RIS316357 bijlage 1 Jaarverslag 2022
Tekst van het document
verwachting is dat de Springbok in het eerste kwartaal van 2023 officieel het predicaat
basisondersteuning en extra ondersteuning.
internationaal ontvangt. Deze twee scholen hebben internationaal burgerschap op een duurzame manier vormgegeven in hun onderwijs. Bij hen staat international
De middelen die het samenwerkingsverband passend onderwijs verstrekt voor
mindedness in het hart van het curriculum. Het mission statement van het IB luidt
basisondersteuning en arrangementen voor extra ondersteuning gaan volledig naar de
immers: “The International Baccalaureate aims to develop inquiring, knowledgeable
scholen aan wie deze zijn toegekend (geen herverdeling of bestuurlijke afdracht).
and caring young people who help to create a better and more peaceful world through
SPPOH verstrekt voor de basisondersteuning jaarlijks een vast bedrag per school
intercultural understanding and respect.”
en daarboven een bedrag per leerling. De scholen gebruiken deze middelen om hun onderwijszorgstructuur zoals beschreven in hun schoolondersteuningsprofiel te
Er zijn steeds meer scholen binnen (en buiten) De Haagse Scholen die interesse tonen
bekostigen. De invulling daarvan verschilt per school. De meeste scholen gebruiken
voor het IB-PYP. Startpunt International en de Springbok werken samen en delen hun
deze middelen om personeel voor ondersteuning in te zetten of voor verdere
expertise met elkaar en andere scholen. Er zijn meer scholen van De Haagse Scholen
professionalisering van hun personeel. De bekostiging voor basisondersteuning vanuit
geïnteresseerd in deze ontwikkeling naar internationale school en gezamenlijk werken
SPPOH is in de praktijk toereikend voor gemiddeld ongeveer een halve fte interne
zij sinds 2022 aan een meerjarenplan waarbij ook gebruik wordt gemaakt van grote
begeleiding. Een substantieel deel van de schoolondersteuning wordt daardoor
internationale beurzen (o.a. Erasmus en Internationaal Funderend Onderwijs), waardoor
noodzakelijkerwijs bekostigd vanuit de lumpsum van de Rijksoverheid.
men kan deelnemen aan workshops over de hele wereld. In november 2022 hebben 14
Voor de bekostiging van passend onderwijs (basisondersteuning, bijdragen uit de
schooldirecteuren gezamenlijk de Head of School (HoF) training van het IB gedaan en
rijksbekostiging) geldt dat de bestedingen die met deze middelen gedaan worden
het certificaat ontvangen.
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens | Bijlagen
28
veelal zijn geïntegreerd in reguliere activiteiten en formatie van de scholen. Een scherpe
Arrangementen en verwijzingen S(B)O
“knip” tussen aparte projecten en daaruit volgende kosten voor passend onderwijs
In vergelijking met 2021, zien we in 2022 een daling van het aantal arrangementen
versus andere (personele) kosten is niet mogelijk. We administreren en verantwoorden
terwijl het aantal doorverwijzingen vanuit het regulier onderwijs naar het S(B)O juist
de besteding van middelen voor passend onderwijs dus ook niet separaat, dat zou
stijgt. De oorzaken voor de daling van het aantal arrangementen binnen het regulier
administratieve belasting zonder nut zijn. De Haagse Scholen monitort en evalueert
onderwijs moet verder worden onderzocht om dit goed te kunnen duiden.
onderdeel van de bovenschoolse kwaliteitszorg (onderdeel van het kwaliteitsbeeld per school).
Aantal arrangementen per schooljaar 300
zorgvragen van individuele leerlingen. De (doelmatige) besteding van deze middelen wordt (horizontaal) per arrangement verantwoord aan het samenwerkingsverband. Nagenoeg volledig worden deze middelen ingezet voor extern ingekochte, ambulante leerlingbegeleiding en begeleiding van de leerkracht.
Aantal leerlingen
De toekenning en besteding van middelen voor arrangementen richt zich op
Arrangementen / aantal Lln 3%
286 242
200
100
Aantal leerlingen
daarentegen de uitvoering en effectiviteit van de schoolondersteuningsprofielen als
0
In 2022 is in het samenwerkingsverband SPPOH geconcludeerd dat de groei in verwijzingen en plaatsingen in het SBO en (V)SO niet houdbaar is: de wachtlijsten groeien sterk en de middelen voor de ondersteuning in het regulier onderwijs nemen af. Afgelopen jaar hebben de besturen binnen SPPOH zich gecommitteerd aan het doel
2%
2,2%
1,8%
1%
0% Arangementen 20/21
% Arangementen 20/21
Arangementen 21/22
% Arangementen 21/22
om op langere termijn te sturen op het terugbrengen van het deelnamepercentage
Aantal TLV SO 20/21 en 21/22
jaar werkt SPPOH samen met andere partners aan een strategie om dit doel te halen,
30
Helaas is dit proces tot nu toe vastgelopen door de complexe regelgeving en procedures die hierbij komen kijken.
Aantal leerlingen
van twee tijdelijke lokalen bij de Inspecteur de Vriesschool aan de Heliotrooplaan.
20
0,3%
27
waaronder een centrale aanmeldprocedure voor (S(B)O. Afgelopen jaar hebben we getracht een bijdrage te leveren aan het oplossen van de wachtlijsten door het plaatsen
TLV SO / aantal Lln
18
10
0
Aantal leerlingen
van leerlingen binnen het SBO tot onder de 2% in de periode tot aan 2026. Komend
0,2%
0,2%
0,1%
0,1%
0% TLV SO 20/21
% TLV SO 20/21
TLV SO 21/22
% TLV SO 21/22
Aantal TLV SBO 20/21 en 21/22
TLV SBO / aantal Lln
Aantal lee
Aantal lee
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | 0,1% Deel III / Overige gegevens | Bijlagen 10 0,1% 0
0% TLV SO 20/21
% TLV SO 20/21
TLV SO 21/22
% TLV SO 21/22
Aantal TLV SBO 20/21 en 21/22 100
TLV SBO / aantal Lln
in netwerken. De (leer)netwerken van intern begeleiders en gedragsspecialisten binnen De Haagse Scholen zijn hier voorbeelden van. In 2022 heeft het IB-netwerk een impuls
Aantal leerlingen
50
0
of het jonge kind. Hierbij is het ook belangrijk dat we beter elkaars expertise benutten
1%
90 80
Aantal leerlingen
29
0,7% 0,6% 0,5%
gekregen door het aanstellen van een interne trekker vanuit het netwerk zelf en diverse fysieke en online bijeenkomsten om kennis te verdiepen en ervaringen uit te wisselen, onder andere op het gebied van sociaal-emotionele ontwikkeling, sturen op resultaten en de inzet van remedial teachers.
0%
Om een passend aanbod te kunnen bieden, is het versterken van de samenwerking
TLV SBO 20/21
% TLV SBO 20/21
TLV SBO 21/22
% TLV SBO 21/22
tussen het reguliere basisonderwijs, SBO, SO, samenwerkingsverband en maatschappelijke partners heel belangrijk. Ons bestuur heeft in het afgelopen jaar veel geïnvesteerd in het betrekken van de andere maatschappelijke partners (met name de gemeente en de jeugdzorg) bij deze opgave. Dat heeft geleid tot het besluit om in 2023 een gezamenlijke bestuurlijke bijeenkomst te beleggen om deze samenwerking
Als bestuur zijn we verantwoordelijk voor de kwaliteit van de ondersteuning op onze
verder in te vullen en elkaar te helpen bij het realiseren van doelen voor het eigen
reguliere scholen en scholen voor S(B)O. Om scholen hierin te ondersteunen is het
domein. In april zijn we over dit thema in gesprek gegaan met directeuren en IB’ers
allereerst belangrijk dat we goed in kaart te brengen hoe de ondersteuningsstructuur
tijdens een managementochtend. Verschillende scholen van De Haagse Scholen werken
van onze scholen functioneert aan de hand van data en de duiding van scholen zelf,
met andere scholen en/of maatschappelijke partners samen aan een passend aanbod
zodat we weten waar eventuele hiaten zitten in het aanbod. Deze data betreffen
voor kinderen met specifieke ondersteuningsbehoeften. Een voorbeeld is de nauwe
het aantal verwijzingen en arrangementen per school en het bedrag dat scholen
samenwerking van de Leeuwerikhoeve met JongLeren gericht op extra ondersteuning
ontvangen voor de basisondersteuning. Dit maakt deel uit van het kwaliteitsbeeld.
