brede groep bedrijven en bewoners uit onze stad, om vraag, is dat vanaf dit moment het project Haagse Lanen als een compleet plan wordt benoemd, dat voorrang heeft boven allerlei deelplannen in dit gebied. Wij weten dat er ambtelijk serieus aan wordt gewerkt, waar wij gelukkig ook bij betrokken zijn. Maar laten dan ook het college en uw raad de Haagse Lanen als een urgent project naar buiten toe uitdragen. Wij zien allemaal de desastreuze gevolgen van de klimaatverandering. Dit is ons antwoord daarop, in ieder geval voor onze binnenstad. Daarom is het een urgent project. De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw Regts. Het is goed voor het algemene klimaat, het verblijfsklimaat en de gezondheid en tegen oververhitting van de stad, en het is een indrukwekkend groen monument voor de komende eeuwen dat zelfs een economische injectie zal blijken te zijn. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Regts. Dan is dit wel het eind van agendapunt B, Stad in de raad, met zes insprekers.

Aan de orde is: C. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemde fractievertegenwoordiger. De voorzitter. Met haar toetreding tot het presidium heeft mevrouw Arp aangegeven terug te zullen treden uit de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven. Vanaf nu neemt meneer Martinez van Andel het voorzitterschap over. Mevrouw Klokkenburg is lid van de commissie. Ik ga uit van haar instemming. De Partij voor de Dieren draagt mevrouw Dick voor als fractievertegenwoordiger. Ik geef nu het woord aan de voorzitter van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven voor het verslag van haar bevindingen, die het proces-verbaal vanaf het spreekgestoelte zal voorlezen. Meneer Martinez van Andel. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Voorzitter, ik gooi het roer helemaal om. Nee hoor, grapje. Ik doe het voortaan vanaf hier. Ik hoop dat u mij toestaat een heel kort woordje te spreken. Ik realiseer mij dat het een zo goed als onmogelijke opgave zal worden om ook maar enigszins in de voetsporen van mijn niet te evenaren voorgangster juffrouw Arp te treden. Maar ik ga mijn best doen.

(Geroffel op de tafels) Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Dat brengt mij tot het volgende proces-verbaal. De commissie tot onderzoek bescheiden fractievertegenwoordigers deelt de gemeenteraad mee dat, gebruikmakend van artikel 4 van de Verordening raadscommissies, als fractievertegenwoordiger is voorgedragen mevrouw Nicole Dick. De commissie verklaart dat betrokkene aan de gestelde eisen voldoet en mitsdien op grond van artikel 4 van de Verordening raadscommissies kan worden toegelaten als fractievertegenwoordiger. De voorzitter. Dank u wel, meneer de voorzitter. Dan gaan we nu over tot de beëdiging.

Aan de orde is: D.

Beëdiging van de nieuw benoemde fractievertegenwoordiger.

De voorzitter. Ik verzoek u allen te gaan staan. Ik nodig mevrouw Dick uit voor de beëdiging. De tekst van de verklaring en belofte luidt als volgt: 'Ik verklaar dat ik, om tot fractievertegenwoordiger benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractievertegenwoordiger naar eer en geweten zal vervullen.' Mevrouw Dick (PvdD). Dat verklaar en beloof ik! De voorzitter. Van harte gefeliciteerd. (Applaus) De voorzitter. Ik schors de vergadering voor een enkel moment. De vergadering wordt van 14.16 uur tot 14.22 uur geschorst. De voorzitter. Geachte leden van de raad, wilt u uw plaatsen weer innemen? En de mensen die geen raadslid zijn, mogen hier eigenlijk niet staan, hè. Kom op, dames en heren, dat staat in ons Reglement van orde.

Aan de orde is: E.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Nr.

