RIS316674 Bijlage - Programma Arbeidsmigrantie in goede banen

Verduidelijken van de rechtspositie van EU-burgers voor professionals.

VWS, JZ

Vanuit het ministerie van VWS wordt gewerkt aan een rechtentool, zodat het voor de professional eenvoudiger is om vast te stellen welke rechten men heeft.

Arbeidsmigratie in goede banen

Keten inregelen rond wel/niet Wmo-cliënten in relatie tot andere wettelijke kaders (UWV Participatiewet).

Gemeente

Bijeenbrengen van relevante aanbieders van ondersteuning en informatie, inclusief kerken.

Versterken samenwerking pilot rondom overlastplegers: in beeld brengen van de meest problematische EUarbeidsmigranten en deze groep een combinatie van bemoeizorg en casemanagement aanbieden.

Gemeente, SZW, OCW, ambassades

Start met bijvoorbeeld 10 overlastplegers en kijken welke aanpak het beste werkt (maatwerk). In G4 verband afstemmen van deskundigheid en inventariseren van rondreizende zorgmijdende overlastgevers.

Medische zorg en informatie hierover beter toegankelijk maken voor EU-arbeidsmigranten.

Gemeente, huisartsen

Inzetten op beschikbaarheid van tandarts- / huisartsenzorg opzetten die gericht is op EU-(arbeids-) migranten, met cultuursensitieve zorg en ondersteuning.

Meer inzetten op vroegtijdig interveniëren bij middelenmisbruik en somatisch medische problematiek op straat.

Gemeente, GGD, GGZ

Versterken van bemoeizorg op straat en kortdurende opname in de 2e lijnszorg. Borgen van aansluiting tussen opvang en behandeling.

Beleid rondom toegang tot MO voor EU-arbeidsmigranten met andere gemeenten afstemmen om ‘voorzieningentoerisme’ te voorkomen en te voorkomen dat mensen ten onrechte buiten alle zorg en ondersteuning blijven.

Gemeente, regio

Afspraken maken met de regio waarbij we moeten borgen dat het beleid eenduidig en rechtmatig is met het oog op de rechtspositie van EU-migranten.

Nadruk leggen op warme en duurzame terugkeerbegeleiding, waarbij passende opvang in thuisland geborgd is.

Rijk, gemeente, Stichting Barka

Stabilisatie bewerkstelligen van EU-arbeidsmigranten alvorens hij of zij teruggaat naar herkomstland in samenwerking met G4. Afstemming van best practices rond terugkeer trajecten.

Afstemmen van outreachende initiatieven van gemeentelijke en niet-gemeentelijke partijen en onderzoek naar de gaten en kansen binnen het huidige (in) formele steunsysteem rondom EUmigranten.

Gemeente

In beeld brengen van de partijen die betrokken zijn bij basisondersteuning zoals de soepbus. Inrichten van samenwerkingsvormen rond medische ondersteuning, voeding, sanitaire voorzieningen, internet toegang, voorlichting etc. Borgen van signalering en monitoring door bijeenbrengen van straatwerkers.

Professionele ondersteuning via maatschappelijk werkers in eigen taal bieden.

Gemeente / welzijn

Ondersteuning van maatschappelijk werk in eigen taal organiseren, zodat de burger snel en adequaat geholpen kan worden.

7.6 Aanpak arbeidsmisstanden en uitbuiting Doel EU-arbeidsmigranten werken en wonen in omstandigheden die voldoen aan de Nederlandse normen. Werkgevers of verhuurders die bewust misbruik maken van de positie van de

30

Arbeidsmigratie in goede banen

arbeidsmigrant worden aangepakt en ontmoedigd. We zetten ons in op volledig gelijke behandeling van EU-arbeidsmigranten en Nederlandse ingezetenen. Onbetrouwbare bedrijven zijn door onze aanpak en handhaving ontmoedigd en stoppen hun activiteiten. Geen tweederangsburgers in Den Haag EU-arbeidsmigranten kunnen te maken krijgen met verschillende misstanden op het gebied van werk. Bijvoorbeeld onderbetaling, slechte arbeidsvoorwaarden of overschrijding van de arbeidstijdenwet. Mogelijk worden zij zelfs illegaal tewerkgesteld. Als een werkgever arbeidswetten één of meerdere malen in ernstige mate overtreedt, gaat het om ernstige benadeling. Als naast oneerlijke arbeidsvoorwaarden en benadeling ook sprake is van een inperking van de keuzevrijheid van de werknemer, of wanneer de werknemer in bepaalde mate afhankelijk is van de werkgever, kan sprake zijn van arbeidsuitbuiting. Naast een juridische is er ook een morele kant: wij vinden dat we arbeidsmigranten niet anders mogen behandelen dan andere Haagse werknemers en woningzoekenden. Met die meetlat in het achterhoofd is er het nodige te verbeteren: we willen niet dat er sprake is van tweederangsburgers in onze stad. Signaleren van uitbuiting en benadeling Arbeidsmisstanden rondom arbeidsmigranten komen vaak moeilijk aan het licht.