aan het jonge kind. Ook werken verschillende scholen momenteel samen aan het
Deze monitorinformatie gebruiken de bovenschools directeuren tijdens het uitgebreide
ontwikkelen van een specifiek aanbod voor hoogbegaafde leerlingen. Zo nemen de
schoolbezoek om samen met de school de onderwijskwaliteit te duiden. Waar de
Willem Dreesschool en de Prins Willem Alexanderschool deel aan een project vanuit
bovenschools directeuren problemen signaleren, wordt samen met de school een plan
het samenwerkingsverband en namen de Zonnebloem, de Valkenbos en Houtrust
van aanpak gemaakt
initiatief om een aanbod voor hoogbegaafde leerlingen te ontwikkelen in hun wijk. De Bonte Vlinder onderzoekt samen met het samenwerkingsverband de mogelijkheid
Het versterken en verbreden van de basisondersteuning van scholen zodat we eerder
om de C+groepen (voor hoogbegaafde leerlingen met daarnaast een zeer specifieke
bepaalde problematiek bij kinderen kunnen signaleren en bijsturen, blijft een belangrijk
onderwijs- en ondersteuningsbehoefte) uit te breiden op een andere locatie. Ook is er
speerpunt voor De Haagse Scholen. Verschillende scholen zetten zich hiervoor in, onder
veel behoefte aan het peuterplusaanbod dat nu wordt verzorgd door de Bonte Vlinder
andere door meer samen te werken met kinderopvangpartners en jeugdzorg of door
in samenwerking met de Klimop en JongLeren. De Jan Ligthart verkent momenteel de
specifieke expertise te ontwikkelen op het gebied van bijvoorbeeld houding en gedrag
mogelijkheden om ook een peuterplusgroep te starten.
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens | Bijlagen
2.2.8 Nationaal Programma Onderwijs
30
De inzet van het totale NPO-budget is gekoppeld aan de interventies van de landelijke Menukaart. De inzet van de NPO-middelen is door het ministerie verlengd van 2
Om de effecten van de coronapandemie voor leerlingen op te vangen heeft het
schooljaren naar 4 schooljaren (tot en met augustus 2025). Om deze reden is het
ministerie van OCW het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) ingericht. Sinds 1
bovenschools budget dan ook voor dezelfde looptijd begroot. Niet bestede NPO-middelen
augustus 2021 ontvangt De Haagse Scholen extra middelen vanuit het Nationaal
zijn opgenomen in een aparte bestemmingsreserve op bestuursniveau en vloeien na
Programma Onderwijs. Het Nationaal Programma Onderwijs is aanvankelijk ingericht
afloop van de vier schooljaren terug naar de scholen.
voor 2 schooljaren: 2021-2022 en 2022-2023. Eind februari 2022 is bekend gemaakt dat het NPO met twee jaar wordt verlengd: er komen geen extra middelen beschikbaar
Schoolprogramma’s voortgezet
voor het programma, maar er is voor scholen meer tijd om de middelen in te zetten,
Op basis van een schoolscan hebben de scholen in 2021 een schoolprogramma opgesteld
namelijk tot en met schooljaar 2024-2025.
waarin zij aangeven welke interventies zij kiezen uit de landelijke Menukaart. Deze schoolprogramma’s zijn wat betreft looptijd verlengd naar 2024/2025, maar inhoudelijk is
De inzet van de NPO-middelen is gericht op het inhalen van leer- en ontwikkelvertraging
vastgehouden aan de in 2021 gekozen inhoudelijke insteek. In de 52 schoolprogramma’s
bij leerlingen én op ontwikkeling van het onderwijs. De middelen mogen ingezet worden
krijgen alle ontwikkelgebieden aandacht, waarbij we zien dat het accent ligt op de
voor interventies uit de landelijke ‘Menukaart interventies funderend onderwijs’. Iedere
basisvakken rekenen en begrijpend lezen. Maar ook motorische ontwikkeling krijgt veel
school maakt een schoolscan, een analyse van de leer- en ontwikkelvertraging van de
aandacht. Door corona is er nu specifiek meer aandacht voor spelontwikkeling onder
leerlingen, en een schoolprogramma, een beschrijving van de doelen en activiteiten
andere van het jonge kind en aandacht voor overgewicht. Daarnaast is er aandacht voor
passend bij het vierjarige schoolplan.
metacognitie en zelfregulerend leren, sociaal emotioneel leren en taal.
•
Binnen De Haagse Scholen is bij aanvang van het NPO gekozen om het in te
Om de NPO-middelen ook een duurzaam effect te laten hebben, kiezen onze scholen
zetten op een wijze die past bij onze visie op onderwijs, onze ambities en eigen
voor diverse vormen van professionalisering. De professionalisering is vooral gericht op
ontwikkeling. We richten ons daarom op:
teamontwikkeling zoals teamtraining, coaching, lesson study, collegiale consultatie en
brede ontwikkeling (cognitief, sociaal-emotioneel, welbevinden) voor leerlingen op
klassenbezoeken. Ook wordt gekozen voor ondersteuning en begeleiding door externe
alle vaardigheidsniveaus,
deskundigen en individuele scholing op specifieke expertise (zoals leescoördinator,
duurzame inzet van de middelen (zoals vergroten leerkrachtvaardigheden en
rekencoördinator). De inhoud van de professionalisering is gericht op de thema’s uit
werken aan verbetercultuur),
de schoolprogramma’s. Er is aandacht voor cognitief-didactische aanpakken zoals
samenwerking, professionalisering en leren binnen en tussen scholen, aansluitend
begrijpend lezen, rekenen en EDI (Expliciete Directe instructie), sociaal emotioneel leren,
bij de integrale verantwoordelijkheid op schoolniveau,
motorische ontwikkeling, en executieve functies: (metacognitie en zelfregulerend leren en
met een werkwijze die zich kenmerkt als ontwikkelingsgericht, dialooggestuurd en
gedrag). Ook zien we aandacht voor het versterken van leerkrachtvaardigheden (ook voor
evidence informed.
zij-instromers en startende leerkrachten), ouderbetrokkenheid, (ouder)communicatie,
• • • •
missie/visie trajecten en ICT.
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens | Bijlagen
31
Onder de post onvoorzien is het bedrag opgenomen dat het Rijk toekende, maar
lerarentekort en gevolgen van de coronapandemie belemmerende factoren zijn voor de
waarvoor scholen nog geen bestemming hadden opgenomen in hun schoolprogramma.
uitvoering van de schoolprogramma’s: de financiële cijfers laten zien dat ongeveer 67%
De bekendmaking van budgetten door het Rijk kwam namelijk later dan dat scholen hun
van het NPO-budget 2022 is besteed.
schoolprogramma afrondden en bespraken met de medezeggenschap.
Betrokkenheid leerkrachten en ouders
Bovenschoolse inzet NPO Vanuit ons ambitiestatement en de sturingsvisie zijn professionalisering en het leren
Het opstellen van het schoolprogramma voor het NPO maakt onderdeel uit van de
tussen scholen een belangrijk onderdeel van De Haagse Scholen. Daarom zetten we ter
reguliere kwaliteitszorgcyclus binnen iedere school van De Haagse Scholen. Op basis
ondersteuning van de uitvoering van de schoolprogramma’s een klein percentage van
van de brede analyse van de leerkracht van de leerlingen in de eigen groep, maakt het
het basisbedrag per leerling, te weten 5%, in voor bovenschoolse professionalisering,
schoolteam een schoolanalyse, oftewel schoolscan, en op basis daarvan keuzes voor
verbetercultuur en monitoring en evaluatie. Met bovenschools bedoelen we collectieve
passende interventies. Het schoolprogramma is een bijlage bij het 4-jarige schoolplan
activiteiten voor en met scholen, aansluitend bij de vragen van scholen.
van de school, en geeft richting aan de keuzes in het schoolprogramma. Ouders zijn bij de ontwikkeling van hun eigen kind betrokken via de oudergesprekken. Via de ouder- en
Het doel van het bovenschoolse NPO is het ondersteunen van activiteiten met en
personeelsgeleding van de MR is betrokkenheid bij het schoolprogramma gerealiseerd.