Raadsadres

Voorstel voor afdoening

Belanghebbende d.d. 28 september 2023 inzake vuurwerkvrije wijken/Vogelwijk (10620886) Belanghebbende d.d. 4 oktober 2023 inzake fietser prioriteit in instructie Intro/verkeersregelaars (10620925)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Bestuur In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving

Bewonersvereniging Ockenrode d.d. 7 oktober 2023 inzake verkeersveiligheid Monsterseweg (10624180)

Belanghebbende d.d. 2 oktober 2023 inzake watertemperatuur zwembad Overbosch (10624203)

Belanghebbende d.d. 7 oktober 2023 inzake dienstverlening HGA (10602063 behoort bij) Belanghebbende d.d. 6 oktober 2023 inzake Van Alkemadelaan (10625424)

Belanghebbende d.d. 15 oktober 2023 inzake rookgassen in de openbare ruimte (10625855)

Belanghebbende d.d. 15 oktober 2023 inzake lege blikjes en flesjes in de openbare ruimte (10625906)

Belanghebbende d.d. 8 oktober 2023 inzake inzamelen GFT afval (10628183)

Belanghebbenden d.d. 18 oktober 2023 inzake hoogbouw Heesterbuurt moet stoppen (10630103) Stichting Gezond Water d.d. 23 oktober 2023 inzake visrecht en vislood (10632631)

Bewonersvereniging Havenkwartier d.d. 17 oktober 2023 inzake ontwikkelingen Scheveningen Haven (10634368) Belanghebbende d.d. 29 oktober 2023 inzake tramlawaai Palaceplein (10634411)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Bestuur In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving

Nr.

Zienswijze ontwerp-bestemmingsplan Juliana van Stolberglaan 1

Voorstel voor afdoening

Stichting Wijkberaad Bezuidenhout d.d. 1 oktober 2023 (10617598) Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland d.d. 28 september 2023 (10619972) Belanghebbende d.d. 2 oktober 2023 (10620827)

2 3

Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor ’s-Gravenhage e.o. d.d. 2 oktober 2023 (10620854)

Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel

Nr.

Zienswijze ontwerp-bestemmingsplan Brasserskade 2023 en ontwerpomgevingsvergunning (Gemeentelijke coördinatieregeling)

Voorstel voor afdoening

Belanghebbenden d.d. 8 oktober 2023 (10625132) Belanghebbenden d.d. 15 oktober 2023 (10625949) Belanghebbenden d.d. 16 oktober 2023 (10625982) Belanghebbenden d.d. 16 oktober 2023 (10628254) Belanghebbenden d.d. 23 oktober 2023 (10632595)

Nr.

Zienswijze ontwerp-bestemmingsplan Willem Royaardsplein, ontwerpomgevingsvergunning en ontwerpbeschikking Wet Geluidhinder hogere grenswaarden geluid (Gemeentelijke coördinatieregeling)

Voorstel voor afdoening

BHW advocaten d.d. 17 oktober 2023 (10626057) Voorall d.d. 19 oktober 2023 (10629930)

Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel

2 3 4 5

2 3 4 5 6 7 8 9

Belanghebbenden d.d. 18 oktober 2023 (10630141) Belanghebbende d.d. 18 oktober 2023 (10630197) Stichting Hart voor Meijendel d.d. 23 oktober 2023 (10630206) Belanghebbende d.d. 19 oktober 2023 (10630249) Moree Gelderblom advocaten d.d. 17 oktober 2023 (10632331) Belanghebbende d.d. 9 oktober 2023 (10632387) Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor ’s-Gravenhage en omstreken d.d. 23 oktober 2023 (10632442) Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor ’s-Gravenhage en omstreken d.d. 23 oktober 2023 (10632487) VvE Theo Mann BouwmeesterlaanElse Mauhslaan d.d. 20 oktober 2023 (10632515)

Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel

Belanghebbende d.d. 18 oktober 2023 (10633560) Belanghebbenden d.d. 20 oktober 2023 (10633749)

Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel

Nr.