Werknemers en werkgevers zijn niet altijd voldoende op de hoogte van de rechten en plichten rondom werken in Nederland, of nemen hier doelbewust een loopje mee. Daarnaast kan de drempel om melding te doen van misstanden voor arbeidsmigranten hoog liggen. Dit vanwege een meervoudige afhankelijkheid, omdat bijvoorbeeld ook hun woning of ziektekostenverzekering is geregeld via de werkgever. Ook taalbarrières, schaamte of wantrouwen richting instanties kunnen een rol spelen. Het is belangrijk dat professionals die in aanraking komen met mogelijke slachtoffers van arbeidsuitbuiting of ernstige benadeling getraind zijn op het signaleren daarvan. De Haagse Pandbrigade heeft een belangrijke signaleringsfunctie bij het vermoeden van arbeidsmisstanden. Ontduiken aansprakelijkheid Veel EU-arbeidsmigranten werken via een uitzendbureau, arbeidsbemiddelingsbureau of payroll. We zien in Den Haag ten opzichte van 2017 een toename van gemiddeld 70% aan inschrijvingen van eenmansbedrijven (zzp’ers) in de wijken waar veel EU-arbeidsmigranten wonen. Hier kan sprake zijn van een schijnconstructie: de zzp’er is niet in dienst van een uitzendbureau, maar werkt wel voor het uitzendbureau en wordt voor het werk opgehaald door het busje van het uitzendbureau. Hij of zij is dan nog kwetsbaarder: het uitzendbureau kan niet aansprakelijk worden gesteld omdat de persoon niet in dienst is.

Zo wordt bij ziekte het loon niet doorbetaald.

31

Arbeidsmigratie in goede banen

Vanuit het Rijk wordt gewerkt aan een certificeringsstelsel voor uitzendbureaus. Wij blijven het gesprek aangaan met het Rijk over het invoeren van een (zwaarder) vergunningstelsel waarbij de gemeente meer mogelijkheden krijgt om te handhaven. Fiscaal voordeel komt niet bij EU-arbeidsmigrant terecht Medewerkers kunnen ook werken onder een A1-verklaring. Deze verklaring maakt het voor werkgevers mogelijk om arbeidskrachten uit het buitenland via het systeem van het land van werving te belonen. Dat betekent dat gebruik gemaakt kan worden van de EKT-regeling. Met deze fiscale regeling kunnen werknemers die in een EU-land wonen en tijdelijk in Nederland werken een belastingvrije vergoeding te krijgen voor extra kosten die zij maken omdat zij tijdelijk in Nederland werken. Bij EU-arbeidsmigranten komt dit fiscale voordeel echter vaak niet terecht bij de werknemer, maar bij de werkgever. Deze constructie kan een oneigenlijk verdienmodel zijn. Fases in de CAO De uitzend-cao werkt met een fasesysteem. Bij iedere nieuwe fase krijgen werknemers meer zekerheid en rechten. In de laatste fase hebben werknemers recht op een vast contract. In de ABU-cao zijn er drie contractfasen: fase A, B en C. In de NBBU-cao zijn er vier: fase 1, fase 2, fase 3 en fase 4. De meeste EU-arbeidsmigranten blijven hangen in fase A of B, en 1 of 2.