tussen scholen gericht op professionalisering, verbetercultuur en evidence informed
Alle scholen hebben hun schoolprogramma voorgelegd aan hun MR en daarop
werken. Het bovenschoolse NPO sluit aan op de 52 schoolprogramma’s. In ieder
instemming verkregen.
schoolprogramma is het bedrag voor de bovenschoolse, collectieve doelstellingen
Deel middelen ingezet voor inhuur van personeel niet in loondienst (PNIL)
opgenomen. De MR van de school heeft hiermee ingestemd. Voor de besteding van de bovenschoolse NPO-middelen is een bestedingsplan opgesteld door de projectgroep NPO. Op dit bestedingsplan heeft de GMR haar instemming verleend. Activiteiten in
Ongeveer 16% van het totaalbudget van het NPO in 2022 is aangewend voor
het bovenschoolse NPO richten zich op: het versterken van bestaande en initiëren
personeel niet in loondienst, zoals uitzendkrachten, zzp’ers en externe ondersteuning.
van nieuwe leernetwerken, verdiepen en verbreden STEAM-onderwijs gekoppeld aan
Onder andere voor inzet van expertise op het gebied van hoogbegaafdheid,
executieve vaardigheden en samenwerkend leren, vergroten bereik en impact van
huiswerkbegeleiding, reken- en taallessen (NT2), muzieklessen en technieklessen,
de Innovatievonk scholen door fysieke en digitale vormen van kennisdeling, data-
sport, coaching en advisering.
geïnformeerd werken van scholen ondersteunen en vraaggerichte ondersteuning
Eerste resultaten in de uitvoering van de plannen
van scholen.
De scholen zijn gestart met de uitvoering van hun schoolprogramma’s aan het
Onderdeel van het Nationaal Programma Onderwijs is een tijdelijke arbeidsmarkttoelage
begin van het schooljaar 2021-2022. Iedere school monitort de resultaten van de
voor personeel dat in dienst is bij De Haagse Scholen en werkzaam is op een van de
schoolprogramma’s als onderdeel van de eigen kwaliteitszorgcyclus. We zien dat het
door de minister aangewezen scholen met een uitdagende leerling populatie.
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens | Bijlagen
Samenwerking met gemeente Den Haag
scholen activiteiten uit gericht op extra en intensieve leertijd, een goede doorgaande
Samen met de andere Haagse besturen neemt De Haagse Scholen ook deel aan de
lijn tussen VVE en primair onderwijs en onderwijs aan nieuwkomers, Haags Onderwijs
activiteiten die vanuit het NPO-budget van de gemeente Den Haag worden opgezet.
Anders en de Haagse Kopklas.
32
Dit is onder meer het ontwerpen en ontwikkelen van een traject tot modulair opleiden van onderwijsondersteunend personeel en het realiseren van een wijkgerichte aanpak
Daarnaast hebben we als stichting specifieke aandacht voor overgangsmomenten (o.a.
waarin onderwijs en jeugdhulp samenkomen.
in samenwerking met VO Haaglanden en kinderopvangcentra als JongLeren en 2Samen) door in te zetten op kansrijk adviseren en kansrijk plaatsen, doorlopende leerlijnen,
Met gemeentelijke NPO-gelden is afgelopen jaar ook het project Buitenkans gestart,
kansklassen en samenwerking peuterspeelzalen.
gericht op het aanpakken van kansenongelijkheid in achterstandswijken door betere samenwerking met ouders en tussen partners. Op twee van onze scholen wordt
Naast de inzet op kansengelijkheid met behulp van gemeentelijke subsidiemiddelen
gewerkt aan een gerichte aanpak: de Anne Frank en de Tweemaster. Buitenkans is
ontvangt De Haagse Scholen ook rijksmiddelen voor de bestrijding van
onderdeel van het programma Samenwerking Passend Onderwijs Jeugdhulp, waarin de
onderwijsachterstanden. In 2022 betrof dit 13,2 miljoen euro. Deze middelen worden
gemeente Den Haag en de samenwerkingsverbanden SPPOH en SWVZHW werken aan
door het Rijk toegekend op basis van de CBS score voor onderwijsachterstanden.
verbetering van die samenwerking.
De Haagse Scholen kiest ervoor om in de verdeling van de middelen aan te sluiten op dit verdeelmodel en niet een eigen allocatiebeleid te hanteren voor
2.2.9 Onderwijsachterstanden
onderwijsachterstandsbestrijding. Conform de rest van de lumpsum vindt wel een bovenschoolse afdracht plaats, onder meer om kosten van huisvesting en bestuurskantoor te dekken (zie verder paragraaf 2.6.3). De scholen gebruiken hun
Onderwijsachterstanden vormt één van de maatschappelijke thema’s in het jaarverslag
onderwijsachterstandsbekostiging voor een rijker onderwijsaanbod. Scholen met
op verzoek van de minister van OCW.
veel onderwijsachterstandsbekostiging werken doorgaans met kleinere groepen en minder leerlingen per leerkracht. Ook de ondersteuning op deze scholen is vaak
Kansengelijkheid is een belangrijke opdracht als openbaar onderwijs. Wij zien
uitgebreider, zoals interne begeleiding en onderwijsassistenten. De exacte keuzes
kansengelijkheid als het duurzaam bevorderen van gelijke onderwijskansen om
zijn verschillend per school, afhankelijk van de behoeftes van de leerlingenpopulatie
ongelijkheid in gezinsfactoren (sociaal, economisch, cultureel en linguïstisch kapitaal)
en het onderwijsconcept. Vaak ligt veel nadruk op het aanleren van Nederlands, waar
zoveel als mogelijk te compenseren. Kansenongelijkheid tegengaan is een gedeelde
geselecteerde onderwijsmethodes in voorzien.
taak, met name van de school met de ouders van leerlingen (uit rapport Kansen(on) gelijkheid van Bazalt/ HCO). Vanuit De Haagse Scholen werken we hierin samen met de gemeente Den Haag en andere organisaties om verder invulling te geven aan kansengelijkheid binnen de Haagse Educatieve Agenda (HEA). Vanuit de HEA stelt de gemeente Den Haag voor activiteiten in het kader van kansengelijkheid jaarlijks afgerond € 7 miljoen subsidie beschikbaar aan De Haagse Scholen. Hiermee voeren
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens | Bijlagen
33
2.3 Personeel & professionalisering
Strategisch personeelsbeleid
beweging naar een professionele cultuur nog belangrijker. Door de verwachte
Strategisch personeelsbeleid vormt één van de maatschappelijke thema’s in het
diversiteit binnen onze schoolteams is het bieden van ondersteuning en
jaarverslag op verzoek van de minister van OCW. Ons strategisch personeelsbeleid is
professionalisering om onze ambities waar te maken belangrijk. Wij willen de
vastgelegd in de meerjarige HR agenda 2022-2025. Deze is in 2022 vastgesteld, na
komende jaren zorgen dat een cultuur van leren en ontwikkelen structureel wordt
inspraak en bevraging van leerkrachten en ander onderwijspersoneel, schooldirecteuren
doorgevoerd en geborgd. Wij zullen ons hierbij richten op doorontwikkeling en
en de GMR. Het heeft de focus op de lange termijn en speelt in op impactvolle
uitbreiding van bestaande leerinterventies zoals leernetwerken, leertrajecten, het
ontwikkelingen als het toenemende lerarentekort. het bieden van passend onderwijs,
leiderschapsprogramma voor (toekomstige) directeuren en het Traineeship Nooit
het hoge ziekteverzuim, de vergrijzing van de arbeidsmarkt en de externe wet- en regelgeving nadrukkelijk in ogenschouw. Deze ontwikkelingen zijn van grote invloed
Uitgeleerd voor startende leerkrachten. •
Verzuim
op de opgaven waar scholen voor staan. Het strategisch personeelsbeleid wordt
Het beheersen en verminderen van het verzuim heeft een nauwe relatie met
bovenschools geïmplementeerd, gemonitord en geëvalueerd. Hier zal de GMR bij
ons programma lerarentekort en speelt daarnaast ook een rol bij de invulling van
betrokken worden.
goed werkgeverschap. We richten ons onder andere op de inrichting en uitvoering van het Plan Verzuim (Plan V; in samenwerking met het Vervangingsfonds/
De speerpunten van onze meerjarige HR agenda zijn gericht op:
Participatiefonds), ontwikkeling van een vitaliteitsbeleid als onderdeel van duurzame
•
Beheersing van het lerarentekort (Werven & opleiden en Behoud)
inzetbaarheidsbeleid en ondersteuning van schooldirecties ten behoeve van inzicht
Het meest urgente vraagstuk van dit moment.
en gebruik van verzuimdata.