Ter kennisneming

Voorstel voor afdoening

Belanghebbende d.d. 30 september 2023 inzake bouwgrond, huizen enz. (10621094) Welzijn Scheveningen d.d. 4 oktober 2023 inzake uitnodiging voor bezoek aan Welzijn Scheveningen (10621115) Stichting VuurwerkCheck en Stichting Het Vuurwerk Liefhebbers Verbond d.d. 4 oktober 2023 inzake reactie op voornemen 6 vuurwerkvrije wijken in Den Haag (10621171) Belanghebbende d.d. 8 oktober 2023 inzake zienswijze concept verkeersbesluit Pellenaerstraat ter hoogte van nr. 25 (10625170) Belanghebbende d.d. 8 oktober 2023 inzake bezwaar concept-besluit gehandicaptenparkeerplaats-algemeen (10625211) Stichting 3 maart ’45 d.d. 2 oktober 2023 inzake reactie stichting 3 maart ’45 initiatiefvoorstel ‘Dodenmonument Bezuidenhout, herinnering en oproep’ (10625228) Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden d.d. 14 september 2023 inzake proces statuutwijziging GR GGD en VT Haaglanden (10625267) Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden d.d. 13 oktober 2023 inzake reactie op zienswijzen begrotingswijziging 2023 en ontwerpbegroting 2024-2027 SbJH (10626002) Johan Maasbach Wereldzending d.d. 12 oktober 2023 inzake herinrichting Zevensprong met 2000 nieuwbouwwoningen (10628163) Vereniging 18 juni d.d. 18 oktober 2023 inzake reactie op reactie stichting 3 maart '45 op initiatiefvoorstel 'Dodenmonument Bezuidenhout herinnering en oproep' (10629899) Kunsten ’92 d.d.

23 oktober 2023 inzake BNG Bank Erfgoedprijs 2024 (10632250)

Voor kennisgeving aannemen

Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor ’s-Gravenhage en omstreken d.d. 26 oktober 2023 inzake omgevingsvisie, participatie en natuur (10632292) Vereniging Oud-Gemeenteraadsleden Den Haag d.d. 27 oktober 2023 inzake werkbezoek Energiecentrale 10 november 2023 (10634312) Belanghebbende d.d. 28 oktober 2023 inzake handhaving vergunningen Binnenhof, vleermuizen, NOx, fijnstof, geluid en veiligheid (10634530) Juncto Advocaten d.d. 30 oktober 2023 inzake verzoek herzien besluiten (10636648) Belanghebbende d.d. 30 oktober 2023 inzake reactie op brief (10636705)

Voor kennisgeving aannemen

Aan de orde is: F.

Vaststelling van de notulen van 5 en 11 oktober 2023.

De notulen worden ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: G.

Vaststelling van de Besluitenlijst.

G.1

Voorstel van de voorzitter van de raad inzake verantwoording kosten fractieondersteuning 30 maart 2022 t/m 31 december 2022 (RIS316701) Voorstel van het college inzake wensen en bedenkingen Rijksdeelname Stedin (RIS316591) Voorstel van het college inzake Voordracht aanwijzing vertegenwoordiging (RIS316772) Voorstel van het college inzake opheffen geheimhouding Deloitte-rapport fietsenstalling KJ-plein (RIS316432)

G.2 G.3 G.4

De voorstellen worden achtereenvolgens zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.

Aan de orde is: H. Gewijzigd voorstel van het college inzake raadsvoorstel Zienswijze Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag (RIS316656). De beraadslaging wordt geopend. Leonie Gerritsen (PvdD). Voorzitter. De Partij voor de Dieren kan instemmen met de zienswijze zoals die nu voorligt. Zeker het benadrukken van het belang van de evaluatie die plaats zal vinden en de extra aandacht voor democratische legitimiteit en inspraak van bewoners vinden we van groot belang. Dit zijn ook punten waar ik me als Haags lid van de adviescommissie Vervoersautoriteit hard voor maak namens Den Haag. 13

Naast het voorliggende stuk over de gemeenschappelijke regeling speelt er momenteel meer bij de MRDH. Aangezien wethouder Kapteijns hierover volgende week een vergadering heeft, wilden wij hem daarvoor nog graag per motie iets meegeven. De Partij voor de Dieren en veel andere partijen in deze raad maken zich namelijk wel zorgen. Dat zijn zorgen over de sociale veiligheid in ons ov en zorgen over de grote bedragen die nu worden weggehaald uit potjes voor toekomstige investeringen en voor tramremises. We roepen de nieuwe wethouder Mobiliteit, en natuurlijk ook de burgemeester, dan ook op om tijdens de MRDH-bestuursoverleggen goed op te komen voor de Haagse belangen. Mijn collega Mekers zal tijdens zijn bijdrage onze moties indienen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Kortheidshalve sluit ik me zo goed als aan bij mevrouw Gerritsen. Ik wil het college danken voor wat ik eigenlijk al een goede zienswijze vond, die ook nog eens gewijzigd is naar aanleiding van de commissie. Ik voel me daarin goed gehoord als raadslid. Ik wacht verder ook even af waarmee de heer Mekers komt. Dat zijn twee goede moties, waar ik onder zal staan. Dit is ook een goed moment om dank uit te spreken aan alle vier de raadsleden die ons vertegenwoordigen in de adviescommissie van de MRDH. Ik begrijp weleens dat dat best ondankbaar werk is. Tot zover. Peter Mekers (D66). Voorzitter.