Ze kunnen dus gemakkelijk hun baan verliezen door het uitblijven van een vervolgcontract: ze hebben immers nog geen recht op een vast contract. Het gevolg is dat ze erg kwetsbaar blijven door het gebrek aan baanzekerheid. Wij verwachten van werkgevers goed werkgeverschap waarbij zij EU-arbeidsmigranten zekerheid geven over hun arbeidscontract. We vinden het niet acceptabel dat EU-arbeidsmigranten door allerlei constructies na een aantal jaren werken nog steeds op uitzendcontracten werken. Ondanks de informatievoorziening vanuit het Rijk en de verhalen uit het netwerk komen er nog steeds EU-arbeidsmigranten naar Nederland die onvoldoende geïnformeerd zijn of onder valse voorwendselen naar Nederland worden gehaald. Ook denkt men vaak dat het ondanks alle verhalen nog altijd (financieel) beter zal zijn dan in eigen land. Verbeteren wervings- en selectieproces Het verbeteren van het wervings- en selectieproces is een belangrijke oplossingsrichting. Een professioneler werving- en selectiesysteem van uitzendbureaus kan een deel van de problemen onder werknemers in Nederland voorkomen. Het wervings- en selectieproces in Midden- en Oost-Europa is nu voor een deel in handen van niet-professionele, lokale recruiters die worden ingehuurd door uitzendbureaus. Deze recruiters worden gestimuleerd om zoveel mogelijk mensen te werven.

Wij willen dat mensen worden geworven die geschikt zijn om het werk te doen, weten

32

Arbeidsmigratie in goede banen

wat ze gaan doen, hoe ze gehuisvest worden, voor hoe lang en met welke rechten en plichten. Samenwerken met betrouwbare uitzendbureaus en werkgevers In Nederland zijn veel betrouwbare uitzendbureaus en werkgevers die zich goed aan de regels houden. Goed werkgeverschap vinden wij belangrijk en we willen hierover met de werkgevers in gesprek. We willen samenwerken met betrouwbare uitzendbureaus en werkgevers om het woon- en werkklimaat voor EU-arbeidsmigranten te verbeteren en de onbetrouwbare bedrijven te ontmoedigen. Inkoop- en aanbestedingsbeleid aanpassen Als gemeente willen we een goed opdrachtgever zijn. We onderzoeken hoe we de aanpak voor het inkoop- en aanbestedingsbeleid aan kunnen passen, daar waar wordt gewerkt met goedkope arbeidskrachten. Bijvoorbeeld voor grote bouwprojecten. We willen in de gunning afspraken maken over de aansprakelijkheid voor de werk-, woon- en leefomstandigheden van EU-arbeidsmigranten die via aannemers en/of onderaannemers worden ingehuurd (ketenverantwoordelijkheid). Wij doen dit omdat wij als gemeente ervoor staan dat de mensen die werken aan projecten in opdracht van de gemeente in goede werk- en woonomstandigheden leven. Ontmantelen, blootleggen en stevig aanpakken Waar het misgaat moet worden opgetreden. De Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) houdt toezicht op gezonde en veilige werkomstandigheden en eerlijke betaling.

Wat betreft arbeidsmisstanden en uitbuiting gebeurt dat onder andere door de Opsporingsdienst en het Programma Arbeidsuitbuiting en Ernstige Benadeling van de Arbeidsinspectie. Ook vanuit de gemeente wordt toezicht gehouden op de bedrijvigheid in Den Haag. Dat gebeurt door het Haags Economisch Interventie Team (HEIT). Wanneer het Team Malafide Bedrijvigheid van het HEIT tijdens controles signalen krijgt van arbeidsuitbuiting, pakt de Arbeidsinspectie deze signalen op. De NLA werkt hierbij structureel samen met het HEIT wat betreft informatiepositie, analyse en aanpak van arbeidsuitbuiting. We gaan samen met de Haagse Pandbrigade en NLA, wijkgericht patronen van malafide en criminele praktijken ontmantelen, blootleggen en de achterliggende partijen stevig aanpakken. Tevens gaan we de samenwerking met de NLA intensiveren om tot een sluitende keten te komen.

33

Wat

Wie

Hoe

Hoeveel uitzendbureaus hebben een vestiging in Den Haag en aan welke branche leveren zij arbeidskrachten? Zijn zij aangesloten bij een branchevereniging?

Gemeente

Onderzoek

Arbeidsmigratie in goede banen

34

Werving van werknemers.

Rijksoverheid, brancheorganisaties, uitzendbureaus, werkgevers

Strengere eisen stellen aan de selectie van werknemers in het buitenland door de uitzendorganisaties, zodat mensen met weinig kans op (blijvend) werk niet naar Nederland komen en werkgevers/uitzenders geen mensen met verkeerde verwachtingen (over de omstandigheden en kansen die zij krijgen) naar Nederland lokken.