•
•
Anders organiseren Het anders organiseren van ons onderwijs kan leiden tot urgente vragen rond
De hierboven beschreven doelen en activiteiten vragen om een andere rol en invulling
de inrichting en ondersteuningsstructuur van de scholen. Dit kan consequenties
van de HR-functie. De komende jaren zal de HR-ondersteuning en advisering zich
hebben voor de structuur van het schoolleiderschap, de samenstelling van
ontwikkelen van een veelal operationele rol naar een tactisch/strategische adviesrol en
schoolteams hetgeen invloed heeft op de flexibilisering van het functiebouwhuis,
beleidsontwikkeling. Daarnaast zal het anders organiseren van het onderwijs leiden tot de
loopbaanpaden en inzetbaarheid van onze medewerkers.
vraag om een flexibeler HR-beleid en meer maatwerk in de ondersteuning van scholen.
Opleiden en ontwikkelen professionele cultuur Onze wens om de kwaliteit van het onderwijs te blijven ontwikkelen maakt een
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens | Bijlagen
34
Medewerkerstevredenheidonderzoek (MTO)
beheerst. Kwaliteit van onderwijs is hier bedoeld als basiskwaliteit en vernieuwing van
In het najaar 2022 is het MTO weer uitgezet. Dit was een herhaling van de vragenlijst
het onderwijs conform de ambities van De Haagse Scholen. De maatregelen van het
die in 2020 is ontwikkeld om zo ook ontwikkeling te kunnen zien. Er was een hoge
programma zijn onder te verdelen in 3 programmalijnen: Werven & opleiden, Behoud en
respons op het MTO. Begin 2023 worden de uitkomsten besproken in de verschillende
Anders organiseren.
scholen en het bestuurskantoor.
2.3.1 Werven & opleiden
Lerarentekort onverkort urgent Om goed onderwijs te kunnen blijven bieden is voldoende en goed opgeleid personeel
Het aantal extern uitgezette vacatures (voor OP, OOP, directie en bestuurskantoor) ligt
van groot belang. Sinds een aantal jaren zien we de personele tekorten in het onderwijs
in 2022 wederom hoog. Het lerarentekort loopt verder op. Maar er is ook een tekort
toenemen. Met name in de grote steden, maar ook landelijk lopen de tekorten op. In
aan schooldirecteuren, want ook het invullen van vacatures voor directiefuncties wordt
2022 is de omvang van het lerarentekort binnen De Haagse Scholen opgelopen tot
steeds moeilijker.
24,1%. In onderstaand schema zijn de cijfers van de oktobermeting van Centerdata in 2020, 2021 en 2022 weergegeven. We zien dat tussen 1 oktober 2021 en 1 oktober
De werving van personeel richt zich op: verbeteren arbeidsmarktcommunicatie,
2022 de omvang van het lerarentekort met 7,2% is toegenomen, waarbij de toename
samenwerking met pabo-opleidingen, inzet van zij-instromers, inzet van studenten
van de inzet van onbevoegden opvallend is te noemen. De inzet van onbevoegden is
en vrijwilligers, organisatie interne invalpool en inhuur externen. We lichten de
verdubbeld.
ontwikkelingen in 2022 hieronder toe.
Indicator
2020
2021
2022
Omvang lerarentekort, openstaand (3,5%) en verborgen (13,4%)
14,7%
16,9%
24,1%
Verborgen, intern opgevuld
10,4 %
12,45%
17,6%
Verborgen, extern opgevuld
1,8 %
0,95%
1,7%
Opgevuld met inzet onbevoegden
5,2 %
5,7%
11,6%
Arbeidsmarktcommunicatie Voor De Haagse Scholen is het belangrijk om zich (online) goed te profileren als werkgever, want met het lerarentekort en de krapte op de arbeidsmarkt hebben wij het hele jaar door vacatures. Wij werven tegenwoordig voornamelijk online en daarom hebben wij in 2022 zowel de website als de werken-bij website van De Haagse Scholen vernieuwd. Met meer aansprekende content op zowel deze websites als onze social media kanalen, proberen wij onze online aanwezigheid en zichtbaarheid te vergroten. En dat is gelukt, want naast het aantal volgers op onze social media kanalen dat is gegroeid, zien wij ook dat de betrokkenheid bij de berichten steeds groter wordt.
Vanwege de urgentie van het lerarentekort is in de tweede helft van 2021 een
Afgelopen jaar hebben we twee specifieke wervingscampagnes gedaan; in april een
Programma Lerarentekort ingericht. Het doel van dit programma is het bewerkstelligen
offline campagne in de vorm van een personeelsadvertentie in de onderwijsbijlage
van een kwantitatief en kwalitatief zo optimaal mogelijk personeelsbestand, zodat
van de Volkskrant en in oktober een social media campagne om nieuwe zij-instromers
de negatieve effecten van het lerarentekort op de kwaliteit van het onderwijs worden
te werven. De offline campagne leverde één concrete aanstelling van een interim-
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens | Bijlagen
schooldirecteur op en de online campagne heeft ook één concrete kandidaat zij-
Universiteit Leiden gestart. De ULGO (Lerarenopleiding Grootstedelijk Onderwijs) is in
instromer opgeleverd. Duidelijk is dat tijden zijn veranderd. Wervingsinspanningen
ontwikkeling en start vanaf september 2023.
leveren niet meer zo veel goede kandidaten op als jaren geleden. Toch is het belangrijk goed zichtbaar te zijn en blijven, want op de lange termijn zorgt het er wel voor dat De
Zij-instroom
Haagse Scholen ‘top of mind’ is bij werkzoekende onderwijsprofessionals in de regio.
Het totaal aantal zij-instromers dat studeert en werkzaam is in onze scholen kent
Samenwerking met pabo-opleidingen
35
een groei. In 2022 zijn er 28 nieuwe zij-instromers gestart, hebben 21 zij-instromers hun getuigschrift gehaald en is 1 zij-instromer gestopt. Naast de reguliere zij-
Met verschillende pabo-opleidingen werken we samen in het opleiden van studenten.
instroomtrajecten doen 12 zij-instromers mee aan een maatwerktraject dat hen
Binnen de Opleidingsschool Zuid-West Holland werkt De Haagse Scholen met
specifiek opleidt voor het speciaal onderwijs en scholen met een hogere schoolweging.
vier andere besturen nauw samen met de pabo van de Haagse Hogeschool om
Binnen dit maatwerktraject wordt een combinatie gemaakt van theoretische
basisschoolleerkrachten op te leiden voor de regio. Gezamenlijk zijn wij verantwoordelijk
kennis en praktische workshops. Het maatwerktraject is een samenwerking met
voor het opleiden, begeleiden en beoordelen van studenten en startende leerkrachten
Hogeschool InHolland. Verder hebben vier studenten van de verkorte deeltijd pabo
volgens het in 2022 geactualiseerde inductietraject Nooit Uitgeleerd. Vanuit
de mijlpalenregeling gehaald, waardoor zij als leerkracht konden worden aangesteld.
Opleidingsschool Zuid-West Holland hebben er dit jaar 140 studenten (1e t/m 4e jaars)
Om uitval van zij-instromers zoveel mogelijk te voorkomen hebben we de inzet en
stagegelopen bij De Haagse Scholen.
begeleiding van zij-instromers verbeterd. De subsidie die vanuit de Rijksoverheid ter beschikking is gesteld, wordt vooral ingezet op bovenschoolse coaching en
In 2022 is met de Haagse Hogeschool een gecombineerde opleiding PABO/HALO
bovenformatieve bekostiging van de personeelslasten gedurende het eerste half jaar van
ontwikkeld. Start van deze opleiding is bij het cursusjaar 2023 – 2024.
de opleiding. Hierdoor kunnen zij-instromers naast een ervaren kracht voor de klas staan
Met de besturen van de Opleidingsschool Zuid-West Holland is afgesproken te starten
en ervaring opdoen.
met een stagevergoeding voor alle pabo stagiaires. Andere schoolbesturen in de regio hebben dit later overgenomen.