Dat D66 de MRDH niet voldoende democratisch vindt, mag duidelijk zijn. Ik sprak daar in de commissie al uitgebreid over. Ik ben blij dat in de wet de informatiepositie van gemeenteraden wordt versterkt. Dat lijkt me geen overbodige luxe. Hierop onderneemt de MRDH al stappen, maar er is zeker nog verbetering mogelijk. Dat is iets waarover we graag meedenken vanuit de raad en ook vanuit de adviescommissie in de MRDH zelf. De huidige regeling op het gebied van burgerparticipatie is wat ons betreft nog ondermaats, en die wordt nu niet aangepast. Burgers kunnen alleen bij een bestuurs- of adviescommissie inspreken en verder is bij de MRDH zelf nog geen vorm van participatie geregeld. In het verleden is afgesproken dat de verantwoordelijke gemeenten de burgerparticipatie bij projecten verzorgen. Dat gebeurt dus best op afstand van de tafels waaraan de besluiten worden genomen. Gelukkig wordt er volgend jaar geëvalueerd en wordt dit daarin meegenomen. Want als het gaat om het wel of niet opheffen van de bushalte om de hoek moet een bewoner van die buurt ook kunnen participeren. En als het gaat om een nieuwe ov-lijn of een aanpassing, moeten bewoners mee kunnen denken. Dat is nu afhankelijk van de gemeente, terwijl één MRDH voor de hele regio beslissingen neemt.

Dit kan dus betekenen dat een bewoner uit Rijswijk op een andere manier kan meedenken en meepraten dan een bewoner uit Den Haag, terwijl het om dezelfde tramlijn gaat. Ik ben dan ook blij dat we op mijn aangeven de zienswijze gewijzigd hebben en dat we nu ook het streven hebben opgenomen om in 2025 te starten met betere burgerparticipatie, iets wat de adviescommissie, waarin onze raad vertegenwoordigd is door collega's Peeck, Gerritsen, Van Doorn en mijzelf, natuurlijk nauwgezet zullen volgen. Dan kom ik nog op twee moties die een besluit van de MRDH aangaan. Die gaan over de sociale veiligheid en over het heropenen van haltes. Hierin verschillen naar mijn mening, en ook gehoord de commissie van afgelopen week, de mening en de wens van onze raad van de richting van de MRDH. De eerste motie heeft als dictum: verzoekt het college in de bestuurscommissie van de MRDH te pleiten voor het zo spoedig mogelijk heropenen van de gesloten haltes, met HTM te onderzoeken welke haltes al in 2024 heropend kunnen worden, en hierover de raad in het eerste kwartaal van 2024 te informeren. Deze motie dien ik samen in met Leonie Gerritsen van de Partij voor de Dieren, Lesley Arp van de SP, Janneke Holman van de Partij van de Arbeid en Maarten De Vuyst van GroenLinks. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Een klein vraagje.

In maart 2023 hebben wij eenzelfde soort motie ingediend, om alle haltes per direct te openen. Die heeft u niet gesteund. Waarom eigenlijk niet? Peter Mekers (D66). Op dat moment zaten we nog in de nasleep van de coronacrisis en waren de gevolgen nog niet duidelijk. Wat er nu voor ons is veranderd is dat de MRDH aangeeft dat ze voor volgend jaar uitgaat van gesloten haltes en gaat onderzoeken of het voor 2025 mogelijk zou kunnen zijn om ze in het nieuwe vervoersplan te heropenen. Die uitgangspositie is voor ons verkeerd. Daarom hebben we nu deze motie ingediend, om die uitgangspositie eigenlijk om te draaien en uit te gaan van het openen van de haltes en niet van het gesloten houden. 14

Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). We gaan 'm wel steunen - daar gaat het niet om - maar als u 'm toen had gesteund, was het misschien wat sneller geregeld geweest. En corona was allang voorbij. Peter Mekers (D66). Op dat moment was ook in het besluit van de bestuurscommissie van de MRDH aangegeven dat er voor 2024 gekeken zou worden naar het heropenen van de haltes. Daar gingen we dan ook van uit. Alleen blijkt nu dat de MRDH die uitgangspunten los heeft gelaten. Dat maakt het nu dus anders voor ons, maar ik ben blij om te horen dat u het steunt. Dan wil ik door naar de tweede motie, die heet 'Je veilig voelen in het ov'. Ook die motie dien ik in samen met Leonie Gerritsen van de Partij voor de Dieren. Het dictum luidt: roept het college op om het veiligheidsgevoel van reizigers te (laten) meten en mee te nemen in de bestaande rapportages van de HTM en zo nodig hiervoor te pleiten in de bestuurscommissie van de MRDH, er scherp op te zijn dat de € 2 mln. die Den Haag extra aan de HTM geeft voor sociale veiligheid niet wordt ingezet om een bezuiniging vanuit de MRDH hierop te compenseren, en de raad uiterlijk in het eerste kwartaal van 2024 te informeren over de voorgang hierin.

Deze motie dien ik in samen met Leonie Gerritsen van de Partij voor de Dieren, Lesley Arp van de SP, Marije Mostert van D66, Janneke Holman van de Partij van de Arbeid en Maarten De Vuyst van GroenLinks. Caroline Peeck (VVD). Meneer Mekers, is D66 het met de Haagse VVD eens dat het alle hens aan dek is gezien alle incidenten die er zijn in het ov en de berichten die u waarschijnlijk ook krijgt over de gevoelens van onveiligheid in het ov, en dat het nu dus niet de tijd is om te bezuinigen op sociale veiligheid? Peter Mekers (D66). Dank voor deze vraag. U doelt op de € 3 mln. per jaar die de MRDH uit het budget voor sociale veiligheid wil weghalen. Ik heb vandaag nog contact gehad met de HTM om te vragen hoe dat nou zit en om het verder uit te zoeken. We hebben het eerder ook van de MRDH gehoord en van de wethouder. Zij geven aan dat het geld al jaren op de plank blijft liggen en dat zij op dit moment geen problemen zien om met het huidige budget ook nog een stukje te intensiveren op sociale veiligheid. Ik sta hier niet om de HTM te verdedigen, maar dat neem ik nu even als basis aan.

Ik heb ook gevraagd of we misschien binnenkort als commissie Leefomgeving bij de HTM langs kunnen komen om meer uitleg te krijgen over de sociale veiligheid en de problemen die zij nu bijvoorbeeld ervaren met het werven van personeel, en of we daar nog meer mee kunnen doen om die sociale veiligheid omhoog te krijgen. Voor zover ik nu weet, is de beperking van het budget niet direct een gevaar voor het intensiveren van sociale veiligheid. Caroline Peeck (VVD). Als er geld op de plank blijft liggen, waarom zou de gemeente Den Haag daarvoor dan ieder jaar extra € 2 mln. aan de HTM moeten geven? Peter Mekers (D66). Dank voor deze vraag. Dat is een hele goede vraag, die ik mezelf eigenlijk ook stelde. Daarom staat die vraag ook in een van de moties als opdracht richting het college. Als wij als Den Haag hebben gemeend dat we extra geld moeten besteden aan sociale veiligheid, maar er vanuit het budget van de MRDH in de afgelopen jaren € 3 mln. is blijven liggen, is dat inderdaad wel vreemd. Ik hoop dus dat het college dat wat kan verhelderen, want dat antwoord heb ik nog niet. De voorzitter. Laatste keer, mevrouw Peeck. Caroline Peeck (VVD). U zegt dat u het meeneemt in uw motie, maar ik lees het daar toch echt niet in. U schrijft alleen: er scherp op te zijn dat de € 2 mln. niet gebruikt wordt om de bezuiniging te compenseren.