Samenwerking met leden van de ABU op gebied van werk en bed.

Gemeente, ABU leden

We zijn met de ABU in gesprek over een samenwerking op gebied van het bieden van werk en bed bij EU burgers die door misstanden bij werkgever en of verhuurder in de problemen zijn gekomen of dreigen te raken.

Uitbreiden capaciteit arbeidsinspectie voor beter toezicht op arbeidsomstandigheden.

Gemeente, Rijk

Lobby. In Duitsland wordt de capaciteit van de arbeidsinspectie uitgebreid tot een niveau dat 5% van de bedrijven wordt geïnspecteerd, terwijl dit in Nederland momenteel 1% is.

In gesprek met het ministerie van SZW over een vergunningsstelsel voor uitzendbureuas met mogelijkheden voor handhaving door de gemeente.

Gemeente

Lobby.

Uitzendbureaus/werkgevers moeten altijd een lijst kunnen overleggen van de verblijfadressen van hun werknemers.

Gemeente, Rijk, werkgevers

Afspraken maken met de werkgevers in Den Haag.

Integrale bedrijfscontroles worden door het HEIT uitgevoerd, waaronder in risicobranches waar EUarbeidsmigranten werkzaam zijn.

Gemeente met HEIT-partners, NLA

Het HEIT voert signaal gestuurde bedrijfscontroles uit in risicobranches, zoals de uitzendbranche. Daarbij is aandacht voor signalen van mogelijke arbeidsuitbuiting of ernstige benadeling.

Trainingen en voorlichting voor het signaleren van (mogelijke) arbeidsuitbuiting en ernstige benadeling en bijbehorend handelingsperspectief.

Gemeente

Trainen van medewerkers gemeente (o.a. medewerkers bij balies, informatiepunten, daklozenloketten en inburgering; sociale casemanagers; HPB; handhavers) en professionals buiten de gemeente (zoals woningbouwcorporaties, vakbonden, grote brancheorganisaties).

Inrichten van regionale meldroute mensenhandel en handelingskader voor het doorgeven en samenbrengen van signalen mensenhandel waaronder arbeidsuitbuiting.

Gemeente, RSIV

Afspraken vastleggen over route van signalen binnen de gemeente en richting ketenpartners en hier bekendheid aan geven. Vanuit ketenregisseur mensenhandel in overleg met aandachtsfunctionarissen mensenhandel van de regionale gemeenten een regionale meldroute laten opstellen.

Arbeidsmigratie in goede banen

We gaan inzetten op lobby op wetgeving om schijnconstructies tegen te gaan, zodat we voorkomen dat we steeds meer zzp’ers gaan zien. En A1-constructies tegengaan.

Gemeente, Rijk

Lobby

7.7 Economie Doel Er is een goede balans tussen economische stabiliteit, ontwikkeling en de voorwaarden op gebied van werkgelegenheid, huisvesting en leefbaarheid. Dat arbeidsmigranten een belangrijk onderdeel zijn geworden van onze Nederlandse economie is al eerder benoemd. In veel productiesectoren is men voor een groot deel afhankelijk van arbeidsmigranten. Echter, het economisch profijt van enkelen mag niet ten koste gaan van basale woon- en arbeidsrechten van werknemers; en de leefbaarheid in (vaak al) kwetsbare wijken en buurten. Steeds meer EU-arbeidsmigranten verwacht Het SEO heeft onderzoek gedaan naar arbeidsmigratie en de verwachte ontwikkelingen de komende jaren. Hieruit blijkt dat het aantal EU-arbeidsmigranten de komende jaren nog flink zal toenemen. In tegenstelling tot andere regio’s is er weinig seizoensarbeid in de Haagse regio. Wij kennen hier niet de asperge- of aardbeienpiek. In onze regio kunnen de meeste arbeidsmigranten dus het hele jaar werken.