Studenten voor Educatie De Haagse Scholen is één van de initiatiefnemers van ‘Studenten voor Educatie’ (SvE).
Ook werken we samen met Hogeschool Inholland. Momenteel wordt daarmee het
Dit is een stedelijk Haags project, waarbij studenten uit verschillende studierichtingen
gesprek gevoerd over de toetredingsprocedure rondom samen opleiden vanaf 2025.
kunnen werken op een basisschool in Den Haag. Studenten helpen individuele- of
Vanuit deze pabo zijn 62 studenten binnen ons bestuur geplaatst. Ook met andere
groepjes leerlingen en ondersteunen hierdoor de leerkrachten bij hun werkzaamheden;
pabo-opleidingen onderhouden we contact over het opleiden in de school. Een nieuwe
ontwikkelingskansen van leerlingen worden verhoogd en werkdruk van leerkrachten
gesprekspartner hierin is de Spring pabo Leiden, een pabo gericht op het opleiden voor
verlaagd. De gemeente betaalt de werving, selectie, begeleiding en scholing, dit wordt
vernieuwingsonderwijs. We onderzoeken of er een samenwerking met deze pabo kan
uitgevoerd door Stichting Brede Buurtschool. In 2022 werd een deel van de studenten
worden opgestart. Met Universiteit Leiden werken we samen aan het opzetten van
betaald door de gemeente: zeven scholen (8 locaties) kregen samen 2372 studenturen.
verschillende routes om academisch geschoolde leerkrachten op te leiden. Inmiddels
Voor negen andere scholen werd de overhead wel door de gemeente betaald, maar de
is de EMPO (Educatieve Master Primair Onderwijs van de Vrije Universiteit, UvA en
studenturen (3210 voor 9 scholen) betaalden deze scholen zelf, vaak uit NPO-middelen.
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens | Bijlagen
Iedereen een Meester De Haagse Scholen is in 2021 een samenwerking gestart met Stichting Iedereen een Meester. Deze nieuwe organisatie wil kennis, talent en kwaliteit van inwoners uit Den Haag inzetten binnen het onderwijs door vrijwilligers naar behoefte te koppelen aan scholen. Negen scholen binnen onze organisatie vormde de pilotgroep en ondertussen zijn zo’n 30 vrijwilligers naar tevredenheid actief op 15 van onze scholen. De meeste vrijwilligers ondersteunen in de klas, maar ook andere talenten worden benut, zoals die van een conciërge, administratief medewerker of speltherapeut. Iedereen een Meester breidt gestaag het aantal matches uit en ontving in 2022 de Haagse Vrijwilligersprijs. In gezamenlijkheid laten we de maatschappelijke impact van dit initiatief onderzoeken.
Invalpool TOP De Haagse Scholen In 2022 heeft TOP De Haagse Scholen (de interne invalpool) ook weer de gevolgen van het lerarentekort gevoeld. Door de grote hoeveelheid vacatures die is ontstaan door open formatieplekken en tijdelijke vacatures, die worden bekostigd vanuit het NPO (Nationaal Programma Onderwijs), is TOP verder gekrompen.
Inhuur extern personeel In de strijd tegen de het lerarentekort en de vervangingsproblematiek als onderdeel van het lerarentekort hebben 29 schoolbesturen in de regio Den Haag en Rotterdam een gezamenlijke overeenkomst afgesloten voor de inhuur van leerkrachten, leraarondersteuners en onderwijsassistenten in het (speciaal) basisonderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs. Medio 2022 is gebleken dat dit inhuurproces onvoldoende kandidaten opleverde maar wel arbeidsintensief was. Er is toen gekozen om de overeenkomst per 31 december 2022 te beëindigen en in te zetten op een nieuw aanbestedingstraject. Dit traject is eind 2022 van start gegaan samen met twee andere schoolbesturen. In 2023 wordt dit traject afgerond en is de verwachting een overeenkomst te sluiten die qua opzet beter passend is en meer flexibiliteit mogelijk maakt.
36
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens | Bijlagen
2.3.2 Behoud
37
waardoor het verzuim in de eerste en laatste maanden van het jaar stijgt. Landelijk is ook te zien dat het psychisch verzuim oploopt. Ook bij ons is dit zichtbaar in het
Naast de instroom van nieuwe collega’s is het van belang om de medewerkers die
middellang en (extra) langverzuim, omdat volledig herstel veel tijd vraagt.
al werkzaam zijn binnen De Haagse Scholen niet te vergeten. Hieronder een aantal ontwikkelingen die gericht zijn op het behoud en de inzetbaarheid van medewerkers.
10%
Inzet onderzoek doelgroepenbeleid
8%
De doelgroepen onderwijsassistenten en leraarondersteuners worden steeds belangrijker voor het onderwijs in tijden van het lerarentekort en hun aandeel in het personeelsbestand groeit. Optimale inzet en behoud van deze medewerkers en hun kwaliteiten zijn van belang voor De Haagse Scholen en de onderwijskwaliteit.
% Verzuim totaal
Inzet onderzoek doelgroepenbeleid
De inzet van deze medewerkers loopt enorm uiteen. Er is een grote diversiteit aan
6% 4% 2%
taken en er staan steeds meer onderwijsassistenten en leraarondersteuners (deels) zelfstandig voor de groep. Behoud van deze doelgroep vraagt om een visie op hun inzet, professionalisering, waardering, beloning en contractvormen en tevens om voldoende urgentiebesef dat inzet van onderwijsassistenten voor de klassen vaak
0% Jaar
01-Jan 02-Feb 03-Mar 04-Apr 05-Mei 06-Jun 07-Jul 08-Aug 09-Sep 10-Okt 11-Nov 12-Dec 2019
2020
2021
2022
niet meer van tijdelijke aard is. Om goed zicht te krijgen op deze diverse groep onderwijsondersteunend personeel is een onderzoek ingezet door externe consultants.
De Haagse Scholen vindt het van belang om aandacht te hebben voor het (preventief)
In het eerste kwartaal 2023 volgt hieruit een adviesrapport, wat moet leiden tot een
ziekteverzuim. Op basis van analyses is er, in samenspraak met het Vervangingsfonds/
herijking van het beleid rondom inzet, professionalisering, waardering, beloning en
Participatiefonds, een Plan Verzuim (Plan V) opgesteld. Dit plan heeft tot doel om door
contractvormen van onderwijsondersteuners.
middel van acties te komen tot meer preventiemaatregelen en betere ondersteuning
Verzuim Om inzetbaarheid van medewerkers te waarborgen is het in het licht van goed
van leidinggevenden. In de eerste helft van 2023 worden hiervoor de eerste acties ondernomen door verkennende gespreken met verschillende groepen medewerkers en het verzamelen van data rondom verzuim.
werkgeverschap van belang dat sprake is van goede verzuimbegeleiding. In tijden van het lerarentekort heeft dit als mogelijk neveneffect dat een laag verzuim de werkdruk
Ook hebben we eind 2022 wederom alle medewerkers de mogelijkheid van een
van collega’s kan verlagen. In onderstaande grafiek wordt inzicht gegeven in de
vaccinatie tegen de griep aangeboden. Gezien het grote lerarentekort en uitval van
ontwikkeling van het verzuim over de afgelopen jaren. Begin 2022 hadden we nog te
leerkrachten door corona hebben we hiermee personele uitval vanwege de griep
maken met de gevolgen van corona. Denk hierbij aan uitgestelde zorg die weer werd
geprobeerd zo klein mogelijk te houden. Evaluatie van dit traject zal begin 2023
opgepakt. Daarnaast is net als andere jaren sprake van het regulier seizoenspatroon,
plaatsvinden.