Dat is toch iets heel anders dan zeggen: er blijft geld op de plank liggen dus er is onderuitputting van het geld dat gebruikt wordt door de HTM en bij de MRDH, en de gemeente Den Haag geeft geld extra. Peter Mekers (D66). Ik hoorde niet een hele duidelijke vraag, maar ik ga er toch op reflecteren. Ik vind het inderdaad ook vreemd dat er geld is blijven liggen terwijl we als Den Haag extra investeren. Wat ik wel begrijp, is dat de MRDH andere meetindicatoren hanteert dan die we als gemeente hebben 15

meegegeven voor die € 2 mln., en het dus in principe los van elkaar staande opdrachten zijn. Maar daar wil ik graag wat meer van weten. Ik wil weten hoe dat in elkaar steekt. We moeten namelijk niet als Den Haag de bezuiniging van de MRDH subsidiëren. Ik kijk dan ook erg uit naar een verdiepende sessie met de HTM over hoe het ingevuld wordt. De voorzitter. Door de heer Mekers, daartoe gesteund door mevrouw Arp, de heer De Vuyst, mevrouw Gerritsen, mevrouw Mostert en mevrouw Holman, wordt de volgende motie (H.1 D66) ingediend:

Motie H.1 D66 Je veilig voelen in het OV De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 november 2023, ter bespreking van het Gewijzigd voorstel Zienswijze Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). Constaterende, dat: • er de afgelopen periode helaas diverse ernstige incidenten zijn voorgevallen in het Openbaar Vervoer in Den Haag en omliggende gemeenten en dit ook het veiligheidsgevoel aantast; • de gemeente Den Haag al 2 miljoen euro per jaar extra aan de HTM geeft om de Sociale Veiligheid te verbeteren; • de normen voor Sociale Veiligheid nu gestoeld zijn op aantallen incidenten en percentages zwartrijders; • er in het HTM panel al aan reizigers gevraag wordt naar het veiligheidsgevoel in voertuigen en op haltes. Van oordeel, dat: • het veiligheidsgevoel van reizigers een belangrijke indicator moet zijn bij de beoordeling van de Sociale Veiligheid en dit veiligheidsgevoel niet mag zakken; • een dalende trend in het veiligheidsgevoel reden zou moeten zijn om in te zetten op verbetering van de Sociale Veiligheid in het OV.

Roept het college op: • om het veiligheidsgevoel van reizigers te (laten) meten en mee te nemen in de bestaande rapportages van de HTM en zo nodig hiervoor te pleiten in de bestuurscommissie van de MRDH; • er scherp op te zijn dat de 2 miljoen euro die Den Haag extra aan de HTM geeft voor Sociale Veiligheid, niet wordt ingezet om een bezuiniging vanuit de MRDH hierop te compenseren; • de raad uiterlijk in het eerste kwartaal van 2024 te informeren over de voorgang hierin. En gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter. Door de heer Mekers, daartoe gesteund door mevrouw Arp, mevrouw Holman, mevrouw Gerritsen en de heer De Vuyst, wordt de volgende motie (H.2 D66) ingediend:

Motie H.2 D66 Open de haltes z.s.m. De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 november 2023, ter bespreking van het Gewijzigd voorstel Zienswijze Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH).

Overwegende, dat: • ten tijde van de Coronacrisis er tijdelijk haltes zijn gesloten; • de MRDH nu voorstelt er vanuit te gaan dat de haltes gesloten blijven, tenzij in het vervoersplan voor 2025 ruimte voor opening wordt gevonden. Constaterende, dat: • het sluiten van de haltes in een crisissituatie is gebeurd zonder inspraak van burgers en belangenorganisaties; • de maatregel als tijdelijk is aangekondigd; • in het besluit in 2023 van de Bestuurscommissie van de MRDH nog is besloten dat de haltes tot eind 2024 gesloten blijven, maar dat er in overleg met de vervoerder eerder overgegaan kan worden tot heropening. Verzoekt het college: • in de bestuurscommissie van de MRDH te pleiten voor het zo spoedig mogelijk heropenen van de gesloten haltes; • met HTM te onderzoeken welke haltes al in 2024 heropend kunnen worden; • hierover de raad in het eerste kwartaal van 2024 te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Ik denk dat de moties strikt formeel gezien niet helemaal terugslaan op het punt dat geagendeerd is, maar gezien de actualiteit heeft het college daar alle begrip voor. Afgelopen maandag is het adviescollege namelijk bij elkaar gekomen en volgende week is, geloof ik, de vervoersautoriteit die hierover gaat.