Voer voor een morele discussie Wat voor economie willen we zijn in relatie tot de noodzaak voor inzetten van arbeidsmigranten? Willen we op deze schaal afhankelijk blijven van buitenlandse werknemers? Willen we bedrijven verplaatsen of motiveren tot verregaande technologie, zodat zij minder afhankelijk zijn van werknemers kunnen oplossingen zijn? Dit is het gesprek dat we moeten voeren in Den Haag, in de regio (in MRDH-verband) en op landelijk niveau. Bij welke producten zijn basale werkomstandigheden in het geding? Als stad van vrede en recht hebben we een morele standaard hoog te houden. Tomaten die worden geplukt of woningen die worden gebouwd door mensen die in schuurtjes slapen, dat moeten we niet willen. Een keurmerk voor producten die verantwoord geproduceerd zijn of een keurmerk voor bedrijven die verantwoord personeelsbeleid voeren kan een oplossing zijn. Wonen in Den Haag, werken buiten de stad? Het huidige beeld is dat het grootste deel van de EU-arbeidsmigranten dat in Den Haag woont, niet in Den Haag werkt. De EU-arbeidsmigranten werken vaak in de regio en zelfs buiten de regio (provincie Brabant, Utrecht en Noord-Holland). Zij werken onder andere in de tuinbouw, logistiek

35

Arbeidsmigratie in goede banen

en distributie. Om dit scherp te krijgen gaan we hier onderzoek naar doen. Afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek is het belangrijk om te onderzoeken waarom Den Haag een aantrekkelijke stad is om te wonen als je buiten de stad werkt. Belangrijk voor dit onderzoek is dat de registratie in de BRP op orde is. Daarom gaan we de rijksoverheid vragen om de richtlijnen voor registratie aan te scherpen. Geen bed, geen business Gezien het feit dat arbeidsmigranten vaker langer blijven (> 1 jaar) en gezien de verwachte toename van EU-arbeidsmigranten, wordt huisvesting nog belangrijker. Den Haag vindt dat bedrijven die kort verblijvende arbeidsmigranten in dienst hebben verantwoordelijk zijn voor het organiseren van huisvesting. Als dat niet op orde is, zouden geen arbeidskrachten moeten kunnen worden aangetrokken of worden uitgebreid. Met rijk en provincie willen wij werken aan maatregelen om het principe ‘geen bed, geen business’ in de praktijk te brengen. Den Haag zet zich er voor in dat (uitbreiding van) werkgelegenheid voor werkzaamheden waarbij men afhankelijk is van arbeidsmigranten pas kan als er woonruimte beschikbaar is. De VNG werkt in het ondersteuningsprogramma samen met gemeenten en provincies aan de verdere ontwikkeling van de bedrijfseffectrapportage.

Met dit instrument kunnen afspraken gemaakt worden met bedrijven over de huisvesting van arbeidsmigranten bij nieuwe bedrijvigheid. Ook het Rijk zal aanhaken bij de opzet van een effectrapportage die een handreiking biedt in deze situaties. De verwachting is dat de ontwikkeling van de effectrapportage afgerond is in het tweede kwartaal van 2023. Logies of wonen? De gemeente heeft groot belang bij goed georganiseerde huisvesting omdat daarmee de leefbaarheid in de stad verbetert. In Den Haag spreken we van logies bij een verblijf korter dan vier maanden en van wonen bij een verblijf van langer dan vier maanden. Vanuit economisch oogpunt is het realiseren van logies een belangrijke stap, maar dit gaat het probleem niet oplossen. We moeten ook ‘bedden’ realiseren voor langer verblijf. De rol van de gemeente is om ruimte te faciliteren (grond), het bestemmingsplan aan te passen en vergunningen te verlenen. Huisvestingsorganisaties of werkgevers zullen verantwoordelijk zijn voor het daadwerkelijk bouwen van de locatie, de exploitatie en het beheer. Belasting particuliere woningvoorraad De belasting van de particuliere woningvoorraad is op dit moment te groot. Als een te groot aandeel van een wijk wordt bewoond door mensen die er kort verblijven, wordt een kantelpunt voor leefbaarheid en sociale samenhang bereikt.