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens | Bijlagen
38
Aanpak werkdruk en bijzondere bekostiging ‘Professionalisering en begeleiding van startende leraren en schoolleiders’ Om te komen tot de besteding van de werkdrukmiddelen wordt vooraf binnen de scholen besproken op welke wijze deze middelen het best kunnen worden ingezet. In het werkverdelingsplan wordt de besteding vastgelegd. Daarna wordt het werkverdelingsplan voorgelegd aan de PMR van de school. Deze plannen zijn voor akkoord getekend door de MR en zijn opgenomen in de administratie van De Haagse Scholen. De gelden die beschikbaar zijn gesteld om de werkdruk te verminderen, zijn ingezet voor; inzet van diverse vakleerkrachten, onderwijsondersteuners, remedial teaching, tussenschoolse opvang, aanschaf van ICT – of digitale leermaterialen, inzet eventmanager, (team) coaching, tijdelijke uitbreiding van werktijdfactor bij parttime medewerkers en aanschaf materialen t.b.v. thematisch werken zoals bij wetenschap & techniek of kunst & cultuur. Vanaf het schooljaar 2021-2022 is de bijzondere bekostiging ‘Professionalisering en begeleiding van startende leraren en schoolleiders’ van kracht. Analoog aan de werkwijze rond de besteding van de werkdrukmiddelen wordt op schoolniveau besproken op welke wijze deze middelen worden besteed.
De besteding wordt vervolgens in het werkverdelingsplan meegenomen, ter instemming aan de PMR van de school voorgelegd en opgenomen in de administratie van De Haagse Scholen.
Tijdelijke arbeidsmarkttoelage NPO
de toelage plaatsgevonden en dit heeft geleid tot een aanpassing van het percentage met ingang van 1 september 2022 naar 7,5%. Deze aanpassing is het gevolg van het niet indexeren van de arbeidsmarkttoelage voor het dichten van de loonkloof tussen het
Voor de duur van het Nationaal Programma Onderwijs komt het personeel, dat in dienst
primair en voortgezet onderwijs, de stijging van de formatie en het besluit wat vorig jaar
is bij De Haagse Scholen en werkzaam op een van de door de minister aangewezen
is genomen om het overschot/tekort van de gelden te verrekenen met het percentage
scholen met een uitdagende leerlingpopulatie, gedurende de schooljaren 2021-
van het schooljaar 2022-2023.
2022 en 2022-2023 in aanmerking voor een bijzondere en aanvullende tijdelijke arbeidsmarkttoelage. Bij De Haagse Scholen zijn er 34 locaties die voor de tijdelijke arbeidsmarkttoelage in aanmerking komen. De GMR heeft instemming verleend op het toekennen van een gemiddeld toelagepercentage, vanwege overwegingen van een eerlijke verdeling en onderlinge solidariteit en het beperken van onderlinge concurrentie op het gebied van de arbeidsvoorwaarden. In augustus 2022 heeft er een evaluatie van
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens | Bijlagen
2.3.3 Anders organiseren
39
functionarissen, het uitwisselen van personeel. Het project Versnellingsscholen wil in schooljaar 2023-2024 de eerste plannen uitvoeren.
Mede als gevolg van het lerarentekort is De Haagse Scholen genoodzaakt het onderwijs anders te organiseren. In 2021 zijn op een tweedaagse met bestuur en directeuren een vijftal oplossingsrichtingen benoemd die kunnen bijdragen aan de kwaliteit van het
2.3.4 Professionaliseren & opleiden
onderwijs en het beperken van het lerarentekort. In 2022 zijn deze oplossingsrichtingen door directeuren in collectief verband verder onderzocht. Dit waren:
Leren en ontwikkelen vindt primair op de scholen en de werkplek plaats. Bovenschools ondersteunen we dit leren en ontwikkelen middels het DHS-lab door in te zetten op het
1.
Intensivering van de samenwerking tussen scholen binnen De Haagse Scholen
elkaar ontmoeten en het samen leren door het delen van kennis en ervaringen. Hiervoor
2.
IB-PYP onderwijs. Dit onderwijsconcept biedt mogelijkheden om de kwaliteit
zijn verschillende interventies gepleegd:
van het onderwijs te verbeteren, ook in tijden van het lerarentekort, en kan wellicht bijdragen aan de versterking van de aantrekkelijkheid van de school voor 3.
4. 5.
•
Bovenschoolse leernetwerken
leerkrachten die op de IB-wijze onderwijs willen geven.
Naast de al bestaande leernetwerken zijn in 2022 met ondersteuning van
Het structureel anders invullen van de lesweek, waarbij scholen één of meerdere
de bovenschoolse NPO-middelen de volgende vier leernetwerken gestart,
schooldagen of dagdelen op een andere manier invullen met bijvoorbeeld digitaal
namelijk het leernetwerk Toekomstgericht onderwijs; het leernetwerk IB-PYP;
onderwijs of het inzetten van vakkrachten.
de Professionele Leergemeenschap (PLG) Nieuwkomers en het leernetwerk
Intensivering van de samenwerking met de kinderopvang, mogelijk de vorming
Rekencoördinatoren. Ook zijn drie bestaande leernetwerken, te weten het
van een IKC en/of het uitwisselen van personeel zoals pedagogisch medewerkers.
leernetwerk Jonge Kind, het leernetwerk/klankbordgroep Burgerschap en het
Unitonderwijs. Dit betreft een organisatievorm waarbij groepen van medewerkers
netwerk van Intern Begeleiders extra ondersteund.
in een gemengde samenstelling grotere groepen leerlingen bedienen.
•
Bovenbestuurlijke leernetwerken Naast bovenschoolse leernetwerken zijn er ook meerdere bovenbestuurlijke
In het najaar van 2022 bleek dat sommige scholen individueel versneld de beweging
leernetwerken die vanuit de gemeentelijke HEA (Haagse Educatieve
richting anders organiseren willen maken. Deze scholen krijgen bovenschools
Agenda) subsidie worden gefinancierd. In 2022 zijn voor een aantal nieuwe
ondersteuning in menskracht alsook financiële middelen aangeboden om grotere en/of
bovenbestuurlijke leernetwerken online inspiratiesessies georganiseerd.
vernieuwende stappen versneld te zetten om de problematiek van het personeelstekort
Vanuit De Haagse Scholen ging het daarbij om het leernetwerk Meertaligheid.
het hoofd te bieden met behoud van onderwijskwaliteit. Waar dat wenselijk is worden
•
Intervisie (adjunct-)directeuren
gespecialiseerde medewerkers vanuit het bestuurskantoor of externen betrokken.
Als onderdeel van ‘De Haagse Start’, het onboardingprogramma voor nieuwe
Eind 2022 zijn zes ‘Versnellingsscholen’ in planvorming. Drie scholen werken een plan
(startende) directeuren zijn er in 2022 onder begeleiding van één van de interim-
uit richting het anders invullen van de lesweek en drie scholen richting het werken in
directeuren drie intervisiegroepen met startende/nieuwe (adjunct-)directeuren
units. Daarvan werkt één school tevens richting IKC-vorming en één school richting het
gestart. Elke groep komt vier keer per schooljaar voor (online) intervisie bij elkaar.
intensiveren van de samenwerking met de kinderopvang door het werken met combi-
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens | Bijlagen
•
Pilot Kenniscafé ‘Leren van gedrag’
•
Standaard betaalt ieder schoolbestuur een eigen bijdrage van 50% en wordt 50%
Om de kennis en vaardigheden van onderwijsprofessionals over moeilijk
vergoed vanuit het Participatiefonds. Dit geldt bij elk ontslag (einde dienstverband)
(interpreteerbaar) gedrag van leerlingen in de klas en op school te versterken
dat tot werkloosheidskosten leidt. Een schoolbestuur hoeft hier verder geen
én om expertise en succeservaringen op een laagdrempelige, cyclische manier te delen is in 2022 de pilot Kenniscafé ‘Leren van gedrag’ gestart. Tijdens het
•
40
vergoedingsverzoek voor in te dienen. •
Voldoet het ontslag aan een van de beëindigingsgronden in het reglement van het
tweemaandelijkse kenniscafé ‘Leren van gedrag’ gaan onderwijsprofessionals
Participatiefonds en voldoet het schoolbestuur aan de inspanningsverplichting om
met elkaar, onder begeleiding van de collega’s van de Loodsboot, op zoek naar
het ontslag te voorkomen? Dan kan het bestuur een verzoek indienen om de eigen
antwoorden op vragen uit de praktijk.
bijdrage te verlagen tot 10%.