Het is dus prima om deze moties als zodanig te behandelen. Ik denk dat we wat betreft de meer algemene punten redelijk op één lijn zitten. Ook het college gaat bijvoorbeeld het belang van burgerparticipatie onderstrepen. Ons Rekenkameronderzoek gaat daarbij ook behulpzaam zijn. Ik ga snel naar de moties. Motie H.2 D66, Open de haltes zo spoedig mogelijk, kan het college aan de raad laten. Die motie is in lijn met wat ik met de HTM heb besproken in mijn kennismakingsgesprek. Het vertrekpunt zou moeten zijn dat de haltes weer opengaan. Ze waren gesloten als coronamaatregel en op zich begrijpen we dat we dit zorgvuldig moeten doen. We gaan naar de netwerken kijken en halte voor halte kijken wat er mogelijk is. Als het sneller kan dan wat nu voorgesteld wordt, dus sneller dan 2025, met de hele reguliere inspraak die daarbij hoort - het is een groot pluspunt dat dat weer kan zullen we daar bij de HTM op aandringen. We kunnen deze motie dus aan de raad laten. Dan motie H.1 D66, Je veilig voelen in het ov. Sociale veiligheid is natuurlijk een ontzettend belangrijk onderwerp als het gaat om het ov. Als de raad het college oproept om dit in te brengen richting HTM in MRDH-verband, kan ik daarmee uit de voeten. Het is ook in lijn met hoe het college dit ziet. Ik zal de punten even langslopen.

We moeten dat veiligheidsgevoel inderdaad goed gaan monitoren, zoals ook in het eerste punt staat. Daar zal ik dus op aandringen als de raad deze motie aanneemt. Het tweede punt gaat over de € 2 mln. Die vraag heb ik ook gesteld en mij is het als volgt uitgelegd. Ik hoop daar nog wat meer informatie over te krijgen. Het is sowieso een afspraak die we al heel lang geleden gemaakt hebben. Het is een aparte verantwoordingslijn en het zijn ook aparte maatregelen die de HTM daarvoor neemt. Het gaat om extra conducteurs op de trams, dus ook om extra zichtbaarheid van conducteurs en controleurs op de trams. Ook hiervoor geldt overigens dat dat geld niet helemaal uitgeput wordt. Dat geld komt dan ook gewoon weer terug naar Den Haag. Maar ik ben het helemaal eens met hoe het hier staat geformuleerd, dus om daar scherp op te zijn en daar ook goede verantwoording over te krijgen. Daar gaat deze nieuwbakken wethouder mee aan de slag. Het derde verzoek is om u hierover in het eerste kwartaal van 2024 te informeren. Dat zou moeten lukken.

De voorzitter. Ik kijk even of de raad behoefte heeft aan een tweede termijn. Dat is niet het geval, zie ik. Dan gaan we vanavond besluiten over de moties en de voorstellen. De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: I. Voorstel van het college inzake Vaststelling voorontwerp herinrichting Gedempte Gracht, Gedempte Burgwal en Lutherse Burgwal (fase 2) (RIS315503). De beraadslaging wordt geopend. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Het voorstel voor de Gedempte Gracht past, en dat is een beetje toeval, goed bij het voorstel dat we later vandaag bespreken, namelijk het Binnenstadsplan. De straat zal door deze plannen aantrekkelijker worden en mensen verleiden om vaker of langer te verblijven in onze binnenstad. GroenLinks zal de voorstellen steunen, maar we hebben wel een paar opmerkingen en vragen. De uitvoering gebeurt in 2025, en eigenlijk denk ik dat het nog steeds zal voelen alsof het niet af is als we dit gedaan hebben. Er is ook altijd een derde fase genoemd, en ik meen teruggevonden te hebben dat die pas in 2033 zal plaatsvinden. Waarom is dit 2033 en wat is ervoor nodig om dit naar voren te brengen? Ik vroeg in de commissie ook aandacht voor de voorrangssituatie bij de kruising Gedempte Burgwal, Lutherse Burgwal, Herderstraat en Paviljoensgracht. Fietsers vanuit de Lutherse Burgwal die linksaf slaan naar de Gedempte Gracht hebben voorrang, maar het wegdek reflecteert dat niet, integendeel. Er loopt een verzonken stoepband, die doorloopt en de indruk geeft dat de voorrangssituatie juist andersom is.