In sommige delen van de stad zijn we deze grens voorbij als gevolg van de gebrekkige verantwoordelijkheid die werkgevers en uitzenders hierin

36

Arbeidsmigratie in goede banen

dragen. De uitkomsten van onze handhavingsacties spreken hierbij boekdelen en ervaringen van bewoners zijn hierin heel helder. Als gemeente moeten we bewaken dat bewoning van huizen in de particuliere voorraad netjes gebeurt. Bewustwording van economisch belang en keerzijden van EU-arbeidsmigratie Het is belangrijk om bewustwording van het positieve en negatieve aspecten van arbeidsmigrantie te creëren bij de Haagse burger. Bewustwording en begrip kan bijdragen aan het verbeteren van de (werk)omstandigheden van de EU-arbeidsmigrant. Zijn we ons er bewust van dat de betaalbare komkommer in de supermarkt geplukt kan zijn door iemand die 50 uur per week werkt en met vier kamergenoten op een matras op de grond slaapt? Of zijn we ons er bewust van dat het pakket dat je vanavond bestelt en morgen in huis is, mede mogelijk is gemaakt door iemand die gedurende deze nacht 10 uur lang in het distributiecentrum heeft doorgewerkt? We gaan met werkgevers in gesprek hoe we deze bewustwording kunnen creëren en het gesprek op gang kunnen brengen over wat voor economie we willen zijn. Onbenut potentieel, kansen voor ontwikkeling en meer zekerheid Er verblijven in Den Haag EU-arbeidsmigranten met een groot potentieel. Op dit moment wordt dat potentieel onvoldoende benut.

Dit komt onder andere doordat arbeidsmigranten bescheiden zijn over hun mogelijkheden, de taal onvoldoende denken te beheersen of de weg naar andere banen op de arbeidsmarkt niet weten te vinden. Ook zijn er signalen dat de herwaardering van in eigen land behaalde diploma’s een belemmering vormt. We kijken daarom hoe we kunnen bijdragen aan meer zekerheid en arbeidskansen voor arbeidsmigranten.

37

Wat

Wie

Hoe

Woonlocatie-werklocatie- branche arbeidsmigranten: waar werken (gemeente) en in welke branche (logistiek/ tuinbouw/ bouw, enz.) de in Den Haag woonachtige arbeidsmigranten.

Gemeente, HHS, RISBO

Onderzoek. Dit onderzoek bestaat uit een data- en een veldwerkonderzoek. Vervolgonderzoek kan zijn: wat maakt dat de EU-arbeidsmigrant in Den Haag woont en buiten Den Haag werkt.

Met werkgevers in gesprek hoe we bewustwording bij Haagse burgers kunnen creëren op de wensen van de burger in relatie tot de inzet van arbeidsmigranten.

Gemeente, werkgevers

Inzetten bedrijfscontactfunctionarissen en agenderen op koepeloverleg.

In gesprek met de provincie over ontwikkeling bedrijven en arbeidsmigranten

Gemeente, regio, provincie

In gesprek over elkaars rollen en de samenwerking.

Arbeidsmigratie in goede banen

Onderzoeken welke mogelijkheden er zijn vanuit de dSZW om reintegratie in te zetten of het netwerk van WSP in te zetten.

Gemeente

Gebruik maken van netwerk van dSZW.

Optimaler benutten van potentieel van arbeidsmigranten inclusief herwaardering diploma's.

Gemeente, UWV, Rijk

Bijvoorbeeld banenmarkten organiseren en arbeidsmigranten hier actief attent op maken. Onderzoeken of diplomaherwaardering gemakkelijker en sneller geregeld kan worden.

8. Tot slot 8.1 Financiën De kosten van het programma voor 2023 en 2024 bedragen € 1.905.000. De kosten worden gedekt uit de begrotingsprogramma’s 4, 7, 8 en 14.

8.2 Communicatie, voortgang en evaluatie We gaan maandelijks een nieuwsbrief publiceren met het laatste nieuws, de voortgang van het programma en ervaringen uit de praktijk. De nieuwsbrief wordt breed verspreid en is openbaar. De actielijnen en doelstellingen worden concreet uitgewerkt en over de voortgang daarvan wordt de gemeenteraad middels voortgangsrapportages geïnformeerd. De eerstvolgende voortgangsrapportage wordt Q 1 2024 aan de raad aangeboden. In Q1 2025 evalueren we het programma en in Q2 2025 kan de raad deze evaluatie tegemoet zien.

8.3 Organisatie Het programma valt onder de verantwoordelijkheid van de programmamanager. De programmamanager wordt ondersteund door een programmasecretaris. Er is een programmateam. De leden van het programmateam zijn verantwoordelijk voor één van de programmalijnen en werken bij de verschillende diensten van de gemeente. Dit maakt dat de uitvoering van het programma een integrale- en dienstoverstijgende samenwerking is.

38

Arbeidsmigratie in goede banen

Postadres Gemeente Den Haag Postbus 12600 2500 DJ Den Haag