Ontwikkeldoor voor onderwijsondersteuners Als kwaliteitsimpuls, maar ook vanuit goed werkgeverschap en goed HR-beleid,
De kosten van de eigen bijdrage worden vanaf 1 augustus 2022 niet meer verrekend door
alsook een bijdrage aan de oplossing van het lerarentekort is er een groeiend aantal
DUO met de rijksbekostiging, maar het Participatiefonds stuurt maandelijks een nota naar
onderwijsondersteuners dat zich wil en moet professionaliseren en/of doorgroeien.
de werkgever. Het bedrag dat in 2022 bij ons in rekening is gebracht voor deze uitkeringen
In 2022 is voor deze groep vanuit de gemeentelijke HEA-subsidie als pilot het
bedroeg € 103.539. Dit is een lager bedrag dan in de voorziening ‘personele risico’s’ (ultimo
traject Ontwikkeldoor ontwikkeld.
2021) was opgenomen, voornamelijk omdat er minder onvoorziene uitkeringen waren.
2.3.5 Uitkeringen na ontslag
In 2022 heeft De Haagse Scholen een totaalbedrag van € 43.112 als ontslagvergoeding en een totaalbedrag van € 245.331 als transitievergoeding uitbetaald. Een deel van deze transitievergoeding is uitbetaald in verband met beëindiging van het arbeidscontract
Besturen in het primair onderwijs zijn eigen risicodrager voor werkloosheidsuitkeringen.
na langdurige arbeidsongeschiktheid. Voor dit deel is een compensatievergoeding
Dit is wettelijk geregeld. Voor de dekking van het werkloosheidsrisico van (oud)
aangevraagd bij het UWV. Deze aanvragen zijn in januari 2023 toegekend voor een bedrag
medewerkers is De Haagse Scholen verplicht aangesloten bij het Vervangingsfonds/
van € 153.726.
Participatiefonds. Door De Haagse Scholen wordt ingezet op duurzame inzetbaarheid. Hierbij is het van Ieder schoolbestuur heeft de verantwoordelijkheid om de eigen werkloosheidskosten
belang om vroegtijdig te signaleren wanneer een medewerker minder goed functioneert of
beperkt te houden. Is ontslag toetsbaar onvermijdbaar, dan worden de kosten
dreigt uit te vallen. Vroegtijdig signaleren en bespreekbaar maken moet leiden tot minder
grotendeels vergoed door het Participatiefonds. De polisvoorwaarden van het
uitval of tenminste tot geregisseerd veranderen van functie en/of taken en mogelijk
Participatiefonds zijn in 2022 gewijzigd.
van school. Ons systeem voor gesprekscyclussen is hierbij ondersteunend. Verder zal er blijvend aandacht worden besteed aan het afgeven van overeenkomsten voor bepaalde
Vanaf 1 augustus 2022 betaalt elk bestuur een eigen bijdrage in geval van een
tijd. Hierbij ontstaan rechten op eventuele werkloosheidsuitkeringen en - zij het beperkt
beëindiging van een dienstverband:
door de korte duur van een loondienstverband - recht op transitievergoedingen.
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens | Bijlagen
41
2.4 Huisvesting & facilitaire zaken
Huisvesting
2023. In een gesprek met Onderwijshuisvesting van de gemeente Den Haag is door
Voor de wat langer lopende nieuwbouw- en renovatieprojecten hebben we het
hen toegezegd dat zij een deel van de kostenverhoging zullen vergoeden, evenals
afgelopen jaar en begin 2023 goede vorderingen kunnen maken. Verder is er
de eerder toegezegde kosten uit het faillissement van de eerste aannemer. De
gewerkt aan verduurzaming van een aantal schoolgebouwen, hebben we een nieuw
Haagse Scholen heeft een voorziening getroffen om de resterende extra kosten te
energiecontract afgesloten, is het klein scholenbeleid herijkt en hebben we een start gemaakt met een strategisch huisvestingsplan.
kunnen financieren. •
Nieuwbouw Annie M.G. Schmidtschool De bouw gaat voortvarend en volgens planning is de oplevering eind april 2023.
Nieuwbouw en renovatie
Inmiddels is de gebruikersvergunning ontvangen evenals de vergunning voor
Voor nieuwbouw en renovatie lag het afgelopen jaar de focus bij de volgende vier
geluidswerende schutting. De school heeft een plan voor het buitenterrein
scholen:
laten maken wat besproken wordt met de uitvoerende partijen. Inmiddels is de vergunning voor de bestemmingswijziging voor school met BSO ontvangen. Door
•
Renovatie, uitbreiding en vervangende nieuwbouw Galvanischool
de zeer roerige bouwmarkt kunnen er nog meerkosten bij komen. De verwachting
De Raad van State heeft in januari 2022 zijn definitieve uitspraak gedaan welke
is dat dit grotendeels gecompenseerd wordt nadat de groepen 16 t/m 18 en het 2e
gunstig uitviel voor De Haagse Scholen. Het project kon worden hervat, zodat de
speellokaal worden aangevraagd.
school afgebouwd kan worden. De aannemer Van Wijnen gaf in april 2022 een
•
Nieuwbouw Inspecteur W.P. Blokpoelschool
opgave voor de meerkosten naar aanleiding van de gestegen prijzen in de bouw.
In april 2022 sloot de inschrijving van de aanbesteding. De laagste inschrijver kwam
Onderaannemers hadden door de vertraging andere opdrachten aangenomen
een half miljoen boven het beschikbare bouwbudget uit. Er is succesvol gezocht
en het was niet eenvoudig andere onderaannemers te vinden. Uiteindelijk is eind
naar optimalisaties om de kosten te drukken. Eind 2022 is de kavel overgedragen
november de bouw herstart. De verwachte opleverdatum komt daarmee in oktober
aan De Haagse Scholen en in februari 2023 gaat de eerste paal de grond in.
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens | Bijlagen
•
Renovatie De Strandwacht
Het technische Meerjaren Onderhoudsplan is herijkt, waarin duurzaamheids-
In januari 2022 is afgesproken het project te starten en na de voorlopig
componenten zijn toegevoegd.
42
ontwerpfase en de bijbehorende raming te besluiten of en hoe het project verder gaat. In april is een eerste buurtoverleg geweest waarbij is aangegeven dat De
Door actualisatie van het activeringsbeleid wordt sinds eind 2021 duurzaamheid ook
Haagse Scholen de Strandwacht wil renoveren en dat daarvoor nu een plan
financieel geaccommodeerd en daarmee beter haalbaar gemaakt binnen beschikbare
gemaakt wordt. De buurt was verheugd te horen dat het een renovatie betreft. Eind
budgetten.
juni 2022 heeft Jeugformaat besloten deel te nemen aan het project. De Haagse Scholen investeert en Jeugdformaat huurt de ruimten van De Haagse Scholen.
Het energieverbruik van de scholen is in kaart gebracht en een viertal scholen is in
Daarbij is aandacht voor de bepalingen/grenzen in de WPO. Een concept voorlopig
2022 gestart met een pilot afval goed geregeld. Dit houdt in dat plastic en drinkpakken
ontwerp is gereed in januari 2023. Op basis hiervan wordt een raming gemaakt.
gescheiden opgehaald worden. Er is daarnaast een vooronderzoek uitgevoerd naar de
Verwacht wordt dat er in het voorjaar van 2023 een besluit komt over de doorgang
mogelijkheden van het plaatsen van zonnepanelen op een elftal scholen.
van het project.