Ik zag aan hun bijdrage bij het commissiedebat dat de Fietsersbond dit ook opgemerkt heeft. Mijn vraag aan de wethouder is of in ieder geval dit kruispunt wordt meegenomen in fase 2, of dat in ieder geval het wegdek gaat reflecteren dat er een voorrangssituatie is. Nu doet het dat namelijk niet. We zullen de Lutherse Burgwal zelf ook verkeersarmer moeten maken. Uit eigen waarneming en die van bewoners weet ik dat taxi's hier nu regelmatig zonder passagiers rijden. Is de wethouder bereid om hier met de Haagse taxibranche het gesprek over te voeren? De ontheffing die ze hebben voor de pollers is voor het wegbrengen of ophalen van passagiers. Dat is logisch. Het is niet bedoeld als een sluiproute. Dan nog een interessant idee uit het raadsvoorstel, namelijk de Chinese spreuken op het trottoir. Als GroenLinks hebben we daarvan gezegd dat China ook een rijke diversiteit aan volken kent. Ons voorstel zou zijn om die diversiteit van China ook terug te laten komen in de spreuken op de trottoirbanden. Er staan uiteraard al spreuken, dus om dit ordentelijk te doen, stellen we in een motie voor om met de BIZ Chinatown, met vertegenwoordigers van gemeenschappen uit de diaspora en met de bewonersorganisatie te bekijken of de spreuken op de trottoirbanden ook uit andere volken kunnen komen. De motie is meeondertekend door collega Gerritsen van de Partij voor de Dieren.

De titel is een spreuk van Lao Tse: om vrede in de steden te hebben, moeten de buren elkaar verstaan. Het dictum van de motie luidt: verzoekt het college om in overleg te treden met de BIZ Chinatown, bewonersorganisatie en vertegenwoordigers van de Oeigoerse, Taiwanese, Tibetaanse, Mongoolse gemeenschap met als doel om op de trottoirbanden in Chinatown naast Chinese spreuken, ook spreuken op te nemen van volkeren die door China worden onderdrukt. Peter Mekers (D66). Ik ben eigenlijk wel benieuwd of er op voorhand al met verschillende organisaties of afgevaardigden is gesproken en hoe zij tegenover dit idee staan. Mijn tweede vraag gooi ik er gelijk achteraan. Er zijn meer culturen in Chinatown aanwezig dan die afkomstig uit China of delen aanpalend aan China. Hebben die dan geen plek op de trottoirbanden met spreuken? Ik denk aan mensen met de Thaise of de Indonesische cultuur, die ook in dat gebied ondernemen.

Maarten De Vuyst (GroenLinks). En dan vergeet de heer Mekers nog een van mijn favoriete keukens, namelijk de Vietnamese keuken, die daar ook vertegenwoordigd is. Ik hoor nu anderen weer de Koreaanse keuken als voorkeur hebben! Maar nu eerst de vraag. Ja, ik heb er met een paar vertegenwoordigers vanuit de diaspora over gesproken, maar niet met alle organisaties die ik noem, vandaar dat ik die in de motie heb genoemd als organisaties om mee te overleggen, om het netjes te doen. Ik heb ook nagedacht over uw andere vraag, over de Koreaanse, de Thaise, de Indonesische en de Vietnamese en misschien ook de Pakistaanse keuken. Dat laatste zeg ik tegen een aantal mensen in deze raad. Maar dan moeten we misschien ook Chinatown gaan herdopen tot Asiatown en zover was ik nog niet. Mocht u komen met een motie daarover, dan zullen wij daar welwillend naar kijken. We kijken uit naar de uitvoering van het plan, en we kijken meteen ongeduldig uit naar de plannen voor de derde fase, want ik blijf erbij dat de Gedempte Gracht en de Gedempte Burgwal zullen verbeteren en fijner zullen worden om te verblijven, maar nog niet af zullen voelen naar de uitvoering van dit plan. De voorzitter. Door de heer De Vuyst wordt de volgende motie (I.4 GL) ingediend:

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13521851/3