Duurzaamheid & maatschappelijk verantwoord ondernemen
Facilitaire zaken In 2022 is het kleine scholenbeleid opgesteld en vastgelegd. Een van de gevolgen
De Haagse Scholen heeft een energiecontract afgesloten voor de periode 2021 tot en
hiervan was de sluiting van de school OBS Ypenburg per schooljaar 2023-2024.
met 2025. In dat contract is gekozen voor 100% groene energie. Dit betekent concreet
De reguliere facilitaire werkzaamheden bestaan uit het afhandelen van binnengekomen
een combinatie van Nederlandse windenergie én compensatie van de CO2-uitstoot door
meldingen en schades, jaarlijks onderhoud en keuringen en inspecties en het
gasverbruik via certificaten.
uitvoeren van hieruit voortvloeiende werkzaamheden en adviseren over diverse huisvestingsaangelegenheden. In 2022 is de DMOP (Duurzaam Meerjaren
Voor drie van onze scholen, de Galvanischool, de Annie M.G. Schmidtschool en de Van
Onderhoudsplan) gereedgekomen. Hiernaast zijn diverse aanbestedingstrajecten
Ostadeschool is een plan gemaakt om het gebouw te verduurzamen en/of de ventilatie te
doorlopen zoals afvalinzameling en verwerking en aanschaf meubilair. In 2022 is
verbeteren door het plaatsen van decentrale WTW-units. De verduurzamingsmaatregelen
tevens een start gemaakt om de sporttuinen en de VVE’s in kaart te brengen, zodat
betreffen isolatie van ramen en/of dak, het aanbrengen van ledverlichting en/of het
alle verantwoordelijkheden en kostenverdeling goed gebord zijn. Voor onze scholen is
plaatsen van zonnepanelen. Voor deze plannen is via de gemeente Den Haag een subsidie
een producten- en dienstencatalogus geplaatst op intranet ‘Jip’ waar alle producten en
toegekend (SUVIS). In het kader van de SUVIS-subsidieregeling is subsidie toegekend
diensten staan omschreven.
aan drie scholen; bestemd voor het aanbrengen van WTW-units, het aanbrengen van isolatieglas, het vervangen van armaturen voor ledverlichting en het aanbrengen van zonnepanelen op het dak van de school. De uitvoering van de werkzaamheden is volledig afgerond in 2022. Voor de tweede SUVIS subsidieronde hebben we voor vier scholen een aanvraag ingediend en toegekend gekregen.
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens | Bijlagen
2.5 Overige bedrijfsvoering
2.5.1 Strategische communicatie Het afgelopen jaar is de focus geweest om de online communicatiebasis op orde te brengen. Met een nieuwe website, een nieuwe werken-bij website en goed ingerichte social media kanalen staat er inmiddels een stevige basis. Via deze kanalen kunnen wij De Haagse Scholen goed profileren. Verder is er een start gemaakt aan een verbeterplan voor interne communicatie. In 2023 zal het intranet opnieuw aandacht krijgen, maar zal er ook gekeken worden naar aanvullende communicatiekanalen om in alle informatie, maar ook samenwerkingsen interactiebehoeften te voorzien. Het doel is om zo meer alignement en verbinding binnen de organisatie te realiseren.
2.5.2 Implementatie AFAS Vanuit het ambitiestatement en de sturingsvisie zal de HR-keten zich de komende jaren ontwikkelen in de richting van een meer servicegerichte organisatie. Belangrijk is het eigenaarschap en een heldere managementstructuur. Daarom zijn beslissingsbevoegdheid en verantwoordelijkheden van HR-taken zo laag mogelijk (in de lijn) belegd en vindt de invoer van HR-gegevens en mutaties plaats bij de bron. Op basis hiervan is in 2022 ook het managementstatuut herzien.
43
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens | Bijlagen
In deze ontwikkelrichting is het eerste deel van het e-HRM systeem van AFAS in 2022
aanbestedingen afgerond. Daarnaast zijn de voorbereidingen van nog vier
voorbereid en per 1 januari 2023 is de personeels- en salarisadministratie geïmplemen-
aanbestedingen in het vierde kwartaal gestart, waaronder afvalverwerking
teerd. AFAS geeft de mogelijkheid de dienstverlening van PSA, Verzuim en HRM verder
en hardware. Op basis van uitvraag van De Haagse Scholen besteden de
te professionaliseren, efficiënter in te richten en bovenal gebruikers binnen De Haagse
leveranciers ruim aandacht aan duurzaamheid bij de dienstverlening die zij
Scholen beter te ondersteunen door de HR-werkprocessen te digitaliseren. Daarbij gaat
aanbieden voor De Haagse Scholen.
het om standaardisatie en uniformering van processen en werkwijze, digitalisering en flexibiliteit en advies en ondersteuning naar de scholen. In 2023 volgt de gesprekkency-
De gevolgen van de Europese sancties tegen Rusland heeft ertoe geleid
clus en wordt verkend welke personele onderdelen in AFAS kunnen worden ingeregeld.
dat De Haagse Scholen de bovenschoolse contractpartijen gevraagd heeft aan te geven dat zij geen contractspartij, inschrijver of onderaannemer zijn
2.5.3 ICT beleid
met een Russische entiteit. Alleen DVEP, de gasleverancier van De Haagse Scholen, heeft verklaard geen direct contract te hebben met Gazprom (of een andere Russische entiteit), maar dit ook niet uit te kunnen sluiten, omdat de
Op het gebied van ICT-beleid heeft een doorontwikkeling van bestaand beleid plaatsge-
gasmarkt niet is ingericht op basis van herkomst.
vonden. De uitgangspunten van het nieuwe ICT beleid zijn een verdere focus op de inzet van ICT als ondersteunend middel om het onderwijs te moderniseren en een bijdrage
De Haagse Scholen ziet de kracht van het samenwerken op het gebied van
te leveren aan de bestrijding van het lerarentekort, het aanscherpen van de beveiliging
inkoop binnen het onderwijs. Zo is de aanbesteding voor inhuur van onder-
van gegevens en de bewustwording van medewerkers t.a.v. cyber security en privacy,
wijspersoneel met drie schoolbesturen uit de regio gepubliceerd, heeft De
de scholen verder te ontzorgen t.a.v. het beheer van de ICT-infrastructuur en aandacht
Haagse Scholen kantoorartikelen ingekocht met in totaal 26 besturen/scho-
voor kostenreductie door standaardisatie van internetverbinding, netwerkomgeving,
len en wordt gewerkt aan de inkoopstrategie voor de aanschaf van leermid-
apparatuur en beveiliging.
delen samen met SIVON.
Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen voor een organisatie brede (digitale) scan van de ICT-vaardigheden voor het gehele personeel.
2.5.4 Inkoop ontwikkelingen In 2022 zijn diverse aanbestedingen uitgevoerd. De onderwerpen van de aanbestedingen liepen uiteen van verhuisdiensten, meubilair, schilderwerk, printers/ kopieermachines tot een e-HRM personeels- en salarisapplicatie. In totaal is Inkoop betrokken geweest bij ten minste vier meervoudig onderhandse procedures en zijn vijf Europese
44
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens | Bijlagen
45
2.6 Financieel beleid
2.6.1 Doelstellingen financieel beleid
In 2021 zijn de reserves van De Haagse Scholen bovenmatig geworden. Daarom was voor 2022 een negatief resultaat van -/- € 2,2 miljoen begroot. De beoogde
De hoofddoelstelling van het financiële beleid van De Haagse Scholen is dat er enerzijds
reserveafbouw is niet behaald: in de begrotingsrealisatie wijken we ver af van dit
zoveel mogelijk middelen ingezet worden voor het onderwijs, terwijl anderzijds
resultaat met een uiteindelijk behaald positief resultaat van € 17,9 miljoen.
de continuïteit van de bedrijfsvoering gewaarborgd blijft. Hieruit vloeien diverse beleidsuitgangspunten voort, zoals het streven naar een doelmatige inzet van middelen
De Haagse Scholen was succesvol in het verhogen van de lasten. In 2021 bedroegen
en goede financiële kengetallen met genormeerde reserves die niet te hoog én niet te
de totale lasten € 141 miljoen, in 2022 waren deze € 160 miljoen. De fte omvang, de
laag zijn. Hieronder worden de resultaten in 2022 aangegeven per doelstelling van het
grootste zogenaamde “cost driver”, is gestegen van 1508 fte in 2021 naar 1540 fte in
financieel beleid.
2022. Dit is aanzienlijk meer dan de begrote 1513 fte. Ondanks de stijging in fte drukt
De bedrijfseconomische continuïteit is gewaarborgd Om risico’s in de bedrijfscontinuïteit te monitoren en verantwoorden, sluiten we
het lerarentekort op meerdere manieren de personeelslasten: •
aan bij de kengetallen en signaleringswaarden die de Inspectie van het Onderwijs hanteert, zoals liquiditeit en solvabiliteit. Deze komen verder terug in het hoofdstuk
In de eerste plaats is er een dalende gemiddelde personeelslast, doordat in plaats van bevoegde leerkrachten lager ingeschaalde medewerkers worden ingezet.
•
De ontvangen UWV-compensatie voor zwangerschappen was ruim een miljoen